Bài giảng môn Tư tưởng - CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (Phần 2)

Chia sẻ: Lê Toàn Quyền | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
1.976
lượt xem
788
download

Bài giảng môn Tư tưởng - CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (Phần 2)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cung cấp cho sinh viên những kiến thức căn bản về cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là cơ sở khách quan với những tác động của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, những yếu tố của thời đại và những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh. Đi sâu nghiên cứu những tiền đề tư tưởng, lý luận và góp phần hình thành tư tưởng của Người để thấy được tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng môn Tư tưởng - CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (Phần 2)

  1. CHƯƠNG I CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Mục đích: Cung cấp cho sinh viên những kiến thức căn bản về cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là cơ sở khách quan với những tác động của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, những yếu tố của thời đại và những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh. Đi sâu nghiên cứu những tiền đề tư tưởng, lý luận và góp phần hình thành tư tưởng của Người để thấy được tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương Đông và phương Tây, giữa truyền thống và hiện đại. Nghiên cứu những giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là những mốc quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Người kể từ khi Hồ Chí Minh sinh ra(1890), lớn lên và đến khi Người qua đời (1969). Giúp cho sinh viên thấy được những giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh để lai cho thời đại ngày nay. Yêu cầu: Sinh viên cần nắm được những cơ sở khách quan, những tiền đề tư tưởng, lý luận quan trọng cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Ngoài ra, cần nắm vững nội dung, đặc điểm của từng giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HCM. Hoạt động của GV và SV Nội dung bài học I. CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Giáo viên thuyết trình để cho sv hiểu 1. cơ sở khách quan về bối cảnh lịch sử trong nước và a. Bối cảnh LS hình thành TTHCM quốc tế kết hợp với phương pháp * Bối cảnh LS Việt Nam cuối thế kỷ 19 đầu vấn đáp thế kỷ 20 Vì sao lại bị mất nước một cách dễ - Chính quyền triều Nguyễn đã từng bước dàng như vậy? khuất phục trước cuộc xâm lược của TD. Sv trả lời - Cuộc khai thác của Pháp khiến cho XH nước GV nhấn mạnh và kết luận. ta có sự biến chuyển và phân hóa. - Triều đình nhà Nguyễn vì lợi ích riêng - Ảnh hưởng của các “tân văn”, “tân thư”, “tân đã thi hành ch.sách phản động: Đối với báo” và trào lưu cải cách ở Nhật Bản, Trung nh.dân thì đàn áp khốc liệt; Đối với kẻ Quốc tràn vào Việt Nam, trào lưu yêu nước thù thì bạc nhược. chuyển dần sang xu hướng tiểu tư sản.
  2. - Còn nh.dân: Vừa phải chống triều đình, - Các sĩ phu Nho học có tư tưởng tiến bộ, tức vừa chống Pháp à Không có đủ sức thời, tiêu biểu như Phan Bội Châu, Phan Chu mạnh Trinh… đều lâm vào thất bại. - Người cầm quyền của nhà Nguyễn: Không có tầm nhìn xa trông rộng; Không è Phong trào yêu nước của nhân dân ta muốn biết dựa vào dân; Không thực sự quyết giành được thắng lợi , phải đi theo một con tâm cùng nh.dân chống Pháp đường mới. - Người l.đạo PTYN, là các sỹ phu (N.T.Thuật, N.Q.Bích; P.Đ.Phùng, TrầnTấn; Tr.Định, N.Tr.Trực… đều mang ý thức hệ PK, do đó: không có đ.lối kh.chiến rõ ràng; không biết dựa vào nh.dân; không quyết tâm cùng nh.dân kh.chiến; không tin vào thắng lợi … Trong giai đoạn cuối tk 19 đầu XX * Bối cảnh thời đại (quốc tế) trên thế giới có những sự kiện gì nổi - CNTB từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển bật? sang giai đoạn độc quyền Sv trả lời - Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, đã GV nhấn mạnh và kết luận. làm “ thức tỉnh các dân tộc châu Á”, lật đổ nhà nước tư sản, thiết lập Chính quyền Xô Viết mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử loài người. - Quốc tế Cộng sản (3-1919), phong trào công nhân trong các nước TBCN phương Tây và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông càng có quan hệ mật thiết với nhau hơn trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù là CNĐQ b. Những tiền đề tư tưởng - lý luận Chuyển ý sau đó đi vào từng phần * Giá trị truyền thống dân tộc Hồ Chí Minh đã tiếp thu những giá Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời trị nào của dân tộc? Trong đó giá trị đã hình thành nên những giá trị truyền thống nào là nổi bật nhất? vì sao? hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc Việt Sv trả lời Nam, trở thành tiền đề tư tưởng –lý luận xuất phát hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. - Đó là truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất, là tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, ý chí vươn lên, vượt qua mọi khó khăn thử thách, thông minh, sáng tạo, quý trọng hiền tài…. - Trong các giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm cao quý thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người VN. Chính chủ
  3. nghĩa yêu nước đã thúc giục Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. * Tinh hoa văn hóa nhân loại Hồ Chí Minh tiếp thu văn hóa của - Tinh hoa văn hóa phương Đông những phương nào? Đó là những giá + Nho giáo: Hồ Chí Minh đã tiếp thu những trị nào? mặt tích cực của Nho giáo, đó là: triết lý hành Sv trả lời động, tư tưởng nhập thế, hành động giúp đời, ước vọng về một XH bình trị.... + Phật giáo: Hồ Chí Minh tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc các tư tưởng vị tha, từ bi bác ái… + Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn đó là: dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc. - Tinh hoa văn hóa Phương Tây: + Hồ Chí Minh nghiên cứu tiếp thu ảnh hưởng của nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương Tây (văn hóa Pháp, tìm hiểu các cuộc CM ở Pháp và Mỹ) + Tiếp thu các giá trị của bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Đại Cách mạng Pháp; các giá trị về quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc của bản Tuyên ngôn độc lập ở Mỹ năm 1776. * Chủ nghĩa Mác – Lênin Tại sao nói chủ nghĩa Mác-Lênin là - Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan và cơ sở thế giới quan và phương pháp phương pháp luận của TTHCM luận của TTHCM? - Hồ Chí Minh tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin Sv trả lời trên nền tảng những tri thức văn hóa tinh túy Gv nhận xét và chốt ý: được chát lọc, hấp thụ và một vốn chính trị, - Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc hệ tư vốn hiểu biết phong phú, được tích lũy qua tưởng Mác-Lênin. thực tiễn hoạt động vì mục tiêu cứu nước và - Những phạm trù cơ bản của tư tưởng giải phóng dân tộc. Hồ Chí Minh cũng nằm trong những - Hồ Chí Minh tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin phạm trù cơ bản của lí luận Mác-Lênin. một cách chọn lọc, theo phương pháp macxit, - Tư tưởng Hồ Chí Minh còn là sự vận nắm lấy cái tinh thân, cái bản chất. Vận dụng dụng sáng tạo, phát triển và làm phong lập trường, quan điểm, phương pháp biện phú CNML ở thời đại các dân tộc bị áp chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết bức vùng lên giành lại độc lập tự do và những vấn đề thực tiễn của CMVN, chues xây dựng xã hội mới. à Nhờ TGQ, PPL của CNMLN đã chuyển hoá được TTVH không đi tìm những kết luận có sẵn trong sách Truyền thống và tinh hoa VH nhân loại vở.
  4. thành hệ TT riêng của HCM “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, Sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn Mác – Lênin ở Hồ Chí Minh nổi lên nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin” một số điểm đáng chú ý đó là những điểm nào? Sv trả lời Gv nhận xét - HCM đến với CNMLN không nhằm tìm hiểu về thuần tuý l.luận mà chủ yếu qua đó để tìm ra c.đường, đ.kiện, b.pháp…cho s.nghiệp cứu nước GPDT à Với tinh thần như vậy HCM không lệ thuộc vào câu chữ nên có khả năng vận dụng sáng tạo nguyên lý của CNMLN để ph.tích thực tiễn, tìm ra được con đường cứu nước GPDT. - Trước khi ra đi, HCM đã được DT, quê hương, gia đình trang bị những giá trị tư tưởng, vốn kiến thức … nên có khả năng để phân tích, tổng kết thực àVì vậy, khi tiếp cận CNMLN, HCM đã nhanh chóng tiếp thu được bản chất những nguyên lý đó. - Quá trình bôn ba tìm đường cứu nước, HCM luôn tìm tòi học hỏi, học hỏi, tự trau dồi kiến thức để hoàn thiện mình. àHCM có khả năng độc lập, tự chủ, trong suy nghĩ, hành động, có bản lĩnh và sáng tạo trong việc tiếp thu, vận dụng CNMLN vào những điều kiện lịch sử cụ thể. 2. Nhân tố chủ quan HCM có những phẩm chất ntn mà lại - Khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh. có thể khám phá ra chân lý của thời - Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động đại mới và tìm ra con đường cứu thực tiễn. nước? à Chính vì thế, Hồ Chí Minh đã khám phá ra lý Sv trả lời luận cách mạng thuộc địa trong thời đại mới, Gv chốt ý và kết luận cho phần I: TT xây dựng một hệ thống quan điểm lý luận toàn HCM là sản phẩm tổng hòa của những diện, sâu sắc về cách mạng Việt Nam, kiên trì điều kiện khách quan và chủ quan, của truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa chân lý và định ra các quyết sách đúng đắn, sáng văn hóa nhân loại. Cùng với thực tiễn dân tạo để đưa cách mang đến thắng lợi. tộc và thời đại được Hồ Chí Minh tổng kết, chuyển hóa sắc sảo, tinh tế với một phương pháp khoa học, biện chứng, TT II. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT HCM đã trở thành tư tưởng Việt Nam TRIỂN TT HCM hiện đại. 1. Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng
  5. Gv giảng về các thời kì và quá trình yêu nước và chí hướng cứu nước. phát triển TT HCM 2. Thời kỳ 1911 – 1920: Tìm thấy con đường Qua tìm hiểu các giai đoạn hình cứu nước, giải phóng dân tộc. thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí 3. Thời kỳ 1921 – 1930: Hình thành cơ bản tư Minh các bạn hãy cho biết giai đoạn tưởng về CMVN nào quyết định bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh và giai đoạn nào mạng 4. Thời kỳ 1930 – 1945: Vượt qua thử thách, tính chất vạch đường cho cách mạng kiên trì giữ vững lập trường cách mạng. Việt Nam? Vì sao? 5. Thời kỳ 1945 – 1969: TT HCM tiếp tục phát Sv trả lời triển, hoàn thiện. Gv nhận xét và kết luận III. GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1. TT HCM soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc Chuyển ý nêu vấn đề a. Tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Tư tương hồ chí minh có một giá trị Nam to lớn đối với trong nước và quốc tế. Vậy đó là những giá trị nào? TT HCM là sản phẩm của dân tộc và thời đại, nó trường tồn, bất diệt, là tài sản vô giá của dân tộc ta. b. Nền tảng TT HCM và kim chỉ nam cho hành động của cách mạng Việt Nam 2. Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự phát triển thế giới a. Phản ánh khát vọng thời đại b. Tìm ra các giải pháp đấu tranh giải phóng loài người c. Cổ vũ các dân tộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản