Bài giảng về quỹ đầu tư Phần 1

Chia sẻ: Nguyễn Kiều Trinh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:13

0
353
lượt xem
201
download

Bài giảng về quỹ đầu tư Phần 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nên lưu ý rằng mỗi quỹ đầu tư do công ty quản lý quỹ lập ra đều có những mục tiêu, tiêu chí đầu tư riêng nhằm đáp ứng những nhu cầu nhất định của nhà đầu tư

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng về quỹ đầu tư Phần 1

  1. BAØI 1: QUYÕ ÑAÀU TÖ - NHÒP CAÀU ÑÖA MOÏI NGÖÔØI ÑAËT CHAÂN VAØO THÒ TRÖÔØNG CHÖÙNG KHOAÙN Treân theá giôùi, vieäc ñaàu tö vaøo caùc quyõ ñaàu tö chöùng khoaùn (sau ñaây goïi taét laø Quyõ ñaàu tö - QĐT) töø laâu ñaõ trôû thaønh moät keânh ñaàu tö raát phoå bieán vaø ñöôïc öa chuoäng. QÑT coøn laø moät boä phaän caáu thaønh quan troïng goùp phaàn vaøo söï phaùt trieån cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn vaø neàn kinh teá noùi chung. Tại My,õ treân moät nöûa daân soá mua caùc chöùng chæ quyõ ñaàu tö. Quyõ ñaàu tö laø gì? ÔÛ Vieät Nam, QĐT vaãn coøn laø moät khaùi nieäm raát môùi meû. QĐT ñaàu tieân ñöôïc Theo quy ñònh hieän haønh taïi Vieät giôùi thieäu tôùi coâng chuùng vaøo cuoái naêm Nam, Quyõ ñaàu tö chöùng khoaùn laø 2004. Maëc daàu vaäy, vôùi nhöõng öu ñieåm quyõ hình thaønh töø voán goùp cuûa ngöôøi vaø lôïi ích maø noù ñem laïi cho caùc nhaø ñaàu ñaàu tö ủy thaùc cho coâng ty quaûn lyù tö cuõng nhö xu theá phaùt trieån taát yeáu cuûa quyõ quaûn lyù vaø ñaàu tö toái thieåu 60% thò tröôøng taøi chính, ñaây laø moät lónh vöïc giaù trò taøi saûn cuûa quyõ vaøo chöùng coù nhieàu tieàm naêng vaø cô hoäi phaùt trieån khoaùn. trong thôøi gian tôùi. Neân löu yù raèng moãi QĐT do coâng ty quaûn lyù quyõ laäp ra ñeàu coù nhöõng muïc tieâu, tieâu chí ñaàu tö rieâng nhaèm ñaùp öùng nhöõng nhu caàu nhaát ñònh cuûa nhaø ñaàu tö. Thoâng thöôøng, moät quyõ ñaàu tö chæ chuyeân theo ñuoåi moät muïc tieâu nhaát ñònh nhö: thu nhaäp ñaàu tö hoặc taêng tröôûng voán ñaàu tö. Tuy nhieân, cuõng coù moät soá quyõ höôùng tôùi caân baèng taát caû caùc muïc tieâu ñoù. Ñieåm chung nhaát cuûa taát caû caùc QĐT Coâng ty quaûn lyù quyõ laø gì? khieán khaùch haøng öa chuoäng laø nhöõng lôïi ích to lôùn QÑT mang laïi Coâng ty quaûn lyù quyõ laø moät loaïi hình cho caùc nhaø ñaàu tö maø chuùng ta seõ toå chöùc trung gian taøi chính, chuyeân tìm hieåu sau ñaây. thaønh laäp vaø quaûn lyù caùc quyõ ñaàu tö, phuïc vuï nhu caàu ñaàu tö trung vaø daøi haïn cuûa coâng chuùng. Nhöõng lôïi ích maø quyõ ñaàu tö mang laïi cho nhaø ñaàu tö ÔÛ Vieät Nam, coâng ty quaûn lyù quyõ ñöôïc UÛy ban Chöùng khoaùn Nhaø nöôùc caáp • Baïn coù theå ña daïng hoùa ñaàu tö giaáy pheùp thaønh laäp vaø giaùm saùt hoaït maø khoâng caàn moät löôïng voán lôùn. ñoäng. Ñaàu tö vaøo moät coâng ty caàn phaûi coù moät quy moâ voán nhaát ñònh maø khoâng phaûi nhaø ñaàu tö caù nhaân naøo cuõng coù ñöôïc. Trong khi ñoù, QĐT taäp hôïp ñöôïc voán cuûa raát nhieàu nhaø ñaàu tö trong moät quyõ lôùn hôn, qua ñoù ñaït ñöôïc quy moâ ñuû lôùn ñeå ñaàu tö vaøo nhieàu ngaønh ngheà, vaøo nhöõng khu vöïc ñòa lyù vaø vaøo nhieàu coâng ty khaùc nhau… Nhö vaäy, vôùi moät soá voán khoâng lôùn, nhöng thoâng qua vieäc tham gia vaøo quyõ ñaàu tö baïn coù theå giaùn tieáp ña daïng hoùa ñaàu tö cuûa mình vaø vì vaäy coù theå giaûm thieåu ruûi ro vaø taêng hieäu quaû ñaàu tö.
  2. • Baïn ñöôïc höôûng dòch vuï cuûa caùc nhaø quaûn lyù ñaàu tö chuyeân nghieäp. Khi tham gia vaøo QĐT, baïn seõ khoâng caàn phaûi maát thôøi gian, coâng söùc ñeå tìm hieåu, caäp nhaät vaø phaân tích thoâng tin ñeå ñaàu tö tröïc tieáp, maø ñöôïc höôûng dòch vuï cuûa caùc nhaø quaûn lyù ñaàu tö chuyeân nghieäp, nhöõng ngöôøi khoâng chæ coù nhieàu kinh nghieäm, raát am hieåu thò tröôøng ñaàu tö, maø coøn taän taâm daønh troïn thôøi gian cho vieäc hoïach ñònh vaø thöïc hieän moät caùch coù kyû luaät nhöõng chieán löôïc ñaàu tö naêng ñoäng cho nhöõng ñoàng voán maø baïn giao phoù. • Baïn luoân naém ñöôïc tình traïng khoaûn ñaàu tö cuûa mình nhôø tính minh baïch cao. Keát quaû hoaït ñoäng ñaàu tö vaø chi phí cuûa quyõ ñöôïc baùo caùo ñaày ñuû vaø thöôøng xuyeân cho coâng chuùng. Do vaäy, baïn luoân bieát ñöôïc tình hình hoaït ñoäng cuûa quyõ vaø bieát quyõ seõ ñem laïi cho baïn nhöõng gì. • Baïn coù nhieàu löïa choïn ñaàu tö. Moät coâng ty quaûn lyù quyõ thöôøng giôùi thieäu nhieàu loaïi quyõ khaùc nhau ñeå nhaø ñaàu tö coù theå löïa choïn phuø hôïp vôùi muïc tieâu ñaàu tö vaø khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro cuûa mình. • Baïn thaáy raát thuaän tieän khi giao dòch. Caùc QĐT coâng chuùng ñöôïc nieâm yeát treân trung taâm giao dòch chöùng khoaùn ñeå caùc nhaø ñaàu tö coù theå deã daøng mua baùn chöùng chæ QĐT. • Baïn seõ coù ñöôïc söï an taâm vì quyeàn lôïi cuûa nhaø ñaàu tö luoân ñöôïc baûo veä. Ngoaøi vieäc ñöôïc cung caáp thoâng tin moät caùch roõ raøng, minh baïch thoâng qua caùc taøi lieäu cuûa quyõ (nhö Baûn caùo baïch, Ñieàu leä quyõ), caùc baùo caùo ñònh kyø…, ñeå baûo veä quyeàn lôïi nhaø ñaàu tö, moãi quyõ coâng chuùng ñeàu ñöôïc giaùm saùt bôûi moät ngaân haøng ñoäc laäp vôùi coâng ty quaûn lyù quyõ. Beân caïnh vieäc löu giöõ toaøn boä taøi saûn cuûa quyõ, ngaân haøng giaùm saùt coù traùch nhieäm kieåm tra, giaùm saùt thöôøng xuyeân ñeå ñaûm baûo hoaït ñoäng cuûa coâng ty quaûn lyù quyõ laø phuø hôïp vôùi quy ñònh cuûa phaùp luaät vaø Ñieàu leä Quyõ. Beân caïnh ñoù, baïn coù quyeàn tham gia Ñaïi hoäi caùc nhaø ñaàu tö vaø baàu Ban ñaïi dieän quyõ ñeå theo doõi, giaùm saùt hoaït ñoäng cuûa coâng ty quyõ, ngaân haøng giaùm saùt vaø caùc toå chöùc cung caáp dòch vuï cho coâng ty quaûn lyù quyõ, cuõng nhö quy trình xaùc ñònh giaù trò taøi saûn roøng cuûa quyõ. Vì nhöõng lôïi theá vaø tieän ích naøy, quyõ ñaàu tö ñaëc bieät thích hôïp vôùi những nhà đầu tư coù voán nhaøn roãi, coù nhu caàu ñaàu tö, nhöng khoâng coù thôøi gian vaø ñieàu kieän ñeå coù theå tìm hieåu, caäp nhaät vaø ñaùnh giaù thoâng tin ñeå ñaàu tö tröïc tieáp moät caùch hieäu quaû.
  3. Baøi 2: MOÄT SOÁ KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN VEÀ ÑAÀU TÖ CHÖÙNG KHOAÙN LTS - Ngay sau khi ñaêng baøi ñaàu tieân, chuyeân muïc “Phoå caäp kieán thöùc ñaàu tö taøi chính” ñaõ nhaän ñöôïc söï quan taâm vaø ñoùn nhaän tích cöïc cuûa ñoâng ñaûo baïn ñoïc. Chuùng toâi cuõng nhaän ñöôïc nhieàu caâu hoûi xoay quanh nhöõng khaùi nieäm cô baûn. Ñeå ñaùp öùng nhu caàu cuûa baïn ñoïc, trong kyø naøy chuùng toâi xin ñöôïc giaûi thích moät soá khaùi nieäm cô baûn veà chöùng khoaùn vaø thò tröôøng chöùng khoaùn. Chöùng khoaùn vaø thò tröôøng chöùng khoaùn Chöùng khoaùn laø chöùng chæ hoaëc buùt toaùn ghi soå, xaùc nhaän caùc quyeàn vaø lôïi ích hôïp phaùp cuûa ngöôøi sôû höõu chöùng khoaùn ñoái vôùi taøi saûn hoaëc voán cuûa toå chöùc phaùt haønh, bao goàm: coå phieáu, traùi phieáu, chöùng chæ quyõ ñaàu tö chöùng khoaùn vaø caùc chöùng khoaùn khaùc theo quy ñònh cuûa phaùp luaät. Thò tröôøng chöùng khoaùn (TTCK) laø nôi giao dòch mua baùn caùc chöùng khoaùn trung vaø daøi haïn, bao goàm chuû yeáu laø coå phieáu vaø traùi phieáu. Taïi caùc nöôùc phaùt trieån, phaàn lôùn caùc hoaït ñoäng cuûa TTCK ñöôïc thöïc hieän treân thò tröôøng taäp trung, coøn goïi laø sôû giao dòch chöùng khoaùn. Nhöõng giao dòch phi taäp trung, dieãn ra beân ngoaøi sôû giao dòch ñöôïc goïi laø giao dòch ngoaøi saøn hay giao dòch OTC (over the counter). Döôùi goùc ñoä kinh teá vó moâ, TTCK laø moät keânh huy ñoäng voán quan troïng cho neàn kinh teá. Ñoái vôùi nhaø ñaàu tö, TTCK laø moät keânh ñaàu tö haáp daãn, beân caïnh nhöõng löïa choïn khaùc nhö tieàn göûi ngaân haøng, mua vaøng, ngoaïi teä, kinh doanh baát ñoäng saûn, v.v. Chuùng ta cuøng tìm hieåu theâm veà coå phieáu vaø traùi phieáu, hai chöùng khoaùn chuû yeáu treân thò tröôøng chöùng khoaùn. Coå phieáu laø giaáy chöùng nhaän coå phaàn trong moät coâng ty, theå hieän söï sôû höõu moät phaàn trong coâng ty ñoù. Khi baïn mua coå phieáu cuûa moät coâng ty, baïn trôû thaønh coå ñoâng vaø ñöôïc chia phaàn lôïi nhuaän cuõng nhö gaùnh chòu thaát baïi cuûa coâng ty theo tyû leä naém giöõ coå phaàn cuûa mình. Giaù trò coå phaàn cuûa coâng ty ñöôïc phaûn aùnh thoâng qua giaù coå phieáu treân thò tröôøng chöùng khoaùn. Thoâng thöôøng, khi coâng ty laøm aên phaùt ñaït, giaù coå phieáu seõ ñi leân, vaø ngöôïc laïi, khi coâng ty khoâng thaønh coâng, giaù coå phieáu seõ giaûm. Baïn coù theå ñaàu tö vaøo coå phieáu treân saøn, laø nhöõng coå phieáu ñöôïc nieâm yeát vaø giao dòch treân trung taâm giao dòch chöùng khoaùn. Tuy nhieân, baïn cuõng coù theå xem xeùt ñaàu tö vaøo nhöõng coå phieáu ngoaøi saøn (OTC), laø nhöõng coå phieáu khoâng ñuû ñieàu kieän nieâm yeát hoaëc ñuû ñieàu kieän nhöng chöa nieâm yeát treân trung taâm giao dòch chöùng khoaùn. Thöôøng thì caùc coå phieáu treân saøn laø nhöõng coå phieáu ñaõ qua choïn loïc, caùc thoâng tin töông ñoái minh baïch vaø ñaày ñuû hôn so vôùi caùc coå phieáu ngoaøi saøn. Neân löu yù raèng coå
  4. phieáu coù lôïi nhuaän tieàm naêng cao hôn haún so vôùi tieàn göûi tieát kieäm vaø traùi phieáu, nhöng buø laïi möùc ñoä ruûi ro cuõng cao hôn. Traùi phieáu: Hieåu theo nghóa ñôn giaûn nhaát, traùi phieáu laø moät khoaûn vay giöõa baïn (ngöôøi cho vay) vôùi nhaø phaùt haønh (ngöôøi ñi vay). Nhaø phaùt haønh coù theå laø Chính phuû khi caàn huy ñoäng voán cho ngaân saùch hoaëc coâng ty khi huy ñoäng voán ñeå ñaàu tö phaùt trieån kinh doanh. Traùi phieáu thöôøng coù kyø haïn coá ñònh. Nhaø phaùt haønh seõ traû laõi ñịnh kỳ (hay coøn goïi laø laõi suaát coupon) theo ñònh kyø 6 thaùng hoaëc 1 naêm moät laàn trong suoát kyø haïn cuûa traùi phieáu. Khi ñeán haïn, nhaø phaùt haønh seõ hoaøn traû tieàn goác. Ñoái vôùi caùc traùi phieáu nieâm yeát, baïn coù theå töï do mua baùn treân thò tröôøng chöùng khoaùn. Traùi phieáu coù moät soá ñieåm khaùc bieät cô baûn so vôùi coå phieáu. Veà thu nhaäp ñònh kyø, laõi suaát cuoáng phieáu ñöôïc aán ñònh ngay töø khi phaùt haønh, trong khi coå töùc cuûa coå phieáu laïi bieán ñoäng tuøy theo keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuûa coâng ty phaùt haønh. So vôùi coå phieáu, traùi phieáu thöôøng ñöôïc ñaùnh giaù coù möùc ñoä ruûi ro thaáp hôn, do vaäy giaù traùi phieáu thöôøng ít bieán ñoäng hôn so vôùi giaù coå phieáu. Ñoù cuõng chính laø lyù do vì sao traùi phieáu haáp daãn nhaø ñaàu tö. Trong moâi tröôøng laïm phaùt thaáp, ñaàu tö traùi phieáu laø moät caùch an toaøn ñeå duy trì nguoàn thu nhaäp thöôøng xuyeân. Khi thò tröôøng chöùng khoaùn bieán ñoäng, ñaàu tö traùi phieáu laø moät caùch giuùp ñaûm baûo an toaøn voán ñaàu tö vaø ña daïng hoaù ruûi ro. Chæ soá chöùng khoaùn Ñeå xaùc ñònh hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa coå phieáu, caùc nhaø ñaàu tö treân thò tröôøng thöôøng nhìn vaøo chæ soá chöùng khoaùn. Chæ soá chöùng khoaùn coù theå hieåu ñôn giaûn laø thöôùc ño bình quaân giaù caùc chöùng khoaùn giao dòch treân thò tröôøng, coù theå duøng ñeå xaùc ñònh hieäu quaû töông ñoái cuûa moät chöùng khoaùn cuï theå so vôùi möùc bình quaân cuûa thò tröôøng. Laáy moät ví duï, baïn theo doõi thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam hoâm nay vaø nhaän thaáy chæ soá VN Index taêng töø 150 ñieåm leân 152 ñieåm. Ñieàu ñoù coù nghóa giaù coå phieáu noùi chung treân thò tröôøng ñaõ taêng 1,3% trong ngaøy. Baïn ñang sôû höõu moät soá coå phieáu ABC vaø giaù coå phieáu naøy taêng töø 50.000 ñoàng/coå phieáu leân 52.000 ñoàng/coå phieáu, töùc laø giaù coå phieáu naøy taêng 4%, cao hôn so vôùi möùc taêng 1,3% cuûa chæ soá VN Index. Baïn coù theå noùi coå phieáu ABC ñaõ hoaït ñoäng toát hôn so vôùi bình quaân thò tröôøng trong ngaøy hoâm nay. Trong caùc kyø tieáp theo, chuùng ta seõ tìm hieåu kyõ hôn veà khaùi nieäm ruûi ro vaø caùc phöông thöùc quaûn lyù ruûi ro.
  5. BAØI 3: RUÛI RO TRONG ÑAÀU TÖ LTS - Trong phaàn 1 vaø 2 cuûa chuyeân muïc “Phoå caäp kieán thöùc ñaàu tö taøi chính”, ñoäc giaû ñaõ laøm quen vôùi moät soá khaùi nieäm cô baûn trong hoaït ñoäng ñaàu tö taøi chính. ÔÛ phaàn naøy, chuùng toâi seõ ñeà caäp ñeán moät vaán ñeà maø baát cöù nhaø ñaàu tö naøo cuõng caàn quan taâm: Nhöõng ruûi ro trong hoaït ñoäng ñaàu tö. Coù theå hieåu ruûi ro laø yeáu toá khoâng chaéc chaén ñoái vôùi coâng vieäc maø chuùng ta tieán haønh. Duø coù muoán hay khoâng, haàu heát nhöõng ñieàu baïn laøm ñeàu coù ruûi ro. Hoaït ñoäng ñaàu tö cuõng vaäy. Tröôùc khi quyeát ñònh ñaàu tö, baïn neân tìm hieåu möùc ñoä ruûi ro cuûa töøng loaïi coâng cuï ñaàu tö khaùc nhau. Ruûi ro khi ñaàu tö vaøo traùi phieáu Nhìn chung, ñaàu tö traùi phieáu an toaøn hôn nhieàu so vôùi coå phieáu, song ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø hoaøn toaøn khoâng coù ruûi ro. • Ruûi ro tín nhieäm (credit risk): Möùc ñoä ruûi ro tín nhieäm cuûa traùi phieáu ñöôïc ñaùnh giaù döïa treân caùc yeáu toá kinh teá vaø khaû naêng hoaøn traû laõi vaø goác traùi phieáu cuûa nhaø phaùt haønh. Traùi phieáu Chính phuû thöôøng ñöôïc coi laø coù möùc ñoä ruûi ro thaáp nhaát, vì Chính phuû luoân coù khaû naêng thu thueá hoaëc phaùt haønh tieàn ñeå traû nôï. Caùc coâng ty khoâng coù nhöõng quyeàn ñoù, do vaäy traùi phieáu coâng ty coù möùc ñoä ruûi ro cao hôn vaø phaûi traû laõi suaát cao hôn cho nhaø ñaàu tö. Ruûi ro tín nhieäm ñöôïc theå hieän qua heä soá tín nhieäm. Heä soá tín nhieäm do caùc coâng ty ñaùnh giaù tín nhieäm aán ñònh. Heä soá tín nhieäm caøng cao thì traùi phieáu ñöôïc coi laø caøng an toaøn. • Ruûi ro laõi suaát: laõi suaát thò tröôøng caøng taêng, giaù traùi phieáu caøng giaûm vaø ngöôïc laïi. Khi laõi suaát thò tröôøng giaûm, giaù traùi phieáu baïn ñang naém giöõ seõ taêng. Bôûi laõi suaát ñònh kyø (coupon) cuûa traùi phieáu ñaõ ñöôïc aán ñònh töø tröôùc, laõi suaát thò tröôøng giaûm laøm cho caùc traùi phieáu cuõ vôùi möùc laõi suaát cao hôn trôû neân haáp daãn hôn. Traùi phieáu coù thôøi gian ñaùo haïn caøng daøi thì möùc ñoä taêng giaù caøng cao. Khi laõi suaát thò tröôøng taêng, giaù traùi phieáu baïn ñang naém giöõ seõ giaûm. Traùi phieáu coù thôøi gian ñaùo haïn caøng daøi thì möùc giaûm giaù caøng lôùn.
  6. • Ruûi ro laïm phaùt: laïm phaùt laø keû thuø cuûa nhaø ñaàu tö traùi phieáu, bôûi noù aên moøn giaù trò ñoàng tieàn. Laïm phaùt caøng cao, laõi suaát thöïc cuûa traùi phieáu (baèng laõi suaát danh nghóa cuûa traùi phieáu tröø laïm phaùt) caøng giaûm, do vaäy laøm maát giaù trò cuûa traùi phieáu. Neáu moät traùi phieáu traû laõi 7%/naêm, laïm phaùt bình quaân 5% thì laõi suaát thöïc cuûa traùi phieáu laø 2%. Neáu laïm phaùt giaûm xuoáng coøn 3%, laõi suaát thöïc seõ laø 4%. • Ruûi ro thanh khoaûn (liquidity risk): khi nhaø ñaàu tö traùi phieáu caàn tieàn maët maø thò tröôøng laïi thieáu tính thanh khoaûn, nhaø ñaàu tö seõ khoù loøng tìm ñöôïc ngöôøi saün saøng mua laïi traùi phieáu, hoaëc neáu tìm ñöôïc thì phaûi baùn laïi vôùi giaù reû hôn so vôùi giaù trò thöïc cuûa traùi phieáu. • Ruûi ro khi thò tröôøng chöùng khoaùn suït giaù maïnh: Thoâng thöôøng giaù traùi phieáu khoâng bieán ñoäng nhieàu nhö giaù coå phieáu, do vaäy khi thò tröôøng chöùng khoaùn suït giaù maïnh, caùc nhaø ñaàu tö coù xu höôùng chuyeån ñaàu tö töø coå phieáu sang traùi phieáu, qua ñoù ñaåy giaù traùi phieáu taêng leân. Tuy nhieân, khi thò tröôøng chöùng khoaùn ñaõ xuoáng ñeán möùc ñaùy, nhaø ñaàu tö laïi coù xu höôùng chuyeån sang coå phieáu ñang ôû möùc giaù thaáp, ñieàu ñoù laøm giaù traùi phieáu giaûm trôû laïi. Ruûi ro khi ñaàu tö coå phieáu Coå phieáu haáp daãn nhieàu nhaø ñaàu tö do noù coù lôïi nhuaän tieàm naêng cao hôn haún so vôùi tieàn göûi tieát kieäm vaø traùi phieáu, nhöng buø laïi möùc ñoä ruûi ro cuõng cao hôn. Giaù coå phieáu treân thò tröôøng luoân bieán ñoäng vaø chòu taùc ñoäng cuûa raát nhieàu yeáu toá khaùc nhau töø kinh teá, chính trò, ñeán taâm lyù, v.v. Baïn phaûi chaáp nhaän moät thöïc teá laø khoaûn ñaàu tö cuûa baïn coù theå bò maát moät phaàn hay thaäm chí toaøn boä giaù trò . Tröôøng hôïp xaáu nhaát xaûy ra khi coâng ty maø baïn mua coå phaàn bò phaù saûn, tôø coå phieáu maø baïn sôû höõu trôû thaønh moät tôø giaáy loän vaø baïn khoâng nhaän laïi ñöôïc moät ñoàng naøo caû. Nhöõng coâng cuï ñaàu tö khaùc nhau coù möùc ñoä ruûi ro khaùc nhau Nhöõng loaïi hình ñaàu tö khaùc nhau coù möùc ñoä ruûi ro khaùc nhau. Loaïi hình ñaàu tö coù möùc ñoä ruûi ro thaáp nhaát bao goàm traùi phieáu Chính phuû vaø tieàn göûi tieát kieäm. Voán ñaàu tö cuûa baïn ñöôïc ñaûm baûo an toaøn, nhöng chính vì theá maø tieàm naêng lôïi nhuaän thaáp. Möùc ñoä ruûi ro tieáp theo laø traùi phieáu cuûa caùc coâng ty lôùn, kinh doanh oån ñònh, (do vaäy khaû naêng coâng ty vôõ nôï töông ñoái thaáp). Tuy nhieân vaãn toàn taïi yeáu toá ruûi ro nhaát ñònh, vì vaäy coâng ty phaûi traû möùc laõi suaát cao hôn moät chuùt so vôùi traùi phieáu Chính phuû vaø tieàn göûi tieát kieäm.
  7. Tieáp ñeán laø traùi phieáu cuûa caùc coâng ty nhoû, ít teân tuoåi, hoaït ñoäng khoâng oån ñònh baèng nhöõng coâng ty lôùn, vaø do vaäy khaû naêng vôõ nôï cao hôn. Taát nhieân laõi suaát traùi phieáu maø coâng ty naøy traû cho nhaø ñaàu tö phaûi cao hôn. Coå phieáu noùi chung coù möùc ñoä ruûi ro cao hôn traùi phieáu do möùc ñoä dao ñoäng giaù coå phieáu lôùn hôn möùc ñoä dao ñoäng cuûa giaù traùi phieáu raát nhieàu. Coå phieáu caùc coâng ty lôùn coù theå ñem laïi tieàm naêng taêng tröôûng giaù trò cao, tuy nhieân cuõng coù theå baïn seõ khoâng thu hoài ñöôïc voán ban ñaàu. Cuoái cuøng, coå phieáu caùc coâng ty nhoû, ít teân tuoåi coù möùc ñoä ruûi ro raát cao, song laïi coù tieàm naêng taêng tröôûng cao. Kyø tôùi: Caùc phöông thöùc quaûn lyù ruûi ro ñaàu tö.
  8. Baøi 4: QUAÛN LYÙ RUÛI RO TRONG ÑAÀU TÖ LTS - Ngoaøi hieåu bieát veà möùc ñoä ruûi ro cuõng nhö tieàm naêng lôïi nhuaän cuûa nhöõng coâng cuï ñaàu tö khaùc nhau, baïn caàn phaûi bieát khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro cuûa baûn thaân mình cuõng nhö caùc phöông caùch ñeå quaûn lyù ruûi ro trong ñaàu tö. Xaùc ñònh khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro cuûa baïn Khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro phuï thuoäc raát nhieàu vaøo ñieàu kieän caù nhaân vaø muïc tieâu ñaàu tö cuûa baïn. Baïn caàn caân nhaéc caùc yeáu toá sau ñaây ñeå coù theå xaùc ñònh thaùi ñoä cuûa mình ñoái vôùi ruûi ro : • Tuoåi ñôøi Neáu coøn treû, baïn coøn nhieàu thôøi gian ñeå khaéc phuïc nhöõng thua loã taïm thôøi, do vaäy coù theå saün saøng chaáp nhaän möùc ñoä ruûi ro cao vaø mong ñôïi seõ thu ñöôïc lôïi nhuaän cao hôn. Thôøi gian troâi ñi, caøng ngaøy baïn caøng ít muoán chaáp nhaän ruûi ro hôn. ÔÛû tuoåi saép nghæ höu, baïn seõ khoù coù theå chaáp nhaän ruûi ro cao, vì theá baïn neân tìm cô hoäi ñaàu tö oån ñònh vôùi ruûi ro thaáp. • Nhöõng traùch nhieäm maø baïn phaûi gaùnh vaùc Baïn coù khoaûn nôï phaûi traû naøo khoâng? Hoïc phí cho con caùi chaúng haïn. Traùch nhieäm caøng cao, baïn caøng coù khuynh höôùng ít chaáp nhaän ruûi ro. • Muïc tieâu ñaàu tö cuaû baïn. Baïn caàn thu nhaäp ñònh kyø, taêng tröôûng voán ñaàu tö hay keát hôïp caû hai? Tuyø thuoäc vaø muïc tieâu ñaàu tö, baïn seõ phaûi saün saøng ñeå chaáp nhaän möùc nhöõng ñoä ruûi ro khaùc nhau. • Baïn coù bao nhieâu thôøi gian ñeå hoaøn thaønh muïc tieâu ñaët ra? Thôøi gian caøng ngaén, möùc ñoä ruûi ro maø baïn coù theå chaáp nhaän caøng thaáp. • Baïn muoán ñaït möùc lôïi nhuaän laø bao nhieâu? Neáu muoán laõi nhieàu thì baïn phaûi chaáp nhaän möùc ñoä ruûi ro cao. • Ñoää ‘baáp beânh” (uncertainty) maø baïn saün saøng chaáp nhaän ñeå ñaït ñöôïc möùc lôïi nhuaän mong muoán ñoù? Neáu nghó raèng mình khoâng chaáp nhaän noåi ruûi ro ôû möùc ñoä naøo ñoù, toát nhaát baïn neân choïn phöông aùn an toaøn hôn, ñöông nhieân lôïi nhuaän tieàm naêng seõ thaáp hôn. • Baïn coù nhöõng khoaûn döï tröõ naøo cho töông lai? Neáu coù döï tröõ, coù theå baïn seõ maïnh daïn hôn khi ñaàu tö, hay noùi caùch khaùc coù theå chaáp nhaän ruûi ro cao hôn.
  9. Nhöõng phöông caùch ñôn giaûn ñeå quaûn lyù ruûi ro 1. Xem xeùt laïi vaø thanh toaùn caùc khoaûn nôï. Tröôùc khi nghó tôùi ñaàu tö, ñieàu maø baïn neân laøm laø xem xeùt vaø neáu caàn haõy thanh toaùn caùc khoaûn nôï cuûa mình. Lyù do ñôn giaûn laø vì laõi suaát ñi vay thöôøng khaù cao, vaø khoâng phaûi luùc naøo lôïi nhuaän ñaàu tö cuõng cao hôn laõi suaát ñi vay. Ngoaøi ra, trong tröôøng hôïp baïn ñi vay ñeå ñaàu tö, neáu ruûi ro xaûy ra vaø baïn khoâng theå thu hoài ñöôïc voán, baïn raát coù theå bò laâm vaøo tình caûnh vôõ nôï neáu baïn khoâng coù nhöõng nguoàn döï tröõ khaùc ñeå traû nôï vay. 2. Khoâng chaáp nhaän ruûi ro laïi chính laø baïn ñang bò ruûi ro. Duø baïn laøm gì vôùi ñoàng voán cuûa mình ñi nöõa, thaäm chí caû khi khoâng laøm gì, thì ruûi ro vaãn luoân toàn taïi. Baïn caát tieàn trong nhaø? Keû troäm vaãn coù theå vieáng thaêm hoaëc hoûa hoaïn xaûy ra. Baïn göûi tieàn ôû quyõ tieát kieäm? An toaøn ñoù, nhöng baïn boû lôõ cô hoäi taêng tröôûng ñoàng voán veà laâu daøi. Ngoaøi ra, laïm phaùt cuõng seõ laøm cho ñoàng tieàn cuûa baïn bò maát giaù neáu baïn khoâng coù caùch ñeå ñoàng tieàn sinh laõi baèng hoaëc cao hôn tyû leä laïm phaùt. 3. Ña daïng hoùa caùc khoaûn ñaàu tö. Ñaàu tö coå phieáu coù theå ñem laïi lôïi nhuaän cao. Tuy nhieân, baïn khoâng neân boû heát tröùng vaøo moät gioû. Danh muïc ñaàu tö cuûa baïn neân bao goàm nhieàu khoaûn ñaàu tö khaùc nhau (traùi phieáu, coå phieáu, baát ñoäng saûn, göûi ngaân haøng v.v.). Baïn cuõng coù theå ña daïng hoùa ñaàu tö vaøo caùc ngaønh khaùc nhau nhö coâng ngheä thoâng tin, döôïc phaåm, haøng tieâu duøng, v.v. Tyû leä cuï theå töøng loaïi nhö theá naøo phuï thuoäc vaøo khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro, tuoåi taùc vaø muïc tieâu ñaàu tö cuûa baïn. 4. Caân ñoái danh muïc ñaàu tö. Baïn coù theå taïo ra moät danh muïc ñaàu tö caân baèng thoâng qua vieäc ñaàu tö caû vaøo coå phieáu vaø traùi phieáu. Theo kinh nghieäm cuûa chuùng toâi, tyû leä traùi phieáu trong danh muïc ñaàu tö neân baèng vôùi tuoåi cuûa baïn. Ví duï, neáu baïn 55 tuoåi, tyû leä traùi phieáu trong danh muïc ñaàu tö cuûa baïn neân laø 55%. 5. Coù taàm nhìn daøi haïn. Thoâng thöôøng ngöôøi ta hay khuyeân laø baïn neân nghó tôùi ñaàu tö nhö laø moät cuoäc chaïy marathon, hôn laø moät cuoäc chaïy cöï ly 100 m. Nhöõng cô hoäi daøi haïn seõ cho pheùp baïn coù ñuû thôøi gian khaéc phuïc nhöõng khoaûn loã ngaén haïn baèng tieàm naêng lôïi nhuaän cao trong töông lai. 6. Haõy ñaàu tö lieân tuïc. Khi baïn ñaàu tö moät khoaûn lôùn, baïn seõ coá gaéng choïn thôøi ñieåm mua toát nhaát, coù nghóa laø khi giaù thaáp nhaát. Tuy nhieân ñieàu naøy chaúng deã chuùt naøo. Do vaäy, tieán haønh ñaàu tö thöôøng xuyeân seõ giuùp baïn daøn ñeàu giöõa giai ñoaïn giaù cao vaø giaù thaáp. Ñaây laø moät caùch ña daïng hoùa theo thôøi gian.
  10. 7. Ñaàu tö vaøo moät quyõ ñaàu tö. Ñaây laø caùch ñôn giaûn nhaát ñeå giaûm ruûi ro ñaàu tö. Khi tham gia vaøo quyõ ñaàu tö, tieàn cuûa baïn ñöôïc taäp hôïp laïi cuøng vôùi nhöõng nhaø ñaàu tö khaùc trong moät quyõ lôùn hôn ñeå ñaàu tö vaøo raát nhieàu coâng ty, nhieàu lónh vöïc khaùc nhau, qua ñoù ña daïng hoùa ñaàu tö. Ngoaøi ra, baïn cuõng ñöôïc höôûng lôïi töø heä thoáng quaûn lyù ruûi ro chuyeân nghieäp cuûa coâng ty quaûn lyù quyõ. 8. Ñaûm baûo raèng nhöõng khoaûn ñaàu tö vaãn ñaùp öùng caùc yeâu caàu cuûa baïn. Ñieàu kieän caù nhaân cuûa baïn coù theå thay ñoåi vaø aûnh höôûng ñeán khaû naêng chaáp nhaän ruûi ro cuûa baïn. Do vaäy, baïn phaûi ñònh kyø kieåm tra vaø thay ñoåi cô caáu danh muïc ñaàu tö ñeå ñaûm baûo caùc khoaûn ñaàu tö vaãn phuø hôïp vôùi möùc ñoä chaáp nhaän ruûi ñaõ thay ñoåi cuûa mình. Kyø tôùi: Quaûn lyù quyõ ñaàu tö treân theá giôùi
  11. Baøi 5: QUAÛN LYÙ QUYÕ ÑAÀU TÖ TREÂN THEÁ GIÔÙI LTS - Trong caùc baøi tröôùc, chuùng ta ñaõ tìm hieåu vaø bieát raèng ñaàu tö vaøo moät quyõ ñaàu tö laø caùch ñôn giaûn nhaát ñeå giaûm thieåu ruûi ro trong ñaàu tö. Chuùng ta cuõng bieát raèng quyõ ñaàu tö mang laïi raát nhieàu lôïi theá cho nhaø ñaàu tö. Keå töø baøi naøy chuùng ta seõ cuøng nhau tìm hieåu kyõ hôn söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa quyõ ñaàu tö treân theá giôùi, söï phaùt trieån cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn vaø quyõ ñaàu tö taïi Vieät Nam cuõng nhö caùch thöùc ñaàu tö vaøo caùc quyõ đầu tư tại Việt Nam. Sô löôïc lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån Quyõ ñaàu tö coù nguoàn goác töø chaâu AÂu, khôûi thuûy ôû Haø Lan töø khoaûng giöõa theá kyû 19, ñeán nöûa cuoái theá kyû 19 thì ñöôïc du nhaäp sang Anh. Maëc duø coù goác gaùc töø chaâu AÂu, nhöng Myõ môùi laø nôi caùc quyõ ñaàu tö phaùt trieån maïnh meõ nhaát. Quyõ ñaàu tö chính thöùc ñaàu tieân xuaát hieän ôû Myõ vaøo naêm 1924, coù teân goïi laø Massachusetts Investor Trust, vôùi quy moâ ban ñaàu laø 50.000USD. Sau moät naêm, quy moâ cuûa quyõ naøy ñaõ taêng leân 392.000USD vôùi söï tham gia cuûa treân 200 nhaø ñaàu tö. Trong thôøi kyø töø 1929 ñeán naêm 1951, suy thoaùi kinh teá vaø nhöõng vuï suïp ñoå cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn theá giôùi ñaõ kìm haõm toác ñoä taêng tröôûng cuûa ngaønh quaûn lyù quyõ. Tuy nhieân, söï phuïc hoài cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn trong nhöõng naêm 1950 ñeán 1960 ñaõ thuùc ñaåy söï phaùt trieån maïnh meõ cuûa caùc quyõ ñaàu tö. Moät hieän töôïng mang tính tieâu bieåu trong giai ñoaïn naøy laø söï buøng noå caùc quyõ ñaàu tö chuyeân ñaàu tö vaøo coå phieáu coù toác ñoä taêng tröôûng cuõng nhö möùc ñoä ruûi ro cao (aggressive stock funds). Naêm 1969 baét ñaàu moät giai ñoaïn ñi xuoáng cuûa TTCK cuõng nhö ngaønh quaûn lyù quyõ ñaàu tö. Trong nhöõng naêm 1970, xuaát hieän moät loaït caùc phaùt kieán môùi veà caáu truùc quyõ nhö quyõ chæ soá chöùng khoaùn (index funds) vaø theá heä caùc quyõ trong ñoù nhaø ñaàu tö khoâng phaûi traû leä phí mua baùn chöùng chæ (no-load funds). Töø nhöõng naêm 1980 trôû laïi ñaây, thò tröôøng quaûn lyù quyõ ñaõ lieân tuïc phaùt trieån vaø môû roäng, ñeán nay ñaõ trôû thaønh moät ngaønh dòch vuï thònh vöôïng, moät boä phaän caáu thaønh quan troïng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn. Quy moâ cuûa thò tröôøng Quyõ ñaàu tö Cuoái nhöõng naêm 1920, treân theá giôùi môùi chæ coù khoaûng 10 quyõ ñaàu tö, ñeán naêm 1951 soá quyõ ñaàu tö ñaõ vöôït qua ngöôõng 100 vaø ñeán cuoái naêm 2003, ñaõ coù khoaûng treân 54.000 quyõ ñang hoaït ñoäng vôùi toång soá voán quaûn lyù gaàn 14 ngaøn tyû USD. Ñoù laø söï minh hoïa ñôn giaûn nhöng raát thuyeát phuïc veà tính haáp daãn cuõng nhö xu höôùng phaùt trieån taát yeáu cuûa quyõ ñaàu tö.
  12. Baûng 1: Giaù trò voán quaûn lyù cuûa caùc quyõ ñaàu tö Ñôn vò: trieäu USD 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Toaøn theá giôùi 9,343,272 11,391,138 11,871,061 11,654,904 11,324,131 13,957,564 Chaâu Myõ 5,867,187 7,264,471 7,424,146 7,433,144 6,776,291 7,969,224 Chaâu Aâu 2,743,228 3,203,401 3,296,015 3,167,963 3,463,000 4,592,582 Chaâu AÙ Thaùi bình döông 720,697 905,031 1,133,979 1,039,236 1,063,857 1,361,298 Chaâu Phi 12,160 18,235 16,921 14,561 20,983 34,460 Nguoàn: ICI Factbook 2004 Baûng 2: Soá quyõ ñaàu tö ñang hoaït ñoäng 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Toaøn theá giôùi 50,835 52,746 51,692 52,849 54,110 54,015 Chaâu Myõ 10,376 11,499 12,676 13,449 13,884 13,921 Chaâu Aâu 20,107 22,095 25,524 26,821 28,972 27,987 Chaâu AÙ Thaùi bình döông 20,161 18,892 13,158 12,153 10,794 11,641 Chaâu Phi 191 260 334 426 460 466 Nguoàn: ICI Factbook 2004 Vai troø cuûa quyõ ñaàu tö ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá Quyõ ñaàu tö laø moät coâng cuï ñaàu tö raát phoå bieán ôû caùc nöôùc coù thò tröôøng chöùng khoaùn phaùt trieån. Theo thoáng keâ cuûa Vieän nghieân cöùu coâng ty ñaàu tö (Investment Company Institute – ICI) cuûa Myõ, treân moät nöûa daân soá Myõ coù taøi khoaûn ñaàu tö vaøo chöùng chæ caùc quyõ ñaàu tö. Ñieàu ñoù cho thaáy raèng quyõ ñaàu tö laø moät coâng cuï ñaàu tö raát ñöôïc öa chuoäng. Maëc duø coù trình ñoä phaùt trieån khaùc nhau giöõa caùc nöôùc, quyõ ñaàu tö ñaõ vaø ñang trôû thaønh moät keânh huy ñoäng voán ñaàu tö quan troïng cho neàn kinh teá. Baûng 3 döôùi ñaây cho thaáy möùc ñoä huy ñoäng cuûa quyõ ñaàu tö tính theo phaàn traêm GDP cuûa moät soá quoác gia tieâu bieåu coù ngaønh quaûn lyù quyõ phaùt trieån. Baûng 3: Thò tröôøng quyõ ñaàu tö cuûa moät soá quoác gia treân theá giôùi – 2003 Quoác gia Soá löôïng quyõ ñaàu tö Toång giaù trò taøi saûn roøng cuûa % GDP ñang hoaït ñoäng caùc quyõ (trieäu USD) Hoàng Koâng 963 255,811 163.3% Australia NA 518,411 99.2% Myõ 8,126 7,414,084 67.7% Anh 1,692 396,523 22.1% Haøn Quoác 6,726 121,488 20.1% Nhaät Baûn 2,617 349,148 8.1% AÁn Ñoä 350 29,800 5.0% Nguoàn: ICI; World Bank
  13. Vieät Nam laø moät nöôùc ñi sau vôùi moät thò tröôøng chöùng khoaùn môùi ñöôïc hình thaønh vaø vaãn coøn nhoû beù. Tuy nhieân, trong xu theá ñoùn ñaàu vaø hoäi nhaäp, chuùng ta coù theå nhanh choùng hoïc hoûi kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc ñi tröôùc treân theá giôùi vaø khu vöïc, qua ñoù ñaåy nhanh quaù trình phaùt trieån cuûa ngaønh quyõ ñaàu tö noùi rieâng vaø thò tröôøng chöùng khoaùn noùi chung. Kyø tôùi: Thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam vaø quyõ ñaàu tö
Đồng bộ tài khoản