Bài 1: Các khái niệm cơ bản về tin học

Chia sẻ: vondermot

Trong cuộc sống, hàng ngày chúng ta tiếp nhận, xử lý rất nhiều thông tin liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau. Thông tin chúng ta tiếp nhận d-ới nhiều hình thức khác nhau và thông qua các ph-ơng tiện chuyền tin khác nhau. Nh- chúng ta đọc báo, xem ti vi để cập nhật các thông tin thời sự hay xem sách để cập nhật kiến thức hoặc ngồi nói chuyện với bạn bè để biết về những ng-ời khác vv... Tất cả các cách tiếp cận những sự kiện ấy chúng ta gọi chung là tiếp nhận...

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Bài 1: Các khái niệm cơ bản về tin học

Ch−¬ng 1
C¸c vÊn ®Ò c¨n b¶n vÒ C«ng NghÖ Th«ng Tin
vμ truyÒn th«ng
Bµi 1: C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n
1.1 Th«ng tin
1.1.1 Kh¸i niÖm
Trong cuéc sèng, hμng ngμy chóng ta tiÕp nhËn, xö lý rÊt nhiÒu th«ng tin liªn quan
®Õn nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. Th«ng tin chóng ta tiÕp nhËn d−íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c
nhau vμ th«ng qua c¸c ph−¬ng tiÖn chuyÒn tin kh¸c nhau. Nh− chóng ta ®äc b¸o, xem ti vi
®Ó cËp nhËt c¸c th«ng tin thêi sù hay xem s¸ch ®Ó cËp nhËt kiÕn thøc hoÆc ngåi nãi
chuyÖn víi b¹n bÌ ®Ó biÕt vÒ nh÷ng ng−êi kh¸c vv...
TÊt c¶ c¸c c¸ch tiÕp cËn nh÷ng sù kiÖn Êy chóng ta gäi chung lμ tiÕp nhËn th«ng tin
vËy kh¸i niÖm th«ng tin lμ g×?
Th«ng tin lµ tÊt c¶ nh÷ng sù kiÖn, h×nh ¶nh, con sè... ®−îc mét vËt mang tin
chuyÒn ®Õn vËt nhËn tin th«ng qua vËt truyÒn tin.
VËy nãi vÒ th«ng tin bao giê ta còng hiÓu trong kh¸i niÖm nμy lu«n lu«n tån t¹i ba
thμnh phÇn ®ã lμ vËt mang tin, vËt chuyÒn tin vμ vËt nhËn tin:
+ VËt mang tin lμ n¬i th«ng tin xuÊt ph¸t ®i tõ ®ã ®Ó th«ng qua vËt chuyÒn tin
chuyÒn ®Õn vËt nhËn tin
§èi víi vËt mang tin ta cÇn ph©n biÖt th«ng tin cã thÓ kh«ng b¾t nguån tõ nã
nh−ng trong qua tr×nh chuyÒn tin nã ®−îc coi lμ ®iÓm xuÊt ph¸t.
VÝ dô: Cã ba sinh viªn trä häc víi nhau gåm A, B, C mét h«m A nÊu c¬m thÊy hÕt
g¹o A muèn b¸o cho c¸c b¹n ®Ó ®i mua gÆp B, A b¸o nhμ ®· hÕt g¹o nh−ng B bËn kh«ng
®i mua ®−îc nªn gÆp C, B còng b¸o cho C lμ nhμ hÕt g¹o vμ ®Ò nghÞ C ®i mua. Nh− vËy
trong tr−êng hîp th«ng tin ®−îc trao ®æi gi÷a B vμ C th× B ®−îc coi lμ vËt mang tin vμ lμ
®iÓm xuÊt ph¸t cña qu¸ tr×nh truyÒn tin mÆc dï B kh«ng ph¶i lμ ng−êi ®Çu tiªn ph¸t hiÖn
ra th«ng tin “nhμ ®· hÕt g¹o”, th«ng qua vËt chuyÒn tin lμ tiÕng nãi B ®· truyÒn th«ng tin
cho C, trong tr−êng hîp nμy C lμ vËt nhËn tin vμ lμ ®iÓm cuèi cña qu¸ tr×nh truyÒn tin.
Nh− vËy cïng mét vËt cã thÓ võa lμ vËt nhËn tin còng cã thÓ lμ vËt mang tin nh−
tr−êng hîp B xÐt trªn.
Trong trong hîp nμy ta còng t×m hiÓu kh¸i niÖm d÷ liÖu vμ kh¸i niÖm th«ng tin ®Ó
ph©n biÖt râ h¬n vËt mang tin vμ vËt nhËn tin.
+ VËt truyÒn tin lμ nh÷ng vËt mμ qua nã th«ng tin ®−îc truyÒn tõ vËt mang tin sang
vËt nhËn tin.
VÝ dô hμng ngμy ta xem ti vi ®Ó biÕt tin tøc thêi sù vËy vËt truyÒn tin trong tr−êng
hîp nμy lμ h×nh ¶nh vμ tiÕng nãi.
+ VËt nhËn tin lμ vËt th«ng qua vËt truyÒn tin tiÕp nhËn th«ng tin tõ vËt mang tin
VÝ dô: VÉn xÐt vÝ dô 3 sinh viªn trä häc ë trªn th× vËt nhËn tin trong tr−êng hîp trªn chÝnh
lμ C
1.1.2 Vai trß cña th«ng tin
Th«ng tin cã vai trß rÊt quan träng trong cuéc sèng

http://www.ebook.edu.vn 1
+ Cung cÊp kiÕn thøc cho con ng−êi
+ Cung cÊp th«ng tin x· héi vμ ®êi sèng
+ Hç trî qu¸ tr×nh ra quyÕt ®Þnh ®èi víi ng−êi qu¶n lý
1.1.3 §¬n vÞ ®o th«ng tin
§¬n vÞ ®o th«ng tin nhá nhÊt lμ Bit (Binary digit- ch÷ sè nhÞ ph©n)
8 bit = 1 byte (KÝ hiÖu : B )
1024 B = 1 Kilo byte (KÝ hiÖu : KB )
1024 KB = 1 Mega Byte (KÝ hiÖu : MB )
1024 MB = 1 Giga Byte (KÝ hiÖu : GB )
1024 GB = 1 Tega Byte (KÝ hiÖu : TB )
1TB = 210GB = 220MB = 230KB = 240B
1.2 Kh¸i niÖm hÖ thèng th«ng tin
HÖ thèng th«ng tin lμ mét tËp hîp nh÷ng con ng−êi, c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng, phÇn
mÒm, d÷ liÖu... thùc hiÖn ho¹t ®éng thu thËp, l−u tr÷, xö lý vμ ph©n phèi th«ng tin trong
mét tËp c¸c rμng buéc gäi lμ m«i tr−êng.
Nã ®−îc thÓ hiÖn bëi nh÷ng con ng−êi, c¸c thñ tôc, d÷ liÖu vμ thiÕt bÞ tin häc hoÆc
kh«ng tin häc. §Çu vμo hÖ thèng th«ng tin ®−îc lÊy tõ c¸c nguån vμ ®−îc xö lý bëi hÖ
thèng sö dông cña nã víi c¸c d÷ liÖu ®· ®−îc l−u tr÷ tõ tr−íc. KÕt qu¶ xö lý ®−îc chuyÓn
®Õn c¸c ®Ých hoÆc kho l−u tr÷.

1.3. Tin häc
1.3.1 Kh¸i niÖm
Tin häc lμ m«n khoa häc nghiªn cøu vÒ cÊu tróc, tÝnh chÊt chung cña th«ng tin vμ
nh÷ng vÊn ®Ò vÒ thu thËp, t×m kiÕm, xö lý, l−u tr÷, truyÒn, phæ biÕn vμ sö dông th«ng tin
trong c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña con ng−êi dùa trªn c«ng cô lμ c¸c m¸y tÝnh ®iÖn tö
(MT§T).
Xö lý th«ng tin: Lμ nh÷ng t¸c ®éng vμo d÷ liÖu cã s½n, ®−a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®Ó
®¹t ®−îc môc ®Ých mμ con ng−êi mong muèn.

Th«ng tin Qu¸ tr×nh xö lý KÕt qu¶



M¸y tÝnh ®iÖn tö: (Computer): lμ mét hÖ thèng thiÕt bÞ xö lý th«ng tin mét c¸ch tù ®éng
theo mét ch−¬ng tr×nh ®Þnh tr−íc. M¸y tÝnh ®iÖn tö lμ thiÕt bÞ thùc hiÖn ba chøc n¨ng:


NhËn Th«ng tin vµo (Input ).
Xö lý th«ng tin (Process).
§−a th«ng tin ra (Output).



http://www.ebook.edu.vn 2
Xö lý th«ng tin b»ng m¸y tÝnh ®iÖn tö : Lμ qu¸ tr×nh xö lý th«ng tin bao gåm: ®−a
th«ng tin vμo, biÕn ®æi th«ng tin, ghi nhí th«ng tin vμ ®−a th«ng tin ra theo ch−¬ng tr×nh
®Þnh tr−íc. Qu¸ tr×nh xö lý th«ng tin b»ng MT§T ®−îc m« t¶ theo s¬ ®å sau:

Ch−¬ng tr×nh
M¸y tÝnh KÕt qu¶

D÷ liÖu

C©u lÖnh: Lμ mét h−íng dÉn ®Çy ®ñ ®Ó cho m¸y tÝnh cã thÓ thùc hiÖn trän vÑn mét c«ng
viÖc nμo ®ã. TËp hîp nhiÒu c©u lÖnh ®Ó thùc hiÖn mét nhiÖm vô t¹o thμnh ch−¬ng tr×nh.
1.3.2 LÞch sö ph¸t triÓn Tin häc
Khoa häc vÒ xö lý th«ng tin ®· b¾t nguån tõ c¸ch ®©y 2000 n¨m víi chiÕc bμn tÝnh
cña Trung Quèc. M·i ®Õn thÕ kû 19, nhμ to¸n häc PASCAL míi ph¸t minh ra 1 chiÕc
m¸y tÝnh c¬ khÝ ®Çu tiªn. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña Tin häc g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh ph¸t
triÓn cña c¸c thμnh tùu khoa häc kh¸c, ®Æc biÖt lμ §iÖn tö vμ To¸n häc. CÊu tróc m¸y tÝnh
cã thÓ chia lμm c¸c thÕ hÖ ph¸t triÓn nh− sau:
ThÕ hÖ thø nhÊt (1945 ®Õn 1955) m¸y tÝnh dïng ®Ìn ®iÖn tö.
• Tèc ®é tõ 100 - 400 phÐp tÝnh/s.
• KÝch th−íc lín
• C«ng suÊt tiªu thô lªn tíi hμng tr¨m kw.
• §é tin cËy kh«ng cao.
ThÕ hÖ thø hai (1955 ®Õn n¨m 1965) Lμ thÕ hÖ m¸y tÝnh dïng Transitor.
• Tèc ®é vμi ngμn tíi vμi chôc ngμn phÐp tÝnh/s.
• ThÓ tÝch cña m¸y tÝnh ®· gi¶m ®i 7 lÇn so víi thÕ hÖ m¸y tÝnh 1.
ThÕ hÖ thø ba (1965 ®Õn n¨m 1980) m¸y tÝnh dïng m¹ch tÝch hîp (IC).
• Tèc ®é 104 - 106 phÐp tÝnh/s.
• C«ng suÊt vμi kw.
ThÕ hÖ thø t− (tõ 1980) m¸y tÝnh dïng m¹ch tÝch hîp møc cao (VLSI). C¸c lo¹i m¸y tÝnh
®iÖn tö :
• Siªu m¸y tÝnh (Super computer): lμ nh÷ng m¸y tÝnh ®−îc thiÕt kÕ ®Æc biÖt ®Ó
®¹t tèc ®é cao.
• M¸y tÝnh lín (Mainframe): dïng t¹i c¸c trung t©m tÝnh to¸n víi tèc ®é tÝnh
to¸n lín.
• M¸y tÝnh mini (Mini computer): tèc ®é tÝnh to¸n bÐ h¬n, th−êng dïng trong
tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt.

http://www.ebook.edu.vn 3
• M¸y tÝnh c¸ nh©n PC (Personal Computer): lμ m¸y tÝnh ®Ó bμn, th−êng dïng cho
mét ng−êi.
1.3.3. C¸c øng dông cña Tin häc
Tin häc ®−îc øng dông réng r·i trong c«ng t¸c qu¶n lý v¨n phßng, qu¶n lý kinh tÕ,
c«ng nghiÖp, qu©n sù, y häc , vui ch¬i gi¶i trÝ, gi¸o dôc ®μo t¹o...Cô thÓ nh− sau:
Tù ®éng ho¸ vµ ®iÒu khiÓn
Víi sù trî gióp cña m¸y tÝnh, con ng−êi cã ®−îc nh÷ng quy tr×nh c«ng nghÖ tù ®éng
ho¸ linh ho¹t, chuÈn x¸c, chi phÝ thÊp, hiÖu qu¶ vμ ®a d¹ng. Mét vÝ dô ®iÓn h×nh: con
ng−êi kh«ng thÓ phãng ®−îc c¸c vÖ tinh nh©n t¹o hay bay lªn vò trô nÕu kh«ng cã sù trî
gióp cña c¸c hÖ thèng m¸y tÝnh.
TruyÒn th«ng
Tin häc ®· gãp phÇn kh«ng nhá ®Ó ®æi míi c¸c dÞch vô kü thuËt truyÒn th«ng. Ngμy
nay, mét xu h−íng tÊt yÕu ®ang diÔn ra lμ sù liªn kÕt gi÷a m¹ng truyÒn th«ng vμ c¸c m¹ng
m¸y tÝnh.
C¸c gi¶i ph¸p tin häc cïng víi nh÷ng c«ng nghÖ truyÒn th«ng hiÖn ®¹i ®· t¹o ra ®−îc
m¹ng m¸y tÝnh toμn cÇu Internet, nhê ®ã ph¸t triÓn nhiÒu dÞch vô tiÖn lîi, ®a d¹ng nh−
th−¬ng m¹i ®iÖn tö (E- Commerce), ®μo t¹o ®iÖn tö (E-learning), chÝnh phñ ®iÖn tö (E-
government) vμ ®μo t¹o kh¶ n¨ng dÔ dμng truy cËp kho tμi nguyªn tri thøc cña nh©n lo¹i.
So¹n th¶o, in Ên ,l−u tr÷, v¨n phßng
Víi sù trî gióp cña c¸c ch−¬ng tr×nh so¹n th¶o vμ xö lý v¨n b¶n, xö lý ¶nh, c¸c
ph−¬ng tiÖn in g¾n víi m¸y tÝnh, tin häc ®· t¹o cho viÖc biªn so¹n c¸c v¨n b¶n hμnh
chÝnh, lËp kÕ ho¹ch c«ng t¸c, lu©n chuyÓn v¨n th−, c«ng nghiÖp in Ên - mét bé mÆt hoμn
toμn míi. C¸c kh¸i niÖm míi nh− v¨n phßng ®iÖn tö, xuÊt b¶n ®iÖn tö - ngμy cμng trë nªn
quen thuéc.
TrÝ tuÖ nh©n t¹o
§©y lμ mét lÜnh vùc ®Çy triÓn väng cña tin häc. Môc tiªu cña h−íng nghiªn cøu nμy
lμ thiÕt kÕ c¸c m¸y cã thÓ ®¶m ®−¬ng mét sè ho¹t ®éng thuéc lÜnh vùc trÝ tuÖ cña con
ng−êi hoÆc nh÷ng ho¹t ®éng ®Æc thï cña con ng−êi (nh− hiÓu ng«n ng÷ tù nhiªn d−íi
d¹ng v¨n b¶n viÕt tay, nghe vμ hiÓu tiÕng nãi) c¸c thμnh tùu ®¹t ®−îc dï cßn rÊt khiªm tèn
nh−ng còng ®· g©y nh÷ng Ên t−îng rÊt m¹nh.
M¸y tÝnh cã thÓ gióp con ng−êi tÝnh ®Õn c¸c yÕu tè, t×nh huèng liªn quan ®Õn mét
c«ng viÖc nμo ®ã, cÇn quyÕt ®Þnh nªn tiÕn hμnh nh− thÕ nμo, b»ng c¸ch xem xÐt c¸c kh¶
n¨ng vμ ®−a ra mét sè ph−¬ng ¸n cã thÓ lùa chän t−¬ng ®èi tèt víi nh÷ng lý gi¶i kÌm
theo.
Mét sè m¸y phiªn dÞch, m¸y chÈn ®o¸n bÖnh, hÖ nhËn d¹ng ch÷ viÕt, tiÕng nãi, h×nh
¶nh - Dï míi dïng thö nghiÖm ®· thu ®−îc nhiÒu kÕt qu¶ høa hÑn.




http://www.ebook.edu.vn 4
Tuy nhiªn cÇn l−u ý r»ng, m¸y tÝnh kh«ng thÓ quyÕt ®Þnh thay cho con ng−êi. M¸y
chØ ®−a ra nh÷ng ph−¬ng ¸n cã thÓ cã vμ con ng−êi sÏ quyÕt ®Þnh sù lùa chän ph−¬ng ¸n
thÝch hîp.
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhiÒu r« bèt (ng−êi m¸y) ®−îc chÕ t¹o nh»m hç trî con
ng−êi trong nhiÒu lÜnh vùc s¶n xuÊt vμ nghiªn cøu khoa häc.
Gi¸o dôc
ViÖc häc tËp sÏ cã hiÖu qu¶ h¬n nÕu nã ®−îc g¾n liÒn víi thùc tiÔn sinh ®éng. Tuy
nhiªn, ®iÒu ®ã kh«ng ph¶i lóc nμo còng thùc hiÖn ®−îc. B»ng c¸ch ¸p dông c¸c thμnh tùu
cña tin häc, ta cã thÓ thiÕt kÕ ®−îc nhiÒu thiÕt bÞ hç trî cho ng−êi häc, nh÷ng phÇn mÒm
d¹y häc ®· ®−îc thiÕt kÕ lμm cho ng−êi häc cã thÓ tù häc hoÆc cho phÐp gi¸o viªn cã thÓ
sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p d¹y thÝch hîp víi tõng ®èi t−îng häc.
ViÖc häc cßn cã thÓ thùc hiÖn th«ng qua Internet. C¸c h×nh thøc ®μo t¹o tõ xa qua
m¹ng m¸y tÝnh ngμy cμng ®−îc phæ biÕn trªn quy m« toμn cÇu.
Gi¶i trÝ
Ng−êi dïng cã thÓ sö dông phÇn mÒm m¸y tÝnh ®Ó ch¬i trß ch¬i, xem phim ¶nh,
nghe nh¹c, häc nh¹c, häc vÏ c¸c phÇn mÒm nμy, cïng víi c¸c phÇn mÒm xö lý h×nh ¶nh,
©m thanh t¹o ra cho con ng−êi nhiÒu ph−¬ng tiÖn gi¶i trÝ míi, phong phó.

Bµi 2: BiÓu diÔn th«ng tin trong m¸y tÝnh

2.1 HÖ ®Õm thËp ph©n
HÖ ®Õm c¬ sè 10 hay cßn gäi lμ hÖ thËp ph©n rÊt quen thuéc. HÖ ®Õm 10 dïng 10 ký
tù ®Ó biÓu diÔn c¸c sè: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9. VËy th× , t¹i sao chóng ta l¹i cßn ph¶i dïng hÖ
®Õm kh¸c trong m¸y tÝnh? C¸c m¸y tÝnh ®Çu tiªn ®Òu lμ lo¹i c¬ khÝ vμ ho¹t ®éng trªn cë
së hÖ thËp ph©n. VÝ dô bμn tÝnh, m¸y vi ph©n cña Babbage vμ nhiÒu m¸y tÝnh c¬ häc kh¸c
®Òu ®−îc thiÕt kÕ theo hÖ ®Õm 10. Nh÷ng m¸y tÝnh ®iÖn tö ®Çu tiªn ®−îc x©y dùng theo
c¸c ®¶o m¹ch. C¸c ®¶o m¹ch, tù b¶n th©n nã ®· lμ biÓu t−îng 2 tr¹ng th¸i: ®ãng hoÆc ng¾t
m¹ch. ChÝnh ®iÒu nμy ®· dÉn ®Õn viÖc sö dông hÖ nhÞ ph©n trong c¸c s¬ ®å ®¶o m¹ch nh−
®· tr×nh bμy.
2.2 HÖ ®Õm nhÞ ph©n
HÖ nhÞ ph©n hay hÖ c¬ sè 2 chØ cã 2 con sè lμ 0 vμ 1. HÖ ®Õm nμy rÊt dÔ dμng thùc
hiÖn b»ng kü thuËt ®iÖn. C¸c tr¹ng th¸i ®ãng, ng¾t cã thÓ dïng ®Ó biÓu hiÖn cho c¸c sè nhÞ
ph©n 1 hoÆc 0. Mét bãng ®Ìn cã thÓ s¸ng hoÆc tèi.....
HÖ nhÞ ph©n hay hÖ ®Õm c¬ sè 2 chØ cã 2 con sè lμ 0 vμ 1. §ã lμ hÖ ®Õm dùa vμo vÞ trÝ. Gi¸
trÞ cña mét sè bÊt k× nμo ®ã tuú thuéc vμo vÞ trÝ cña nã. C¸c vÞ trÝ cã träng sè b»ng bËc luü
thõa c¬ sè 2.
2.3 HÖ ®Õm b¸t ph©n
HÖ b¸t ph©n lμ hÖ ®Õm sö dông 8 con sè tõ 0 ®Õn 7 ®Ó biÓu ®iÔn th«ng tin
2.4 HÖ ®Õm thËp lôc ph©n


http://www.ebook.edu.vn 5
C¸c m¸y tÝnh hiÖn ®¹i kh¸c th−êng dïng hÖ ®Õm kh¸c lμ hÖ ThËp lôc ph©n. HÖ nμy
lμ hÖ ®Õm dùa vμo vÞ trÝ víi c¬ sè 16. HÖ nμy dïng c¸c con sè tõ 0 ®Õn 9 vμ c¸c kÝ tù tõ A
®Õn F . PhÐp biÕn ®æi gi÷a hÖ thËp ph©n vμ hÖ thËp lôc ph©n t−¬ng tù nh− phÐp biÕn ®æi
gi÷a hÖ thËp ph©n vμ hÖ nhÞ ph©n, nh−ng kh¸c ë ®©y lμ chia cho 16 thay v× chia cho 2 vμ
trong sè vÞ trÝ lμ tõ 160 ®Õn 16n . Ta cã b¶ng biÕn ®æi gi÷a c¸c hÖ nh− sau:
HÖ thËp ph©n HÖ nhÞ ph©n HÖ thËp lôc ph©n
0 0000 0
1 0001 1
2 0010 2
3 0011 3
4 0100 4
5 0101 5
6 0110 6
7 0111 7
8 1000 8
9 1001 9
10 1010 A
11 1011 B
12 1100 C
13 1101 D
14 1110 E
15 1111 F

2.5 PhÐp biÕn ®æi gi÷a c¸c hÖ
Víi c¸c hÖ ®Õm, ng−êi ta dïng dÊu ngoÆc ®¬n vμ chØ sè ®Ó ký hiÖu c¬ sè cña hÖ ®Õm.
VÝ dô :
(100011)2 - HÖ ®Õm nhÞ ph©n
(23145)10 - HÖ ®Õm thËp ph©n
2.5.1 PhÐp ®æi tõ hÖ thËp ph©n sang hÖ nhÞ ph©n
Muèn ®æi mét sè tõ hÖ thËp ph©n sang hÖ nhÞ ph©n, ta chia ra hai tr−êng hîp: phÇn
nguyªn vμ phÇn thËp ph©n ( bªn ph¶i dÊu phÈy ).
§æi phÇn nguyªn
ChuyÓn ®æi phÇn nguyªn: ®em chia liªn tôc phÇn nguyªn (N)10 cho 2 ta sÏ ®−îc lÇn
l−ît c¸c sè d− d0, d1, ..., dn. ViÕt ng−îc thø tù c¸c sè d− nμy l¹i ta sÏ cã ®−îc sè nhÞ ph©n
(N)2.
VÝ dô 1: ChuyÓn sè (23)10 sang sè nhÞ ph©n.
§æi phÇn thËp ph©n




http://www.ebook.edu.vn 6
23 2

1 11 2 (23)10=(10111)

1 5 2

1 2 2

0 1 2

1 0


§Ó chuyÓn ®æi phÇn thËp ph©n ë hÖ thËp ph©n sang hÖ nhÞ ph©n: ta nh©n liªn tôc
phÇn thËp ph©n víi 2, mçi lÇn nh©n ta sÏ nhËn ®−îc phÇn nguyªn lμ c¸c hÖ sè ni.
VÝ dô 2: §æi (0,6875)10 ra hÖ nhÞ ph©n.
Thùc hiÖn phÐp nh©n KÕt qu¶ PhÇn nguyªn HÖ sè
0,67875 x 2 1,375 1 n1 = 1
0,375 x 2 0,75 0 n2 = 0
0,75 x 2 1,5 1 n3 = 1
0,5 x 2 1,0 1 n4 = 1
(0,67875)10 = (0,1011)2


VÝ dô 3: §æi (12,125)10 sang hÖ nhÞ ph©n
PhÇn nguyªn: PhÇn thËp ph©n:
12 2
PhÐp tÝnh KÕt qu¶ PhÇn nguyªn HÖ sè
6
0 2 0,125 x 2 0,25 0 n1 =0
3 2 0,25 x 2 0,5 0 n2 = 0
0
1 1 2 0,5 x 2 1,0 1 n3 = 1
1 0 (12,125)10 = (1100,001)2



2.5.2 PhÐp ®æi tõ hÖ nhÞ ph©n sang hÖ thËp ph©n
C¸c sè cã thÓ biÕn ®æi tõ nhÞ ph©n thμnh thËp ph©n b»ng c¸ch tÝnh tæng cña c¸c
côm gåm tõng con sè nh©n víi träng sè vÞ trÝ cña nã ( 20 ®Õn 2n).
VÝ dô : BiÕn ®æi sè nhÞ ph©n (11001)2 sang hÖ thËp ph©n




http://www.ebook.edu.vn 7
Sè nhÞ ph©n 1 1 0 0 1
Träng sè vÞ trÝ 24 23 22 21 20
Gi¸ trÞ vÞ trÝ 16 8 4 2 1
= 1 x 2 4 + 1 x 2 3 + 0 x 2 2 + 0 x 2 1 + 1 x 20
= 16 + 8 + 0 + 0 + 1 =( 25 )10
2.5.3 PhÐp ®æi tõ hÖ thËp ph©n sang hÖ thËp lôc ph©n
Muèn ®æi mét sè tõ hÖ thËp ph©n sang hÖ thËp lôc ph©n, ta chia ra hai tr−êng hîp:
phÇn nguyªn vμ phÇn thËp ph©n ( bªn ph¶i dÊu phÈy ).
§æi phÇn nguyªn
ChuyÓn ®æi phÇn nguyªn: ®em chia liªn tôc phÇn nguyªn (N)10 cho 16 ta sÏ ®−îc lÇn
l−ît c¸c sè d− d0, d1, ..., dn. ViÕt ng−îc thø tù c¸c sè d− nμy l¹i ta sÏ cã ®−îc sè thËp lôc
ph©n (N)16
VÝ dô 1: ChuyÓn sè (31)10 sang hÖ thËp lôc ph©n.

31 16

15 1 16
(31)10=(1F)16
1 0
§æi phÇn thËp ph©n
§Ó chuyÓn ®æi phÇn thËp ph©n ë hÖ thËp ph©n sang hÖ thËp lôc ph©n: ta nh©n liªn tôc
phÇn thËp ph©n víi 16, mçi lÇn nh©n ta sÏ nhËn ®−îc phÇn nguyªn lμ c¸c hÖ sè ni.
VÝ dô 2: §æi (0,75)10 ra hÖ thËp lôc ph©n.
Thùc hiÖn phÐp nh©n KÕt qu¶ PhÇn nguyªn HÖ sè
0,75 x 16 12,00 12 n1 = 12
(0,75)10 = (0,C)16


VÝ dô 3: §æi (506,75)10 sang hÖ thËp lôc ph©n
PhÇn nguyªn: PhÇn thËp ph©n:

506 16
PhÐp tÝnh KÕt qu¶ PhÇn nguyªn HÖ sè
10 31 16 0,75 x 16 12,00 12 n1 =12
(506,75)10 = (1FA)16
15 1 16

1 0


http://www.ebook.edu.vn 8
2.5.4 PhÐp ®æi tõ hÖ thËp lôc ph©n sang hÖ thËp ph©n
C¸c sè cã thÓ biÕn ®æi tõ thËp lôc ph©n thμnh thËp ph©n b»ng c¸ch tÝnh tæng cña
c¸c côm gåm tõng con sè nh©n víi träng sè vÞ trÝ cña nã ( 160 ®Õn 16n).
VÝ dô : BiÕn ®æi sè thËp lôc ph©n (1FA)16 sang hÖ thËp ph©n

Sè thËp lôc ph©n 1 F A
Träng sè vÞ trÝ 162 161 160
Gi¸ trÞ vÞ trÝ 256 16 1
= 1 x 162 + 15 x 161 + 10 x 160
= 256 + 240 + 16 + 10 =( 506 )10
2.5.5 PhÐp ®æi tõ hÖ nhÞ ph©n sang hÖ thËp lôc ph©n
C¸c sè cã thÓ biÕn ®æi tõ nhÞ ph©n thμnh thËp lôc ph©n b»ng c¸ch nhãm 4 bÝt tõ tr¸i
sang ph¶i.
VÝ dô : BiÕn ®æi sè nhÞ ph©n (1001, 1110 110 )2 sang hÖ thËp lôc ph©n
Nh− vËy: (1100,1001111)2 = (9,EC)16
2.5.6 PhÐp ®æi tõ hÖ thËp lôc ph©n sang hÖ nhÞ ph©n
T−¬ng tù, c¸c sè cã thÓ biÕn ®æi tõ thËp lôc ph©n thμnh nhÞ ph©n b»ng c¸ch dùa vμo
b¶ng biÕn ®æi ta cã:
VÝ dô: (5DA)16 = (0101 1101 1010)2
2.6 C¸ch m∙ ho¸ th«ng tin
§Ó m· ho¸ tiÕng ViÖt chóng ta dïng 29 ch÷ c¸i in th−êng, 29 ch÷ c¸i in hoa, 5 dÊu
ch÷ vμ c¸c ký tù , . ? !: .Víi ngÇn Êy ký tù chóng ta cã thÓ truyÒn ®¹t cho nhau mäi th«ng
tin cÇn thiÕt.
§èi víi mçi n−íc cã thÓ cã sè ch÷ c¸i kh¸c nhau VËy ph¶i dïng Ýt nhÊt bao nhiªu
ký tù ? C©u tr¶ lêi lμ 2, trong kü thuËt m¸y tÝnh, ng−êi ta dïng hai ký tù 0 vμ 1 ®Ó l−u tr÷
vμ xö lý th«ng tin. Ký tù 1 t−¬ng øng víi mét bãng ®Ìn s¸ng hoÆc mét phÇn tö kim lo¹i bÞ
nhiÔm tõ tÝnh, ký tù 0 t−¬ng øng víi ®Ìn t¾t hoÆc mét phÇn tö kim lo¹i bÞ kh«ng cã tõ
tÝnh.
§Ó trao ®æi th«ng tin trªn m¸y tÝnh, ng−êi ta dïng bé m· chuÈn ASCII
(American Standard Code Information Interchange ). Mçi ký tù ®−îc m· ho¸ b»ng
1 byte vμ do (11111111)2 = (FF)16 = (255)10 nªn b¶ng m· ký tù cã thÓ m· ho¸ tèi ®a
®Õn 256 ký tù. Tuy vËy sè ký tù c¬ b¶n lμ 128 sè ®Çu ( ®¸nh sè tõ 0 ÷ 127 ) vμ ®−îc
chuÈn ho¸. Cßn 128 ký tù sau ®−îc gäi lμ phÇn më réng dïng ®Ó m· ho¸ c¸c ký tù
riªng cña mét sè ng«n ng÷ ( c¸c ch÷ cã dÊu cña tiÕng ViÖt ), c¸c ký tù to¸n häc,
c¸c ký tù ®å ho¹.




http://www.ebook.edu.vn 9
Bµi TËp vËn dông
Bµi 1: H·y ®æi c¸c hÖ ®Õm sau:
a.Tõ hÖ 2 sang hÖ 10 vμ ng−îc l¹i
+ (01101001)2 =(?)10 + (727)10 = (?)2
+ (1100111001)2 = (?)10 + (876)10 = (?)2
+ (110101011)2 = (?)10 + (906)10 = (?)2
b.Tõ hÖ 2 sang hÖ 16 vμ ng−îc l¹i
+(1011101110101)2 =(?)16 + (B80C)16 =(?)2
+(100110011110)2 = (?)16 + (40B7)16 = (?)2
+ (1110010011101)2 = (?)16 + (3A0E)16 = (?)2



Bµi 3: HÖ thèng phÇn cøng
3.1 Kh¸i niÖm phÇn cøng
PhÇn cøng m¸y tÝnh lμ hÖ thèng c¸c linh kiÖn, thiÕt bÞ ®−îc l¾p r¸p, ®Êu nèi nh»m
thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô nhËp d÷ liÖu, sö lý d÷ liÖu vμ l−u tr÷ th«ng tin vμ kiÓm so¸t, ®iÒu
khiÓn c¸c ho¹t ®éng trong ®ã.
3.2 C¸c thiÕt bÞ chuÈn
C¸c thiÕt bÞ chuÈn cña m¸y tÝnh lμ thiÕt bÞ c¬ b¶n kh«ng thÓ thiÕu ®Ó cÊu thμnh lªn
mét m¸y tÝnh bao gåm: B¶ng bo m¹ch chÝnh (main broad), bé vi sö lý (CPU), bé nhí
trong (RAM), bé nhí ngoμi (HDD), bμn phÝm (Keyboard) vμ mμn h×nh (Monitor)
3.3 C¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi
Lμ c¸c thiÕt bÞ ®−îc trang bÞ thªm cho m¸y tÝnh nh»m thùc hiÖn c¸c t¸c vô mang
tÝnh chÊt øng dông gióp cho c«ng viÖc cña ng−êi dïng ®−îc thùc hiÖn tèt h¬n. NÕu thiÕu
c¸c thiÕt bÞ nμy m¸y tÝnh vÉn ho¹t ®éng ®−îc b×nh th−êng.
3.4 Ph©n lo¹i thiÕt bÞ m¸y tÝnh
3.4.1 ThiÕt bÞ ®Çu vµo
1. Bμn phÝm 10. ThiÕt bÞ nhËn d¹ng ch÷ viÕt
2. Chuét 11. ThiÕt bÞ nhËn d¹ng tiÕng nãi
3. Mμn h×nh c¶m øng 12. CÇn ®iÒu khiÓn
4. §Çu ®äc ®Üa quang häc 13. M¸y ®äc Cassette
5. M¸y quÐt h×nh 14. §Çu ®äc ®Üa tõ
6. ThiÕt bÞ ®äc bót vÏ 15. B¶ng sè ho¸
7. Bót ®iÖn tö 16. §Çu ®äc b¨ng tõ
8. ThiÕt bÞ ®äc m· v¹ch 17. M¸y ®äc b×a ®ôc lç
9. ThiÕt bÞ ®äc ch÷ tõ tÝnh 18. §Çu ®äc ®Üa quang häc


http://www.ebook.edu.vn 10
3.4.1 ThiÕt bÞ ®Çu ra
1. Trèng tõ 9. M¸y in laser
2. B¨ng cassette 10. M¸y in dßng
3. Micro fim 11. M¸y m· ho¸ ch÷ tõ tÝnh
4. In qu¶ cÇu ch÷ 12. M¸y vÏ
5. §Üa tõ 13. Tæng hîp tiÕng nãi
6. M¸y in kim 14. B¨ng tõ
7. §Üa quang xo¸ ®−îc 15. Mμn h×nh
8. M¸y in phun mùc 16. §Üa quang



Bµi 4: ThiÕt bÞ l−u tr÷

4.1 Kh¸i niÖm thiÕt bÞ l−u tr÷
Lμ n¬i l−u tr÷ d÷ liÖu vμ c¸c ch−¬ng tr×nh sö lý
B»ng c«ng nghÖ ngμy nay ®a sè th«ng tin ®−îc l−u tr÷ d−íi d¹ng c¸c th«ng tin nhÞ ph©n
hay con gäi lμ thiÕt bÞ l−u tr÷ sè.
4.2 Ph©n lo¹i thiÕt bÞ l−u tr÷
ThiÕt bÞ nhí ®−îc chia lμm hai lo¹i: ThiÕt bÞ nhí trong vμ thiÕt bÞ nhí ngoμi
4.2.1 ThiÕt bÞ nhí trong
Lμ nh÷ng thiÕt bÞ nhí ®−îc l¾p ®Æt trong m¸y tÝnh cã nhiÖm vô l−u tr÷ th«ng tin
trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña m¸y tÝnh. Nh÷ng thiÕt bÞ nμy khi l−u tr÷ d÷ liÖu cÇn cung
cÊp mét nguån ®iÖn, nªn khi ng¾t nguån ®iÖn khái c¸c thiÕt bÞ nhí nμy c¸c th«ng tin l−u
tr÷ trong ®ã bÞ mÊt hÕt.
+ Bé nhí ROM
+ Bé nhí RAM
4.2.2 ThiÕt bÞ nhí ngoµi
Lμ nh÷ng thiÕt bÞ nhí cã nhiÖm vô l−u tr÷ th«ng tin cã thÓ mang xa khái m¸y tÝnh
mμ kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn ho¹t ®éng cña m¸y tÝnh, c¸c thiÕt bÞ nμy kh«ng cÇn cung cÊp
®iÖn trong qu¸ tr×nh l−u tr÷
+ ThiÕt bÞ nhí tõ
+ ThiÕt bÞ nhí quang häc
+ ThiÕt bÞ nhí sè
4.2.3 §Æc tr−ng cña c¸c lo¹i bé nhí
ThiÕt bÞ nhí trong ThiÕt bÞ nhí ngoµi

Kh«ng cã bé nhí trong m¸y tÝnh M¸y tÝnh vÇn ho¹t ®éng b×nh th−êng
kh«ng ho¹t ®éng ®−îc trong tr−êng hîp thiÕu bé nhí ngoμi

http://www.ebook.edu.vn 11
ChÕ t¹o b»ng vËt liÖu quý, nhiÒu tÝnh ChÕ t¹o b»ng vËt liÖu Ýt quý hiÕn h¬n
n¨ng tèt cho viÖc ghi nhí

G¾n cè ®Þnh vμo b¶ng m¹ch chÝnh Cã thÓ th¸o l¾p dÔ dμng

Truy nhËp th«ng tin nhanh Truy nhËp th«ng tin chËm h¬n

Dung l−äng nhí nhá t−¬ng ®èi so víi Dung l−îng nhí lín t−¬ng ®èi so víi
bé nhí ngoμi bé nhí trong

CÇn nguån ®iÖn ®Ó duy tr× viÖc l−u Kh«ng cÇn nguån ®iÖn ®Ó duy tr× l−u
tr÷ d÷ liÖu tr÷ d÷ liÖu


Bµi 5: HÖ thèng phÇn mÒm
5.1 Kh¸i niÖm phÇn mÒm
Lμ toμn bé c¸c ch−¬ng tr×nh m¸y tÝnh dïng ®Ó ®iÒu khiÓn c¸c phÇn cøng, xö lý
th«ng tin, t×m kiÕm th«ng tin.
5.2 Ph©n lo¹i phÇn mÒm
Ph©n lo¹i phÇn mÒm ng−êi ta chia ra lμm ba lo¹i: PhÇn mÒm hÖ thèng, phÇn mÒm
øng dông, phÇn mÒm c«ng cô.
+ PhÇn mÒm hÖ thèng
Lμ phÇn mÒm ®iÒu khiÓn sù ho¹t ®éng cña c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng vμ lμ nÒn t¶ng ®Ó
triÓn khai c¸c øng dông kh¸c.
HÖ ®iÒu hμnh cã c¸c nhãm ch−¬ng tr×nh chÝnh
- C¸c ch−¬ng tr×nh qu¶n lý bé nhí, bé nhí ®Üa, thêi gian CPU vμ ngo¹i vi
- C¸c ch−¬ng tr×nh qu¶n ý c«ng viÖc: Chän, khëi ®éng, thùc hiÖn vμ kÕt thóc c¸c
c«ng viÖc ®· ®−îc lËp lÞch cÇn sö lý.
- C¸c ch−¬ng tr×nh qu¶n lý vμo ra t−¬ng øng víi c¸c thiÕt bÞ vμo ra, trao ®æi d÷ liÖu
gi÷a CPU vμ thiÕt bÞ vμo ra víi bé nhí phô
Trong ph©n lo¹i hÖ ®iÒu hμnh chia lμm hai lo¹i: HÖ ®iÒu hμnh lÖnh vμ hÖ ®iÒu hμnh
giao diÖn ®å ho¹ hoÆc hÖ ®iÒu hμnh ®¬n nhiÖm vμ hÖ ®iÒu hμnh ®a nhiÖm
- HÖ ®iÒu hμnh lÖnh lμ hÖ ®iÒu hμnh sö dông c¸c c©u lÖnh ®Ó thùc hiÖn c¸c giao
tiÕp gi÷a ng−êi vμ m¸y ®a sè c¸c hÖ ®iÒu hμnh lo¹i nμy lμ hÖ ®iÒu hμnh ®¬n nhiÖm chØ
thùc hiÖn ®−îc mét c«ng viÖc nhÊt trong trong mét kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh nμo ®ã.
Tiªu biÓu cho lo¹i hÖ ®iÒu hμnh nμy lμ hÖ ®iÒu hμnh MS_DOS, Novell Netwe...
- HÖ ®iÒu hμnh giao diÖn ®å ho¹ lμ c¸c hÖ ®iÒu hμnh chñ yÕu sö dông c¸c biÓu
t−îng, h×nh vÏ ®Ó thùc hiÖn c¸c giao tiÕp ng−êi m¸y th«ng qua c¸c sù kiªn Click chuét
hoÆc bμn phÝm. C¸c hÖ ®iÒu hμnh nμy th−êng lμ hÖ ®iÒu hμnh ®a nhiÖm, cïng mét lóc cã
thÓ thùc hiÖn nhiÒu c«ng viÖc kh¸c nhau. HÖ ®iÒu hμnh nμy cã −u ®iÓm dÔ sö dông, th©n
thiÖn víi ng−êi dïng nh−ng kh«ng cã kh¶ n¨ng can thiÖp s©u vμo phÇn cøng nh− c¸c hÖ
®iÒu hμnh lÖnh.


http://www.ebook.edu.vn 12
+ PhÇn mÒm øng dông
Lμ c¸c phÇn mÒm dïng ®Ó phôc vô cho mét øng dông cô thÓ. C¸c phÇn mÒm nμy
chØ ho¹t ®éng ®−îc trªn nÒn c¸c hÖ ®iÒu hμnh cô thÓ ®−îc chØ ®Þnh tõ khi x©y dùng phÇn
mÒm øng dông. Ch¼ng h¹n phÇn mÒm PhotoShop dïng ®Ó sö lý ¶nh, phÇn mÒm AutoCard
dïng ®Ó xö lý c¸c b¶n vÏ kü thuËt hay phÇn mÒm kÕ to¸n m¸y ®Ó thùc hiÖn qu¶n lý vμ sö
lý c¸c th«ng tin kÕ to¸n trong mét doanh nghiÖp...
+ PhÇn mÒm c«ng cô
Lμ c¸c phÇn mÒm dïng ®Ó ph¸t triÓn c¸c phÇn mÒm øng dông. Thùc chÊt c¸c phÇn
mÒm c«ng cô chÝnh lμ c¸c ng«n ng÷ lËp tr×nh. Mçi ng«n ng÷ lËp tr×nh ®−îc chØ ®Þnh s¶n
xuÊt ra mét lo¹i phÇn mÒm øng dông ch¹y ®−îc trªn nÒn mét lo¹i hÖ ®iÒu hμnh nhÊt ®Þnh.
Ch¼ng h¹n ng«n ng÷ lËp tr×nh h−íng ®èi t−îng Visual Basic cã kh¶ n¨ng t¹o ra c¸c
phÇn mÒm øng dông ch¹y ®−îc trªn nÒn Windows



Bµi 6: Kh¸i niÖm vÒ m¹ng m¸y tÝnh
6.1 Kh¸i niÖm m¹ng m¸y tÝnh
M¹ng m¸y tÝnh lμ mét hÖ thèng c¸c m¸y tÝnh vμ c¸c thiÕt bÞ ngo¹i vi kh¸c ®−îc kÕt
nèi víi nhau th«ng qua c¸c thiÕt bÞ kÕt nèi m¹ng dïng ®Ó chia sÎ c¸c tμi nguyªn kÕt nèi
trong m¹ng ®ã
6.2 Ph©n lo¹i m¹ng m¸y tÝnh
+ NÕu phÊn theo cÊu chóc m¹ng:
- CÊu tróc m¹ng d¹ng Bus
- CÊu tróc m¹ng d¹ng Star
- CÊu tróc m¹ng Ring
- CÊu tróc m¹ng hån hîp
+ NÕu ph©n theo quy m« m¹ng m¸y tÝnh:
- M¹ng côc bé LAN
- M¹ng diÖn réng WAN
- M¹ng Internet

Bµi 7: M¸y tÝnh trong cuéc sèng hµng ngµy
7.1 øng dông m¸y tÝnh trong gia ®×nh
Ngμy nay m¸y tÝnh kh«ng cßn lμ mét thiÕt bÞ ®−îc s¶n xuÊt ra chØ nh»m môc ®Ých
phôc vô cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, nghiªn cøu khoa häc hoÆc phôc vô cho häc tËp mμ nã
cßn lμ c«ng cô gi¶i trÝ ®a n¨ng vμ tÝch hîp nhiÒu tiÖn Ých cao cÊp. Ch¼ng h¹n b¹n cÇn liªn
l¹c víi ng−êi th©n th× cÇn mét m¸y ®iÖn tho¹i hoÆc b¹n muèn xem th«ng tin thêi sù l¹i
cÇn mét m¸y thu h×nh hoÆc gi¶ b¹n muèn nghe ca nh¹c b¹n cÇn cã mét giμn ©m thanh vv..
®Ó tho¶ m·n nh÷ng nhu cÇu ®ã c¨n phßng cña b¹n sÏ ®Çy ¾p c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tö. Nh−ng
chØ cÇn mét bé m¸y tÝnh nhá gän thËm chÝ mét chiÕc m¸y tÝnh x¸ch tay mμ kÝch th−íc
cña nã chØ b»ng mét cuèn sæ A4 b¹n ®· tho¶ m·n tÊt c¶c c¸c nhu cÇu trªn.
Ngoμi kh¶ n¨ng gi¶ trÝ c¸ nh©n nh− nghe nh¹c sè, xem phim sè, ch¬i game ngμy
nay víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ viÔn th«ng b¹n cã thÓ tÝch hîp cho chiÕc PC cña m×nh
http://www.ebook.edu.vn 13
nhiÒu tiÖn Ých kh¸c nh− l−ít Web, göi nhËn tin nh¨n, th− ®iÖn tö, gäi ®iÖn tho¹i gi¸ rÎ,
xem truyÒn h×nh trùc tuyÕn, vμ sö dông c¸c dÞch vô trùc tuyÕn kh¸c tuú thuéc vμo vÞ trÝ
®Þa lý n¬i b¹n ®Æt m¸y tÝnh.
Mét øng dông kh¸c kh«ng thÓ thiÕu ®èi víi m¸y tÝnh gia ®×nh ®ã lμ viÖc hç trî
ng−êi sö dông trong viÖc häc tËp, cËp nhËt th«ng tin. Mét m¸y tÝnh gia ®×nh cã thÓ thay
thÕ mét gia s−, mét th− viÖn vμ thËm trÝ trë thμnh ng−êi b¹n häc cña ng−êi sö dông.
7.2 øng dông m¸y tÝnh trong khoa häc
Trong nÒn kinh tÕ tri thøc ai n¾m ®−îc th«ng tin ng−êi ®ã n¾m tr¾c phÇn th¾ng
trong tay nh−ng vÊn ®Ò lμ khi cã ®−îc th«ng tin råi lμm sao sö lý chóng ®−îc nhanh cã
®−îc kÕt qu¶ c« ®äng gióp Ých cho ng−êi sö dông tèt nhÊt trong qu¸ tr×nh ra quyÕt ®Þnh
M¸y tÝnh kh«ng cã kh¶ n¨ng t− duy logic nh−ng bï l¹i nã nhanh nhÑn vμ rÊt cÇn
cï. Chóng cã kh¶ n¨ng sö lý nhiÒu tØ phÐp t×nh trong mét gi©y nªn trong khoa häc ngμy
nay m¸y tÝnh ®−îc sö dông ë rÊt nhiÒu lÜnh vùc, rÊt nhiÒu vÞ trÝ. Tõ hç trî c«ng viÖc v¨n
phßng ®Õn t×m kiÕm th«ng tin, ph©n tÝch th«ng tin vμ ®−a ra c¸c dù b¸o rÊt nhanh chãng
vμ cã tÝnh chÝnh x¸c cao. Gi¶ thö trong lÜnh vùc qu¶n lý th«ng tin d©n sè ta kh«ng thÓ
ngåi ®Õm xem d©n sè mét quèc gia sau khi ®iÒu tra cã bao nhiªu nam, bao nhiªu n÷ mμ
kh«ng nhËn ®−îc mét kÕt qu¶ sai ®Õn hμng tr¨m nh−ng nÕu øng dông m¸y tÝnh vμo c«ng
t¸c tÝnh to¸n chØ víi mét thao t¸c nhÊp chuét ta sÏ nhËn ®−îc kÕt qu¶ chÝnh x¸c ®Õn hμng
®¬n vÞ.
7.3 øng dông m¸y tÝnh trong gi¸o dôc
Trong gi¸o dôc m¸y tÝnh ®−îc biÕt ®Õn nh− céng cô ®Ó triÓn khai c¸c gi¸o tr×nh
®iÖn tö, th− viÖn ®iÖn tö chóng gióp cho ng−êi dïng tiÕt kiÖn thêi gian t×m kiÕn th«ng tin.
Cïng víi sù ph¸t triÓn cña m¹ng Internet ta cã thÓ sö dông c¸c ho¹t ®éng trùc
tuyÕn cho gi¸o dôc nh− häc tËp trùc tuyÕn qua m¹ng, héi th¶o trùc tuyÕn, diÔn ®μn trùc
tuyÕn...

Bµi 8: An ninh b¶n quyÒn vµ ph¸p luËt
9.1 B¶n quyÒn
B¶n chÊt m¹ng m¸y tÝnh lμ chia xÎ c¸c tμi nguyªn nh− phÇn cøng, phÇn mÒm vμ
c¸c tμi nguyªn th«ng tin kh¸c. Khi chia xÎ nh− vËy kh«ng tr¸nh khái cã nh÷ng th«ng tin
c¸c nh©n, nh÷ng tμi nguyªn mμ chñ cña chóng kh«ng muèp chia xÎ vÉn bÞ ng−êi kh¸c sö
dông
C¸c th«ng tin ®−îc ®−a lªn m¹ng rÊt khá ®¶m b¶o b¶n quyÒn t¸c gi¶ thø nhÊt do
viÖc sao chÐp th«ng tin trªn m¸y tÝnh lμ rÊt ®¬n gi¶n. Thø hai do lçi cè ý cïa ng−êi dïng
nªn tr−íc tiªn ®Ó b¶o vÖ minh nh÷ng th«ng tin kh«ng muèn chia xÎ víi ng−êi kh¸c tèt
nhÊt kh«ng ®−a lªn m¹ng.
9.2 An toµn vµ b¶o mËt d÷ liÖu
§Ó b¶o vÖ d÷ liÖu trªn m¸y tÝnh ng−êi sö dông nªn ®Æt kho¸ c¸c tμi nguyªn tr«ng
tin trªn m¸y tÝnh b»ng c¸c tiÖn Ých b¶o vÖ do chÝnh c¸c phÇn mÒm øng dông cung cÊp
hoÆc sö dông c¸c phÇn mÒm b¶o vÖ th«ng tin chuyªn dïng. Khi ®Æt mËt khÈu b¶o vÖ nªn
kÕt hîp c¶ ký tù sè vμ ch÷ cè g¾ng t¹o mËt khÈu cμng dμi cμng tèt

http://www.ebook.edu.vn 14
Khi sö dông m¸y tÝnh trªn m¹ng ng−êi dïng ph¶i thiÕt lËp hÖ thèng t−êng löa b¶o
vÖ vμ th−êng xuyªn cËp nhËt c¸c ch−¬ng tr×nh phßng chèng vi rót. Kh«ng ®äc th− vμ nhËn
nh÷ng tin nh¾n kh«ng râ nguån gçc ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng l©y nhiÔm vi rót hoÆc ®¸nh c¾p
th«ng tin tõ ng−êi dïng kh¸c.
9.3 Vi rót m¸y tÝnh vµ vÊn ®Ò an ninh m¹ng
Vi rót m¸y tÝnh b¶n chÊt lμ c¸c ®o¹n m· lÖnh ch−¬ng tr×nh nh»m ph¸ ho¹i c¸c tμi
nguyªn phÒn mÒm ®èi khi chóng còng cã kh¼ n¨ng ph¸ ho¹i tμi nguyªn phÇn cøng m¸y
tÝnh. Vi rót m¸y tÝnh do con ng−êi viÕt ra chóng chñ yÕu l©y lan qua m¹ng m¸y tÝnh.
Møc ®é ph¸ ho¹i cña vi rót còng kh¸c nhau tuú thuéc vμo môc ®Ých cña ng−êi t¹o
ra nã. Cã thÓ nã chØ më mét b¶n nh¹c mçi khi khëi ®éng m¸y tÝnh lμm cho ng−êi sö dông
ph¶i ngåi ®îi 1 ®Õn 2 phót mμ kh«ng cã c¸ch g× khëi ®éng l¹i m¸y tÝnh hoÆc bá qua ®−îc
hay khã chÞu h¬n chóng lμm cho m¸y tÝnh cø vμi phót l¹i khëi ®éng l¹i mét lÇn. ë møc ®é
ph¸ ho¹i cao h¬n chóng cã thÓ xo¸ toμn bé c¸c tÖp tin v¨n b¶n cña ng−êi dïng hay
chuyÓn tÊt c¸c file nμy sang ®Þnh d¹ng file hÖ thèng hay tù ®éng nh©n b¶n c¸c tÖp tin lμm
cho c¸c thiÕt bÞ nhí lu«n ë t×nh tr¹ng ®Çy.
Møc ®é ph¸ ho¹i nguy hiÓn h¬n ®ã lμ th©m nhËp vμo c¸c hÖ th«ng th«ng tin quan
träng ®¸nh c¾p th«ng tin hoÆc tμi kho¶ thËm chÝ chóng ®¸nh sËp mét hÖ thèng th«ng tin.
Theo thèng kª hμng n¨m vi rót m¸y tÝnh lμm thiÖt h¹i cho nÒn kinh tÕ thÕ giíi lªn
®Õn nhiÒu tû ®« la. §Ó kh¾c phôc ®iÒu nμy tr−íc hÕt ng−êi sö dông ph¶i tù b¶o vÖ m×nh
b»ng c¸c hÖ thèng t−êng löa vμ c¸c ch−¬ng tr×nh phßng chèng vi rót ®−îc cung cÊp miÔn
phÝ trªn m¹ng vμ ph¶i c¶nh gi¸c víi c¸c th− ®−îc göi ®Õn tõ c¸c ®Þa chØ mμ ng−êi sö dông
kh«ng biÕt.
9.4 B¶o vÖ d÷ liÖu
§Ó b¶o vÖ d÷ liÖu trªn m¸y tÝnh c¸ nh©n mçi ng−êi dïng nªn th−êng xuyªn sao l−u
d÷ liÖu quan träng ra nhiÒu thiÕt bÞ nhí kh¸c nhau ®Ó nÕu kh«ng may x¶y ra t×nh tr¹ng
mÊt d÷ liÖu do vi rót hoÆc lçi phÇn cøng cã thÓ lÊy l¹i ®−îc c¸c d÷ liÖu ®· tån t¹i tr−íc
qu¸ tr×nh sao l−u. Ph−¬ng ph¸p nμy kh«ng tèi −u ë chç nã chØ cøu ®−îc c¸c th«ng tin ®·
®−îc sao l−u nh−ng l¹i mÊt nh÷ng d÷ liÖu ®−îc cËp nhËt sau khi sao l−u.
Mét c¸ch b¶o vÖ n÷a lμ ®Æt c¸c mËt khÈu b¶o vÖ ®Ó tr¸nh c¸c lçi v« ý cña ng−êi
dïng chung m¸y tÝnh hoÆc víi ph−¬ng ph¸p nμy Ýt nhÊt còng h¹n chÕ ®−îc sù ph¸ ho¹i
cña c¸c chuyªn gia H¨cker.




http://www.ebook.edu.vn 15
Ch−¬ng II
Sö dông m¸y tÝnh vμ qu¶n lý tÖp tin víi Windows
Bµi 1: C¸c thao t¸c ®Çu tiªn
1.1 Khëi ®éng m¸y tÝnh- mµn h×nh nÒn cña windows
1.1.1 Khëi ®éng windows
Th«ng th−êng c¸c m¸y tÝnh ®−îc sö dông hiÖn nay ®−îc cμi c¸c hÖ ®iÒu hμnh møc
cao nh− Windows 9X, Win 2X, Win XP, Win Me....Do ®ã qu¸ tr×nh khëi ®éng m¸y tÝnh
trë nªn ®¬n gi¶n bëi c¸c tËp lÖnh, c¸c ch−¬ng tr×nh, c¸c tr×nh ®iÒu khiÓn ®Òu ®−îc m¸y
tÝnh tù ®éng n¹p vμo bé nhí th«ng qua c¸c tËp tin xö lý l«. Trong phÇn nμy nãi vÒ qu¸
tr×nh khëi ®éng hÖ ®iÒu hμnh windows tõ phiªn b¶n 9X trë lªn
Khi khëi ®éng m¸y tÝnh ta chØ viÖc kÝch ho¹t nguån ®iÖn cho m¸y b»ng c¸ch bËt
nót nguån (Power) trªn th©n m¸y (víi ®iÒu kiÖn m¸y tÝnh ®· ®−îc nèi víi nguån ®iÖn).
Trong qu¸ tr×nh khëi ®éng m¸y tÝnh sÏ kiÓm tra c¸c thiÕt bÞ cã trong m¸y. Qu¸ tr×nh khëi
®éng nμy mÊt kho¶ng 60 gi©y ®èi víi mét m¸y tÝnh cã cÊu h×nh trung b×nh. Sau khi khëi
®éng xong m¸y tÝnh sÏ dõng ë mμn h×nh chÝnh cña windows nh− sau:




Mμn h×nh sÏ gåm hai phÇn:
• PhÇn thø nhÊt lμ c¸c biÓu t−îng nã chÝnh lμ c¸c lèi t¾t chØ ®Õn c¸c tËp tin ch−¬ng
tr×nh.
§Ó t¹o c¸c biÓu t−îng hay lèi t¾t nμy (Short cut) ta lμm nh− sau: KÝch chuét ph¶i vμo cöa
sæ chÝnh cña Windows trong b¶ng chän xuÊt hiÖn chän môc “New” trong b¶ng chän kÕ
tiÕp click chän “Short cut”



http://www.ebook.edu.vn 16
Trong hép tho¹i “Create Short cut” Click chän nót “Browse” ®Ó chän ®−êng ®Én cña tÖp
tin sau ®ã click chän nót “Next” vμ lμm theo chØ dÉn cuèi cïng Click chän nót “Finish”
®Ó kÕt thóc.
PhÇn thø hai lμ thanh Taskbar. Thanh nμy gåm ba phÇn nót Start, thanh tr¹ng th¸i,
phÇn hiÓn thÞ ®ång hå.
• Thanh Start chøa c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông ®−îc cμi ®Æt trong m¸y.
• Thanh tr¹ng th¸i hiÓn thÞ biÓu t−îng thu nhá cña c¸c øng dông ®ang dïng.
• PhÇn hiÓn thÞ thêi gian vμ t×nh tr¹ng c¸c thiÕt bÞ phÇn cøng cã trong m¸y tÝnh.
1.1.2 Tho¸t khái windows
Vμo Menu Start \ Shut Down(hoÆc turn off) xuÊt
hiÖn b¶ng lùa chän
• Môc Stand by \ OK T¾t m¸y theo tõng
b−íc.
• Môc Shut Down \ OK t¾t m¸y.
• Môc Restart \ OK Khëi ®éng l¹i m¸y tÝnh .
• Môc Restart in MS_DOS mode khëi ®éng
l¹i m¸y tÝnh vμ vμo hÖ ®iÒu hμnh MS_DOS.
Chó ý: Khi sö dông m¸y tÝnh ph¶i t¾t m¸y theo ®óng quy tr×nh.
1.2 Sö dông bµn phÝm vµ chuét
1.2.1 C¸c thao t¸c víi chuét
Th«ng th−êng khi sö dông chuét hiÖn nay chung ta sö dông lo¹i
chuét cã ba nót. Hai nót nhÊn hai bªn vμ mét nót cuén ë gi÷a. Nót bªn
ph¶i cña chuét gäi t¾t lμ chuét ph¶i th«ng th−êng nót nμy th−êng dïng
®Ó më mét thùc ®¬n, nót bªn tr¸i cña chuét gäi t¾t lμ chuét tr¸i th«ng
th−êng nót nμy dïng ®Ó kÝch ho¹t vμo ®èi t−îng cßn nót cuén ë gi÷a gäi

http://www.ebook.edu.vn 17
t¾t lμ nót cuén nót nμy dïng ®Ó dÞch chuyÓn tÇm nh×n cña mμn h×nh lμm viÖc.
Trong qu¸ tr×nh lμm viÖc ta cã thÓ nhËn ra vÞ trÝ thao t¸c cña chuét t¹i mμn h×nh
th«ng qu¸ c¸c biÓu t−îng cña chuét gäi lμ con trá, (®©y lμ mét d¹ng con trá cña
chuét trong qu¸ tr×nh thao t¸c) ngoμi ra cßn cã nhiÒu biÓu t−îng kh¸c nh»m
diÔn ®¹t nhiÒu tr¹ng th¸i kh¸c.
Ta cã c¸c thao t¸c c¬ b¶n sau ®èi víi chuét.
• Click ®¬n: Lμ viÖc ta nhÊn mét lÇn vμo nót chuét tr¸i hoÆc chuét ph¶i.
• Click ®óp: Lμ viªc ta nhÊn hai lÇn liªn tiÕp vμo nót chuét tr¸i víi thêi gian gi÷a hai
lÇn kÝch kho¶ng 1-2 gi©y (kho¶ng thêi gian nay tuú thuéc vμo viÖc thiÕt lËp cña
ng−êi dïng).
• Cuén chuét: Lμ viÖc ta sö dông nót cuén cña chuét ®Ó di chuyÓn mμn h×nh lμm
viÖc.
• KÐo vμ th¶: Lμ viÖc ta click chuét tr¸i vμo ®èi t−îng gi÷ chuét tr¸i sau ®ã di
chuyÓn con trá tíi mét vÞ trÝ míi sau ®ã th«i kh«ng nhÊn chuét tr¸i n÷a.

1.2.2 Bµn phÝm
Bμn phÝm cã chøc n¨ng ®Ó nhËp néi dung th«ng tin vμo m¸y tÝnh hoÆc thao t¸c víi
m¸y tÝnh, bμn phÝm cã ba nhãm phÝm sau: PhÝm chøc n¨ng, phÝm ch÷ c¸i, phÝm sè.
PhÝm chøc n¨ng: gåm c¸c phÝm tõ F1 ®Õn F12 tuú vμo tõng tr−êng hîp c¸c phÝm
nμy cã c¸c chøc n¨ng kh¸c nhau. PhÝm “Esc” dïng ®Ó tho¸t khái c¸c ch−¬ng tr×nh ®ang
sö dông, PhÝm “Tab” dïng ®Ó di chuyÓn con trá tíi mét vÞ trÝ kh¸c (tïy vμo tõng øng
dông mμ nã cã thÓ di chuyÓn tíi c¸c vÞ trÝ, kho¶ng c¸ch kh¸c nhau).
PhÝm “Caps Lock” dïng ®Ó khëi ®éng hoÆc t¾t chÕ ®é gâ ch÷ hoa, khi phÝm
“Caps Lock” ®−îc bËt (®Ìn “Caps Lock” s¸ng) th× ta cã thÓ gâ ®−îc ch÷ hoa ng−îc l¹i khi
ta nhÊn phÝm “Caps Lock” mét lÇn n÷a ®Ìn “Caps Lock” t¾t lóc nμy ta ®ang ë chÕ ®é gâ
ch÷ th−êng. Ba phÝm “Shift”, “Ctrl”, “Alt” th−êng ®−îc dïng kÕt hîp víi c¸c phÝm kh¸c
(gäi lμ tæ hîp phÝm) ba phÝm nμy mçi lo¹i cã hai phÝm trªn bμn phÝm ®Ó ng−êi sö dông cã
thÓ sö dông ®−îc b»ng tay tr¸i hoÆc tay ph¶i. PhÝm “Spase” lμ phÝm dμi nhÊt trªn bμn
phÝm dïng ®Ó ®¸nh ký tù trèng (kho¶ng tr¾ng).
PhÝm “Insert” dïng ®Ó bËt t¾t chÕ ®é chÌn hoÆc ®Ì, c¸ch sö dông t−¬ng tù nh−
phÝm “Caps Lock”. PhÝm “Home” dïng ®Ó chuyÓn con trá vÒ ®Çu dßng v¨n b¶n, phÝm
“End” dïng ®Ó di chuyÓn con trá vÒ cuèi dßng v¨n b¶n, phÝm “Page Up” dïng ®Ó di
chuyÓn con trá lªn ®Çu trang v¨n b¶n, phÝm “Page Down” dïng ®Ó di chuyÓn con trá tíi
cuèi trang v¨n b¶n. PhÝm “Delete” dïng ®Ó xo¸ ký tù ®øng ®»ng sau con trá, PhÝm
“Space Back” – “ 20
3.2.2 Hµm DAYS360
Chøc n¨ng: TÝnh to¸n sè ngμy gi÷a hai ngμy cho tr−íc dùa trªn mét n¨m lμ 360 ngμy
(m−êi hai th¸ng mçi th¸ng ba m−¬i ngμy). Hμm nμy ®−îc sö dông cho nh÷ng hÖ thèng
kÕ to¸n dùa trªn 12 th¸ng mçi th¸ng ba m−¬i ngμy.
Có ph¸p: DAYS360(start_date,end_date,method)
Tham sè: start_date vμ end_date lμ nh÷ng chuèi v¨n b¶n vÝ dô “03/02/96” hay mét sè
tuÇn tù. Method lμ 1 nÕu muèn sö dông ph−¬ng ph¸p mü NASD lμ 2 nÕu sö dông
ph−¬ng ph¸p ch©u ©u. NÕu bá qua tham sè nμy EXCEL sÏ mÆc ®Þnh lμ1.
VÝ dô: Days360(9/15/2000,7/20/2002) =>665 ngμy
3.2.3 Hµm HOUR
Chøc n¨ng: ChuyÓn ®æi mét sè tuÇn tù trong mét ngμy sang d¹ng giê biÓu diÔn nh−
mét sè nguyªn tõ 0 ®Õn 23
Có ph¸p: HOUR(serial_number)
Tham sè: Serial_number lμ mét con sè tuÇn tù biÓu hiÖn m· ngμy giê. Cã thÓ cho vμo
mét chuçi giê nh− mét v¨n b¶n.
VÝ dô: Hour(15:30) => 15

http://www.ebook.edu.vn 60
3.2.4 Hµm MINUTE
Chøc n¨ng: ChuyÓn ®æi mét sè tuÇn tù trong mét ngμy sang d¹ng phót biÓu diÔn nh−
mét sè nguyªn tõ 0 tíi 59
Có ph¸p: MINUTE(serial_number)
Tham sè: Serial_number lμ mét con sè tuÇn tù biÓu diÔn m· ngμy giê. Cã thÓ thªm
vμo mét chuçi giê nh− mét v¨n b¶n.
VÝ dô: Minute(15:30) => 30
3.2.5 Hµm MONTH
Chøc n¨ng: ChuyÓn ®æi mét sè tuÇn tù trong mét ngμy sang d¹ng phót biÓu diÔn nh−
lμ mét sè nguyªn tõ 1 tíi 12
Có ph¸p: MONTH(serial_number)
Tham sè: Serial_number lμ mét con sè tuÇn tù biÓu diÔn m· ngμy giê. Cã thÓ nhËp
mét chuçi ngμy giê nh− mét v¨n b¶n.
VÝ dô: Month(10/20/1999) => 10
3.2.6 Hµm NETWORKDAYS
Chøc n¨ng: TÝnh to¸n sè ngμy lμm viÖc bá qua nh÷ng ngμy nghØ cuèi tuÇn vμ nh÷ng
ngμy lÔ (®−îc x¸c ®Þnh tr−íc) gi÷a hai ngμy.
Có ph¸p: NETWORKDAYS(start_date,end_date,holidays)
Tham sè: start_date vμ end_date lμ hai sè tuÇn tù biÓu diÔn ngμy cÇn hái, Holidays
lμ dang s¸ch c¸c sè tuÇn tù cÇn bá qua khi ®Õm sè ngμy lμm viÖc.
3.2.7 Hµm NOW
Chøc n¨ng: Cho sè tuÇn tù cña ngμy giê hiÖn hμnh
Có ph¸p: NOW()
Tham sè: Kh«ng. ngμy giê hiÖn hμnh ®−îc x¸c ®Þnh tõ ®ång hå bªn trong hÖ thèng.
3.2.8 Hµm SECOND
Chøc n¨ng: ChuyÓn ®æi mét sè tuÇn tù cho mét giê sang d¹ng gi©y gi¸ trÞ tr¶ vÒ mét
sè nguyªn tõ 0 tíi 60.
Có ph¸p: SECOND(serial_number)
Tham sè: Serial_number lμ mét sè tuÇn tù biÓu diÔn m· ngμy giê. Cã thÓ thªm vμo
mét chuçi giê nh− mét chuçi v¨n b¶n.
VÝ dô: Second(13:30:45) => 45
3.2.9 Hµm TIME
Chøc n¨ng: Cho sè tuÇn tù cña mét giê x¸c ®Þnh mét sè tuÇn tù cña mét giê ®−îc
biÓu diÔn nh− lμ mét phÇn thËp ph©n (phÇn sè lÎ)
Có ph¸p: TIME(hour, minute, second)
Tham sè: Hour lμ mét con sè tõ 0 ®Õn 23 chØ giê, minute lμ mèt con sè tõ 0 ®Õn 59
chØ phót, second lμ con sè chØ gi©y.
VÝ dô: TIME(20,30,45) => 8:30 PM
3.2.10 Hµm TODAY
Chøc n¨ng: Cho sè tuÇn tù cña ngμy hiÖn hμnh
Có ph¸p: TODAY()
http://www.ebook.edu.vn 61
Tham sè: Kh«ng, ngμy giê ®−îc x¸c ®Þnh lμ ngμy giê hÖ thèng
VÝ dô: Today() => 28/12/2006
3.2.11 Hµm WEEKDAY
Chøc n¨ng: §æi mét sè tuÇn tù sang ngμy trong tuÇn
Có ph¸p: WEEKDAY(serial_number,return_type)
Tham sè: serial_number lμ sè tuÇn tù cÇn ®æi hoÆc biÓu diÔn d¹ng chuèi cña mét ngμy,
return_type lÊy gi¸ trÞ trong b¶ng sau
Return type D·y cho c¸c sè tr¶ vÒ
1(hay kh«ng cã) 1(Sunday) – 7 (Saturday)
2 1(Monday) – 7 (Sunday)
3 0(Monday) – 7 (Sunday)
3.2.12 Hµm YEAR
Chøc n¨ng: TÝnh n¨m (1900 – 2087) t−¬ng øng víi sè tuÇn tù
Có ph¸p: YEAR(serial_number)
Tham sè: Serial_number lμ mét sè tuÇn tù cÇn ®−îc chuyÓn ®æi còng cã thÓ sö dông
mét chuçi v¨n b¶n ®Ó biÓu diÔn ngμy.
VÝ dô: Year(12/20/1999) => 1999
3.2.13 Hµm ABS
Chøc n¨ng: LÊy gi¸ trÞ tuyÖt ®èi cña mét sè
Có ph¸p: ABS(number)
Tham sè: Number lμ mét sè thùc mμ ta muèn lÊy gi¸ trÞ tuyÖt ®èi
VÝ dô: Abs(-4) = 4
3.2.14 Hµm CEILING
Chøc n¨ng: Lμ trßn trªn tíi con sè nguyªn gÇn ngÊt hay lμ theo d¹ng ®· cho
Có ph¸p: CEILING(number, significance)
Tham sè: Number lμ gi¸ trÞ muèn lμm trßn, significance lμ gi¸ trÞ muèn lμm trßn
VÝ dô: CEILING(423,7) sÏ lμ 427
3.2.15 Hµm COUNTIF
Chøc n¨ng: §Õm sè « kh«ng chonãg tho¶ m·n ®iÒu kiÖn cho tr−íc
Có ph¸p: COUNTIF(range, criteria)
Tham sè: Range lμ tËp hîp c¸c « cÇn ®Õm. Criteria lμ mét con sè biÓu thøc nμy lμ
mét v¨n b¶n x¸c ®Þnh xem sÏ ®Õm « nμo. Víi nh÷ng « v¨n b¶n ®ãng c¸c v¨n b¶n cÇn
so s¸nh trong ngoÆc vÝ dô: “B¸n” ®Ó ®Õm tÊt c¸ c¸c « trong d·y cã chøa tõ “B¸n”. Víi
nh÷ng « sè cã thÓ sö dông c¸c to¸n tö so s¸nh nh−: “+”, “>”, “ 1
3.2.23 Hµm ODD
Chøc n¨ng: Lμ trßn trªn tíi mét sè nguyªn lÎ gÇn nhÊt
Có ph¸p: ODD(number)
Tham sè: Number lμ sè cÇn lμm trßn
3.2.24 Hµm POWER
Chøc n¨ng: TÝnh luü thõa cña mét sè theo sè mò nμo ®ã
Có ph¸p: POWER(number,power)
Tham sè: Number lμ c¬ sè, power lμ luü thõa
3.2.25 Hµm ROUND
Chøc n¨ng: Lμ trßn mét sè theo ký sè ®· chØ ra viÖc lÇm trßn lªn hay suèng phô
thuéc vμo sè ®øng ngay sau sè lμm trßn ®Õn
Có ph¸p: ROUND(number,num_digits)
Tham sè: Number sè cÇn lμ trßn, num_digits lμ sè ký sè muèn lμm trßn (8, “duoc hoc bong”, “0”);




http://www.ebook.edu.vn 66
3.3 TÝnh to¸n trªn b¶ng tÝnh
B¶ng tÝnh Excel lμm viÖc trªn nguyªn t¾c ®Þa chØ « nªn c¸c phÐp tÝnh to¸n trªn m¸y
tÝnh chñ yÕu dùa vμo ®Þa chØ cña c¸c « chøa d÷ liÖu. C¸c phÐp tÝnh th−êng ®−îc sö dông
trªn Excel:
+ PhÐp tÝnh to¸n häc
Ký tù PhÐp tÝnh
+ Céng
- Trõ
* Nh©n
/ Chia
+ PhÐp tÝnh v¨n b¶n
Ký tù PhÐp tÝnh
& Céng chuçi

Bµi 4: Lµm viÖc víi c¸c work sheet
4.1 Thªm m¬i, xo¸ bá work sheet
Th«ng th−êng khi khëi ®éng mét b¶ng tÝnh míi bao
giê Excel còng t¹o lËp 3 b¶ng tÝnh ®−îc gäi lμ Sheet. §Ó
®Æt tªn cho c¸c Sheet click ®óp vμo tªn cña sheet ®ã (hoÆc
click chuét ph¶i vμo sheet cÇn ®æi tªn chän Rename) vμ
nhËp tªn cña sheet ®Ó dÔ qu¶n lý.
§Ó thªm míi mét work sheet click chuét ph¶i vμo
tªn sheet bÊt kú chän Insert trªn menu, excel tù ®éng thªm
mét sheet míi víi tªn “Sheet i” gi¸ trÞ i ®−îc tù ®éng t¨ng
tuú thuéc vμo sè work sheet cã trªn file th«ng th−êng gi¸
trÞ i b»ng tæng sè work sheet cã céng 1.
§Ó xo¸ mét work sheet click chuét ph¶i vμo work
sheet muèn xo¸ chän Delete, excel sÏ tù ®éng lo¹i sheet ®ã
ra khái file ®ang lμm viÖc.
§Ó sao chÐp mét work sheet nhÊn chuét ph¶i trªn work sheet ®ã chän “Move or
copy” xuÊt hiÖn cöa sæ Move or copy. Trªn cöa sæ nμy liÖt kª toμn bé c¸c sheet cã trong
fiel ®ang lμm viÖc. NÕu muèn sao chÐp work sheet nμo ®−a con trá chuét vμo tªn sheet ®ã
trong b¶ng liÖt kª sau ®ã ®¸nh dÊu vμo môc “Create a copy” sau ®ã nhÊn OK. Trong
tr−êng hîp muèn di chuyÓn sheet ®ã th× ®−a con trá chuét vμo tªn sheet trong danh s¸ch
vμ nhÊn OK.




http://www.ebook.edu.vn 67
VÞ trÝ c¸c VÞ trÝ tªn
nót duyÖt c¸c Sheet




4.2 Lµm viÖc víi nhiÒu worl sheet
Khi lμm viÖc víi nhiÒu work sheet trªn mét b¶ng tÝnh vμ tªn c¸c b¶ng tÝnh kh«ng
thÓ hiÓn thÞ ®ñ t¹i vïng hiÓn thÞ b¶ng tÝnh ta ph¶i sö dông c¸c nót duyÖt. Excel ®−a ra 4
nót duyÖt b¶ng tÝnh bao gåm nót duyÖt b¶ng tÝnh ®Çu tiªn, nót duyÖt b¶ng tÝnh tr−íc ®ã,
nót duyÖt lªn b¶ng tÝnh kÕ tiÕp, nót duyÖt b¶ng tÝnh sau cïng (t−¬ng øng 4 nót duyÖt trªn
vïng c¸c nót duyÖt tõ tr¸i qua ph¶i). Sau khi sö dông c¸c nót duyÖt, tªn b¶ng tÝnh sÏ xuÊt
hiÖn trªn vïng hiÓn thÞ tªn b¶ng tÝnh. NÕu muèn lμm viÖc víi b¶ng tÝnh ®ã nhÊn chuét tr¸i
vμo tªn b¶ng tÝnh ®Ó lμm viÖc.




http://www.ebook.edu.vn 68
Ch−¬ng V
Tr×nh diÔn ®iÖn tö Microsoft PowerPoint
Bµi 1: Lµm quen víi PowerPoint
1.1 Khëi ®éng PowerPoint
Click ®óp vμo biÓu t−îng
Powerpoint trªn mμn h×nh hoÆc thùc
hiÖn Start\Program\Microsoft Power
point trong hép tho¹i Powerpoint chän
Blank Presentation chän OK Hép tho¹i
New Slide xuÊt hiÖn chän kiÓu Slide
®Þnh thiÕt kÕ chän song nhÊn OK

1.2 T×m hiÓu cöa sæ lµm viÖc cña PowerPoint


Vïng thiÕt
lËp hiÖu øng




Vïng hiÓn thÞ
c¸c slide Vïng lμm
viÖc



Ch¹y slide




Khi lμm viÖc víi Power Point cã c¸c vïng c¬ b¶n sau: C¸c thanh tiªu ®Ò, thanh menu,
thanh c«ng cô t−¬ng tù nh− word vμ excel, vïng hiÓn thÞ c¸c slide cã trong mét ®Ò ¸n,
vïng lμm viÖc ®Ó thiÕt kÕ c¸c trang, vïng thiÕt lËp c¸c hiÖu øng cho c¸c ®èi t−îng.
1.3 Lµm viÖc víi Slide
§Ó thªm mét slide míi nhÊn chuét vμo lÖnh New slide trªn thanh c«ng cô hoÆc
thùc hiÖn lÖnh Insert\New slide hoÆc nhÊn tæ hîp phÝm Ctrl + N.
§Ó xo¸ mét slide ®¸nh dÊu slide ®ã sau ®ã nhÊn phÝm delete.


http://www.ebook.edu.vn 69
§Ó di chuyÓn thø tù c¸c slide ®−a con trá chuét ®Õn vÞ trÝ slide ®ã nhÊn vμ gi÷
chuét tr¸i sau ®ã kÐo chuét ®Õn vÞ trÝ míi vμ th¶ chuét ra.
1.4 Tr×nh diÔn Slide
§Ó tr×nh diÔn slide ®−a con trá ®Õn vÞ trÝ trang slide muèn tr×nh diÔn vμ nhÊn nót
lÖnh “Slide show”. Th«ng th−êng hiÖu øng hiÓn thÞ trang slide kÕ tiÕp ®−îc power point
mÆc ®Þnh lμ sù kiÖn click chuét tr¸i nªn ®Ó hiÓn thÞ slide kÕ tiÕp nhÊn chuét tr¸i. Khi
muèn ®ãng chÕ ®é hiÓn thÞ slide nhÊn phÝm “ESC”.
1.5 L−u tªp tin vµ tho¸t khëi PowerPoint
§Ó l−u tÖp tin thùc hiÖn lÖnh File\save hoÆc save as sau ®ã thùc hiÖn c¸c b−íc
t−¬ng tù nh− l−u mét file v¨n b¶n trong word hoÆc mét b¶ng tÝnh trong excel.
§Ó tho¸t khái øng dông Power Point thùc hiÖn lÖnh Fiel\Exit. Trong thùc ®¬n file
c¸c lÖnh close vμ lÖnh exit cã chøc n¨ng t−¬ng tù nh− trong word vμ excel.

Bµi 2: ChÌn c¸c ®èi t−îng vµo Slide
2.1 ChÌn ®èi t−îng ®å ho¹
Thªm mét bøc tranh (hay ®−a mét bøc tranh)
+ Chän Insert\Picture\Clip art
+ HoÆc Insert\Picture\From file
Xö lý tranh vÏ ®· ®−îc lÊy ra
§−a con trá tíi c¸c ®iÓm nãng sau ®ã kÐo vμ th¶ con trá




Khi thao t¸c víi tranh vÏ thanh c«ng cô Picture hiÖn ra. T¹i thanh nμy cã thÓ thay
®æi mμu, ®é s¸ng tèi cña tranh cho phï hîp víi yªu cÇu
Copy tranh
Chän tranh vμ chän Ctrl + C sau ®ã ®−a con trá chuét ®Õn n¬i cÇn ®Æt tranh vμ Ên
Ctrl+V
Tranh lÊy ra th−êng kh«ng söa ®−îc v× tån t¹i khung. Muèn ph¸ bá khung ta lμm nh−
sau:


http://www.ebook.edu.vn 70
NhÊn vμo Draw d−íi ®¸y mμn h×nh vμ chän Ungroup. NÕu muèn nhãm nhiÒu
tranh nhÊn chuét vμo biÓu t−îng mòi tªn ë gãc ph¶i cuèi mμn h×nh sau ®ã nhãm c¸c
h×nh muèn gép nhãm l¹i vμ chän Draw\Group
Lµm viÖc víi v¨n b¶n trong Slide: LÊy khung textbox vμ nhËp v¨n b¶n trong ®ã. C¨n
chØnh vμ chän Font ch÷ nh− Word.
C¸c thao t¸c ®−a c¸c ®èi t−îng ( Graph, Picture, Autoshape ) vμo Slide gièng nh−
Word
2.2 ChÌn b¶ng biÓu
Qu¸ tr×nh ®−a b¶ng biÓu vμo Power Point t−¬ng tù nh− trong word ( sinh viªn xem
l¹i phÇn nμy trong word)
2.3 ChÌn ©m thanh
§Ó ®−a ©m thanh vμ h×nh ¶nh vμo Power Point thùc hiÖn lÖnh Insert\Movies or
Sound sau ®ã chän c¸c th− viÖn n¬i ®Ó c¸c tÖp tin h×nh ¶nh hoÆc Êm thanh muèn chÌn.
Sau khi chän song c¸c th− viÖn phim vμ ©m thanh. TiÕn hμnh chÌn nh− chÌn tranh ¶nh.




Sau khi ®−a c¸c ®èi t−îng trªn vμo slide nÕu c¸c ®èi t−îng lμ file ©m thanh sÏ xuÊt
hiÖn biÓu t−îng chiÕc loa ®ang më, nÕu ®èi t−îng lμ file phim ¶nh xuÊt hiÖn h×nh ¶nh ®Çu
tiªn cã trong ®o¹n video ®ã d−íi d¹ng mét bøc tranh.




http://www.ebook.edu.vn 71
Bµi 3: ThiÕt lËp c¸c hiÖu øng
3.1 ThiÕt lËp hiÖu øng cho ®èi t−îng
3.1.1 Action settings
§Ó thiÕt lËp hiÖu øng cho mét ®èi
t−îng click chuét ph¶i vμo ®èi t−îng. Cã
hai thuéc tÝnh cÇn x¸c ®Þnh: Sù kiÖn vμ
hiÖu øng. §Ó x¸c lËp thuéc tÝnh sù kiÖn
sau khi click chuét ph¶i chän “Action
settings” xuÊt hiÖn cöa sæ “Action
settings” nh− sau. Trong cöa sæ nμy cã
hai Tab t−¬ng øng víi hai sù kiÖn “Mouse
click” sù kiÖn nhÊn chuét vμ “Mouse
over” sù kiÖn ®−a con trá qua ®èi t−îng.
C¸c thuéc tÝnh trong hai ®èi t−îng nμy
nh− nhau thuéc tÝnh thø nhÊt: None
kh«ng thùc hiÖn hiÖu −ng g×
Hyperlink to: T¹o mét siªu kÕt nèi
®Õn mét ®Þa chØ nμo ®ã ®Þa chØ nμy ®−îc
x¸c lËp trong hép combo phÝa d−íi ch¼ng h¹n trang slide kÕ tiÕp hay trang cuèi cïng,
trang ®Çu tiªn, trang tr−íc ®ã hay mét trang slide cô thÓ mμ ng−êi dïng chØ ra.
Run program: Ch¹y mét øng dông kh¸c nh− khëi ®éng word hoÆc excel
Run macro: Ch¹y mét ch−¬ng tr×nh macro
Play sound: Më mét ®o¹n nh¹c
Higklight click: Khi click chuét vμo ®èi t−îng, ®èi t−îng nμy ®æi mμu s¸ng
Sau khi s¸c lËp song c¸c thuéc tÝnh nhÊn nót OK ®Ó x¸c nhËn nÕu kh«ng muèn x¸c
nhËn nhÊn nót Cancel
3.1.2 Custom Aminiation
§©y lμ phÇn thùc hiÖn tæng hîp tõng
phÇn trong toμn bé øng dông. Chän ®èi t−îng
nhÊp chuét ph¶i chän Custom Aminiation
xuÊt hiÖn thùc ®¬n
Trong thùc ®¬n nμy nhÊp chän nót
Add Effect vμ chän 1 trong 4 nhãm hiÖu øng
nh− trªn sau ®ã nhËp vμo 1 hiÖu øng phï hîp
cho ®èi t−îng. Cø tiÕp tôc nh− vËy cho c¸c
hiÖu øng tiÕp theo. NÕu muèn nhiÒu ®èi
t−îng ch¹y 1 hiÖu øng cïng mét lóc th× nhÊn
phÝm Ctrl vμ chän c¸c ®èi t−îng ®ã sau ®ã chän hiÖu øng tuú ý.




http://www.ebook.edu.vn 72
3.2 ThiÕt lËp hiÖu øng cho Slide
3.2.1 HiÖu øng cho nÒn Slide:
NhÊp chän thùc ®¬n SlideShow chän Slide
Transtion xuÊt hiÖn hép tho¹i nh− h×nh bªn:
Trong môc Apply to selected slides chän 1 hiÖu øng bªn
d−íi th× toμn bé silde cã hiÖu øng mang hiÖu øng ®ã.
3.2.2 §Æt tèc ®é ch¹y cho hiÖu øng :
Trong hép héi tho¹i nh− bªn
ta cã môc Speed ta nhÊp vμo
nót tam gi¸c vμ chän 1 trong
3 tuú chän bªn d−íi (ChËm,
b×nh th−êng, nhanh)
3.2.3 §Æt chÕ ®é ch¹y tù ®éng khi chuyÓn tiªp c¸c hiÖu øng.

NhÊp chän chuét vμo th× hiÖu øng
tiªp theo th× ph¶i bÊm chuét ®Ó ch¹y.
NÕu muèn ®Ó ch¹y tù ®éng th× nhÊp chuét vμo môc
Automatically after vμ gâ sè gi©y ch¹y hiÖu øng tiÕp theo vμo « bªn d−íi.
NhÊp Apply to all Slides th× tÊt c¶ c¸c slide ®−îc ¸p dông c¸c tuú chän trªn.
Slide Show: ®Ó ch¹y thö c¸c hiÖu øng.
.
Bµi 4: ThiÕt lËp trang in vµ in Ên
4.1 ThiÕt lËp trang in
§Ó thiÕt lËp trang in
thùc hiÖn lÖnh File\Page
setup xuÊt hiÖn cöa sæ Page
setup lùa chän ®Þnh d¹nh
trang giÊy trong khung Slide
sized for, th«ng th−êng hay
sö dông trang giÊy kÝch
th−íc A4. NÕu kh«ng sö
dông ®Þnh d¹ng trang giÊy
nμy nhËp ®é réng vμ chiÒu cao cña trang giÊy cÇn dïng trong khung width (®é réng),
Height (chiÒu cao) ®ång thêi nhËp sè slide trong khung “Number slides from”. X¸c ®Þnh
kiÓu hiÓn thÞ trang giÊy trong môc Orientation nÕu muèn trang giÊy hiÓn thÞ däc chän
môc Portrait, nÕu muèn trang giÊy quay ngang chän môc Landscape. Sau khi x¸c lËp song
c¸c thuéc tÝnh nhÊn nót OK ®Ó x¸c lËp, trong tr−êng hîp kh«ng muèn x¸c lËp nhÊn nót
Cancel.


http://www.ebook.edu.vn 73
4.2 In Ên
Khi muèn in c¸c trang
in trong tÖp tin Power Point
thùc hiÖn lÖnh File\Print xuÊt
hiÖn cöa sæ Print thùc hiÖn c¸c
lùa chän sau nÕu cÇn:
Trong khung Print môc
name chän tªn m¸y in cÇn in
c¸c dßng status hiÓn thÞ tr¹ng
th¸i cña m¸y in ®ã, type hiÓn
thÞ ®Þnh d¹ng cña tÖp tin cÇn
in, where hiÓn thÞ ®−êng dÉn
cña tÖp tin cÇn in.
§Ó x¸c lËp c¸c thuéc
tÝnh cho m¸y in nh− khæ giÊy
in, chÊt l−îng mμu in (®Ëm
hoÆc nh¹t), ®é s¸ng cña b¶n in
nhÊn nót Properties ®Ó x¸c lËp.
Trong khung Print range x¸c lËp c¸c th«ng tin sau:
+ All: In tÊt c¶ c¸c trang cã trong tÖp tin
+ Current slide: ChØ in trang hiÖn thêi con trá ®ang trá tíi
+ Custom show: In theo lùa chän cña ng−êi dïng
+ Slide: In theo sè trang ®−îc ng−êi dïng liÖt kª
Trong môc Number of copy nhËp vμo sè l−îng b¶n in cÇn in cho mçi trang
Trong môc Prin what lùa chän c¸c kiÓu in nh− in nhiÒu slide trªn cïng mét trang
giÊy hoÆc chÕ ®é in hai mÆt.
Trong môc Color/grayscale x¸c ®Þnh kiÓu in mÇu hoÆc in ®en tr¾ng
Trong môc Scale to fit paper x¸c ®Þnh khi in cã ®Ó néi dung c¸c slide võa ®óng
b»ng khæ giÊy kh«ng.
Trong môc Frame slide x¸c ®Þnh cã in khung viÒn cho c¸c slide trªn trang in
kh«ng.
Sau khi x¸c lËp c¸c thuéc tÝnh song nÕu muèn in nhÊn nót lÖnh OK, nÕu kh«ng
muèn in nhÊn nót lÖnh Cancel.




http://www.ebook.edu.vn 74
Ch−¬ng VI Internet
Bµi 1: Lµm quen víi Internet
1.1 Mét sè kh¸i niÖm
1.1.1 LÞch sö ph¸t triÓn cña m¹ng Internet
M¹ng Internet ngμy nay lμ mét m¹ng m¸y tÝnh toμn cÇu, bao gåm hμnh chôc triÖu
ng−êi sö dông, ®−îc h×nh thμnh tõ cuèi thËp kû 60 nh»m phôc vô cho c«ng t¸c t×nh b¸o
cña bé quèc phßng Mü. Khi ®ã m¹ng nμy cã tªn lμ m¹ng ARPAnet cña ban qu¶n lý dù ¸n
nghiªn cøu quèc phßng. M¹ng nμy ®−îc x©y dùng víi môc ®Ých cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng
®−îc c¸c sù cè nh− mét nót m¹ng bÞ tÊn c«ng nã vÉn ho¹t ®éng ®−îc. Nã cho phÐp mét
m¸y tÝnh bÊt kú trªn m¹ng liªn l¹c víi mäi m¸y tÝnh kh¸c.
Kh¶ n¨ng kÕt nèi c¸c lo¹i m¸y tÝnh kh¸c nhau ®· hÊp dÉn mäi ng−êi cïng víi sù
®ái hái trao ®æi, khai th¸c th«ng tin tõ ph−¬ng diÖn d©n sù nhÊt lμ phôc vô c«ng viÖc kinh
doanh do ®ã m¹ng ARPAnet ph¸t triÓn v−ît khái quy m« cña mét m¹ng m¸y tÝnh phôc vô
cho môc ®Ých qu©n sù.
§Ó c¸c m¸y tÝnh cã thÓ giao tiÕp víi nhau ng−êi ta x©y dùng mét ch−¬ng tr×nh
phÇn mÒm ®Æc biÖt gäi lμ bé giao thøc truyÒn th«ng TCP\IP. Bªn c¹nh ®ã c¸c hÖ thèng
m¹ng côc bé LAN b¾t ®Çu ph¸t triÓn cïng víi sù xuÊt hiÖn cña c¸c m¸y tÝnh ®Ó bμn. Giao
thøc TCP\IP trë thμnh mét phÇn cña hÖ ®iÒu hμnh do ®ã c¸c m¸y tÝnh ®· cã thÓ kÕt nèi víi
nhau dÔ dμng h¬n.
Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña Internet NFSNET ®−îc sù tμi trî cña héi khoa häc
quèc gia Mü héi nμy ®ãng mét vai trß t−¬ng ®èi quan träng trong qu¸ tr×nh h×nh thμnh vμ
ph¸t triÓn cña m¹ng. Vμo cuèi nh÷ng n¨m 1980 NFS thiÕt lËp 5 trung t©m siªu m¸y tÝnh.
Tr−íc ®ã nh÷ng m¸y tÝnh nhanh nhÊt thÕ giíi ®−îc sö dông cho c«ng viÖc ph¸t triÓn vò
khÝ míi. Víi c¸c trung t©m nμy, NFS ®· cho phÐp mäi ng−êi ho¹t ®éng trong lÜnh vùc
khoa häc ®−îc sö dông. Ban ®Çu NFS sö dông ARPAnet ®Ó kÕt nèi 5 trung t©m nh−ng do
khã kh¨n tõ phÝa l·nh ®¹o ARPAnet nªn NFS quyÕt ®Þnh x©y dùng m¹ng riªng cho m×nh
vμ vÉn sö dông bé giao thøc TCP\IP ®−êng truyÒn tèc ®é 56Kb/s. C¸c tr−êng ®¹i häc ®−îc
nèi thμnh c¸c m¹ng vïng vμ c¸c m¹ng vïng ®−îc nèi víi c¸c trung t©m siªu m¸y tÝnh.
Tr−íc c¸c øng dông thùc tÕ vÒ khai th¸c c¸c tμi nguyªn m¹ng cña Internet nã ®·
ph¸t triÓn nhanh chãng ngμy cμng nhiÒu c¸c m¹ng LAN ®−îc h×nh thμnh vμ ®Êu nèi vμo
m¹ng toμn cÇu do ®ã sè l−îng c¸c ®Þa chØ m¹ng ngμy mét lín ®ßi hái c¬ së h¹ tÇng cña nã
®−îc cËp nhËt, n©ng cÊp th−êng xuyªn. Ngμy nay theo thèng kª mçi ngμy nhê sö dông
c¸c tiÖn Ých cña m¹ng Internet nã ®· lμm lîi cho nÒn kinh tÕ thÕ giíi hμng tØ ®« la mü.
1.2 KÕt nèi Internet
§Ó kÕt nèi Internet cÇn thiÕt bÞ kÕt nèi (Modem). ThiÕt bÞ nμy cã vai trß chuyÓn d÷
liÖu trong m¸y tÝnh thμnh tÝn hiÖu ®iÖn ®Ó chuyÓn lªn m¹ng ®ång thêi khi nhËn tÝn hiÖu tõ
m¹ng vÒ nã chuyÓn ng−îc l¹i tõ tÝn hiÖu ®iÖn sang d¹ng th«ng tin. HiÖn nay th«ng th−êng
cã hai c¸ch kÕt nèi Internet: qua ®−êng quay sè néi h¹t th«ng th−êng (Dail up) vμ qua
®−êng truyÒn tèc ®é cao (ADSL). D−íi ®©y lμ h−íng dÉn thiÕt lËp mét kÕt nèi Internet
th«ng qua ®−êng Dail Up (c¸ nh©n hay sö dông ph−¬ng ph¸p nμy).
Tr−íc tiªn cÇn kÕt nèi Modem víi m¸y tÝnh, ®Ó m¸y tÝnh nhËn biÕt vμ ®iÒu khiÓn
ho¹t ®éng cña Modem cÇn cμi ®Æt tr×nh ®iÒu khiÓn cho Modem ®ã. Th«ng th−êng khi mua
http://www.ebook.edu.vn 75
modem c¸c nhμ cung cÊp s¶n phÈm bao giê còng cung cÊp thªm phÇn mÒm ®iÒu khiÓn
nμy. Sau khi cμi ®Æt song modem cÇn t¹o mét kÕt nèi ®Õn Internet, thùc hiÖn lÖnh
Start\program\Accessories\Commuications\Network conections hoÆc Start\Setting\
Network conections. XuÊt hiÖn c¸c cöa sæ vμ lμm theo tr×nh tù sau.




http://www.ebook.edu.vn 76
§Ó kÕt nèi Internet Click ®óp vμo biÓu t−îng Connect ®−îc t¹o ra trªn cöa sæ mμn
h×nh chÝnh sau ®ã nhËp tªn truy nhËp trong
khung User name: “vnn1269” vμ nhËp mËt
khÈu trong khung Password “vnn1269”.
NÕu muèn l−u mËt khÈu vμ tªn truy nhËp
l¹i trong m¸y ®Ó nh÷ng lÉn truy nhËp sau
kh«ng ph¶i gâ l¹i Click vμo môc “Save this
user name and password for the followwing
users”. Trong hai lùa chän “Me only” ®Ó
x¸c lËp m×nh User ®ang x¸c lËp thuéc tÝnh
®−îc sö dông, thuéc tÝnh “Anyone who
user this computer” x¸c lËp mäi ng−êi dïng m¸y tÝnh nμy ®Òu cã thÓ truy nhËp. §Ó kÕt
nèi nhÊn nót Dial nÕu kh«ng muèn kÕt nèi nhÊn nót Cancel, ®Ó ®−îc trî gióp nhÊn nót
Help. Sau khi nhÊn song nót Dial m¸y sÏ kiÓm tra tªn truy nhËp, mËt khÈu nÕu ®óng ta cã
thÓ sö dông m¹ng, trong tr−êng hîp tªn truy nhËp hoÆc mËt khÈu sau m¸y sÏ th«ng b¸o ®Ó
ng−êi dïng nhËp l¹i.

Bµi 2: World wide web
2.1 DÞch vô th«ng tin m¹ng toµn cÇu
World wide web (www) lμ dÞch vô m¹nh nhÊt t¹o nÒn t¶ng cho Internet ®−îc x©y
dùng dùa trªn kü thuËt gäi lμ Hypertext (kü thuËt siªu v¨n b¶n). Hypertext lμ kü thuËt
tr×nh bÇy th«ng tin trªn mét trang trong ®ã cã mét sè tõ cã thÓ kÕt nèi tíi trang th«ng tin
míi cã néi dung ®Çy ®ñ h¬n. Trªn cïng mét trang th«ng tin cã thÓ cã nhiÒu th«ng tin
kh¸c nhau nh− v¨n b¶n, h×nh ¶nh hay ©m thanh (multimedia document). §Ó x©y dùng c¸c
trang d÷ liÖu víi c¸c kiÓu d÷ liÖu kh¸c nhau nh− vËy tr−íc ®©y www sö dông ng«n ng÷ cã
tªn lμ HTML (Hyper Text Markup Language). Ng«n ng÷ HTML ®−îc x©y dùng trªn c¬
së ng«n ng÷ SGML (Stander General Mackup Language). HTML cho phÐp ®Þnh d¹ng c¸c
trang th«ng tin liªn kÕt vμ cho phÐp th«ng tin ®−îc kÕt nèi víi nhau.
Trªn c¸c trang th«ng tin cã mét sè tõ cã thÓ ‘‘në’’ ra, mçi tõ nμy thùc chÊt cã mét
liªn kÕt víi c¸c th«ng tin kh¸c. §Ó thùc hiÖn viÖc liªn kÕt c¸c tμi nguyªn nμy www sö
dông ph−¬ng ph¸p cã tªn URL. WWW còng cã thÓ truy nhËp tíi c¸c tμi nguyªn th«ng tin
tõ c¸c dÞch vô kh¸c nhau nh− FTP, Gopher hay wais... n»m trªn c¸c m¸y chñ kh¸c nhau.
Ng−êi sö dông mét phÇn mÒm Web Browser ®Ó xem th«ng tin trªn c¸c m¸y chñ
WWW. T¹i server ph¶i cã mét phÇn mÒm Web server phÇn mÒm nμy thùc hiÖn nhËn c¸c
yªu cÇu tõ web Brower göi lªn vμ thùc hiÖn c¸c yªu cÇu ®ã.
Víi sù bïng næ cña dÞch vô WWW, dÞch vô nμy cμng ngμy cμng ®−îc më réng vμ
®−a thªm nhiÒu kü thuËt tiªn tiÕn nh»m t¨ng kh¶ n¨ng biÓu ®¹t th«ng tin cho ng−êi sö
dông.
2.2 Lµm viÖc víi trang web
Th«ng th−êng khi lμm viÖc víi c¸c trang Web ta cÇn mét phÇn mÒm ®Ó ®äc (hiÓn
thÞ c¸c th«ng tin trªn trang web ®ã) vμ do chóng ®−îc viªt trªn ng«n ng÷ siªu v¨n b¶n


http://www.ebook.edu.vn 77
ng−êi dïng kh«ng ®äc ®−îc. C¸c phÇn mÒm ®äc siªu v¨n b¶n ®ã ®−îc gäi lμ tr×nh duyÖt
web.
§èi víi ng−êi dïng hÖ ®iÒu hμnh windows ®−îc cung cÊp s½n tr×nh duyÖt web
Internet Explorer. VÒ c¬ b¶n cöa sæ tr×nh duyÖt nμy cã c¸c c«ng cô nh− c¸c c«ng cô nh−
c¸c cöa sæ kh¸c nh− thanh tiªu ®Ò, thanh thùc ®¬n, thanh c«ng cô, thanh ®Þa chØ. §Ó më
mét trang web nhËp ®Þa chØ trang web ®ã trong « ®Þa chØ sau ®ã nhÊn phÝm Enter m¸y tÝnh
sÏ göi ®Þa chØ ®ã ®Õn m¸y chñ th«ng qua tr×nh duyÖt web server sÏ tr¶ kÕt qu¶ l¹i cho
ng−êi dïng. VÝ dô muèn xem th«ng tin trªn trang web cña tr−êng Cao ®¼ng C«ng nghiÖp
ViÖt Hung trong khung ®Þa chØ nhËp ®Þa chØ trang web cña tr−êng lμ
WWW.VIC.EDU.VN sau ®ã nhÊn Enter vμ nhËn ®−îc kÕt qu¶ nh− sau :




Bµi 3: T×m kiÕm th«ng tin
3.1 T×m kiÕm th«ng tin b»ng Google
Cã rÊt nhiÒu th«ng tin ®−îc ®−a lªn trªn m¹ng m¸y tÝnh nh»m môc ®Ých chia sÎ c¸c
tμi nguyªn nμy cho nhiÒu ng−êi dïng kh¸c nhau. VÊn ®Ò lμ lμm sao ng−êi sö dông biÕt
th«ng tin m×nh cÇn sö dông ®−îc ®Æt ë trang web nμo. §Ó tr¶ lêi c©u hái ®ã cÇn mét c«ng
cô t×m kiÕm th«ng tin. HiÖn nay c«ng cô t×m kiÕm h÷u hiÖu nhÊt vμ th«ng dông nhÊt lμ
c«ng cô t×m kiÕm cña trang web Google. §Ó t×m kiÕm ®−îc th«ng tin cña trang web nã ®ã
th× ®Þa chØ trang web ®ã ph¶i ®−îc ®¨ng ký víi c¸c trang web hç trî t×m kiÕm vμ Google
lμ trang web th−¬ng m¹i chøa nhiÒu ®Þa chØ nhÊt.
§Ó t×m kiÕm th«ng tin b»ng c«ng cô Google nhËp ®Þa chØ trang nμy trong hép ®Þa
chØ www.google.com nÕu ng−êi dïng muèn dïng c«ng cô t×m kiÕm Google ViÖt Nam
nhËp ®Þa chØ www.google.com.vn xuÊt hiÖn trang chñ cña Google ViÖt Nam nh− sau:
Trong khung tr¾ng phÝa d−íi nhËp néi dung v¨n b¶n cÇn t×m gi¶ sö ta cÇn t×m kiÕm
th«ng tin vÒ m«n tin häc c¬ së nªn trong khung nμy nhËp “Tin c¬ së” sau ®ã x¸c lËp c¸c
http://www.ebook.edu.vn 78
thuéc tÝnh nÕu cÇn thiÕt nh− chØ t×m c¸c trang web cña ViÖt Nam hoÆc t×m tÊt c¸c trang
web, t×m theo néi dung trang web hay tªn trang vv....




Sau khi x¸c lËp song c¸c th«ng tin cÇn thiÕt nhÊn nót “T×m víi google” vμ nhËn
®−îc kÕt qu¶ sau.




Th«ng th−êng Google sÏ hiÓn thÞ c¸c trang chøa ®o¹n th«ng tin cÇn t×m trong
tr−êng hîp nμy ta nhËn ®−îc kÕt qu¶ ë trang ®Çu tiªn nh− sau: T×m thÊy 1.250.000 trang
cã néi dung v¨n b¶n “Tin c¬ së” trong vßng 0,3 gi©y. Nh− vËy ta kh«ng thÓ duyÖt hÕt qua
1.250.000 trang ®−îc ®Ó giíi h¹n l¹i kÕt qu¶ ta cÇn nhËp ®o¹n v¨n b¶n dμi h¬n, cô thÓ h¬n
http://www.ebook.edu.vn 79
®Ó m¸y tÝnh t×m kiÕm ch¼ng h¹n “C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n trong tin c¬ së cho sinh viªn cao
®¼ng”.
3.2 C¸ch t×m kiÕm th«ng tin ®¬n gi¶n
Ngoμi c¸ch t×m kiÕm th«ng tin trªn ®èi víi ng−êi dïng kh«ng chuyªn nghiÖp cã
c¸ch t×m kiÕm th«ng tin kh¸c ®¬n gi¶n h¬n ®ã lμ sö dông cÈm nang danh môc ®Þa chØ c¸c
trang web. CÈm nang nμy th−êng liÖt kª danh môc c¸c trang web theo nhãm, nÕu ng−êi
dïng cÇn lÊy th«ng tin trong nhãm nμo chØ viÖc tra ®Þa chØ nhãm ®ã vμ nhËp ®Þa chØ mét
trang web nμo mμ ng−êi dïng cho lμ chøa nhiÒu th«ng tin m×nh cÇn nhÊt. Trong c¸c trang
web nay lu«n cã phÇn liªn kÕt ®Õn c¸c trang web cã cïng nhãm néi dung. B»ng ph−¬ng
ph¸p ®ã ng−êi dïng cã thÓ t×m ®−îc th«ng tin m×nh cÇn mμ kh«ng ph¶i läc th«ng tin
trong hμnh v¹n kÕt qu¶ nhËn ®−îc b»ng c¸c c«ng cô t×m kiÕm trªn.
Bµi 4: Th− ®iÖn tö
4.1 Giíi thiÖu phÇn mÒm th− ®iÖn tö
DÞch vô th− ®iÖn tö Electronic Mail (Email) lμ mét trong nh÷ng tÝnh n¨ng quan
träng nhÊt cña Internet. MÆc dï ban ®Çu ®−îc thiÕt kÕ nh− mét ph−¬ng thøc truyÒn nh÷ng
th«ng ®iÖp riªng cña nh÷ng ng−êi sö dông Internet. Email lμ ph−¬ng ph¸p truyÒn v¨n b¶n
rÎ tiÒn nhÊt cã ë mäi n¬i. ChØ tèn ®é vμi Cent ®Ó göi email ®i bÊt kú ®©u trªn thÕ giíi, rÎ
h¬n nhiÒu so víi c−íc b−u ®iÖn lo¹i thÊp nhÊt. Mét trong nh÷ng lîi Ých chÝnh cña Email lμ
tèc ®é truyÒn. Tuy kh«ng tøc thêi nh− Fax thêi gian chuyÒn email th−êng ®−îc tÝnh b»ng
phót dï ng−êi nhËn vμ ng−êi göi c¸c nhau hai ®Çu tr¸i ®Êt.
HÖ thèng ®Þa chØ email mét vÊn ®Ò v« cïng quan träng trong qu¸ tr×nh göi hay
nhËn th− lμ c¸ch x¸c ®Þnh chÝnh x¸c ®Þa chØ th− cÇn göi ®Õn. §Ó thùc hiÖn ®iÒu nμy ng−êi
ta thùc hiÖn viÖc x¸c ®Þnh tªn vïng. Th«ng th−êng mét ®Þa chØ Email cã d¹ng nh− sau:
Tªn_riªng@Tªn_®Çy_®ñ_cña_Domain
Tuú thuéc vμo nhμ cung cÊp tªn cña Domain ®èi víi ng−êi dïng cã thÓ kh¸c nhau
phôc thuéc vμo cÊp miÒn mμ ng−êi dïng ®ã sö dông vÝ dô cã ®Þa chØ hßm th− ®iÖn tö cña
mét ng−êi nh− sau:
tuyensinhviethung@vic.edu.vn
§Ó cã ®Þa chØ hßm th− ®iÖn tö ng−êi dïng cÇn ®¨ng ký víi c¸c nhμ cung cÊp dÞch
vô th− ®iÖn tö hoÆc cã thÓ ®¨ng ký vμo c¸c hßm th− miÒn phÝ. C¸c tμi kho¶n (hßm th−)
miÒn phÝ th−êng kh«ng cã cam kÕt ®¶m b¶o an toμn th«ng tin cho ng−êi dïng vμ c¸c
th«ng tin trªn hßm th− cã thÓ bÞ xo¸ bÊt cø lóc nμo.
§Ó göi vμ nhËn th− ®iÖn tö ng−êi dïng cã thÓ sö dông web mail hoÆc phÇn mÒm
qu¶n lý th− ®iÖn tö chuyªn nghiÖp nh− Outlook Expresss. NÕu ng−êi dïng kh«ng th−êng
xuyªn kiÓm tra hßm th− trªn mét m¸y tÝnh cô thÓ th× nªn sö dông web mail ®Ó nhËn vμ
göi th−. §èi víi web mail ng−êi dïng chØ viÖc truy nhËp vμo m¸y chñ vμ ®äc th− víi bÊt
cø m¸y tÝnh nμo cã kÕt nèi m¹ng trªn thÕ giíi.
NÕu ng−êi dïng th−êng kiÓm tra th− cè ®Þnh trªn mét m¸y tÝnh th× cã thÓ sö dông
phÇn mÒm qu¶n lý th− Outlook Express. Tuy nhiªn phÇn mÒm nμy chØ cã thÓ check mail
còng nh− cung cÊp dÞch vô th− cã hç trî giao thøc POP (Post Office Protocol). Th− cña
ng−êi dïng ®−îc sö dông b»ng phÇn mÒm nμy cã thÓ ®−îc l−u trªn m¸y tr¹m cña ng−êi
dïng hoÆc ®−îc l−u trªn m¸y chñ tuú thuéc vμo c¸ch ng−êi dïng cÊu h×nh Outlook.
http://www.ebook.edu.vn 80
HiÖn nay cã rÊt nhiÒu phÇn mÒm qu¶n lý th− ®iÖn tö miÒn phÝ nh−:
www.yahoo.com, www.hotmail.com, www.spymac.com, www.gmail.com.
4.2 Khai th¸c Yahoo Mail
§Ó sö dông dÞch vô cña Yahoo Mail ng−êi sö dông cÇn cã mét ®Þa chØ hßm th−
®iÖn tö cã thÓ t¹o lËp hßm th− nμy b»ng c¸ch ®¨ng ký víi nhμ cung cÊp Yahoo theo hai
c¸ch hßm th− chÞu phÝ vμ hßm th− miÒn phÝ. Th«ng th−êng ng−êi sö dông b×nh th−êng
hay ®¨ng ký sö dông hßm th− miÒn phÝ. §Ó ®¨ng ký hßm th− miÔn phÝ thùc hiÖn c¸c thao
t¸c sau. NhËp ®Þa chØ yahoo trong khung ®Þa chØ www.yahoo.com xuÊt hiÖn trang chñ cña
Yahoo nh− sau.




§Ó t¹o lËp hßm th− nhÊn “Sign Up” xuÊt hiÖn cöa sæ t¹o lËp hßm th− cña Yahoo




http://www.ebook.edu.vn 81
NhËp c¸c néi dung yahoo yªu cÇu vμ lμm theo c¸c thao t¸c ®−îc yahoo h−íng dÉn.
NÕu t¹o lËp thμnh c«ng Yahoo th«ng b¸o cho ng−êi dïng ®Þa chØ hßm th− hîp lÖ nÕu
kh«ng t¹o lËp ®−îc yahoo còng th«ng b¸o cho ng−êi dïng biÕt ®Ó t¹o lËp l¹i.
Sau khi t¹o lËp song hßm th− ®Ó göi vμ nhËn th− (më hßm th− cña m×nh) trong
trang chñ cña Yahoo nhÊn nót “Mail” xuÊt hiÖn trang ®¨ng nhËp vμo hßm th− ®iÖn tö c¸c
nh©n nh− sau: NhËp tªn hßm th− trong khung Yahoo ID phÇn tªn nμy kh«ng cÇn nhËp
phÇn tªn domain gi¶ sö ®Þa chØ hoμm th− cña ng−êi dïng lμ
nghiemxuankhoat@yahoo.com th× trong phÇn nμy chØ cÇn nhËp nghiemxuankhoat, nhËp
mËt khÈu hßm th− trong khung “Password” sau ®ã nhÊn nót “Sign in”




XuÊt hiÖn hßm th− ®iÖn tö cña ng−êi dïng gåm c¸c néi dung sau:




http://www.ebook.edu.vn 82
Trong môc “Check mail” cã:
+ Inbox hép th− ®Õn chøa c¸c th− ®−îc gøi ®Õn
+ Draff hép th− nh¸p gåm c¸c th− ®· so¹n nh−ng ch−a göi ®i
+ Sent hép th− chøa c¸c th− ®· ®−îc göi ®i hép th− nμy chØ cã khi ng−êi
dïng x¸c lËp thuéc tÝnh khi göi th− ®i sÏ l−u th− ®ã l¹i.
+ Bulk hép th− chøa c¸c th− ®· xo¸ khái hép thu ®Õn nh−ng nÕu ng−êi dïng
muèn ®äc cã thÓ lÊy l¹i ®−îc (chøc n¨ng nμy t−¬ng tù nh− thïng r¸c)
Trong môc Compose dïng ®Ó so¹n th¶o th− míi vμ göi ®i. Ngoμi ra cã c¸c nót lÖnh
xo¸ th− hoÆc môc tr¶ lêi th−.

Bµi 5: C¸c øng dông trªn internet

5.1 DÞch vô th− ®iÖn tö
§©y lμ mét trong nh÷ng dÞch vô tiÖn Ých ®−îc khai th¸c t−¬ng ®èi lín trªn m¹ng,
nã gióp cho ng−êi sö dông cã thÓ trao ®æi th«ng tin nhanh chãng vμ Ýt khi bÞ thÊt l¹c. HiÖn
nay nhê sù ph¸t triÓn cña c¬ së h¹ tÇng viÔn th«ng ngoμi viÖc göi c¸c th− b»ng v¨n b¶n
ng−êi sö dông cßn cã thÓ göi kÌm nhiÒu c¸c tÖp tin víi nhiÒu kiÓu ®Þnh d¹ng kh¸c nhau
vμ víi dung l−îng t−¬ng ®èi lín.
§iÓm m¹nh n÷a cña th− ®iÖn tö ®ã lμ ng−êi dïng cã thÓ göi vμ nhËn th− ë bÊt cø
n¬i ®©u, chi phÝ göi nhËn th− t−¬ng ®èi thÊp, sè l−îng th− cã thÓ l−u tr÷ l¹i t−¬ng ®èi lín
gióp ng−êi dïng cã thÓ qu¶n lý th− vμ c¸c tÖp tin ®Ýnh kÌm tèt h¬n.
5.2 DÞch vô m¹ng th«ng tin toµn cÇu World Wide Web
§©y lμ dÞch vô nÒn t¶ng cña Internet nã cho phÐp ng−êi dïng khai th¸c c¸c tμi
nguyªn th«ng tin th«ng qua c¸c trang th«ng tin siªu v¨n b¶n ®−îc thÓ hiÖn b»ng nhiÒu
h×nh thøc kh¸c nhau nh− v¨n b¶n, h×nh ¶nh, ©m thanh. Th«ng tin cã thÓ ®−îc cËp nhËt lªn
m¹ng nhanh chãng, ng−êi sö dông cã thÓ khai th¸c dÔ dμng.
§©y lμ mét dÞch vô mμ nhiÒu ng−êi cã thÓ tham gia nhÊt hiÖn nay c¸c doanh
nghiÖp th−êng xuyªn sö dông dÞch vô nμy ®Ó ®−a c¸c th«ng tin cÇn thiÕt tíi kh¸ch hμng
cña m×nh, hay mét øng dông phæ th«ng nhÊt lμ cËp nhËt th«ng tin tõ ng−êi dïng th«ng
qua hÖ thèng b¸o ®iÖn tö. Do ®ã bÊt cø th«ng tin nμo ph¸t sinh chØ sau mét kho¶ng thêi
gian ng¾n ®· cã thÓ ®−îc ®−a lªn m¹ng vμ mang th«ng tin ®Õn ®éc gi¶.
5.3 DÞch vô truyÒn file FTP (File Tranfer Protocol)
DÞch vô FTP dïng ®Ó truyÒn t¶i c¸c file d÷ liÖu gi÷a c¸c m¸y trªn m¹ng Internet,
c«ng cô ®Ó thùc hiÖn dÞch vô truyÒn file lμ ch−¬ng tr×nh FTP, nã sö dông mét giao thøc
cña Internet gäi lμ giao thøc FTP (File Tranfer Protocol). Nh− tªn cña giao thøc ®· miªu
t¶ nã cã nhiÖm vô chuyÓn c¸c file tõ mét m¸y tÝnh nμy sang mét m¸y tÝnh kh¸c. Giao thøc
nμy cho phÐp truyÒn tÖp tin kh«ng phô thuéc vμo vÞ trÝ ®Þa lý hay phiªn b¶n hoÆc m«i
tr−êng cña hÖ ®iÒu hμnh. §iÒu duy nhÊt cÇn lμ hai m¸y ph¶i cã phÇn mÒm hiÓu ®−îc giao
thøc FTP.
Muèn sö dông dÞch vô nμy tr−íc hÕt ph¶i cã mét ®¨ng ký ng−êi dïng ë m¸y
remote vμ ph¶i cã mét mËt khÈu t−¬ng øng. ViÖc nμy sÏ gi¶m sè ng−êi ®−îc phÐp truy
nhËp vμ cËp nhËt c¸c file trªn hÖ thèng ë xa. Mét sè m¸y chñ cho phÐp ng−êi dïng ®¨ng
http://www.ebook.edu.vn 83
nhËp th«ng qua mét mËt khÈu vμ tªn truy nhËp chÝnh lμ ®Þa chØ hßm th− ®iÖn tö tuy nhiªn
nÕu truy nhËp b»ng c¸ch nμy ng−êi dïng sÏ bÞ h¹n chÕ quyÒn can thiÖp vμo c¸c tÖp tin
5.4 DÞch vô Remote Login – Telnet
DÞch vô nμy cho phÐp ng−êi dïng ngåi ë mét m¸y tr¹m ë xa m¸y chñ vμ thùc hiÖn
mét kÕt nèi tíi mμy chñ vμ thùc hiªn c¸c lÖnh trªn m¸y chñ. DÞch vô nμy chñ yÕu dïng
cho c¸c nhμ qu¶n trÞ m¹ng hoÆc qu¶n trÞ hÖ thèng th«ng tin th−êng xuyªn ph¶i di chuyÓn.
DÞch vô nμy ®ßi hái ng−êi dïng khi ®¨ng nhËp ph¶i tr¶i qua c¸c cuéc kiÓm tra tÝnh hîp
ph¸p cña truy nhËp nh»m ng¨n trÆn c¸c truy nhËp bÊt hîp ph¸p cña ng−êi dïng. Bëi c¸c
truy nhËp cã kh¶ n¨ng th©m nhËp vμo hÖ thèng m¸y chñ vμ ®iÒu khiÓn c¸c ho¹t ®éng cña
m¸y chñ lμ c¸c ho¹t ®éng cã nguy c¬ ph¸ ho¹i hÖ thèng cao nhÊt.
5.5 DÞch vô héi tho¹i trªn Internet – IRC
Internet Relay Chat – IRC lμ ph−¬ng tiÖn thêi gian thùc, nghÜa lμ nh÷ng v¨n b¶n
ng−êi dïng nhËp trªn m¸y tÝnh cña m×nh th× ngay nh− lËp tøc ®−îc hiÓn thÞ trªn m¸y tÝnh
®ang t−¬ng t¸c víi ng−êi dïng ®ã víi ®iÒu kiÖn c¸c ®−êng truyÒn lμm viÖc b×nh th−êng.
§iÒu nμy ta sÏ thÊy râ khi mét ng−êi dïng lμm viÖc th«ng qua mét kÕt nèi c¸ nh©n víi
internet nh−ng nÕu ng−êi dïng kÕt nèi víi internet qua mét cæng dïng chung th× tÝnh chÊt
thêi gian thùc kh«ng ®−îc thÓ hiÖn râ do ph¶i nh−êng thêi gian cho nh÷ng th«ng tin ®−îc
tuÇn tù truyÒn qua mét cæng chung.
IRC cã thÓ mang tÝnh c¸ nh©n ho¸ nh− email ng−êi l¹ kh«ng thÓ kh¸m ph¸ néi
dung trao ®æi cña ng−êi dïng hoÆc còng cã thÓ t¹o kªnh më cho nh÷ng ai cïng tham gia.
Ngoμi viÖc trao ®æi lêi ng−êi dïng IRC cã thÓ trao ®æi h×nh ¶nh cho nhau th«ng qua
WebCamera hoÆc trao ®æi c¸c tÖp tin ®Ýnh kÌm vv...
5.6 C¸c dÞch vô trùc tuyÕn kh¸c
Ngoμi c¸c dÞch vô trªn ngμy nay do tèc ®é c¸c ®−êng truyÒn ®−îc cñng cè c¸c thiÕt
bÞ trªn c¸c m¸y tr¹m ®−îc n©ng cÊp nªn c¸c dÞch vô trùc tuyÕn ®−îc ph¸t triÓn m¹nh mÏ
nh−:
+ TruyÒn h×nh trùc tuyÕn
+ Héi th¶o trùc tuyÕn
+ §μm tho¹i trùc tuyÕn (dÞch vô ®iÖn tho¹i Internet)
+ Gi¶i trÝ trùc tuyÕn (Game online)
+ Gi¸o dôc trùc tuyÕn (®μo t¹o qua m¹ng)
C¸c dÞch vô nμy ngμy cμng ®−îc øng dông réng d·i vμ nhiÒu ng−êi dïng do chi phÝ
thÊp vμ nh÷ng tiÖn Ých mμ chóng ®em l¹i.




http://www.ebook.edu.vn 84
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản