Bài giảng giống cây rừng : Khảo nghiệm loài và xuất xứ part 1

Chia sẻ: myxaodon10

Vai trò của khảo nghiệm loài và xuất xứ trong cải thiện giống cây rừng. Bước đầu tiên của một chương trình cải thiện giống cây rừng thì đều được bắt đầu bằng việc chọn loài và xuất xứ phù hợp với mục tiêu kinh doanh và phù hợp với điều kiện sinh thái ở nơi qui hoạch trồng rừng. Để chọn được loài và xuất xứ như vậy ta phải tiến hành khảo nghiệm. KN loài và xuất xứ chính là lợi dụng những biến dị DT có sẵn trong TN một cách có cơ sở khoa học, thông...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Bài giảng giống cây rừng : Khảo nghiệm loài và xuất xứ part 1

Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø




1
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
1. Vai trß cña kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
trong c¶i thiÖn gièng c©y rõng.
B­íc ®Çu tiªn cña mét ch­¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng c©y
rõng th× ®Òu ®­îc b¾t ®Çu b»ng viÖc chän loµi vµ xuÊt xø phï
hîp víi môc tiªu kinh doanh vµ phï hîp víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i
ë n¬i qui ho¹ch trång rõng. §Ó chän ®­îc loµi vµ xuÊt xø nh­
vËy ta ph¶i tiÕn hµnh kh¶o nghiÖm.
KN loµi vµ xuÊt xø chÝnh lµ lîi dông nh÷ng biÕn dÞ DT cã
s½n trong TN mét c¸ch cã c¬ së khoa häc, th«ng qua KN g©y
trång trong nh÷ng ®iÒu kiÖn míi. ChÝnh v× vËy, mµ KN mét
c¸ch nghiªm tóc kh«ng nh÷ng tiÕt kiÖm ®­îc c«ng søc, kinh
phÝ, thêi gian tr­íc khi më réng mét ch­¬ng tr×nh trång rõng,
mµ cßn tr¸nh ®­îc nh÷ng thÊt bÞ kh«ng ®¸ng cã.


2
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
- Kh¶o nghiÖm loµi: Lµ viÖc ®em nhiÒu loµi c©y cïng ®¸p øng ®­îc môc tiªu
kinh doanh ®Ó ra trång thö ë mét n¬i còng nh­ ®em trång tõng loµi c©y ë
nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh th¸i kh¸c nhau nh»m t×m ra nh÷ng loµi c©y
phï hîp nhÊt víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i ë tõng vïng.
- Kh¶o nghiÖm xuÊt xø: Lµ c«ng viÖc ®­îc tiÕn hµnh trång thö nh÷ng xuÊt xø
kh¸c nhau cña nh÷ng loµi c©y ®· ®­îc chän läc trªn cïng mét vÞ trÝ hoÆc
ng­îc l¹i tõng xuÊt xø trªn nh÷ng vÞ trÝ kh¸c nhau nh»m t×m ra nh÷ng xuÊt
xø phï hîp nhÊt víi tõng vïng trång rõng cô thÓ.
- Nh­ vËy, theo quy luËt trªn kh¶o nghiÖm loµi lu«n ph¶i ®i tr­íc kh¶o nghiÖm
xuÊt xø. Xong trong thùc tÕ c¸c nhµ chän gièng ®· biÕt mét c¸ch kh¸ chi
tiÕt nh÷ng th«ng tin vÒ nh÷ng loµi kh¶o nghiÖm th× cã thÓ tiÕn hµnh bè trÝ
kh¶o nghiÖm ®ång thêi loµi vµ xuÊt xø trong cïng mét lÇn t¹i cïng mét vÞ
trÝ => ThÝ nghiÖm nh­ vËy ®­îc gäi lµ thÝ nghiÖm kh¶o nghiÖm loµi –
xuÊt xø.
=> C¸ch bè trÝ nµy tiÕt kiÖm ®­îc thêi gian, xong ®æi l¹i diÖn tÝch cña khu vùc
tiÕn hµnh kh¶o nghiÖm l¹i ph¶i lín h¬n rÊt nhiÒu.



3
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
C¬ së khoa häc cña kh¶o nghiÖm loµi – xuÊt xø
- Do kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh chän läc tù nhiªn diÔn ra trong mét thêi
gian kh¸ dµi mµ dÉn tíi hiÖn t­îng ph©n li tÝnh chÊt, nhÊt lµ loµi c©y
rõng cã ph©n bè réng. KÕt qu¶ lµ trong ph¹m vi mçi loµi ®· xuÊt
hiÖn nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn (cña c¶ quÇn thÓ øng víi ®iÒu kiÖn ®ã).
§èi víi loµi cã khu ph©n bè cµng réng ë nhiÒu vÞ trÝ ®Þa lÝ kh¸c
nhau th× cµng cã nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn. Do ®ã nhµ chän gièng cã
nhiÒu c¬ héi lùa chän ®­îc nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn do nhu cÇu kinh
tÕ ®Æt ra vµ thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn vïng quy ho¹ch trång rõng.
- Nh÷ng biÕn dÞ ë møc ®é lín chÝnh lµ loµi kh¸c nhau, cßn møc ®é biÕn
dÞ nhá th× t¹o xuÊt xø kh¸c nhau.
- Kh¶o nghiÖm loµi – xuÊt xø chÝnh lµ viÖc lîi dông biÕn dÞ di truyÒn
cã s½n trong tù nhiªn mét c¸ch cã c¬ së khoa häc, nã ®­îc coi lµ
ph­¬ng ph¸p chän gièng nhanh vµ rÎ tiÒn nhÊt. Ngoµi ra kh¶o
nghiÖm loµi – xuÊt xø cßn gióp cho c¸c nhµ s¶n xuÊt tr¸nh ®­îc
nh÷ng rñi do kh«ng ®¸ng cã trong s¶n xuÊt kinh doanh.

4
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
2. Nh÷ng kh¸i niÖm ®­îc dïng trong kh¶o nghiÖm loµi vµ
xuÊt xø.
2.1. Loµi. (Species)
TËp hîp nh÷ng c¸ thÓ sinh vËt cã:
C¸c ®Æc tr­ng h×nh th¸i c¨n b¶n gièng nhau.
Cã ®Æc tr­ng sinh lý – ho¸ nh­ nhau.
Cã cïng mét khu ph©n bè ®Þa lý – sinh th¸i.
Lµ ®Æc ®iÓm sinh th¸i ®Æc tr­ng bëi giíi h¹n sinh th¸i cña tõng nh©n tè sinh
th¸i (giíi h¹n d­íi, d­íi h¹n trªn, ®iÓm cùc thuËn)
Cã thÓ giao phèi víi nhau vµ cho con lai h÷u thô.
Giao phèi:
+ Ph¶i cho ®êi sau h÷u thô (vÝ dô: ngùa lai víi Lõa t¹o ra con La nh­ng La
kh«ng gäi lµ loµi v× ®êi sau bÊt thô)
+ §Ó giao phèi ®­îc còng lµ do cã sù trïng hîp vÒ thêi ®iÓm ra hoa, cÊu t¹o
hoa phï hîp, còng nh­ cã sù phï hîp vÒ sinh lý trong qu¸ tr×nh giao phèi
Cã bé NST gièng nhau vÒ sè l­îng, h×nh d¹ng còng nh­ thø tù gen trªn tõng cÆp
NST.


5
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
2.2. Loµi phô. (Sub species)
Lµ ®¬n vÞ ph©n lo¹i d­íi loµi bao gåm tËp hîp c¸c c¸ thÓ cña
cïng mét loµi cã Ýt nhiÒu kh¸c biÖt víi ®Æc tr­ng cña loµi.
2.3. Thø (Variety – th­êng dïng cho TV), nßi (Race – dïng
cho §V)
Lµ nh÷ng biÕn ®æi xuÊt ph¸t tõ cïng mét loµi ®iÓn h×nh
®­îc thÓ hiÖn mét c¸ch rêi r¹c trong quÇn thô hoang d¹i hay
®­îc gäi lµ nh÷ng biÕn dÞ kh«ng g¾n víi mét khu ph©n bè râ
rµng.
Thø (nßi) vµ loµi phô : §¬n vÞ ph©n lo¹i d­íi loµi xong gi÷a
chóng cã sù kh¸c nhau râ rµng, loµi phô g¾n víi mét khu ph©n
bè x¸c ®Þnh, thø n»m t¶n m¹n rêi r¸c ë nhiÒu khu ph©n bè
kh¸c nhau.


6
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vµ l« h¹t.
- Nßi ®Þa lÝ (Geographycal race):
Mét loµi trong qu¸ tr×nh sinh s¶n t¹o ra c¸c biÕn dÞ vµ lµm cho sè l­îng lín thªm
trong khi kh«ng gian dinh d­ìng cña khu ph©n bè th× cã h¹n, do vËy nã cÇn chiÕm
lÜnh nh÷ng m«i tr­êng sèng míi (tøc lµ qu¸ tr×nh ph©n li tÝnh chÊt). ë mçi mét m«i
tr­êng míi nµy th× nh÷ng c¸ thÓ nµo thÝch øng ®­îc sÏ tån t¹i, cßn nh÷ng c¸ thÓ
nµo mµ kh«ng thÝch øng sÏ bÞ ®µo th¶i. (tøc lµ nh÷ng biÕn dÞ nµo cã lîi sÏ gi÷ l¹i
cßn biÕn dÞ nµo kh«ng thÝch øng sÏ bÞ ®µo th¶i). Nh÷ng biÕn dÞ cã lîi sÏ ®­îc tÝch
luü qua thêi gian sÏ h×nh thµnh nªn nh÷ng loµi h×nh sinh th¸i ®Æc tr­ng cho mçi
vïng ®Þa lý.
VÝ dô: Gµ (lÊy chøng, lÊy thÞt, gµ chäi),
Kh¸i niÖm: Lµ mét nh¸nh cña loµi bao gåm nh÷ng c¸ thÕ gièng nhau vÒ di truyÒn
cã cïng nguån gèc chiÕm lÜnh mét vïng l·nh thæ riªng biÖt do ®ã ®· thÝch nghi
®­îc vïng l·nh thæ ®ã qua chän läc tù nhiªn. Mçi nßi ®Þa lÝ cã ®Æc ®iÓm c¬ b¶n:
+ M« t¶ ®­îc b»ng nghiªn cøu ®iÒu tra ®Ó ph©n biÖt ®­îc víi c¸c nßi kh¸c
+ KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ l©u dµi th«ng qua chän läc tù nhiªn
+ Tån t¹i mét c¸ch tù nhiªn trong mét hoµn c¶nh t­¬ng ®èi râ rµng øng víi mét vÞ
trÝ ®Þa lÝ cô thÓ


7
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vµ l« h¹t.
.......
- XuÊt xø : Lµ tªn ®Þa ph­¬ng mµ ng­êi ta tiÕn hµnh lÊy vËt liÖu gièng
(h¹t, hom, cµnh,…)
+ Khi gi÷a c¸c xuÊt xø cã sù kh¸c nhau râ rµng vÒ h×nh th¸i vµ di
truyÒn th× xuÊt xø lµ nßi ®Þa lÝ
+ Khi gi÷a c¸c xuÊt xø kh«ng cã sù kh¸c nhau vÒ h×nh th¸i vµ di
truyÒn mµ chØ kh¸c nhau vÒ tû lÖ sèng, søc sinh tr­ëng th× ng­êi ta
gäi nã lµ kiÓu sinh häc (biotype)
+ Khi gi÷a c¸c xuÊt xø kh«ng cã sù kh¸c biÖt nhau nµo c¶ th× chóng
®¬n thuÇn ®­îc coi lµ nguån h¹t (seed source)
+ Khi vËt liÖu gièng ®­îc lÊy tõ rõng tù nhiªn (cã thÓ rõng nguyªn
sinh hay thø sinh) th× ng­êi ta gäi lµ xuÊt xø nguyªn sinh. Cßn lÊy
h¹t tõ nguån lµ rõng trång th× ®­îc gäi lµ xuÊt xø ph¸i sinh => XuÊt
xø nguyªn sinh chØ lµ nh÷ng c©y b¶n ®Þa hoÆc c©y nhËp néi.


8
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vµ l« h¹t.
.......
- Nßi ®Þa ph­¬ng (Land race): Lµ mét quÇn thÓ cña nh÷ng c¸ thÓ
®· thÝch øng víi ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh ®­îc g©y trång vµ cho
h¹t h÷u thô.
Khi mét xuÊt xø ®­îc g©y trång trong hoµn c¶nh míi th×
nh÷ng c¸ thÓ thÝch øng nhÊt víi hoµn c¶nh g©y trång, ®­îc
chän läc tù nhiªn gi÷ l¹i vµ cã thÓ dïng lµm nguån h¹t ®Ó g©y
trång rõng míi ®­îc coi lµ nßi ®Þa ph­¬ng.
- L« h¹t (Seed lot): Lµ mét sè l­îng h¹t gièng ®­îc thu h¸i trong
mét lÇn cô thÓ do mét nhãm ng­êi cô thÓ thùc hiÖn ë mét khu
rõng cô thÓ. Nh­ vËy mét xuÊt xø cã thÓ bao gåm mét sè l«
h¹t cã chÊt l­îng kh¸c nhau (kh¸c nhau vÒ phÈm chÊt di
truyÒn vµ phÈm chÊt gieo ­¬m).

9
3. Kh¶ n¨ng t¨ng thu trong chän loµi vµ xuÊt xø.
- Kh¸i niÖm t¨ng thu di truyÒn : Lµ phÇn t¨ng thªm ®¹t ®­îc (tuú môc
tiªu kinh doanh) nhê viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p chän läc.
- Qua kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø ta cßn thu ®­îc mét l­îng
t¨ng thu di truyÒn nhÊt ®Þnh
+ Kh¶ n¨ng t¨ng thu khi chän loµi vµ xuÊt xø cßn phô thuéc vµo:
§Æc ®iÓm biÕn dÞ, ph¹m vi ph©n bè cña loµi vµ ph¹m vi biÕn dÞ.




10
Ch­¬ng II. Kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø
4. TrËt tù c«ng viÖc trong kh¶o nghiÖm loµi - xuÊt xø.
- §Ó cho kh¶o nghiÖm loµi – xuÊt xø thµnh c«ng tr¸nh ®­îc rñi ro kh«ng ®¸ng cã cÇn
ph¶i tu©n thñ nghiªm ngÆt c¸c b­íc sau ®©y: bao gåm 8 b­íc chÝnh
+ Thø nhÊt: X¸c ®Þnh râ môc tiªu kh¶o nghiÖm (chän loµi xuÊt xø ®Ó lµm g× vµ ë
®©u?)
+ Thø hai: Tham kh¶o tµi liÖu:
+ Thø ba: X©y dùng kÕ ho¹ch kh¶o nghiÖm bao gåm kÕt luËn c«ng viÖc, tæng kinh
phÝ, nh©n lùc vµ ®Êt ®ai.
+ Thø t­: Thu thËp loµi vµ xuÊt xø cho kh¶o nghiÖm.
+ Thø n¨m: ThiÕt kÕ kü thuËt v­ên ­¬m vµ ®¸nh gi¸ sím bao gåm chän ®Êt sau ®ã
thiÕt kÕ s¬ ®å v­ên ­¬m vµ ch¨m sãc c©y con, ®¸nh gi¸ sím.
+ Thø s¸u: ThiÕt kÕ thÝ nghiÖm kh¶o nghiÖm ë rõng trång ,chän lËp ®Þa thiÕt kÕ s¬
®å trång vµ chän gi¶i ph¸p phï hîp.
+ Thø b¶y: §¸nh gi¸ kÕt qu¶ kh¶o nghiÖm thu ®­îc sè liÒu, ph©n tÝch sè liÖu vµ
®¸nh gi¸ sè liÖu.( tõng thêi kú, mçi cÊp tuæi, rõng non, rõng sµo,...).
+ Thø t¸m: Chän quÇn thô lÊy gièng => thu thËp h¹t => chÕ biÕn cÊt gi÷ h¹t cã
thÓ trao ®æi h¹t gièng.



11
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản