BÀI 5: CĂN BẢN VỀ LẬP TRÌNH

Chia sẻ: Vũ Việt Dũng Vũ Việt Dũng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:14

0
222
lượt xem
112
download

BÀI 5: CĂN BẢN VỀ LẬP TRÌNH

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Hiểu biết cơ bản nhất về lập trình và sử dụng ngôn ngữ lập trình Pascal để giải quyết một số bài toán: Khái niệm cơ bản về lập trình; Tổng quan về ngôn ngữ lập trình Pascal; Các kiểu dữ liệu; Khai báo biến, hằng; Lệnh nhập và xuất dữ liệu; Lệnh có cấu trúc; Chương trình con: Thủ tục và Hàm.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: BÀI 5: CĂN BẢN VỀ LẬP TRÌNH

  1. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn MH/MĐ : TIN HỌC ĐẠI CƢƠNG Bài 1: CƠ BẢN VỀ MÁY TÍNH Bài 2: TỔNG QUAN VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH Bài 3: SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH MS WINDOWS Bài 4: VIRUS MÁY TÍNH Bài 5: CĂN BẢN VỀ LẬP TRÌNH ÔN TẬP BÁO CÁO ĐỒ ÁN THI TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn BÀI 5: CĂN BẢN VỀ LẬP TRÌNH Hiểu biết cơ bản nhất về lập trình và sử dụng ngôn ngữ lập trình Pascal để giải quyết một số bài toán Khái niệm cơ bản về lập trình Tổng quan về ngôn ngữ lập trình Pascal Các kiểu dữ liệu Khai báo biến, hằng Lệnh nhập và xuất dữ liệu Lệnh có cấu trúc Chương trình con: Thủ tục và Hàm 1
  2. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn MỤC TIÊU BÀI HỌC Hiểu rõ các kiến thức cơ bản về lập trình. Nắm rõ cấu trúc và phương pháp lập trình bằng ngôn ngữ Pascal. Xây dựng được các chương trình con và ứng dụng nhỏ bằng Pascal. TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khái niệm cơ bản về lập trình Hiểu rõ những khái niệm thường dùng trong lập trình Ngôn ngữ lập trình Lập trình: soạn thảo ra chương trình, lập kế hoạch, lên phương án,… Ngôn ngữ lập trình: là hệ thống các từ ngữ, quy tắc, cú pháp mà người lập trình phải tuân theo. Ngôn ngữ máy: là các chỉ thị dưới dạng nhị phân. 2
  3. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khái niệm cơ bản về lập trình Ngôn ngữ lập trình Ngôn ngữ bậc cao: là ngôn ngữ gần với ngôn ngữ của người. Ngôn ngữ bậc thấp: là ngôn ngữ gần với ngôn ngữ máy được viết ra bằng các ký hiệu hết sức ngắn gọn mô tả các thao tác vật lý máy. Thông dịch: là cách dịch từng lệnh một, dịch tới đâu thực hiện tới đó. Biên dịch: dịch toàn bộ chương trình thành ngôn ngữ máy sau đó máy tính thực hiện. TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khái niệm cơ bản về lập trình Kiểu dữ liệu Kiểu dữ liệu là một tập hợp các giá trị có cùng một tính chất và tập hợp các phép toán thao tác trên các giá trị đó. Kiểu dữ liệu sơ cấp là kiểu dữ liệu mà giá trị của nó là đơn nhất. Kiểu dữ liệu có cấu trúc là kiểu dữ liệu mà giá trị của nó là sự kết hợp các giá trị khác. 3
  4. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khái niệm cơ bản về lập trình Giải thuật Giải thuật là trình tự giải quyết một bài toán cụ thể. Ngôn ngữ biểu diễn giải thuật là tập hợp các ký hiệu để biểu diễn giải thuật.  Ngôn ngữ tự nhiên  Ngôn ngữ sơ đồ (lưu đồ) TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khái niệm cơ bản về lập trình Giải thuật Ngôn ngữ sơ đồ (lưu đồ) Bắt đầu/kết thúc Nhập/xuất Thi hành Lựa chọn Đường đi Chương trình con Khối nối 4
  5. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Tổng quan về ngôn ngữ lập trình Pascal Hiểu biết tổng quan nhất về ngôn ngữ lập trình Pascal Giới thiệu Pascal là một ngôn ngữ lập trình cấp cao. Pascal là một ngôn ngữ cấu trúc.  Cấu trúc về mặt dữ liệu  Cấu trúc về mặt lệnh  Cấu trúc về mặt chương trình TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Tổng quan về ngôn ngữ lập trình Pascal Cấu trúc chung của chƣơng trình Pascal Tính diện tích hình vuông cạnh A. Phần tiêu đề Program DienTich; chương trình Var Phần khai A, DienTich: Real; báo Begin Write (‘Canh hinh vuong A=’); Phần thân Readln(A); chương trình DienTich:=A*A; Writeln (‘Dien tich hinh vuong=’, DienTich); End. 5
  6. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Tổng quan về ngôn ngữ lập trình Pascal Các bƣớc khi viết chƣơng trình Bước 1: Soạn thảo chương trình Bước 2: Dịch chương trình Bước 3: Cho chạy chương trình và thử TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Các kiểu dữ liệu Hiểu rõ về các kiểu dữ liệu để sử dụng trong việc khai báo biến, hằng khi viết một chương trình Kiểu dữ liệu cơ sở Kiểu Boolean  Giá trị TRUE hoặc FALSE  Các phép toán: AND, OR, NOT, XOR, các phép toán quan hệ. Kiểu số nguyên (Interger).  Phạm vi biểu diễn: -32768(-215) đến +32767(215 -1)  Các phép tính số học: +, -, *, /, DIV, MOD, ODD  Các phép tính quan hệ: kết quả của phép tính là kiểu BOOLEAN  Mô tả số nguyên với BYTE 6
  7. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Các kiểu dữ liệu Kiểu dữ liệu cơ sở Kiểu số thực (REAL)  Các phép toán: +, -, *, / và các phép toán quan hệ.  Không tồn tại phép toán DIV, MOD  Các dạng viết của số thực: dạng thập phân, dạng có phần mũ. Các hàm số học chuẩn (cho số nguyên và số thực)  ASB (x): giá trị tuyệt đối x  SQR(x): giá trị x2  SQRT(x): giá trị căn bậc hai của x  … TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Các kiểu dữ liệu Kiểu dữ liệu cơ sở Kiểu kí tự (character)  ORD(„c‟): trả về số thứ tự của kí tự „c‟ trong bảng mã ASCII.  CHR(n): trả về kí tự có số thứ tự n trong bảng mã ASCII.  PRED(Ch): trả về kí tự nằm trước kí tự Ch trong bảng mã.  SUCC(Ch): trả về kí tự nằm sau kí tự Ch. 7
  8. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khai báo hằng và biến Nắm rõ cách thức khai báo hằng, biến và xác định kiểu dữ liệu của biến và hằng Khai báo hằng Hằng là đại lượng không thay đổi giá trị Cách khai báo: Const Tên_hằng=giá_trị_của_hằng; Ví dụ: Const B=True; PI=3.14; Ch=„Z‟; TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Khai báo hằng và biến Khai báo biến Biến là đại lượng có thể thay đổi giá trị. Tên biến của chương trình là tên của ô nhớ cất dữ liệu Cách khai báo biến: Tên_biến: Kiểu_dữ_liệu_của_biến; Ví dụ: Var x, y: Real; i: Interger; My_Name: String[25]; kq: Boolean; 8
  9. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh nhập và xuất dữ liệu Sử dụng thành thạo lệnh Nhập và Xuất dữ liệu Lệnh xuất dữ liệu Cách viết:  Write (Item1, Item2, …, ItemN);  Writeln(Item1, Item2, …, ItemN);  Writeln; Trong đó Item1, Item2,…là các mục cần viết ra có thể là một Biến, Hàm, Biểu thức, Hằng,… TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh nhập và xuất dữ liệu Lệnh nhập dữ liệu Cách viết:  Read (Biến1, Biến2,…, BiếnN);  Readln (Biến1, Biến2,…, BiếnN);  Readln; 9
  10. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh có cấu trúc Hiểu rõ ý nghĩa và sử dụng thành thạo các lệnh có cấu trúc để giải quyết bài toán Các câu lệnh điều kiện Câu lệnh điều kiện IF…THEN…ELSE…  IF THEN ;  IF THEN ELSE ; TRUE Biểu thức FALSE logic Việc 1 Việc 2 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh có cấu trúc Vòng lặp có số bƣớc xác định: FOR… Cú pháp: FOR Biến_điều_khiển:=Giá_Trị_Đầu TO Giá_trị_cuối DO ; Begin Biến_điều_khiển:=Giá_trị_đầu Biến_điều_khiển
  11. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh có cấu trúc Vòng lặp có số bƣớc không xác định: REPEAT và WHILE REPEAT…UNTIL… Begin Công việc REPEAT ; UNTIL ; Sai Biểu thức Boolean có giá trị TRUE? Đúng End TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Lệnh có cấu trúc Vòng lặp có số bƣớc không xác định: REPEAT và WHILE WHILE…DO… Begin Biểu thức WHILE DO Boolean có giá BEGIN trị TRUE? ; Sai END Đúng Công việc End 11
  12. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Chƣơng trình con: Thủ tục và Hàm Hiểu rõ ý nghĩa của chương trình con, cách sử dụng thủ tục và hàm để viết chương trình Khái niệm chƣơng trình con Là một đoạn chương trình giải quyết một vấn đề chuyên biệt mà chương trình chính thực hiện lặp lại. Chương trình con bao gồm cả Thủ tục và Hàm Hàm luôn luôn trả về một giá trị duy nhất thông qua tên hàm. Thủ tục không trả về giá trị nào thông qua tên thủ tục và nó được sử dụng như một lệnh đơn giản. TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Chƣơng trình con: Thủ tục và Hàm Hàm (Function) Các đặc trưng của Hàm: Tên Hàm, kiểu dữ liệu của các tham số, kiểu dữ liệu của giá trị Hàm Khai báo Hàm: FUNCTION TênHàm(TênThamSố: KiểuThamSố):KiểuGiáTrị; {Các khai báo dùng trong Hàm} Const… Type… Var… Begin {Các lệnh của Hàm} End; 12
  13. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Chƣơng trình con: Thủ tục và Hàm Thủ tục (Procedure) Các đặc trưng của Thủ tục: Tên Hàm, khai báo các tham biến, khai báo các tham trị PROCEDURE TênThủTục (TênThamTrị: KiểuThamTrị; Var TênThamBiến: KiểuThamBiến); {Các khai báo dùng trong Hàm} Const… Type… Var… Begin {Các lệnh của Hàm} End; TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn Chƣơng trình con: Thủ tục và Hàm Các bƣớc cần làm khi viết một Chƣơng trình con Bước 1: Đặt câu hỏi: CTC là Procedure hay Function?  Là Function khi ta muốn nhận một kết quả hoặc cần dùng tên CTC (chứa kết quả) để viết trong các biểu thức.  Nếu không thõa mãn các tính chất trên thì CTC là Procedure. Bước 2: Giải quyết vấn đề tham số của CTC: Nếu có tham số thì tham biến hay tham trị?  Các tham số đóng vai trò cung cấp “tư liệu đầu vào” sẽ là các tham trị.  Các kết quả thu lại được thì đó là tham biến. 13
  14. 8/26/2009 TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn TÓM LƢỢC BÀI HỌC Khái niệm cơ bản về lập trình Ngôn ngữ lập trình Pascal Kiểu dữ liệu, biến hằng Lệnh nhập xuất, điều kiện, cấu trúc, sử dụng chương trình con Kết luận Nhận xét, đánh giá bài học Liên kết ứng dụng bài học vào thực tiễn DN TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CNTT iSPACE Website: http://www.ispace.edu.vn HỎI - ĐÁP 14
Đồng bộ tài khoản