Ai làm gì trong một đoàn phim? - Phần II: Tổ mỹ thuật

Chia sẻ: Nguyen Hoang Phuong Uyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:12

0
192
lượt xem
103
download

Ai làm gì trong một đoàn phim? - Phần II: Tổ mỹ thuật

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sau tổ production và tổ đạo diễn thì chúng ta qua tổ Mỹ thuật (Art Department) Tổ Mỹ thuật Tổ Mỹ thuật trong các phim truyện lớn thường có đến hàng trăm người. Thông thường tổ Mỹ thuật gồm nhiều tổ nhỏ: tổ thiết kế mỹ thuật làm việc dưới trướng của art director, các hoạ sĩ thiết kế bối cảnh (set designer) và họa sĩ phác thảo; tổ trang trí bối cảnh làm việc dưới sự chỉ đạo của hoạ sĩ trang trí bối cảnh (set decoration); đạo cụ làm việc dưới quyền của propmaster; tổ thi cônglàm việc dưới sự...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ai làm gì trong một đoàn phim? - Phần II: Tổ mỹ thuật

  1. Ai làm gì trong một đoàn phim? Phần II: Tổ mỹ thuật Sau tổ production và tổ đạo diễn thì chúng ta qua tổ Mỹ thuật (Art Department) Tổ Mỹ thuật Tổ Mỹ thuật trong các phim truyện lớn thường có đến hàng trăm người. Thông thường tổ Mỹ thuật gồm nhiều tổ nhỏ: tổ thiết kế mỹ thuật làm việc dưới trướng của art director, các hoạ sĩ thiết kế bối cảnh (set designer) và họa sĩ phác
  2. thảo; tổ trang trí bối cảnh làm việc dưới sự chỉ đạo của hoạ sĩ trang trí bối cảnh (set decoration); đạo cụ làm việc dưới quyền của propmaster; tổ thi cônglàm việc dưới sự kiểm soát của chỉ huy xây dựng, ngoài ra còn có tổ scenic (tổ phong cảnh) và special effects. Chính họ là những người chịu trách nhiệm ‘phù phép’ cho ngôi nhà bên bờ biển Bắc của thành phố Boston thành ngôi nhà xinh đẹp ở vùng Alaska xa xăm trong Lời cầu hôn (The proposal), đường phố Hội An của năm 2000 thành Sài Gòn những năm 50 trong Người Mỹ Trầm Lặng, hay một thị trấn ở bang Arizona của Mỹ trở thành khung cảnh của Ả rập Saudi trong The Kingdom! Production Designer Ở Mỹ, hầu như không có trường chuyên ngành dạy về thiết kế bối cảnh cho phim, các production designer là những người làm các ngành nghề khác, chẳng hạn như kiến trúc sư, thiết kế nội thất, hoạ sĩ, thiết kế sân khấu, chuyển sang làm thiết kế bối cảnh cho phim. Production designer là người chịu trách nghiệm cho việc sáng tạo toàn bộ yếu tố hình ảnh của phim, từ bối cảnh, trang phục, khung cảnh cho đến trang điểm. Production designer làm việc mật thiết với đạo diễn và quay phim để tạo ra ‘bộ mặt’ của bộ phim. Trong đa phần trường hợp, production designer được thuê và làm việc từ sớm trước khi đạo diễn hình ảnh tham gia vào dự án phim. Có những đạo diễn không phải lo lắng gì cho phần tiền kỳ của bộ phim nếu họ có một production designer tài ba. Chẳng hạn như người trong nghề ở Hollywood vẫn còn truyền tai nhau câu chuyện về đạo diễn Steven Spielberg đã hoàn toàn giao phó việc thiết kế bối cảnh của phim Bản danh sách của ông Schindler cho Allan Starski vì bận làm phim Công viên kỷ Jura. Ngày quay đầu tiên của bộ phim cũng là ngày đầu tiên Steven Spielberg nhìn thấy… bối cảnh phim của mình! Công việc của production designer vô cùng quan trọng. Họ không chỉ tạo ra ‘bộ mặt’ của bộ phim, họ còn phải tim thấy ‘cái hồn’ của ‘bộ mặt’ ấy. Tạo ra vẻ đẹp độc đáo và xuyên suốt cho hình ảnh của bộ phim là một trong những nhiệm vụ
  3. quan trọng nhất của người làm production designer. Chẳng hạn khi Richard Sylbert làm việc với đạo diễn của phim The Graduate, ông hiểu chủ đề của bộ phim là về cuộc đời tù túng của chàng trai trẻ Benjamin Braddock (Dustin Hoffman đóng), ông đã tạo nên những khung hình ẩn chứa thông điệp ấy: Ben luôn nằm trong những khung chữ nhật. Trong cảnh mở đầu phim, Ben ngồi tựa vào hồ cá và trông cậu như nằm trong hồ cá ấy. Hình ảnh ‘con cá Ben trong những cái hồ vô hình’ có thể thấy xuyên suốt cả phim, ngay cả khi gần cuối phim, Ben thoát ra bên ngoài ‘hồ cá’ tại đám cưới của người anh yêu, thì chỉ tích tắc sau đó, anh rơi vào ‘hồ cá’ khác – chiếc xe bus chở họ đi tìm hạnh phúc mới. Tương tự, trong Tâm trạng khi yêu, bộ phim kể về cuộc tình của những người xa lạ bỗng vô tình va đập vào nhau trong những tình cảnh éo le, không phải vô tình mà những hành lang trong phim đều nhỏ hẹp. William Chang đã sử dụng những không gian chật chội để tạo ra cảm giác cho người xem thấy sự va chạm vào nhau của những nhân vật trong phim là điều không thể nào tránh khỏi. Không chỉ vậy, vẻ đẹp của người phụ nữ với những đường cong quyến rũ ẩn sau chiếc sườn xám được tôn lên mạnh mẽ bởi chính những hành lang chữ nhật chật hẹp này.
  4. Trong tổ Mỹ thuật, có nhiều tổ phụ: tổ mỹ thuật (cùng tên với tổ chính khiến không ít người lẫn lộn), tổ thiết kế, tổ đạo cụ, tổ trang phục, tổ thi công. Với những phim hoành tráng (chẳng hạn như Chúa tể những chiếc nhẫn, khi phải sản xuất hơn 19.000 bộ trang phục, 45.000 vũ khí đạo cụ và hàng trăm ngàn vật thể để hoá trang), tổ Mỹ thuật có thể có đến hơn 300 người để hoàn thành công việc! Tổ mỹ thuật.
  5. Trái với suy nghĩ của nhiều người vị trí Art Director (Giám đốc Mỹ thuật) là hàng đầu, thực tế chức danh Production Designer (Thiết kế sản xuất) cao hơn vị trí Art Director. Production designer là người chịu trách nhiệm tổng thể, trong khi art director là người báo cáo lại cho production designer tình hình công việc và làm việc trực tiếp với hoạ sĩ và nghệ nhân, chẳng hạn như set designer (thiết kế bối cảnh), graphic designer (nghệ sĩ đồ hoạ) và hoạ viên, những người kiến tạo trực tiếp. Art director cũng làm việc trực tiếp với tổ xây dựng để giám sát về mặt thẩm mỹ và chất liệu của bối cảnh. Các trợ lý giám đốc mỹ thuật sẽ đảm nhận những công việc ‘tay chân’ hơn – đo đạc bối cảnh, tạo ra các đồ hoạ, thu thập thông tin cho production designer và phác thảo bối cảnh. Đôi khi, người thiết kế bối cảnh (set designer) cũng đảm nhận công việc trợ lý giám đốc mỹ thuật. Người thiết kế bối cảnh thông thường là một kiến trúc sư, đảm nhận việc thiết kế cấu trúc công trình hoặc bối cảnh nội thất dựa trên ý tưởng của production designer. Trong khi đó, hoạ viên (Illustrator) có nhiệm vụ phác thảo những ý tưởng của production designer thành hình ảnh. Tổ thiết kế Người trang trí bối cảnh (Set Decorator) phụ trách việc trang trí cho bối cảnh của phim, bao gồm cả việc thiết kế nội thất và tất cả những vật dụng nhìn thấy trên phim. Làm việc trực tiếp với production designer và art director, nhiệm vụ của set decorator cũng rất quan trọng – vì lẽ đó mà Viện hàn lâm của Chỉ đạo nghệ thuật Mỹ đều ghi nhận danh hiệu của production designer và set decorator. Trợ giúp cho họ còn có người phụ trách mua và thuê các vật dụng trang trí bối cảnh và người trang hoàng bối cảnh (set dresser). Dựng bối cảnh cho một phim sinh viên ở USC
  6. trước ———–
  7. sau ——————- trước ——————-
  8. sau Tổ đạo cụ Props Master là người đảm nhiệm việc tìm và quản lý tất cả các đạo cụ xuất hiện trong phim. Bên cạnh họ là props builder (hay còn gọi là propmaker, tức người chế tạo đạo cụ), đảm nhiệm việc chế tạo các đạo cụ trong phim. Thông thường, họ là những kỹ sư kỹ thuật thông thạo việc xây dựng, tiện, làm điện v.v… Trong các phim khoa học viễn tưởng, họ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc chế tạo ra các đạo cụ độc đáo cả về mặt thiết kế mỹ thuật lẫn ứng dụng. Tổ đạo cụ còn có Armourer, tức những chuyên gia về vũ khí. Họ phải được đào tạo đặc biệt và có bằng cấp để có thể đảm nhận công việc dễ gây nguy hiểm này. (Nếu bạn còn nhớ, con trai của Lý Tiểu Long đã chết vì khẩu súng giả phát đạn thật trong khi đang đóng phim The Crow, cũng một phần do sự bất cẩn của người phụ trách vũ khí)
  9. Tổ thi công Người điều phối thi công (construction coordinator) giám sát việc thi công bối cảnh cũng như đặt mua vật liệu, lên kế hoạch làm việc và cố vấn cho thợ mộc, hoạ sĩ và thợ thi công. Trong các đoàn phim sinh viên, phim độc lập, phim kinh phí thấp, production designer sẽ kiêm nhiệm luôn hầu hết các vị trí khác, kể cả việc… sơn quét. Chẳng hạn như trong hình dưới đây, production designer làm luôn công việc của set decoration, trong khi art director kiêm luôn công việc làm thợ mộc khoan và đóng tủ cho một phim sinh viên ở trường điện ảnh Đại học Nam California (USC).
  10. Kết quả cuối cùng Các tổ khác
  11. Ngoài ra còn có các tổ phông cảnh (đảm nhiệm việc vẽ phông cảnh bầu trời, phông cảnh nhà cửa, các bề mặt của vật liệu trong bối cảnh bằng các phương phép vẽ thủ công hoặc in ấn), tổ cây xanh (đảm nhận việc thiết kế và bố trí cây xanh trong bối cảnh, trang trí vườn tược, hoa viên), tóc và trang điểm, phục trang (bao gồm thiết kế trang phục, cố vấn trang phục, người thử áo quần, thợ may v.v…). Tất cả họ khi bắt đầu công việc của mình phải hiểu rõ: bộ phim họ đang làm là về cái gì, thông điệp của nó là gì, và những gì họ làm đều phải phục vụ cho mục đích thể hiện thông điệp ấy. Với người làm tóc, trang điểm và trang phục, công việc của họ liên quan trực tiếp đến diễn viên, tức liên quan trực tiếp đến nhân vật của bộ phim. Vì thế, quan trọng không kém, họ phải đọc kịch bản, nắm rõ tiểu sử nhân vật, tính cách của từng người để có thể thể hiện rõ nét qua bề ngoài của nhân vật.… Với các phim cổ trang, họ còn phải nghiên cứu và tham khảo tài liệu để biết được vào thời kỳ đó, người ta ăn mặc ra sao, trang điểm thế nào. Với các phim khoa học viễn tưởng đòi hỏi trí tưởng tượng, họ cũng phải trao đổi với production designer cũng như đạo diễn về nền tảng của các thiết kế – chẳng hạn trang phục của các Jedi trong phim Star Wars, John Mollo đã dựa trên trang phục truyền thống võ thuật keikogi của Nhật Bản khi đạo diễn George Lucas mô tả các hiệp sĩ Jedi ‘có tinh thần thượng võ của người Nhật Bản’.
Đồng bộ tài khoản