Bài tập địa lý Việt Nam 3

Chia sẻ: Lê Nghĩa Văn | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:8

0
351
lượt xem
36
download

Bài tập địa lý Việt Nam 3

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu tham khảo về địa lý Việt Nam

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài tập địa lý Việt Nam 3

  1. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. Câu hỏi: Các nguồn lực để ĐBSCL trở thành vùng nông nghiệp trọng điểm của cả nước? Những vấn đề đặt ra trong phát triển của ĐBSCL dưới tác dụng của biến đổi khí hậu? Bài làm. 1. Các nguồn lực để ĐBSCL trở thành vùng nông nghiệp trọng điểm. 1.1. Vị trí địa lý. ĐBSCL bao gồm 13 tỉnh thành (Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp,…) với tổng diện tích tự nhiên 39 717,3 km2 và dân số khoảng16,7 triệu người năm 2002, chiếm 12% diện tích và 21% dân số cả nước. ĐBSCL là đồng bằng châu thổ rộng và phì nhiêu ở khu vực và trên thế giới. Phía Đông và Nam tiếp giáp với một vùng biển rộng và giầu có với đường bờ biển dài trên 730km. Phía Bắc tiếp giáp với Đông Nam Bộ là vùng kinh tế phát triển nhất nước ta, sẽ là nơi tiêu thụ nông sản và là nơi cung cấp các thiết bị và vật tư nông nghiệp cho ĐBSCL. Đồng bằng sông Cửu Long Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 1
  2. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. 1.2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. 1.2.1. Địa hình và đất đai. Đồng bằng có địa hình tương đối bằng phẳng, độ dốc không lớn, trung bình 1cm/1km. Điều này rât thuận lợi cho việc thiết kế đồng ruộng và bố trí các hoạt động nông nghiệp. Diện tích đồng bằng khoảng 4 triệu ha, trong đó đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp 2,65 triệu ha, vào lâm nghiệp: 30 vạn ha, vào các mục đích khác: 33 vạn ha và số đất còn lại chưa khai thác: 67 vạn ha. Được phù sa sông Cửu Long bồi đắp, lại không bị con người can thiệp quá sớm, đất đai ở đây nhìn chung khá màu mỡ. Đất trồng lúa ở ĐBSCL nhiều gấp 3 lần mức bình quân đầu người so với đồng bằng sông Hồng. Trong các nhóm đât của ĐBSCL (đât phù sa, đất phèn, đất mặn, đất xám, các nhóm đất khác) thì nhóm đất phù sa chiếm diện tích lớn nhất, khoảng 1,2 triệu ha (29,7% diện tích đồng bằng). Đây là nhóm đất thuận lợi nhất cho phát triển nông nghiệp, có thể trồng được nhiều loại cây. Nhìn chung đất đai ĐBSCL rất thuận lợi cho phát triển nông nghiệp với cơ cấu nông nghiệp đa dạng và quy mô lớn. 1.2.2. Khí hậu. ĐBSCL có khí hậu nhiệt đới ẩm với tính chất cận xích đạo. Nhiệt độ trung bình năm từ 24-270C, biên độ nhiệt năm không cao, tổng nhiệt độ hoạt động năm yừ 9500 – 100000. Nhiệt đới nóng quanh năm hầu như không có bão giúp nông nghiệp, đăc biệt là cây lúaphát triển quanh năm và ổn định năng suất. Các điều kiện khí hậu như trên làđiều kiện thích hợp cho sinh vật tăng trưởng và phát triển. Đó là tiền đề cho việc thâm canh, tăng vụ. 1.2.3. Nguồn nước. ĐBSCL là đồng bằng châu thỏ hạ lưu của sông Mêkông chính vì vậy mà nguồn nước ở đây rất dồi dào với sự phát triển chằng chịt của mạng lưới sông ngòi và kênh rạch. ĐBSCL lấy nước ngọt từ sông Mê Công và nước mưa. Cả hai nguồn này đều đặc trưng theo mùa một cách rõ rệt. Lượng nước bình quân của sông Mêkông chảy qua ĐBSCL hơn 460 tỷ m3 và vận chuyển khoảng 150-200 triệu tấn phù sa. Chính lượng nước và khối lượng phù sa đó trong quá trình bồi bổ lâu dài đã tạo nên Đồng bằng ngày nay. Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 2
  3. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. ĐBSCL có hệ thống sông kênh rạch lớn nhỏ đan xen, nên rất thuận lợi cung cấp nước ngọt quanh năm. Về mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4, sông Mêkông là nguồn nước mặt duy nhất. Về mùa mưa, lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 2.400 mm ở vùng phía Tây ĐBSCL đến 1.300 mm ở vùng trung tâm và 1.600 mm ở vùng phía Đông. Đồng bằng có khảng 0,5 triệu ha diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản, trong đó có khoảng 10 vạn ha nước lợ muôi tôm xuất khẩu. Hệ thống sông ngòi ở đây có nguồn lợi thủy sản rất phong phú. Vùng biển rộng lớn phía Đông và Nam có nguồn lợi cá chếm khoảng 54% trữ lượng cá biển của cả nước. Cộng thêm điều kiện khí hậu ít nhiễu loạn thuận lợi cho nuôi trồng và đánh bắt cá quanh năm. Diện tích mặt nước ở đồng bằng còn được sử dụng vào phát triển đàn thủy cầm với số lượng lớn nhất cả nước. Sông Cửu Long có lượng phù sa rất phong phú góp phần bồi đắp đồng bằng them mầu mỡ, phần ven biển hàng năm được mở rộng thêm sẻ góp phần tăng diện tích đất cho sản xuất của đồng bằng. Sông Hậu nhìn từ trên cao Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 3
  4. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. 1.2.4. Sinh vật. Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng có nguồn tài nguyên sinh vật phong phú và đặc trưng ở nước ta. Trong đó nguồn sinh vật dưới nước có ý nghĩa to lớn nhất đối với nông nghiệp của vùng. Trữ lượng cá biển lớn nhất cả nước, phân bố chủ yếu ở vùng vinh Thái Lan với khoảng 600 000 tấn cá đáy, chiếm 36% trữ lượng cá nổi cả nước, 275 000 tấn cá nổi, chiếm 20% trữ lượng, tôm 25 000 tấn chiếm 50% trữ lượng tôm cả nước. Trong đó có nhiều loại có giá trị kinh tế cao như tôm he, cá ngừ, cá thu,… Thủy sản nội địa cũng khá phong phú trong đó có một số loài có giá trị kinh tế cao như tôm càng xanh, cá tra, cá chép,… 1.3. Điều kiện kinh tế xã hội. 1.3.1. Dân cư và nguồn lao động. Hiện nay đồng bằng sông Cửu Long có 16,7 triệu người, mật độ trung bình 421 người/km2 (2002). Đồng bằng có cơ cấu dân số trẻ. Dân số dông cộng với dân số trẻ là nguồn lao động dồi dao và là điều kiện thuận lợi tạo nên thị trường tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp của vùng. Dân cư đồng bằng sông Cửu Long có nhiều kinh nghiệm trong nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa nước với các loại địa hình khác nhau và lựa chọnnhững giống lúa đặc trưng và phù hợp với điều kiện sinh thái. Người dân nơi dây cần cù trong lao động, trong cơ chế thị trường, việc phát huy truyền thống sẵn có là động lực qua trọng để phát triển kinh tế - xã hội vùng đất Tây Nam của Tổ quốc. 1.3.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng. - Cơ sở vật chất kĩ thuật tương đối phát triển có viện lúa Cần Thơ - viện lúa lớn nhất nước ta, có các trạm trại nghiên cứu giống lúa mới... các trung tâm chế biến lúa gạo. - Giao thông vận tải phát triển đa dạng các loại hình giao thông đường bộ và đường sông. - Thị trường: Thuận lợi cho xuất khẩu lúa gạo, giá lúa gạo tăng cao do nhu cầu của thế giới... - Chính sách nhà nước: Ưu tiên phát triển cây lúa của đồng bằng với nhiều chính sách khuyến khích như: miễn thuế thuỷ lợi, xuất khẩu lúa gạo là chiến lược. Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 4
  5. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. => Với những điều kiện thuận lợi như trên, đồng bằng Sông Cử Long đã và đâng phát huy vai trò là vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước. Sự phát triển mạnh mẽ của cây lương thực và thực phẩm đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển của ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy cầm, trong đó chủ yếu là các loại vật nuôi sử dụng các phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn như chăn nuôi bò, gà, thủy cầm,… 1.4. Một số kết quả đạt được. Sản xuất nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long đã thu được nhiều thành tựu lớn, xứng đáng là vùng trọng điểm nông nghiệp của cả nước. Cơ cấu sản xuất nông nghiệp của vùng đã có sự chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi, ngành nghề gắn với nông lâm thủy sản. Trong cơ cấu nông nghiệp, cây lương thực chiếm ưu thế tuyệt đối. Năm 2002, diện tích cây lương thực là 3,83 triệu ha, sản lượng 17,57 triệu tấn, chiếm 46,2% diện tích và 48,3% sản lượng lương thực của cả nước. Sản lượng lương thực bình quân đầu người là 1051,6 kg/người, cao nhất cả nước và gấp hơn 2 lần của cả nước, hơn 3 lần đồng bằng sông Hồng. Cây lúa: Diện tích gieo trồng là 3,81 triệu ha, sản lượng 17,57 triệu tấn, chiếm 51% diện tích và 51,5% sản lượng lúa cả nước. Cơ cấu mùa vụ có sự thay đổi theo hướng tích cực với hai vụ chính trong năm là vụ đông xuân và hè thu. Một số tỉnh còn gieo trồng được 3 vụ/năm Đồng bằng sông Cửu Long là vùng xuất khẩu gạo lớn nhất cả nước. Năm 1997 sản lượng gạo xuất khẩu của vùng đạt 2,89 triệu tấn, chiếm 91,4% sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Sinh viên ngực ấtện: LêgVăntại cảngK56A. 5 Hoạt độ th xu hi khẩu ạo Nghĩa. Sài Gòn
  6. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. Cây hoa mầu: Chủ yếu là cây ngô với diện tích khoảng 25,8 nghìn ha năm 2002. Ngoài ra còn có khoai lang và sắn. Cây ăn quả và cây lâu năm: Diện tích cây ăn quả rất lớn được trồng theo 3 dạng là vười tạp, vườn hỗn hợp và vườn chuyên. Hiện nây đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất cây ăn quả lớn nhất cả nước. Ngành chăn nuôi: Có nhiều điều kiện để phát triển đặc biệt là gia súc, gia cầm và thủy sản. trong đó đàn trâu rất đông đảo với khoảng 36,6 nghìn con, đàn bò 278,2 nghìn con (2002), đàn lợn 3,15 triệu con chiếm 13,6% đàn lợn của cả nước. Đàn gia súc, gia cầm: Trong 34,9 triệu gia cầm thì đàn vịt là chủ yếu. Số lượng đàn vịt đồng bằng sông Cửu Long chiếm 26% đàn gia cầm của cả nước (2002). 2. Các vấn đề đặt ra trong phát triển của đồng bằng sông Cửu Long dưới tác động của biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu là sự biến đổi trạng thái của khí hậu so với trung bình hoặc dao động của khí hậu duy trì trong một khoảng thời gian dài, thường là vài thập kỷ hoặc dài hơn.m khoảng t hời gi an dài , t hường ột l à vài t hập kỷ hoặc dài hơn. 2.1. Những biểu hiện của biến đổi khí hậu (BĐKH) tại Việt Nam và tại ĐBSCL. Theo nghiên cứu do Viện Khí tượng, Thủy văn và Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, số đo từ các trạm quan trắc đặt suốt từ Bắc vào Nam và số liệu vệ tinh trong 50 năm qua (1951 - 2000) cho thấy, nhiệt độ trung bình năm đã tăng 0,70C, trung bình mỗi năm nước biển dâng 3mm. Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 6 Nước biển dâng cao
  7. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. Số lượng những đợt không khí lạnh ảnh hưởng tới Việt Nam giảm đi rõ rệt trong 2 thập niên gần đây, như năm 1994 và năm 2007 chỉ có 15 - 16 đợt không khí lạnh (bằng 56% trung bình nhiều năm). Đồng thời số cơn bão có cường độ mạnh nhiều hơn, quỹ đạo bão dịch chuyển dần về các vĩ độ phía nam, mùa bão kết thúc muộn hơn và nhiều cơn bão có quỹ đạo di chuyển dị thường hơn. Sau bão thường là mưa lũ, sạt lở đất, lũ quét, lũ ống. Theo tính toán, dự báo xu thế BĐKH ở Việt Nam những năm tới như sau: + Nhiệt độ trung bình có thể tăng lên 30C vào năm 2100; + Lượng mưa có xu thế biến đổi không đồng đều giữa các vùng, có thể tăng từ 0% đến 10% vào mùa mưa và giảm từ 0% đến 5% vào mùa khô, tính biến động của mùa tăng lên; + Mực nước biển trung bình trên dải bờ biển có thể dâng lên 1m vào năm 2100. Trong khi đó ĐBSCL chịu một tác động kép của BĐKH: Tác động từ nước ở thượng nguồn đổ về và tác động từ biển. Trong đó sự hoạt động của biển sẻ ảnh hưởng vô vùng to lớn đến diện tích đất nông nghiệp, diện tích đất phù sa bị chìm ngập trong nước sẽ tăng lên gây nên nhiều khó khăn cho việc phát triển kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng, 2.2. Những vấn đề đặt ra trong phát triển ĐBSCL dưới tác động của BĐKH. Thứ nhất, cần tiến hành các biện pháp bảo vệ đất , nhất là đối với các vùng đất thấp, đất ven biển, những vùng đất này sẻ bị ảnh hưởng đầu tiên và mạnh mẻ nhất có thể bị ngập nước hoặc xói mòn. Thứ hai, thực hiện các biện pháp thích nghi với biến đổi khí hậu như nâng cao kết cấu hạ tầng hoặc tạo ra các kết cấu có thể di chuyển được. Thứ ba, di dời dân ra khỏi vùng bị ảnh hưởng, đồng thời thực hiện việc tái định cư đối với các khu vực bị tác động của lũ lụt bằng cách di dân hoặc thôi vụ hoặc vĩnh viễn. Sau khi di dời, có thể tận dụng các vùng đất này làm đất nông nghiệp hoặc dùng vào các mục đích khác phù hợp hơn. Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 7
  8. Bài tập: Địa lý Việt Nam 3. Tài liệu tham khảo 1. Lê Thông, Nguyễn Văn Phú, Nguyễn Minh Tuệ. Địa lý kinh tế - xã hội Việt Nam. NXB Đại học sư phạm Hà Nội, năm 2004. 2. Lê Thông, Nguyễn Viết Thịnh,… Địa lý 12. NXB Giáo dục, năm 2007. 3. Các trang wed: http://www.google.com.vn http://www.khoahoc.com.vn http://www.thiennhien.net http://www.iwarp.org.vn (Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam) http://www.baodatviet.vn Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A. 8
Đồng bộ tài khoản