Bài giảng Vật liệu sinh học điều trị vết bỏng

Chia sẻ: Than Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:27

0
176
lượt xem
70
download

Bài giảng Vật liệu sinh học điều trị vết bỏng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Vật liệu tổng hợp: Tấm film: là những tấm polyme Bao gồm: polyurethal, polyethylen, polycaprolactone...không khả năng hấp thụ, ít thấm dịch, khí Điều trị vết bỏng nông, tiết dịch ít

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Vật liệu sinh học điều trị vết bỏng

  1. VËt liÖu sinh häc ®iÒu trÞ vÕt báng Ts Chu anh tuÊn
  2. VËt liÖu tæng hîp (synthetic dressings • TÊm film: lμ nh÷ng tÊm polymer. Bao gåm: polyurethal, polyethylen, polycaprolactone… kh«ng kh¶ n¨ng hÊp thô, Ýt thÊm dÞch, khÝ §iÒu trÞ vÕt báng n«ng, tiÕt dÞch Ýt. • TÊm bät xèp (foam): lμ nh÷ng polymer cña hydroxy vinyl chlorid acetate Bao gåm: polyvinyl, polyurethane, silastic foam, lyofoam cã kh¶ n¨ng hÊp thô, thÊm dÞch, khÝ §iÒu trÞ vÕt th−¬ng tiÕt dÞch nhiÒu nh− c¸c vÕt báng s©u, vÕt loÐt giai ®o¹n 3,4
  3. VËt liÖu tæng hîp (synthetic dressings) • Alginate dressing : Cã kh¶ n¨ng hÊp thô tèt - §iÒu trÞ tèt c¸c vÕt báng s©u, c¸c vÕt loÐt tiÕt dÞch võa hoÆc nhiÒu. - Kh«ng hiÖu qu¶ víi VT tiÕt dÞch Ýt, VT cßn HT • Composite (synthetic dressings): b¨ng hydrocolloid, hydrogel sheets (Vigilon), gels (HEMA = hydroxy ethyl methacrylate), super absorbent (Conva Tee) T¸c dông: võa cã kh¶ n¨ng ng¨n chÆn VK, võa cã kh¶ n¨ng hÊp thô dÞch
  4. VËt liÖu thay thÕ da • VËt liÖu thay thÕ da: Lμ c¸c mμng tæng hîp, b¸n tæng hîp hay nguån gèc sinh häc gièng hoÆc kh«ng gièng da vÒ cÊu tróc nh−ng cã t¸c dông thay thÕ c¸c chøc n¨ng cña da mét c¸ch t¹m thêi hay l©u dμi • Ph©n lo¹i: – Theo môc ®Ých thay thÕ • Thay thÕ da t¹m thêi • Thay thÕ da l©u dμi – Theo nguån gèc: • Tæng hîp • B¸n tæng hîp • Sinh vËt • C«ng nghÖ tÕ bμo vμ tÕ bμo gèc
  5. C¸c lo¹i vËt liÖu thay thÕ da • C¸c lo¹i m« tù nhiªn: da ®ång lo¹i; dÞ lo¹i; mμng èi • C¸c vËt liÖu thay thÕ da - Mμng hai líp tæng hîp (synthetic bilaminate) - Phøc hîp nÒn collagen (collagen- based composites): Biobrane, TransCyte, Integra. • PhÇn t−¬ng tù trung b× nÒn collagen (collagen- based dermal analogs): Alloderm • VËt liÖu nu«i cÊy tÕ bμo t¸ch ra tõ m« (culture- derived tissue): Apligraft, TB sõng tù th©n nu«i cÊy, NBS cÊy lªn phÇn t−¬ng tù trung b×: l−íi polyglycolic (polyglactin); mμng collagen- glycosaminoglycan.
  6. Vai trß t¸c dông cña c¸c vËt liÖu thay thÕ da • Che phñ, b¶o vÖ vÕt th−¬ng > Gãp phÇn h¹n chÕ suy mßn, nhiÔm khuÈn… • Gi¶m ®au • Phôc håi m«i tr−êng sinh häc tèt nhÊt cho bÒ mÆt VT • KÝch thÝch qu¸ tr×nh liÒn VT – T¹o m«i tr−êng thuËn lîi: Èm, v« khuÈn… – C¸c yÕu tè sinh häc: Grow factors… • C¶i thiÖn chÊt l−îng sÑo sau khi liÒn VT • T¨ng sù tho¶i m¸i, dÔ chÞu cho bÑnh nh©n trong qu¸ tr×nh §T
  7. Vai trß sinh häc liÒn vÕt th−¬ng cña c¸c thμnh phÇn cña trung b× • T¹o thμnh phÇn thuéc cÊu tróc da, t¹o khung ®ì cho LVT • Chøa c¸c thμnh phÇn cã ho¹t tÝnh sinh häc kÝch thÝch c¸c phase LVT • Collagen: Gi¸ ®ì cho TB di c−, tiÕt ®Ñm gian bμo, chÊt dÉn ®−êng cho TB ph¸t triÓn • Elastin: t¨ng tÝnh ®μn håi cña m« • Fibronectin: kÕt g¾n c¸c TB, ®Þnh h−íng cho c¸c TB, kÝch thÝch tÕ bμo biÓu m« t¨ng ph©n chia vμ di c−, ho¸ øng ®éng víi NBS vμ §TB
  8. Vai trß sinh häc liÒn vÕt th−¬ng cña c¸c thμnh phÇn cña trung b× • Glycosaminoglycan: KÕt dÝnh TB, dÉn ®−êng cho c¸c sytokin LVT, gi¶m ho¹t ®éng cña protease, gi¸ ®ì cho c¸c tp kh¸c cña trung b× • Acid Hyaluronic: duy tr× ®Öm n−íc cña m«, gi¶m viªm, kÝch thÝch LVT, ®iÒu chØnh vÞ trÝ TB • C¸c yÕu tè t¨ng tr−ëng: KÝch thÝch tÊt c¶ c¸c giai ®o¹n cña LVT
  9. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • Da ®ång lo¹i (Allograft) - Lμ lo¹i vËt liÖu thay thÕ da lý t−ëng ®iÒu trÞ báng - T¸c dông: ®ãng kÝn vÕt th−¬ng, chuÈn bÞ nÒn ghÐp - ChØ ®Þnh: che phñ vÕt báng s©u, diÖn réng. - Nh−îc ®iÓm: H¹n chÕ nguån cho da ChÊt l−îng phô thuéc tuæi, vÞ trÝ vïng cho da Thêi gian b¶o qu¶n l¹nh s©u gi¶m kh¶ n¨ng sèng Nguy c¬ l©y truyÒn bÖnh truyÒn nhiÔm
  10. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • Da dÞ lo¹i (Xenograft) - Dïng da cña loμi kh¸c ®iÒu trÞ vÕt th−¬ng báng - Môc ®Ých: che phñ vÕt th−¬ng nhê cÊu tróc 2 líp gÇn gièng da ng−êi - ChØ ®Þnh: Báng trung b× n«ng; che phñ t¹m thêi báng trung b× s©u, báng s©u sau c¾t ho¹i tö. - ¦u ®iÓm: cã s½n, b¸m dÝnh tèt, gi¶m ®au, t¹o ®iÒu kiÖn tèt liÒn VT, kh«ng kÝch øng - Nh−îc ®iÓm: kh«ng g©y t¸i lËp tuÇn hoμn, cã thÓ l©y truyÒn bÖnh.
  11. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi * Trung b× da lîn: – Che phñ vÕt báng n«ng, s¹ch – Che phñ vïng lÊy da – Che phñ t¹m thêi nÒn vÕt th−¬ng báng s©u sau khi c¾t bá ho¹i tö > hç trî qu¸ tr×nh h×nh thμnh m« h¹t – Che phñ lªn m« h¹t khi ch−a cã ®iÒu kiÖn, ch−a ®ñ da tù th©n ®Ó ghÐp – Cã thÓ phèi hîp víi da tù th©n theo kiÓu Mowlem- Jackson hay Sandwich ë nh÷ng BN báng s©u diÖn réng - Cã thÓ dïng ®Ó chuÈn bÞ nÒn ghÐp tr−íc khi ghÐp c¸c s¶n phÈm cña nu«i cÊy tÕ bμo
  12. Trung b× da lîn • −u ®iÓm cña trung b× da lîn – Cã ®Çy ®ñ c¸c −u thÕ cña mét vËt liÖu thay thÕ da cã nguån gèc tõ m« ®éng vËt: KÕt dÝnh tèt víi bÒ mÆt VT, gi¶m ®au, chèng mÊt dÞch thÓ, n−íc, chèng nhiÔm khuÈn, cã t¸c dông sinh häc nhê líp collagen… – Cã thÓ lÊy ®−îc c¸c m¶nh trung b× víi c¸c kÝch cì kh¸c nhau – Da lîn cã nhiÒu ®iÓm t−¬ng ®ång víi da ng−êi vÒ cÊu tróc gi¶i phÉn vμ m« häc – S½n cã, dÔ lÊy, dÔ sö dông – Gi¸ thμnh hîp lý • Nh−îc ®iÓm: SÏ bÞ bong th¶i, ph©n huû sau mét thêi gian (3-7 ngμy); CÇn b¶o qu¶n.
  13. Trung b× da lîn (tiÕp) • C¸c d¹ng b¶o qu¶n vμ sö dông: – D¹ng t−¬i • −u ®iÓm • Nh−îc ®iÓm – D¹ng b¶o qu¶n l¹nh • −u ®iÓm • Nh−îc ®iÓm – D¹ng b¶o qu¶n trong dung dÞch glycerin 96% • −u ®iÓm • Nh−îc ®iÓm
  14. Trung b× da lîn (tiÕp) • C¸ch dïng: – LÊy trung b× da lîn ra khái m«i tr−êng b¶o qu¶n: • L¹nh s©u: n©ng nhiÖt ®é tõ tõ • Glycerin: röa s¹ch b»ng n−íc muèi sinh lý - Lμm s¹ch nÒn vÕt th−¬ng, cÇm m¸u - GhÐp tÊm trung b× da lîn lªn nÒn ghÐp sao cho tÊm trung b× ¸p s¸t vμo bÒ mÆt VT - Dïng g¹c kh¸ng sinh, g¹c tÈm betadin3%...®¸p lªn tÊm trung b× - Dïng mét líp g¹c tÈm vaselin phñ lªn + g¹c kh«
  15. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • Mμng èi (Amniotic membrane) - LÊy tõ mμng nhau thai, thμnh phÇn cã: fibronectin, collagene, sîi l−íi, líp tÕ bμo biÓu b×. - T¸c dông: hμng rμo sinh häc che phñ vÕt th−¬ng - ChØ ®Þnh: báng n«ng ®é II, III; vïng cho da; che phñ da m¾t l−íi tØ lÖ 1:3 - ¦u ®iÓm: b¸m dÝnh tèt, gÇn trong suèt - Nh−îc ®iÓm: dÔ mñn n¸t, dÔ bong; cÇn thay hμng ngμy hoÆc c¸ch ngμy; cã thÓ l©y truyÒn bÖnh TN.
  16. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • Mμng Biobrane - Gåm líp l−íi nylon ®−îc tr¸ng líp silicon máng - T¸c dông: hμng rμo che phñ vÕt th−¬ng, ng¨n VK x©m nhËp, gi¶m mÊt n−íc, gi¶m ®au khi thay b¨ng. - ChØ ®Þnh: vÕt báng n«ng s¹ch, vïng cho da, báng trung b× s©u ®· c¾t s¹ch HT. - Ou LF (1998) ®iÒu trÞ 106 BN báng trung b× b»ng Biobrane: rót ng¾n thêi gian khái, gi¶m gi¸ thμnh ®iÒu trÞ
  17. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • TransCyte - NBS tõ da bao qui ®Çu trÎ s¬ sinh, cÊy lªn Biobrane. - T¸c dông: hμng rμo che phñ VT. NBS tiÕt ra: Collagene type I, III, V Protein chÊt c¨n b¶n ngo¹i bμo: fibronectin, tenascin, Các glycosaminoglycan: versican, decorin TGF β, KGF, VEGF, IGF... - ChØ ®Þnh: báng trung b× n«ng, s©u Che phñ t¹m thêi sau c¾t HT tr−íc khi ghÐp da
  18. VËt liÖu thay thÕ da t¹m thêi • Orcell - Gåm 2 líp: TB sõng, NBS ®ång lo¹i cÊy lªn collagene - T¸c dông: t¹o chÊt nÒn t¶ng t−¬ng hîp sinh häc c¸c TB tiÕt ra: FGF-1;GM-CMS; KGF-1… chÊt nÒn gióp cho cytokine, YTTT ho¹t ®éng che phñ sinh häc, thóc ®Èy liÒn VT - ChØ ®Þnh: Báng trung b× n«ng, s©u Che phñ t¹m thêi sau c¾t HT tr−íc khi ghÐp da

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản