Bài giảng: Di truyền và chọn giống thủy sản

Chia sẻ: cudenhieu

Gen: là 1 đọan DNA, mã hóa cho một sản phẩm nhất định; Locus: chỉ vị trí của gen trên NST; Allen: là các biểu hiện khác nhau trên cùng một gen. Trong một cá thể, mỗi gen chỉ có tối đa 2 allen (AA, Aa, aa). Nhưng trong quần thể, có nhiều allen (dãy allen). Gen đơn hình (AA, aa), đa hình (≥ 2 allen)

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Bài giảng: Di truyền và chọn giống thủy sản

DI TRUYỀN VÀ CHỌN
GIỐNG THỦY SẢN
Chương trình
Các khái niệm cơ bản
1.

Di truyền các tính trạng về chất
2.
lượng
Di truyền các tính trạng về số lượng
3.
Di truyền quần thể
4.
Di truyền chọn giống cá
5.
CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG
6.
THỦY SẢN
Chương I: các khái niệm cơ bản về di
Ch
truyền
Gen, locus và allen
– Gen: là 1 đọan DNA, mã hóa cho một sản
phẩm nhất định.
Locus: chỉ vị trí của gen trên NST
Allen: là các biểu hiện khác nhau trên cùng
một gen
Trong một cá thể, mỗi gen chỉ có tối đa 2
allen (AA, Aa, aa). Nhưng trong quần thể,
có nhiều allen (dãy allen).
Gen đơn hình (AA, aa), đa hình (≥ 2 allen)
Gen, locus và allen

– gen đa allen qui định đốm trên đuôi cá 7 màu
Cấu tạo tế bào
Nhiễm sắc thể
Nhi
những sợi hình que
 Là
bắt màu bazơ, thấy rõ
ở kỳ giữa (metaphase)
của nguyên phân
 Gồm sợi nhiễm sắc,
tâm động, đĩa protein vi
ống.
 Cấu tạo gồm DNA và
protein
 Số lượng: Ổn định
theo loài, nhưng không
đặc trưng.
+ TB Soma: lưỡng bội
+ TB giao tử: đơn bội
Nhiễm sắc thể
Nhi
Sự phân bào nguyên phân
phân
Chu kỳ phân chia:
o Kỳ trung gian
 G1: các bào quan nhân đôi
 S: Tổng hợp DNA
 G2: chuẩn bị phân cắt

Kỳ phân cắt nhân và tế bào
o
chất:
 Kỳ trước: NST xoắn, ngắn và
dầy hơn
 Kỳ giữa: NST tập trung ở mặt
phẳng xđ, tâm động của mỗi
NST tách ra, mỗi NS tử thành
NST riêng biệt.
 Kỳ sau: NST phân ly, tế bào chất
phân chia.
 Kỳ cuối: NST tháo xoắn, Thoi
phân bào biến mất, hai nhân
mới có đặc điểm như kỳ trung
gian
Sự phân bào nguyên phân
phân
Early metaphase
1 2
Prophase
Chromosome

Astral microtubule
Nuclear envelope
Separating
Spindle pole
breaks down
centrosomes will form
Cytoplasm
the spindle poles Polar microtubule
Plasma membrane Plasma membrane
Kinetochores
Condensing replicated Intact nuclear envelope
chromosome with two Kinetochore microtubule
sister chromatids held Centromere with Nuclear envelope vesicles
together at centromere attached kinetochores
Spindle pole
Dispersing nucleolus


4 Anaphase
Kinetochore
Chromosomes move to metaphase plate
microtubules
shorten as the
3 Metaphase
chromatid
(chromosome) Chromosomes aligned at metaphase
is pulled toward plate halfway between the poles
the pole Separation of
sister kinetochores
Astral
begins anaphase
microtubule Spindle pole
Shortening
Polar microtubule
kinetochore
Kinetochore microtubules
microtubule Increasing separation
Elongating polar of the spindle poles
microtubule Nuclear envelope vesicles

Spindle pole


Cytokinesis
6
Nuclear envelope re-forms
Reappearing
Telophase
5 nucleolus
Cleavage furrow
Midbody: region of
Polar microtubules splits cell in two
microtubule overlap
Decondensing
chromosomes
Centriole pair marks
without kinetochore
location of centrosome
microtubules
Re-formation of
interphase array of
Nuclear envelope
microtubules nucleated
re-forming
by centrosome
Constricted remains
of polar spindle
microtubules
Completed nuclear Contractile ring
envelope surrounding creating cleavage
decondensing chromosomes furrow

Copyright © 1997, by John Wiley & Sons, Inc. All rights reserved.
Sự hình thành giao tử
hình Cytokinesis


3 giai đọan quan trọng: In most species, cytokinesis produces two daughter cells.
Early prophase I
Chromosomes do not replicate before meiosis II.
Replicated chromosomes
become visible. Nucleolus
Prophase II


1. Sự trao đổi chéo giữa Chromosomes
condense and move
Middle prophase I
to metaphase plate.


các NS tử trong cặp NS Homologous chromosomes
shorten and thicken. The
chromosomes synapse and
M etaphase II
crossing over occurs.


thể tương đồng (Kỳ Kinetochores attach
to spindle fibers.
Chromosomes line
Late prophase I


trước I)
up on metaphase plate.
Results of crossing over become
visible as chiasmata. Nuclear
Anaphase II
membrane begins to disappear.
Spindle apparatus begins to
Sister chromatids separate and move to opposite poles as
form. Nucleolus disperses.
separate chromosomes.

Metaphase I

Assembly of spindle is completed.
Each chromosome pair aligns
across the metaphase plate of the
spindle.


Telophase II

Anaphase I Nuclear membrane forms around chromosomes and
chromosomes uncoil. Nucleolus reforms.
Homologous
Reforming nucleolus
chromosome
pairs separate
and migrate toward
opposite poles.


Telophase I

Chromosomes Nucleolus
Four haploid cells form after cytokinesis.
(each with two
sister chromatids)
complete migration
to the poles, and
new nuclear
membranes may form.
Copyright © 1997, by John Wiley & Sons, Inc. All rights reserved.
Sự hình thành giao tử
hình
2. Phân chia giảm nhiễm (kỳ sau I): Tâm
động của NST không phân chia, chỉ có sự
phân chia NSTử đi về 2 cực của tế bào.
Số lượng NST giảm đi một nửa

3. Phân chia nguyên nhiễm (lần II): Tâm
động phân chia, NS tử thành NS thể và đi
về 2 cực.
Sự hình thành giao tử
hình
Gián phân - Mitosis
Giiảm phân - Meiosis
G
Các định luật di truyền
Các
Các
định
luật di
truyền
Các định luật di
Các
truyền
(1 tính trạng)
Các định luật di
Các
truyền
>2 tính trạng:
- Blond: vàng hoe
- Wild: hoang dã
- White: trắng
Sự xác định giới tính ở cá
xác
1. Đặc điểm sinh dục
Đặc điểm sinh dục sơ cấp và thứ cấp
Đặc điểm sinh dục sơ cấp: tuyến sinh dục +
-
hormone
Đặc điểm sinh dục thứ cấp:
-
 Ống dẫn, gai/lổ sinh dục

 Kích cỡ, màu sắc,...




Sự phát triển các đặc điểm trên tùy thuộc vào
lượng hormone, đặc biệt là hormone do TSD tiết
ra
Sự xác định giới tính ở cá
xác
2. Tỉ lệ đực, cái
Tỉ lệ giới tính ban đầu (primary sex ratio) khi giới
tính được hình thành thường là 1:1. Nhưng ở giai
đọan sau, tỉ lệ giới tính có thể nghiêng về một giới
do chúng có sự khác biệt nhau trong chu kỳ sống:
tuổi thành thục, đặc điểm sinh sản, tuổi thọ (cá cái
thường có tuổi cao hơn cá đực)

Ví dụ: cá hồi di cư sinh sản chỉ có cá cái di cư


ra biển, cá đực ở lại sông

♦Tuy nhiên, sự chênh lệch giới tính thứ cấp
(secondary sex ratio) thường không có ý nghĩa
về di truyền.
Sự xác định giới tính ở cá
xác
2. Tỉ lệ đực, cái
♦Sự chênh lệch giới tính ban đầu thường xảy ở
cá lưỡng tính, nhiều gen qui định giới tính chịu
ảnh hưởng các yếu tố môi trường: như cá kiếm
(Xiphophorus helleri), cá lia thia (Betta splendens)…

♦Cách xác định kiểu di truyền giới tính :
Phương pháp cổ điển là dựa vào sự biểu hiện


của các tính trạng liên kết với tính.
♦Phương pháp trực tiếp: dựa vào sự khác biệt

NST giới tính.
♦Phân tích thế hệ con mẫu sinh nhân t ạo.
Sự xác định giới tính ở cá
xác
3. Các kiểu xác đinh giới tính

Các nhân tố quyết định giới tính:

♦ Di truyền: NST giới tính

♦Môi trường
Sự xác định giới tính ở cá
xác
3. Kiểu xác định giới tính ở cá
Kiểu xác định Con đực Lòai
KG con cái
XY XX XY O. niloticus
O.mossambicus
WZ WZ ZZ O. aurea
Nhiều NST X X1X1X2X2 X 1X 2Y Megupsilon
Nhiều W ZW1W2 ZZ A. affinnis
Nhiều NST Y XX XY1Y2 Hoplias sp.
XY, YY Cá kiếm
WXY XX,XW, WY
XO XX XO S. diaphana
ZO ZO ZZ Colisa lalitus
NST thường Số lượng Cá kiếm
gen
Sự xác định giới tính ở cá
xác
4. Kiểu xác định giới tính ở giáp xác
 Giáp xác có thể đơn tính hoặc lưỡng tính
 Một số lòai có cơ chế xác định giới tính XX
hoặc WZ (Tôm càng xanh WZ ?)
 Tuyến androgen quyết định đến kiểu hình
giới tính (và tăng trưởng).
 Yếu tố môi trường: nhiệt độ, ánh sáng…
cũng ảnh hưởng đến kiểu hình giới tính.
Sự xác định giới tính ở cá
5. Di truyền liên kết với giới tính
sắc hay
Màu
sắc tố đen
thường được di
truyền liên kết
với giới tính.
VD: Cá bảy màu
Poecilia reticulata
di truyền màu
sắc theo con đực
(liên kết với NST
Y)
Di truyền liên kết
với NST giới tính X
Cá kiếm
(Xiphophorus
maculatus): di
truyền liên kết
với NST giới tính
X
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản