Bài giảng an toàn giao thông - Chương 1

Chia sẻ: suatuoi_thomngon

Khái niệm chung về an toàn giao thông đ-ờng bộ 1.1. Tính an toàn chuyển động của ôtô 1.1.1. Định nghĩa Tính an toàn chuyển động của ôtô là tính chất tổng hợp nhằm giảm xác suất phát sinh tai nạn giao thông (an toàn chủ động) và giảm thiểu tổn thất về vật chất và con ng-ời khi xảy ra tai nạn giao thông (an toàn bị động). An toàn chuyển động của ôtô phải đ-ợc coi là một trong các tính chất khái thác quan trọng nhất bởi nó ảnh h-ởng tới đời sống và sức khoẻ con...

Nội dung Text: Bài giảng an toàn giao thông - Chương 1

 

  1. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng Ch−¬ng I. Kh¸i niÖm chung vÒ an toµn giao th«ng ®−êng bé 1.1. TÝnh an toµn chuyÓn ®éng cña «t« 1.1.1. §Þnh nghÜa TÝnh an toµn chuyÓn ®éng cña «t« lµ tÝnh chÊt tæng hîp nh»m gi¶m x¸c suÊt ph¸t sinh tai n¹n giao th«ng (an toµn chñ ®éng) vµ gi¶m thiÓu tæn thÊt vÒ vËt chÊt vµ con ng−êi khi x¶y ra tai n¹n giao th«ng (an toµn bÞ ®éng). An toµn chuyÓn ®éng cña «t« ph¶i ®−îc coi lµ mét trong c¸c tÝnh chÊt kh¸i th¸c quan träng nhÊt bëi nã ¶nh h−ëng tíi ®êi sèng vµ søc khoÎ con ng−êi, tíi chÊt l−îng cña «t«, cña hµng hãa chuyªn chë, cña c¸c c«ng tr×nh giao th«ng v.v... 1.1.2. C¸c lo¹i an toµn chuyÓn ®éng An toµn chuyÓn ®éng cña «t« ®−îc ph©n thµnh: an toµn chñ ®éng, an toµn bÞ ®éng vµ an toµn m«i tr−êng. • An toµn chñ ®éng ®−îc ®¶m b¶o bëi c¸c tÝnh chÊt vµ chÊt l−îng cña kÕt cÊu gióp cho l¸i xe tr¸nh ®−îc c¸c tai n¹n giao th«ng. An toµn chñ ®éng bÞ chi phèi bëi tÝnh chÊt phanh, tÝnh æn ®Þnh, tÝnh ®iÒu khiÓn, tÝnh c¬ ®éng, tÝn hiÖu c¶nh b¸o ©m thanh vµ ¸nh s¸ng, hiÖu qu¶ chiÕu s¸ng cña ®−êng vµ ®Ìn pha v.v... • An toµn bÞ ®éng ®−îc ®¶m b¶o bëi c¸c tÝnh chÊt vµ chÊt l−îng cña kÕt cÊu nh»m gi¶m thiÓu chÊn th−¬ng cña l¸i xe vµ hµnh kh¸ch khi xÈy ra tai n¹n giao th«ng. H×nh d¸ng bªn ngoµi cña xe, kÕt cÊu bªn trong khoang xe, ®é bÒn cña thïng xe (ca bin) khi chÞu va ch¹m, c¸c gi¶i ph¸p kü thuËt... quyÕt ®Þnh tÝnh an toµn bÞ ®éng cña «t«. • An toµn m«i tr−êng cña «t« cho phÐp gi¶m t¸c ®éng cã h¹i ®Õn nh÷ng ng−êi tham gia giao th«ng vµ m«i tr−êng xung quanh nh− bôi bÈn, tiÕng ån, ®éc h¹i cña khÝ x¶ v.v... © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 1
  2. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng 1.2. Tai n¹n giao th«ng ®−êng bé 1.2.1. kh¸i niÖm Tai n¹n giao th«ng (TNGT) lµ sù viÖc bÊt ngê, xÈy ra ngoµi ý muèn chñ quan cña con ng−êi, khi c¸c ®èi t−îng tham gia giao th«ng ®ang ho¹t ®éng trªn ®−êng giao th«ng c«ng céng nh−ng chñ quan vi ph¹m c¸c quy t¾c an toµn giao th«ng hoÆc gÆp ph¶i c¸c t×nh huèng, sù cè kh«ng kÞp phßng tr¸nh ®· g©y ra thiÖt h¹i nhÊt ®Þnh vÒ ng−êi vµ tµi s¶n cho x· héi. 1.2.2. Ph©n lo¹i tai n¹n giao th«ng ®−êng bé. TNGT cã thÓ ph©n thµnh tõng lo¹i kh¸c nhau nh−: ®©m, ®æ, va quÖt. Tõ th¸ng 01 n¨m 2000 ®Õn nay TNGT ®−îc ph©n lo¹i dùa trªn quy ®Þnh t¹i phô lôc kÌm theo c«ng v¨n sè 38/C11 ngµy 06/01/2000 cña tæng côc tr−ëng côc c¶nh s¸t nh©n d©n, theo ®ã TNGT ®−îc lo¹i lo¹i theo møc ®é thiÖt h¹i vÒ ng−êi vµ tµi s¶n theo b¶ng 1 B¶ng 1 HËu qu¶ thiÖt h¹i Stt Lo¹i TNGT Ng−êi Ng−êi – tµi s¶n Tµi s¶n Tµi Tæn h¹i søc khoÎ (THSK) 1 TNGT Ýt s¶n(TS) hoÆc 2 ng−êi, tû lÖ th−¬ng tËt 1 nghiªm tõ (TLTT) 1 ngõ¬i >5% vµ träng 1...15 tængTLTT>21% tÊn g¹o - THSK 1 ng−êi, - ChÕt 1 hoÆc 2 ng−êi TLTT tõ 21...30% vµ TS - THSK 1...4 ng−êi víi tõ 5...15 tÊn g¹o. TLTT 1 ng−êi ≥31% TS > TNGT - THSK nhiÒu ng−êi, 15...45 - THSK nhiÒu ng−êi, TLTT 2 nghiªm TLTT tõ 30...40% vµ TS tÊn 1 ng−êi < 31% vµ tæng träng tõ 5...15 tÊn g¹o. TLTT≥41% g¹o. - ChÕt 2 ng−êi, bÞ - ChÕt tõ 3 ng−êi trë lªn. th−¬ng 1 ng−êi víi TLTT - ChÕt 2 ngõ¬i víi TLTT 1 21...30% vµ TS tõ 5...15 © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 2
  3. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng ng−êi ≥31%. tÊn g¹o. - ChÕt 2 ng−êi vµ TS - ChÕt 2 ng−êi, bÞ th−¬ng nhiÒu ng−êi víi TLTT 1 ng−êi tõ 15...45 tÊn g¹o. <31% nh−ng tæng TLTT≥41% - ChÕt 1 ng−êi vµ bÞ - ChÕt 2 ng−êi, bÞ th−¬ng th−¬ng 2 ng−êi víi TLTT 1 1 ng−êi ≥31% vµ THSK nhiÒu ng−êi víi TLTT ng−êi<21% vµ tæng TLTT tõ 1ng−êi kh¸c víi TLTT tõ 21...30% vµ TS 5...15 30...40% tÊn g¹o. - ChÕt 1 ng−êi, bÞ th−¬ng 3 hoÆc 4 ngõ¬i víi TLTT 1 - ChÕt 1 ng−êi vµ bÞ ng−êi ≥31% th−¬ng 2 ng−êi víi TLTT - ChÕt 1 ng−êi, bÞ th−¬ng 2 1 ng−êi ≥31% vµ THSK ngõ¬i víi TLTT 1 ng−êi ≥31% nhiÒu ng−êi kh¸c víi vµ bÞ th−¬ng nhiÒu ng−êi kh¸c TLTT 1 ng−êi <21% víi TLTT 1 ng−êi <31% vµ nh−ng TLTT tõ TNGT ®Æc biÖt nghiªm tæng TLTT ≥ 41% 30...40% vµ TS tõ trªn 3 - THSK ≥5 ng−êi víi TLTT1 5...15 tÊn g¹o. träng ng−êi ≥31% - THSK 3 hoÆc 4 - THSK 3 hoÆc 4 ng−êi víi ng−êi víi TLTT 1 ng−êi TLTT 1 ng−êi ≥31% vµ THSK ≥31% vµ THSK 1ng−êi nhiÒu ng−êi kh¸c víi TLTT 1 víi TLTT tõ 21...30% vµ ng−êi <31% vµ tæng TLTT ≥ TS tõ 5...15 tÊn g¹o. 41% 1.2.3. Nguyªn nh©n xÈy ra tai n¹n giao th«ng. Nguyªn nh©n g©y ra tai n¹n giao th«ng cã thÓ chia lµm hai lo¹i chÝnh lµ: nguyªn nh©n chñ quan vµ nguyªn nh©n kh¸ch quan. Nguyªn nh©n chñ quan lµ do b¶n th©n con ng−êi tham gia giao th«ng g©y ra tai n¹n nh− do ý thøc chÊp hµnh luËt lÖ giao th«ng, ®iÒu khiÓn giao th«ng cã nång ®é cån cao h¬n møc quy ®Þnh cho phÐp,... © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 3
  4. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng Nguyªn nh©n kh¸ch quan nh− ph−¬ng tiÖn tham gia giao th«ng kh«ng ®¶m b¶o c¸c tiªu chuÈn kü thuËt an toµn theo quy ®Þnh; kÕt cÊu h¹ tÇng giao th«ng vÉn ch−a ®¸p øng ®−îc yªu cÇu ph¸t triÓn cña ph−¬ng tiÖn giao th«ng vµ c¸c lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i hiÖn nay; b·o lôt, m−a to lµm cho ®−êng giao th«ng h− háng nÆng, nÒn ®−êng bÞ sôt lë, cÇu sËp, cèng vì... 1.2.4. §Æc tÝnh cña TNGT: • X©m h¹i ®Õn c¸c quan hÖ x· héi ®−îc ph¸p luËt b¶o vÖ (quan hÖ vÒ nh©n tÝnh, tÝnh m¹ng, søc khoÎ hoÆc quan hÖ vÒ së h÷u tµi s¶n). • TNGT lµ mét lo¹i tai n¹n x· héi, ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸c hµnh vi cô thÓ cña con ng−êi (hµnh vi nµy cã thÓ vi ph¹m hoÆc kh«ng vi ph¹m quy ®Þnh cña luËt lÖ giao th«ng) nh−ng trªn thùc tÕ ®· trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp g©y ra c¸c thiÖt h¹i nhÊt ®Þnh cho x· héi. • Trong TNGT, chñ thÓ trùc tiÕp thùc hiÖn hµnh vi g©y ra c¸c thiÖt h¹i cô thÓ trong vi tai n¹n ®ã ph¶i lµ c¸c ®èi t−îng ®ang tham gia ho¹t ®éng giao th«ng vµ c¸c thiÖt h¹i vËt chÊt ®ã ph¶i do chÝnh c¸c ho¹t ®éng giao th«ng cô thÓ cña hä g©y ra. • §èi t−îng g©y ra TNGT chØ cã thÓ cã lçi v« ý (v× qu¸ tù tin hoÆc cÈu th¶). 1.2.5. §Æc ®iÓm cña TNGT: • TNGT xÈy ra bÊt ngê, diÔn biÕn nhanh, Ýt cã ng−êi chøng kiÕn ®Çy ®ñ chi tiÕt diÔn biÕn vô tai n¹n. • Nh÷ng ng−êi biÕt sù viÖt diÔn ra trong vô TNGT th−êng kh«ng cã ®iÒu kiÖn ë l©u t¹i hÖn tr−êng ®Ó gióp ®ì c¸c c¬ quan cã thÈm ®iÒu tra. • HiÖn tr−êng vô TNGT dÔ bÞ thay ®æi do sù t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè chñ quan vµ yÕu tè kh¸ch quan kh¸c nhau. • ThiÖt h¹i trong vô tai n¹n giao th«ng th−êng cã nh÷ng biÕn ®æi nhÊt ®Þnh, dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ tæ chøc tiÕn hµnh ho¹t ®éng ®iÒu tra. • C¸c bªn cã liªn quan ®Õn vô TNGT th−êng cã ®iÒu kiÖn gÆp gì, trao ®æi tho¶ thuËn ®Òn bug d©n sù, lµm ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh kh¸ch quan cña ho¹t ®éng ®iÒu tra xö lý. © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 4
  5. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng 1.2.6. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh, diÔn biÕn mét vô TNGT ®−êng bé • Giai ®o¹n cã thÓ nhËn thøc vÒ mét vô tai n¹n giao th«ng. §©y lµ giai ®o¹n quan s¸t cña nh÷ng ng−êi than gia giao th«ng. Trong qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn ph−¬ng tiÖn tham gia giao th«ng hä cã thÓ c¶m nhËn mét hiÖm t−îng bÊt th−êng xÈy ra ®èi víi hä. Tuú theo møc ®é chó ý, quan s¸t, kinh nghiªm vµ b¶n lÜnh tham gia giao th«ng mµ hä cã thÓ nhËn thøc vÒ sù nguy hiÓm bÊt ngê xÈy ra kh¸c nhau c¶ vÒ tÝnh chÊt sù viÖc vµ møc ®é nhanh nh¹y (thêi gian) c¶m nhËn cña ng−êi l¸i xe. Thêi gian cña giai ®o¹n nµy ®èi víi ng−êi b×nh th−êng trong ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh lµ kho¶ng 0,2 gi©y. Trong giai ®o¹n nµy c¸c ph−¬ng tiÖn giao th«ng liªn quan ®Õn vô tai n¹n vÉn ho¹t ®éng b×nh th−êng. • Giai ®o¹n nhËn thøc vµ t¸c ®éng xö lý (giai ®o¹n ph¶n x¹). Trong giai ®o¹n nµy nh÷ng ng−êi tham gia giao th«ng ®· nhËn thøc ®−îc nguy c¬, mét hiÖn t−îng kh¸c th−êng ®· xÈy ra, trùc tiÕp ®e do¹ xÏ g©y nguy hiÓm cho b¶n th©n hä vµ cho mét ng−êi nµo ®ã. Trong giai ®o¹n nµy theo ph¶n øng nhiªn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn ng−êi trùc tiÕp nhËn ®−îc nguån nguy hiÓm t×m mäi c¸nh phßng tr¸nh nguån nguy hiÓm mµ hä nhËn thøc ®−îc. Giai ®o¹n nµy th−êng diÔn ra 3 giai ®o¹n nhá: - Giai ®o¹n 1: sau khi ng−êi tham gia thao th«ng nhËn thøc cã nguy hiÓm xÈy ra, thêi gian nµy ®èi víi mét ng−êi trung b×nh lµ kho¶ng 0,2 gi©y. Sau ®ã hÖ thÇn kinh trung −¬ng chØ ®¹o hÖ c¬ b¾p cña toµn th©n thùc hiÖn c¸c ®éng t¸c phßng tr¸nh, thêi gian nµy lµ kho¶ng 0,6 gi©y. - Giai ®o¹n 2: lµ giai ®o¹n sau khi ng−êi nhËn thøc ®−îc nguån nguy hiÓm b¾t ®Çu thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p phßng tr¸nh cô thÓ (®¹p phanh, ®¸nh l¸i, nh¶y tr¸nh...). Th«ng th−êng giai ®o¹n nµy mÊt kho¶ng tõ 0,2...0,4 gi©y tuú thuéc vµo chÊt l−îng kü thuËt cña c¸c bé phËn cã liªn quan. - Giai ®o¹n 3: §−îc tÝnh tõ thêi ®iÓm c¸c biÖn phßng tr¸nh b¾t ®Çu cã hiÖu lùc cho ®Õn thêi ®iÓm “kh«ng lèi tho¸t”. • §iÓm “kh«ng lèi tho¸t”. §iÓm kh«ng lèi tho¸t lµ ®iÓm mµ c¸c bªn cã liªn quan ®Õn vô TNGT ph¶i ®èi mÆt víi mét tai ho¹ kÒ cËn rÊt gÇn mµ hä kh«ng thÓ tr¸nh khái. Hay nãi c¸nh kh¸c © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 5
  6. Bµ gi¶ng An toµn giao th«ng ®©y lµ “kho¶nh kh¾c” xÈy ra tr−íc thêi ®iÓm xuÊt hiÖn sù ®©m va ®Çu tiªn trong vô tai n¹n. • §iÓm ®ông ®Çu tiªn. §iÓm ®ông ®Çu tiªn trong vô TNGT lµ dÊu vÕt ®Ó l¹i trªn mÆt ®−êng vµ trªn c¸c ph−¬ng tiÖn cã liªn quan khi xÈy ra va ch¹m ®Çu tiªn gi÷a c¸c bªn cã liªn quan trong vô TNGT. • Giai ®o¹n ®Èy nhau Lµ giai ®o¹n c¸c bªn cã liªn quan ®Õn vô tai n¹n ®· ®ông vµo nhau råi ®Èy nhau ®i mét kho¶ng c¸ch nhÊt ®Þnh. ë giai ®o¹n nµy th−êng xÈy ra qu¸ tr×nh liªn kÕt (cïng ®Èy nhau) vµ gi¶i phãng liªn kÕt (sau khi ®Èy nhau ®i, mçi bªn di chuyÓn ®i mçi n¬i vµ dõng h¼n l¹i). • ThÕ cuèi cïng ThÕ cuèi cïng lµ thêi ®iÓm do kh«ng cßn lùc nµo t¸c dông nªn c¸c bªn cã liªn quan ®Õn tai n¹n ®· dõng l¹i h¼n. © TS NguyÔn V¨n Bang & KS TrÇn V¨n Nh− - §¹i häc Giao th«ng VËn t¶i 6
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản