“Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du

Chia sẻ: meoconhungdu10

Bài phân tích làm rõ được số phận truân chuyên của Kiều sau khi bị Mã Giám Sinh lừa gạt, làm nhục, bị Tú Bà mắng nhiếc, Kiều quyết định không chịu tiếp khách làng chơi, không chịu chấp nhận cuộc sống lầu xanh.

Nội dung Text: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du

“Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du

1.Vị trí đoạn trích


Sau khi bị Mã Giám Sinh lừa gạt, làm nhục, bị Tú Bà mắng nhiếc, Kiều
quyết định không chịu tiếp khách làng chơi, không chịu chấp nhận cuộc
sống lầu xanh. Đau đớn, tủi nhục, phẫn uất, nàng định tự vẫn. Tú Bà sự
mất vốn bèn lựa lời khuyên giải, dụ dỗ Kiều. Mụ vờ chăm sóc thuốc
thang, hứa hẹn khi nàng bình phục sẽ gả cho nàng nơi tử tế. Tú Bà đưa
Kiều ra sống riêng ở lầu Ngưng Bích, thực chất là giam lỏng nàng để
thực hiện âm mưu mới tàn bạo và đê tiện hơn.


2.Hướng dẫn phân tích


a.Sáu câu thơ đầu gợi tả hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của Kiều


Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng


- Hai chữ “ khoá xuân” cho thấy Kiều ở lầu Ngưng Bích nhưng thực
chất là bị giam lỏng. Nàng trơ trọi giữa không gian mênh mông, hoang
vắng. Câu thơ sáu chữ, chữ nào cũng gợi lên sự rợn ngợp của không
gian: “ Bốn bề bát ngát xa trông”. Cảnh “ non xa”, “ trăng gần” như gợi
lên hình ảnh lầu Ngưng Bích chơi vơi giữa mênh mang trời nước. Từ lầu
Ngưng Bích nhìn ra chỉ thấy những dãy núi mờ xa, những cồn cát bụi
bay mù mịt. Cái lầu chơi vơi ấy giam một thân phận trơ trọi, không một
bóng người, không sự giao lưu giữa người với người.


- Hình ảnh “ non xa”, “ trăng gần”, “ cát vàng”, “ bụi hồng” có thể là
cảnh thực, mà cũng có thể là hình ảnh mang tính ước lệ để gợi sự mênh
mông, rợn ngợp của không gian, qua đó diễn tả tâm trạng cô đơn của
Kiều.


- Cụm từ “ mây sớm đèn khuya” gợi thời gian tuần hoàn, khép kín. Thời
gian cũng như không gian giam hãm con người, sớm và khuya, ngày và
đêm, Kiều thui thủi nơi quê người một thân. Nàng chỉ còn biết làm bạn
với “ mây sớm đèn khuya” . nàng rơi vào hoàn cảnh cô đơn tuyệt đối.


b.Tâm trạng thương nhớ Kim Trọng, cha mẹ của Thúy Kiều qua
ngôn ngữ độc thoại nội tâm.


Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
Tin sương luống những rày trông mai chờ


Nàng hình dung về tâm trạng đợi chờ của Kim Trọng. Đặt nỗi nhớ người
yêu lên đầu, Thúy Kiều đã không giấu giếm nỗi nhớ nhung da diết,
mãnh liệt của mình với Kim Trọng. Lời thơ ít, ý thơ nhiều, ngôn ngữ
độc thoại được sử dụng tài tình , trong lời thơ như có lời thổn thức của
một trái tim yêu thương nhỏ máu. Nàng hình dung, nàng tưởng tượng,
nàng nhớ lời hẹn ước trăm năm, vầng trăng, chén rượu thề nguyền như
vẫn còn đây mà nay mỗi người mỗi ngả.


Bên trời góc biển bơ vơ
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai


Càng nhớ người yêu, nàng càng thấm thía tình cảnh bơ vơ trơ trọi nơi
chân trời góc bể của mình, càng nuối tiếc mối tình đầu trong trắng, ngây
thơ, càng ý thức sau sắc chẳng bao giờ có thể “ gột rửa” được tấm lòng
thuỷ chung son sắt với chàng. Về sau trong suốt mười lăm năm lưu lạc
hình bóng Kim Trọng lúc nào cũng trong tâm trí nàng.


Xót người tựa cửa hôm mai
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ
Sân lai cách mấy nắng mưa
Có khi gốc tử đã vừa người ôm


Nàng hình dung cha mẹ vẫn sớm hôm tựa cửa ngóng trông tin tức của
nàng. Nàng xót thương và da diết không nguôi về nỗi không thể “ quạt
nồng ấp lạnh”, phụng dưỡng cha mẹ ngày một già yếu. Chỉ bốn câu thơ
độc thoại nội tâm, mà tấm lòng hiếu thảo của Kiều đã được Nguyễn Du
thể hiện cao đẹp và xúc động biết bao.


Trong đoạn thơ này, Thúy Kiều đã nhớ người yêu trước, nhớ cha mẹ
sau. Đó là nét bút đặc sắc, độc đáo của Nguyễn Du khi thể hiện một cách
khách quan tâm cảnh của Thúy Kiều. Nguyễn Du là người ngợi ca tình
yêu từ khi nó vừa chớm nở, ông cũng là người chứng kiến những đổ vỡ,
tan nát của mối tình ngang trái. Cho nên khi viết về tâm trạng nhớ
thương của Kiều, ông đã đặt tình trước hiếu, đảo ngược trật tự của đạo lí
phong kiến. Mặt khác đối với cha mẹ, Kiều đã bán mình chuộc cha, ơn
sinh thành đã có phần đến đáp, còn với người yêu, Kiều vẫn coi mình là
kẻ lỗi hẹn, bạc tình. Trong tâm cảnh như thế, khi một mình một bóng,
Nguyễn Du đã để nàng trước hết nghĩ đến chàng Kim. Cực kì tinh tế khi
thể hiện tính biện chứng của tâm hồn nhân vật, Nguyễn Du thật xứng
đáng là bút pháp đại gia.


c.Tâm trạng Thúy Kiều


Tám câu thơ cuối cuối cùng của đoạn thơ là tâm trạng Thúy Kiều trong
cảnh ngộ hiện tại của nàng. Đây là đoạn thơ tả cảnh ngụ tình rất đặc sắc,
trong đó khung cảnh thiên nhiên luôn luôn là khung cảnh tâm trạng, biểu
đạt hoạt động nội tâm nhân vật.
Cảnh vật qua con mắt của Thúy Kiều, đều gợi lên trong lòng nàng
những nét buồn. Nhưng mỗi nét buồn lại được đặc trưng bằng khung
cảnh khác nhau, tất cả đều được tô đậm, liên tiếp và dồn dập qua điệp
ngữ “ buồn trông” được sử dụng tài ba và độc đáo ở cả bốn câu sáu:


Buồn trông cửa bể chiều hôm
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?...


Cánh buồm thấp thoáng xa xa trong buổi chiều tà gợi lên ở nàng một nỗi
buồn da diết về quê nhà xa cách. Một cánh “ hoa trôi man mác” giữa
dòng nước mênh mông là nỗi buồn về phận “ hoa trôi bèo dạt ” lênh
đênh vô định của nàng. “ Nội cỏ dầu dầu” giữa “ chân mây mặt đất ”
một màu xanh, mù xa tít tắp là một nỗi bi thương vô vọng, kéo dài
không biết đến bao giờ. Và thiên nhiên dữ dội “ gió cuốn mặt duyềnh”, “
ầm ầm tiếng sóng” thì lại gợi lên ở nàng tâm trạng hãi hùng. Lo sợ trước
những tai hoạ như lúc nào cũng như rình rập ập xuống đầu nàng.


Với bút pháp tài hoa độc đáo trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình và sử
dụng sáng tạo ngôn ngữ văn học ( ngôn ngữ độc thoại, điệp ngữ ),
Nguyễn Du đã khắc hoạ được bức tranh phong phú và sinh động về
ngoại cảnh và tâm cảnh. Trong đó nổi bật hình tượng Thúy Kiều trong
tâm trạng tràn ngập niềm chua xót về mối tình tan vỡ, da diết nỗi đau
buồn vì cách biệt cha mẹ, lo sợ hãi hùng trước cơn tai biến dữ dội lúc
nào cũng như sắp ập lên cuộc sống của đời nàng.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản