Bản chất hơn hình thức

Chia sẻ: Viettuan Viettuan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:2

0
78
lượt xem
13
download

Bản chất hơn hình thức

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong khoa học kế toán có một nguyên tắc "Bản chất hơn hình thức", dịch theo nguyên bản tiếng Anh "Substance over form". Như vậy nguyên tắc này được hiểu như thế nào? và nó thể hiện trong các Chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán Việt Nam như thế nào?

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bản chất hơn hình thức

  1. Bản chất hơn hình thức Trong khoa học kế toán có một nguyên tắc "Bản chất hơn hình thức", dịch theo nguyên bản tiếng Anh "Substance over form". Như vậy nguyên tắc này được hiểu như thế nào? và nó thể hiện trong các Chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán Việt Nam như thế nào? Trong Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) số 01 - Chuẩn mực Chung - mục Các yêu cầu cơ bản đối với kế toán có yêu cầu về tính Trung thực. Tính Trung thực, theo VAS, có nghĩa là "Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi chép và báo cáo trên cơ sở các bằng chứng đầy đủ, khách quan và đúng với thực tế về hiện trạng, bản chất nội dung và giá trị của nghiệp vụ kinh tế phát sinh." Đoạn 12 - VAS 21 - Trình bày Báo cáo tài chính nêu ra yêu cầu về cung cấp thông tin của Báo cáo tài chính là thích hợp với nhu cầu ra quyết định kinh tế của người sử dụng Báo cáo tài chính và Báo cáo tài chính phải cung cấp thông tin đáng tin cậy. Trong đó, Báo cáo tài chính chỉ cung cấp thông tin đáng tin cậy khi: - Trình bày trung thực, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp; - Phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện không chỉ đơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng; - Trình bày khách quan, không thiên vị; - Tuân thủ nguyên tắc thận trọng; - Trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu. Như vậy, nguyên tắc "Bản chất hơn hình thức" được lồng vào trong nội dung của các Chuẩn mực kế toán Việt Nam. Một số trường hợp thể hiện nguyên tắc "Bản chất hơn hình thức" trong kế toán Tài sản cố định: 1. Tài sản thuê tài chính Theo VAS 06 - Thuê tài sản: "Thuê tài sản được phân loại là thuê tài chính nếu nội dung hợp đồng thuê tài sản thể hiện việc chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền quyền sở hữu tài sản." Về mặt hình thức, các tài sản thuê tài chính này doanh nghiệp được sử dụng theo hợp đồng thuê. Vậy lý do tại sao các tài sản thuê này lại được hạch toán như là một khoản tài sản của Doanh nghiệp trên Bảng cân đối kế toán? trong khi nó là tài sản đi thuê. Nhưng về mặt bản chất, một tài sản được chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền quyền sở hữu tài sản thì có nghĩa là tài sản đó thuộc quyền kiểm soát của doanh nghiệp. Và tài sản này phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đem lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. Như vậy, tài sản thuê tài chính thoả mãn định nghĩa Tài sản theo VAS 01 - Chuẩn mực chung. 2. Hoạt động bán, tái thuê Tài sản Lấy ví dụ về trường hợp Công ty kiểm toán ABC thực hiện hoạt động bán toà nhà trụ sở của mình cho một công ty cho thuê tài chính và thực hiện thuê lại theo một hợp đồng thuê tài chính. Giả định, giá trị toà nhà bán và thuê lại của Công ty cao hơn giá trị còn lại trên sổ kế toán tại thời điểm giao dịch. Lúc này tạo ra phần thu nhập do hoạt động bán. Tuy nhiên, phần thu nhập này được ghi nhận hoãn lại trên Bảng cân đối kế toán (tài khoản 3387) thay vì ghi nhận vào Báo
  2. cáo Kết quả kinh doanh trong kỳ. Vì sao? Về mặt hình thức, đây là hoạt động bán tài sản, có sự chuyển giao quyền sở hữu và phát sinh khoản thu nhập. Và tài sản thuê lại tài chính là tài sản đi thuê. Lúc này phát sinh 02 giao dịch được hạch toán là giao dịch bán và giao dịch thuê. Các giao dịch này hoàn toàn tách biệt. Nhưng xét về bản chất, Công ty kiểm toán ABC vẫn hoạt động bình thường tại trụ sở của mình mà không bị ảnh hưởng gì của hoạt động bán và thuê. Tất cả các hoạt động bán và thuê chỉ là các hoạt động được thực hiện thông qua các giao dịch qua lại bằng nhiều hình thức như fax, mail, văn bản,.. các hoạt động này không tác động đến hoạt động của trụ sở của công ty ABC. Thực tế cho thấy, chi phí khấu hao mà ABC được khấu trừ vào thu nhập trong tương lai chỉ bằng giá trị còn lại của Toà nhà trụ sở. Trong khi đó hoạt động bán và thuê lại làm phát sinh chi phí bằng giá trị thuê lại (lớn hơn giá trị còn lại) và một khoản thu nhập (chênh lệch giữa giá bán và thuê lại với giá trị còn lại). Do đó, để đảm bảo nguyên tắc "Bản chất hơn hình thức", trong trường hợp này kế toán phải hoãn lại khoản thu nhập qua hoạt động bán và thuê lại, khoản thu nhập này sẽ được phân bổ dần giảm chi phí thuê lại Trụ sở tương ứng với thời gian thuê lại. Việc hạch toán như vậy đảm bảo chi phí được khấu trừ vào thu nhập trong tương lai của ABC đúng bằng giá trị còn lại của Trụ sở. Chi tiết hạch toán kế toán đối với hoạt động bán và thuê lại tài sản là thuê tài chính được trình bày tại Thông tư 105/2003/TT-BTC ngày 04/11/2003.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản