Bài giảng cơ sở văn hóa Việt Nam - Tiến trình lịch sử của văn hóa Việt Nam

Chia sẻ: Nguyen Thanh Tan | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:16

2
1.042
lượt xem
248
download

Bài giảng cơ sở văn hóa Việt Nam - Tiến trình lịch sử của văn hóa Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bước đầu hình thành nghề nông nghiệp lúa nước.Tổ chức xã hội : tiến từ bầy người thành bộ lạc (biết làm nhà, thuần dưỡng gia súc…).Kỹ thuật mài đá và chế tác gốm phát triển. Lịch sử xã hội xây dựng hình thái nhà nước đầu tiên nhà nước Văn Lang. Nghề nông nghiệp lúa nước phát triển

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng cơ sở văn hóa Việt Nam - Tiến trình lịch sử của văn hóa Việt Nam

  1. I I   ẾN   Ì H   ỊC H   Ử  ỦA   ĂN   I . TI TR N L SC V VỆ N H Ó A   I T  A M 1. Lớp văn hóa bản  địa : (Văn hóa tiền sử + văn  hóa Văn Lang­Âu Lạc ) 2.  Lớp  văn  hóa  giao  lưu  với  Trung  Hoa  và  khu    vực:  (Văn  hóa  thời  kỳ  Bắc  thuộc  +  Văn  hóa  Đại Việt ) 3. Lớp văn hóa giao lưu với văn hóa phương Tây:  (Văn hóa thời kỳ Pháp thuộc + Văn hóa hiện  đại)
  2. 1. LỚP VĂN HÓA BẢN ĐỊA (VĂN HÓA TIỀN  SỬ +VĂN HÓA VĂN LANG­ÂU LẠC):  1.1. THỜI KỲ TIỀN SỬ : ­ Thời gian : cách đây 50 vạn năm đến 3000 năm TCN. ­ Các nền văn hóa tiêu biểu : VH Hòa Bình , VH Bắc  Sơn. Thành tựu : ­ Bước đầu hình thành nghề nông nghiệp lúa nước. • Tổ chức xã hội : tiến từ bầy người thành bộ lạc (biết làm  • nhà, thuần dưỡng gia súc…) Kỹ thuật mài đá và chế tác gốm phát triển •
  3. 1.2. THỜI KỲ VĂN HÓA VĂN LANG­ ÂU LẠC : (từ thiên niên kỷ 3TCN đến năm 179 TCN) a. Văn hóa Đông Sơn :  Lịch sử­xã hội : xây dựng hình thái nhà nước đầu tiên­nhà  ­ nước Văn Lang. Nông nghiệp : nghề nông nghiệp lúa nước phát triển, kéo  ­ theo sự phát triển về nông cụ và chế biến nông sản. Chế tác công cụ : kỹ thuật đúc đồng thau đạt tới trình độ  ­ điêu luyện. Nghi lễ và tín ngưỡng : thờ mặt trời, thờ Thần nông, tín  ­ ngưỡng phồn thực… => VH Đông Sơn là đỉnh cao của văn hóa VN , là nền văn  hóa tiêu biểu xác lập bản sắc văn hóa dân tộc.
  4. b. Văn hóa Sa Huỳnh : ­  Không gian : nằm  ở miền Trung (từ  Đèo Ngang  đến  Bình Thuận). ­ Đặc trưng văn hóa : * Hình thức mai táng bằng mộ chum. * Kỹ thuật chế tạo đồ sắt đạt đến trình độ cao. * Cư dân Sa Huỳnh có óc thẩm mỹ phong phú (  đồ trang sức đa dạng, có nét thẩm mỹ cao). * Giai  đoạn cuối : nghề buôn bán bằng  đường  biển khá phát triển.
  5. c. Văn hóa Đồng Nai : ­ Thời gian : từ thế kỷ II đến thế kỷ I TCN ­  Không  gian  :  nằm  ở  miền  châu  thổ  sông  Cửu  Long, tập trung ở vùng Đông Nam bộ. ­ Đặc trưng văn hóa : * Kỹ thuật chế tác  đồ  đá khá phổ biến, với  chế phẩm đặc thù là đàn đá. *  Ngành  nghề  phổ  biến  :  trồng  lúa  cạn,    làm nương rẫy, săn bắn…
  6. 2. LỚP VĂN HÓA GIAO LƯU VỚI TRUNG HOA  VÀ KHU VỰC : 2.1. Văn hóa Việt Nam thời kỳ Bắc thuộc : 2.1.1. Bối cảnh lịch sử văn hóa: * Bối cảnh lịch sử :    ­ Năm 179TCN: Triệu Đà đánh bại An Dương Vương,  chiếm nhà nước Âu Lạc    ­ Năm 111TCN : nhà Hán chiếm nước Nam Việt , đặt  ách đô hộ suốt 10 thế kỷ. * Bối cảnh văn hóa : ­ Tiếp xúc cưỡng bức và giao thoa với văn hóa Hán. ­ Tiếp xúc giao lưu tự nhiên với văn hóa Ấn.
  7. 2.1.2. Các vùng văn hóa : a. Văn hóa ở châu thổ Bắc bộ :     ­ Chính sách Hán hóa và giao lưu văn hóa cưỡng  bức  (  thể  chế  chính  trị,  phong  tục  tập  quán,  truyền bá các học thuyết…)           ­  Đối  kháng  văn  hóa  Hán  để  bảo  tồn  bảo  tồn  bản sắc văn hóa dân tộc ( bảo tồn tiếng Việt,  ý  thức trọng nữ, tín ngưỡng thờ tổ tiên…)         ­  Tiếp  biến  văn  hóa  Hán  để  làm  giàu  cho  văn  hóa cổ truyền ( ngôn ngữ, tôn giáo, kỹ thuật làm  giấy, làm gốm…) 
  8. b.Văn hóa Chămpa :  ­ Vương quốc Chămpa : tồn tại từ thế kỷ 6 đến 1697.  ­ Kế thừa di sản văn hóa Sa Huỳnh và chịu ảnh hưởng sâu  đậm của văn hóa Ấn Độ : * Tổ chức nhà nước : vua  được xem là  hậu thân của thần trên mặt  đất,  được  đồng nhất hóa với thần Siva. *  Tín  ngưỡng  :  thờ  cúng  tổ  tiên,  thờ  quốc  mẫu  Po  IưNagar,  tục  thờ  linga  … * Tôn giáo chính thống : đạo Bàlamôn
  9. c. Văn hóa Óc Eo :     ­  Vương  quốc  Phù  Nam  :  tồn  tại  khoảng  từ  đầu  thế  kỷ  I  đến năm 627.   ­ Đặc điểm văn hóa : *  Nghề  buôn  bán  phát  triển  (thương  cảng  Óc Eo),  biết sử dụng tiền vàng,  đồng, thiếc để trao đổi. * Tín ngưỡng  đa thần: cả Bàlamôn giáo  lẫn Phật giáo *  Kiến  trúc  nhà  cửa,  đô  thị  phong  phú,  quy hoạch hợp lý. * Nghề thủ công phát triển,  đa dạng và 
  10. 2.2. VĂN HÓA VIỆT NAM THỜI KỲ TỰ CHỦ (938->1858) 2.2.1.BỐI CẢNH LỊCH SỬ VĂN HÓA :  a.Bối cảnh lịch sử : * Biến đổi tự thân trong nội bộ quốc gia : - Các vương triều thay thế nhau xây dựng một quốc gia tự chủ. - Đất nước mở rộng về phía nam. *Biến đổi ngoại cảnh : liên tục chống ngoại xâm b.Bối cảnh văn hóa : Văn hóa dân tộc khôi phục và thăng hoa nhanh chóng với ba lần phục hưng : • Lần thứ nhất : thời Lý Trần • Lần thứ hai : thời Hậu Lê • Lần thứ ba : thời các nhà Nguyễn
  11. 2.2.2. ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA : a. Văn hóa Đại Việt thời Lý Trần ( 938­1400) : Hệ tư tưởng : dung hòa Tam giáo (Phật giáo cực   thịnh).  Ý  thức  dân  tộc  được  khẳng  định,  đề  cao  những giá trị văn hóa bản địa. Văn  hóa  vật  chất  :  kiến  trúc  phát  triển  mạnh  với   nhiều  công  trình  quy  mô  lớn.  Những  làng  nghề  thủ công xuất hiện. Nền văn hóa bác học hình thành : luật pháp, sử   học,  y  dược  học,  thiên  văn,  lịch  pháp,  binh  pháp…
  12. b. Văn hóa Đại Việt thời Hậu Lê ( 1400­1788) : Hệ  tư  tưởng  :  Nho  giáo  cực  thịnh,  thâm   nhập sâu rộng vào mọi mặt của đời sống. Giáo dục : chăm lo việc học tập, thi cử  để   đào  tạo  nhân  tài.  Chế  độ  đào  tạo  nho  sĩ  được xây dựng quy củ. Các  ngành  nghệ  thuật  phát  triển  mạnh   (đặc  biệt  là  nhạc  cung  đình  và  chèo,  tuồng).
  13. c. Văn hóa Đại Việt thời các nhà Nguyễn (1788  ­1858) : Hệ tư tưởng : Nho giáo dần mất vai trò độc tôn.   Kitô giáo bắt đầu du nhập vào Việt Nam. Chữ quốc ngữ xuất hiện .  Văn hóa phát triển chuyên sâu trên từng lãnh   vực : nông học, kiến trúc, mỹ thuật, văn học, lịch  sử, luật pháp… ­ Văn học chữ Nôm phát triển rực rỡ. ­ Kiến trúc : kinh thành Huế, lăng tẩm… ­ Nghệ thuật tạo hình : điêu khắc dân gian
  14. 3. LỚP VĂN HÓA GIAO LƯU VỚI VĂN HÓA PHƯƠNG TÂY : 3.1.1. Bối cảnh lịch sử văn hóa :  Bối cảnh lịch sử : 1958 : Pháp xâm lược Việt Nam.  1884 : Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp. 8.1945 : Cách mạng tháng Tám thành công.  Bối cảnh văn hóa : ­  Tiếp xúc cưỡng bức và giao thoa văn hóa Việt Pháp ­  Giao lưu văn hóa tự nguyện với thế giới Đông Tây.
  15. 3.1.2. ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA : a. GIAI ĐOẠN VĂN HÓA PHÁP THUỘC (1858­1945)  :     Văn hóa phương Tây tác động toàn diện lên mọi lĩnh vực đời  sống:     ­ Hệ tư tưởng : trào lưu tư tưởng dân chủ tư sản và tư tưởng  Mác­Lênin.  Các  tư  tưởng  tự  do,  dân  chủ,  bình  đẳng  được  tiếp thu và phổ biến rộng rãi.     ­ Văn hóa vật chất :  đô thị phát triển, kéo theo sự phát triển  của kiến trúc đô thị, giao thông vận tải, khoa học kỹ thuật...       ­  Văn  hóa  xã  hội  tinh  thần  :  chuyển  biến  mạnh  mẽ  theo  hướng  Âu  hóa trên nhiều lĩnh vực (  giáo dục, chữ  viết, văn  học, nghệ thuật…)
  16. b. GIAI ĐOẠN VĂN HÓA HIỆN ĐẠI (TỪ 1945  ĐẾN NAY): Sự phát triển của văn hóa nghệ thuật chuyên   nghiệp. Kế thừa và nâng cao các giá trị văn hóa truyền   thống. Giao lưu văn hóa ngày càng mở rộng. 

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản