Bàn về tính chuẩn hoá trong các cơ sở dữ liệu hiện có

Chia sẻ: Quanghai Quanghai | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:8

0
607
lượt xem
86
download

Bàn về tính chuẩn hoá trong các cơ sở dữ liệu hiện có

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chuẩn hóa là một khái niệm khá quan trọng trong lý thuyết cơ sở dữ liệu quan hệ và là một trong những yêu cầu cần được đảm bảo khi xây dựng một cơ sở dữ liệu (CSDL). Nói một cách trực quan thì tính chuẩn hóa bảo đảm cho CSDL loại trừ được tính không nhất quán và tránh được sự dư thừa dữ liệu. Tuy nhiên nếu khảo sát một số CSDL hiện có ở Việt nam, ta có thể thấy rằng có khá nhiều trường hợp tính chuẩn hóa bị vi phạm, nếu ta hiểu tính......

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bàn về tính chuẩn hoá trong các cơ sở dữ liệu hiện có

  1. LÜnh vùc C«ng nghÖ th«ng tin Bµn vÒ tÝnh chuÈn hãa trong c¸c c¬ së d÷ liÖu hiÖn cã TS.Phan §¨ng CÇu Khoa C«ng nghÖ th«ng tin I Tãm t¾t: ChuÈn hãa lµ mét kh¸i niÖm kh¸ quan träng trong lý thuyÕt c¬ së d÷ liÖu quan hÖ vµ lµ mét trong nh÷ng yªu cÇu cÇn ®îc ®¶m b¶o khi x©y dùng mét c¬ së d÷ liÖu (CSDL). Nãi mét c¸ch trùc quan th× tÝnh chuÈn hãa b¶o ®¶m cho CSDL lo¹i trõ ®îc tÝnh kh«ng nhÊt qu¸n vµ tr¸nh ®îc sù d thõa d÷ liÖu. Tuy nhiªn nÕu kh¶o s¸t mét sè CSDL hiÖn cã ë ViÖt nam, ta cã thÓ thÊy r»ng cã kh¸ nhiÒu tr êng hîp tÝnh chuÈn hãa bÞ vi ph¹m, nÕu ta hiÓu tÝnh chuÈn hãa ®óng nh lý thuyÕt ®· ®Þnh nghÜa. Tuy nhiªn, v× b¶n th©n t¸c gi¶ kh«ng ph¶i lµ chuyªn gia vÒ lý thuyÕt CSDL nªn môc ®Ých bµi viÕt nµy kh«ng nh»m phª ph¸n thùc tÕ ®ã mµ ngîc l¹i, th«ng qua mét sè kinh nghiÖm thùc tÕ ®· tr¶i qua, t¸c gi¶ muèn thuyÕt phôc c¸c nhµ lý thuyÕt vµ b¹n ®äc r»ng, thùc ra trong thùc tÕ tÝnh chuÈn hãa nªn ®îc hiÓu mét c¸ch mÒm dÎo h¬n: CSDL ph¶i ®îc b¶o ®¶m chuÈn hãa trong thao t¸c vµ xö lý, nhng vÒ h×nh thøc cã thÓ kh«ng chuÈn hãa ë møc nµo ®ã. ThÝ dô trong mét b¶ng d÷ liÖu mµ cã sù lÆp l¹i cña tªn tØnh th× kh«ng nhÊt thiÕt chØ cã m· tØnh xuÊt hiÖn nh tÝnh chuÈn hãa ®ßi hái, mµ cã thÓ cã ®ång thêi c¶ m· tØnh vµ tªn tØnh. Trong mét sè tr êng hîp khi CSDL ®îc b¶o tr× trong mét m«i tr êng mµ ®é an toµn kh«ng cao th× ®«i khi sù d thõa cã thÓ trë thµnh nh÷ng th«ng tin cã Ých gióp ta hiÖu chØnh vµ kh«i phôc d÷ liÖu. NÕu vÝ von mét c¸ch h×nh ¶nh th× viÖc lµm nµy còng gièng nh khi ta s¾p lªn ®êng ®i ®Õn mét n¬i mµ mäi thø kh«ng dÔ mua th× nªn cã thªm mét sè ®å dù phßng thiÕt yÕu, thÝ dô nªn mang thªm mét chiÕc lèp xe, cho dï c¸c lèp xe ®ang dïng cßn rÊt tèt. 1. Kh¸i niÖm chuÈn hãa trong CSDL Trong môc nµy chóng t«i tr×nh bµy s¬ lîc mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n liªn quan ®Õn tÝnh chuÈn hãa trong CSDL quan hÖ. Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  2. Héi nghÞ Khoa häc lÇn thø 5 1.1. Kh¸i niÖm thùc thÓ Thùc thÓ lµ mét ®èi tîng cô thÓ tån t¹i trong thÕ giíi thùc. §èi t îng nµy cã thÓ lµ vËt chÊt nh×n thÊy ®îc vµ cã thÓ tiÕp xóc ®îc b»ng tay nh con ngêi, h¹t c¸t, mÆt hµng; nhng còng cã thÓ lµ kh¸i niÖm trõu t îng nh dù ¸n, kÕ ho¹ch... 1.2. §Þnh nghÜa quan hÖ Cho tËp h÷u h¹n c¸c phÇn tö U = {A 1, A 2,...,A n}. Th«ng th êng A i lµ c¸c thuéc tÝnh cña mét thùc thÓ nµo ®ã. TËp U ®îc gäi lµ tËp c¸c thuéc tÝnh . Mçi phÇn tö cña A i cña tËp U cã miÒn gi¸ trÞ t ¬ng øng, ta ký hiÖu lµ D i = dom(A i ) (dom = domain, tøc lµ miÒn). Mçi tËp con R cña tÝch Descartes (§Ò-C¸c) cña c¸c miÒn gi¸ trÞ dom(A i ) víi i = 1,2,3,..., n ®îc gäi lµ mét quan hÖ trªn U vµ ®îc ký hiÖu lµ R (U) hay lµ R (A 1, A 2,...,A n). VËy R lµ quan hÖ trªn tËp thuéc tÝnh U nÕu: R ⊂ D 1 x D 2 x ... x D n Ta còng cã thÓ viÕt R = {(d1,d2,...,dn) / di ∈ D i , i = 1,2,...,n} C¸c phÇn tö t = (d1,d2,...,dn) ∈ R ®«i khi ®îc gäi lµ c¸c bé, khi cµi ®Æt trªn m¸y tÝnh th× ®îc gäi lµ c¸c b¶n ghi (record) . PhÇn tö thø i cña t t ¬ng øng víi thuéc tÝnh A i vµ ®îc ký hiÖu lµ t.A i . Nãi chung nÕu X lµ mét sè thuéc tÝnh nµo ®ã trong U (tøc lµ X ⊆ U) th× ta ký hiÖu t.X lµ c¸c thµnh phÇn cña t t ¬ng øng víi c¸c thuéc tÝnh trong X. Nh vËy th× mét phÇn tö t bÊt kú cña R còng cã thÓ viÕt lµ t.U, tuy nhiªn trong tr êng hîp nµy ®Ó ®¬n gi¶n ta chØ viÕt lµ t. Tõ ®Þnh nghÜa trªn ta thÊy quan hÖ R lµ mét b¶ng hai chiÒu, trªn cét thø i lµ c¸c gi¸ trÞ cña dom(A i ), trªn mçi dßng cña b¶ng lµ bé n gi¸ trÞ cña c¸c miÒn gi¸ trÞ cña c¸c thuéc tÝnh A 1, A 2,..., A n. Mçi dßng lµ mét phÇn tö cña quan hÖ. Khi cho tËp thuéc tÝnh U lµ ta ®· cho bé khung cho mét tËp c¸c quan hÖ. V× vËy ngêi ta th êng gäi tËp thuéct tÝnh U lµ lîc ®å quan hÖ. C¬ së d÷ liÖu quan hÖ lµ mét tËp hîp c¸c quan hÖ biÕn thiªn theo thêi gian . Cã nghÜa lµ sè l îng vµ néi dung c¸c bé trong mét quan hÖ thay ®æi tïy thuéc vµo ®èi t îng thùc tÕ mµ nã m« t¶. HÖ qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu quan hÖ lµ hÖ thèng phÇn mÒm trî gióp cho ng- êi sö dông trong viÖc t¹o lËp vµ khai th¸c c¬ së d÷ liÖu quan hÖ. Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  3. LÜnh vùc C«ng nghÖ th«ng tin 1.3. Khãa cña mét quan hÖ Siªu khãa (super key) cña mét quan hÖ R trªn tËp thuéc tÝnh U = {A 1, A 2,...,A n} lµ tËp con S⊆ U sao cho kh«ng cã hai phÇn tö nµo cña R trïng nhau trªn S. ViÕt mét c¸ch h×nh thøc ta cã: ∀ x,y ∈ R ∧x≠ y ⇒ x.S≠ y.S Ta thÊy r»ng nÕu S lµ siªu khãa th× mäi S', sao cho S⊆ S' ⊆ U , còng lµ siªu khãa. NÕu K lµ siªu khãa, nh ng bÊt kú tËp con thùc sù nµo cña nã ®Òu kh«ng ph¶i lµ siªu khãa th× K ®îc gäi lµ khãa . 1.4. Phô thuéc hµm Phô thuéc hµm lµ mét kh¸i niÖm c¬ b¶n ®îc x©y dùng ®Ó m« t¶ c¸c rµng buéc d÷ liÖu trong mét c¬ së d÷ liÖu. Phô thuéc hµm trªn mét quan hÖ Cho tËp thuéc tÝnh U vµ X, Y lµ c¸c tËp con cña U. R lµ mét quan hÖ trªn U. Ta nãi r»ng Y phô thuéc hµm vµo X, ký hiÖu lµ X → Y, trªn R nÕu víi mäi phÇn tö p, q cña R mµ chóng b»ng nhau trªn tËp X th× còng b»ng nhau trªn Y. Ta cã thÓ diÔn ®¹t ®iÒu nµy b»ng c¸c ký hiÖu to¸n häc nh sau: ∀p, q ∈ R, p.X=q.X → p.Y = q.Y Phô thuéc hµm trªn lîc ®å quan hÖ Cho lîc ®å quan hÖ U = {A 1, A 2, ... A n}. Ta nãi r»ng Y phô thuéc hµm vµo X trªn lîc ®å quan hÖ U , nÕu X → Y trªn mäi quan hÖ R trªn U. NÕu sö dông ký hiÖu ta cã: ∀ R(U), ∀p, q ∈ R ,p.X=q.X → p.Y = q.Y NÕu cã mét tËp phô thuéc hµm F trªn mét l îc ®å quan hÖ U th× ta nãi r»ng cã mét s¬ ®å quan hÖ W = . 1.5. ChuÈn hãa l îc ®å quan hÖ Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  4. Héi nghÞ Khoa häc lÇn thø 5 D¹ng chuÈn 1NF (First Normal Form) Mét lîc ®å U (hoÆc mét s¬ ®å quan hÖ W = ) ë d¹ng chuÈn 1NF nÕu c¸c miÒn gi¸ trÞ cña c¸c thuéc tÝnh dÒu ®¬n trÞ . VÒ sau trong c¸c d¹ng chuÈn 2NF, 3NF ta xÐt trªn s¬ ®å quan hÖ W = . Tuy nhiªn cã n¬i nµo ®ã ta nãi R th× hiÓu lµ quan hÖ bÊt kú trªn U. D¹ng chuÈn 2NF Gi¶ sö X vµ Y lµ hai tËp con cña U. Ta nãi r»ng Y lµ phô thuéc hµm ®Çy ®ñ vµo X nÕu Y phô thuéc hµm vµo X nh ng Y kh«ng phô thuéc hµm vµo bÊt kú tËp hîp con thùc sù nµo cña X. L îc ®å quan hÖ U ®îc gäi lµ ë d¹ng chuÈn 2NF nÕu nã lµ 1NF vµ mçi thuéc tÝnh kh«ng khãa cña R lµ phô thuéc hµm ®Çy ®ñ vµo khãa . V× mçi thuéc tÝnh bÊt kú lu«n lu«n phô thuéc hµm vµo khãa. Ta cã thÓ ph¸t biÓu l¹i ®Þnh nghÜa trªn ®Ó nhÊn m¹nh h¬n b¶n chÊt cña d¹ng chuÈn 2NF: L îc ®å quan hÖ U ®îc gäi lµ ë d¹ng chuÈn 2NF nÕu nã lµ 1NF vµ mçi thuéc tÝnh kh«ng khãa cña R lµ kh«ng phô thuéc hµm vµo mét phÇn cña khãa . D¹ng chuÈn 3NF D¹ng chuÈn hai cho phÐp lo¹i trõ d thõa vÒ khãa. D¹ng chuÈn ba cho phÐp lo¹i bá c¸c phô thuéc b¾c cÇu. §Þnh nghÜa d¹ng chuÈn ba (Third normal form): Mét s¬ ®å quan hÖ W = ®îc gäi lµ ë d¹ng chuÈn 3NF nÕu vµ chØ nÕu:  Nã lµ d¹ng chuÈn hai.  C¸c thuéc tÝnh kh«ng khãa kh«ng phô thuéc hµm vµo tËp con kh«ng ph¶i khãa. Cho s¬ ®å quan hÖ W = , X⊆U. Thuéc tÝnh A trong U ®îc gäi lµ phô thuéc b¾c cÇu vµo X nÕu tån t¹i tËp Y⊆U sao cho: X→Y, Y→A, Y -/→ X vµ A∉XY Trong tr êng hîp chØ cã mét khãa, cã thÓ ®Þnh nghÜa quan hÖ ë d¹ng chuÈn ba nh sau:  Nã lµ d¹ng chuÈn hai. Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  5. LÜnh vùc C«ng nghÖ th«ng tin  C¸ c t huéc t Ýnh kh«ng khãa, kh«ng phô thuéc b¾c cÇu vµo khãa. Ngêi ta x© y dùng nhiÒu kh¸ i niÖm chuÈn hãa. Tuy nhiªn khi t hiÕt kÕ c¸c CSDL t rong t hùc t Õ t h× ngêi ta thêng chØ ® ßi hái lµ CSDL ph¶i cã d¹ng chuÈn 3NF. 2. Mét sè CSDL kh«ng tháa tÝnh chuÈn hãa trong thùc tÕ Sau ®©y chóng t«i chØ ra mét sè tr êng hîp c¸c CSDL kh«ng tháa tÝnh chuÈn hãa. §©y lµ nh÷ng CSDL chóng t«i cã dÞp b¶o tr× hoÆc tham gia x©y dùng. 2.1. CSDL ngêi håi h¬ng ViÖt nam §Çu nh÷ng n¨m 90 chóng t«i cã dÞp lµm viÖc trong dù ¸n trî gióp ngêi håi h¬ng ViÖt nam cña Céng ®ång ch©u ¢u (EC). Mét trong nh÷ng c«ng viÖc cña chóng t«i lµ b¶o tr× CSDL ngêi håi h¬ng ViÖt nam. CSDL nµy do Cao ñy Liªn hîp quèc vÒ ngêi tÞ n¹n ë Hång C«ng cung cÊp. CSDL gåm nhiÒu b¶ng, trong ®ã b¶ng quan träng nhÊt lµ RETURNEE.DBF chøa danh s¸ch nh÷ng ngêi håi h¬ng. Danh s¸ch nµy ®îc cËp nhËt th êng xuyªn. Cho ®Õn khi kÕt thóc dù ¸n th× tæng sè ngêi håi h¬ng kho¶ng 120 ngh×n ngêi. TÖp RETURNEE.DBF cã nhiÒu tr - êng, vÝ dô sè cao ñy gåm 12 ký tù, hä tªn, m· tØnh, m· huyÖn, tªn tØnh, tªn huyÖn, lµng x·...DÔ thÊy r»ng c¸c tr êng tªn tØnh vµ tªn huyÖn lµ d thõa v× trong tÖp nµy ®· cã m· tØnh, m· huyÖn, ®ång thêi cã c¸c tÖp danh s¸ch tØnh, danh s¸ch huyÖn. TÖp nµy cã khãa lµ sè cao ñy. Nh vËy ta cã thÓ thÊy lµ tªn tØnh phô thuéc hµm vµo m· tØnh, tªn huyÖn phô th îc hµm vµo m· tØnh vµ m· huyÖn. Nh vËy CSDL nµy kh«ng tháa tÝnh chuÈn hãa 3NF. Vµo ®Çu nh÷ng n¨m 90 cÊu h×nh cña c¸c m¸y vi tÝnh cßn rÊt thÊp: ®Üa cøng chØ kho¶ng 40 M, bé nhí trong 1 M. Nh vËy víi tÖp hµng tr¨m ngh×n b¶n ghi th× sù d thõa lµ rÊt ®¸ng kÓ. Ban ®Çu b¶n th©n chóng t«i còng thÊy r»ng thiÕt kÕ nh vËy lµ kh«ng hîp lý. Tuy nhiªn vÒ sau trong qu¸ tr×nh b¶o tr×, chóng t«i nhËn ra r»ng cã lóc d÷ liÖu d thõa l¹i trë thµnh nh÷ng th«ng tin cã Ých gióp chóng t«i hiÖu chØnh sè liÖu. Hµng th¸ng khi nhËn sè liÖu míi chóng t«i ph¶i kiÓm tra kü tr íc khi cËp nhËt. NhiÒu lóc x¶y ra tr êng hîp cã ngêi trong danh s¸ch míi thùc ra ®· cã trong danh s¸ch cò, nhng chØ v× cã mét sè sai sãt trong m· cao uû hay m· tØnh, m· huyÖn. Lóc nµy nÕu kiÓm tra b»ng m¾t cã thÓ dÔ dµng ph¸t hiÖn ra sai sãt nhê vµo th«ng tin d thõa. M· tØnh, m· huyÖn lµ c¸c con sè kh«ng cã tÝnh gîi nhí: 01 lµ Hµ néi, 02 lµ H¶i Phßng, 03 lµ Tp HCM... NÕu chØ c¨n cø vµo m· sè th× chØ cÇn mét chót sai sãt th× cã thÓ chuyÓn mét ngêi tõ Hµ Néi sang tØnh kh¸c. Cßn nÕu cã thªm th«ng tin tªn tØnh th× rÊt khã cã thÓ xÈy ra sai sãt t - Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  6. Héi nghÞ Khoa häc lÇn thø 5 ¬ ng tù. Th Ët vËy, nÕu kh«ng ph¶i lµ cè t× nh th× r Êt khã b»ng mét vµi có gâ nhÇm ® Ó chuyÓn tõ " Hµ Néi" thµnh " H¶ i Phßng". 2.2. Ch¬ng tr×nh qu¶n lý ®µo t¹o ngêi håi h¬ng ViÖt nam Còng vµo nh÷ng n¨m 90 chóng t«i viÕt phÇn mÒm qu¶n lý ®µo t¹o cho dù ¸n ng- êi håi h¬ng víi sù gióp ®ì cña chuyªn gia thiÕt kÕ ngêi Anh. Lóc ®Çu CSDL ®îc thiÕt kÕ b¶o ®¶m tÝnh chuÈn hãa. Ch¬ng tr×nh nµy ®îc cµi ®Æt ë c¸c tØnh, do nhiÒu ngêi thao t¸c. Ban ®Çu chóng t«i ®· b¶o mËt d÷ liÖu b»ng c¸ch chØ cho ngêi sö dông thao t¸c víi d÷ liÖu th«ng qua ch¬ng tr×nh. §Ó lµm ®iÒu nµy, chóng t«i m· hãa c¸c tÖp CSDL ®Ó ngêi dïng kh«ng thÓ më ®îc. C¸c tÖp nµy chØ ®îc gi¶i m· khi ch¬ng tr×nh b¾t ®Çu ho¹t ®éng. Tuy nhiªn ®iÒu nµy còng g©y nªn mét trë ng¹i: c¸c tÖp d÷ liÖu *.DBF th êng hay bÞ háng phÇn ®Çu file khi cã sù cè ®iÖn bÊt th êng hoÆc virus. NÕu lµ tÖp kh«ng m· hãa th× cã thÓ dïng c¸c tiÖn Ých NC kh«i phôc, cßn nÕu tÖp ®· m· hãa th× ®µnh chÞu. ChÝnh v× vËy chóng t«i ®µnh khuyªn ngêi dïng tù ý thøc khi sö dông vµ ®Ó nguyªn tÖp kh«ng m· hãa. Khi cã nhiÒu ngêi thao t¸c th× d÷ liÖu th êng cã sai sãt. VÒ sau ®èi víi nh÷ng m· sè mµ chØ cÇn mét sai sãt nhá lµ chuyÓn thµnh mét m· kh¸c vÝ dô 01, 02, 03... th× chóng t«i ph¶i lu thªm th«ng tin gi¶i thÝch bªn c¹nh ®Ó dùa vµo c¸c th«ng tin nµy hiÖu chØnh sè liÖu khi cã sai sãt. VÝ dô bªn c¹nh sè cao uû cßn cã thªm hä tªn, bªn c¹nh m· tØnh cßn cã tªn tØnh...Vµ nh vËy CSDL trë thµnh kh«ng chuÈn hãa. 2.3. Ch¬ng tr×nh kÕ to¸n qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh x©y l¾p bu ®iÖn Trong n¨m 2002, do nhu cÇu n¶y sinh tõ mét líp båi dìng tin häc cho c¸c kÕ to¸n viªn, chóng t«i ®· viÕt phiªn b¶n thö nghiÖm ch¬ng tr×nh kÕ to¸n qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh x©y l¾p bu ®iÖn. Ch¬ng tr×nh ®ã hiÖn nay vÉn ®îc c«ng ty VTN sö dông vµ ®· gi¶m nhÑ ®îc mét sè c«ng viÖc cña c¸c kÕ to¸n viªn. Khi thiÕt kÕ ch- ¬ng tr×nh nµy chóng t«i x©y dùng nhiÒu b¶ng d÷ liÖu, vÝ dô danh s¸ch c¸c c«ng ty ®èi t¸c, danh s¸ch c¸c c«ng tr×nh, danh s¸ch c¸c ban qu¶n lý, danh s¸ch c¸c tµi kho¶n, tÖp chøa th«ng tin kÕ to¸n liªn quan gi÷a c«ng ty vµ c¸c ®èi t¸c, tÖp chøa th«ng tin kÕ to¸n gi÷a c«ng ty víi Tæng cång ty... NÕu theo quan ®iÓm chuÈn hãa th× trong tÖp QLCT.DBF chøa th«ng tin kÕ to¸n víi c¸c ®èi t¸c chØ cÇn cã m· c«ng ty, m· c«ng tr×nh, m· tµi kho¶n nî, m· tµi kho¶n cã... Tuy nhiªn chóng t«i thÊy r»ng c¸c m· c«ng tr×nh vµ m· c¸c c«ng ty lµ nh÷ng con sè kh«ng cã tÝnh gîi nhí, rÊt dÔ bÞ nhÇm lÉn tõ c«ng tr×nh nµy sµng c«ng tr×nh kh¸c, tõ ®¬n vÞ nµy sang ®¬n vÞ kh¸c, vÝ dô ®ã lµ c¸c con sè 561, 562, 5601, 5602... hay 22, Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  7. LÜnh vùc C«ng nghÖ th«ng tin 23,... Sù nhÇm lÉn t rong kÕ to¸ n ph¶i ®îc lo¹i t rõ ® Õn møc cao nhÊt . Do ® ã ngoµi m· c«ng t r× nh vµ m· c«ng ty chóng t«i thªm c¸c t r êng tªn c«ng ty vµ tªn c«ng t r× nh vµo t rong t Öp QLCT.DBF. §èi víi c¸c t µi kho¶n th× sù kh¸ c biÖt kh¸ râ rµng: vÝ dô 1111 lµ t µi kho¶n t iÒn m Æt, 4141 lµ Quü ® Çu t ph¸ t t riÓn, 1131 TiÒn ViÖt nam ® ang chuyÓn...nghÜa lµ khã nhÇm tõ t µi kho¶n nµy sang t µi kho¶n kh¸c. Do vËy ® èi víi c¸c t µi kho¶n t h× chóng t«i cho r»ng kh«ng cÇn cã t hªm th«ng t in phô t rî nh tªn tµi kho¶n ch¼ng h¹n. Vµ nh t hÕ t rong t Öp QLCT.DBF chØ cã c¸c m· t µi kho¶n m µ kh«ng cã t r êng tªn t µi kho¶n. CSDL nh t hÕ nµy còng kh«ng t háa t Ýnh chuÈn hãa. Chóng t«i chÊp nhËn sù d thõa d÷ liÖu ® Ó cã sù an toµn cao h¬ n. 3. Mét sè nhËn xÐt vÒ c¸c CSDL kh«ng tháa tÝnh chuÈn ho¸ trong thùc tÕ Mét CSDL chuÈn hãa sÏ b¶o ®¶m ®îc tÝnh nhÊt qu¸n d÷ liÖu vµ tr¸nh ®îc sù d thõa th«ng tin. Trong c¸c vÝ dô chóng t«i nªu ra trªn ®©y th× râ rµng cã hiÖn t - îng d thõa d÷ liÖu. Tuy nhiªn tÝnh nhÊt qu¸n th× vÉn ®îc b¶o ®¶m. Trong c¸c CSDL nµy c¸c tr êng ®îc thªm vµo chØ cã t¸c dông nh th«ng tin dù phßng. Khi truy xuÊt th«ng tin ®Ó lµm c¸c b¸o c¸o th× c¸c tr êng nµy kh«ng tham gia. VÝ dô trong mét danh s¸ch nh©n sù cã c¶ m· tØnh vµ tªn tØnh th× khi lµm b¸o c¸o ta chØ lÊy m· tØnh tõ tÖp danh s¸ch nh©n sù, cßn tªn tØnh sÏ ®îc lÊy tõ tÖp danh s¸ch tØnh bªn ngoµi, v× vËy sÏ tr¸nh ®îc hiÖn t îng kh«ng nhÊt qu¸n trong tªn tØnh (Trong danh s¸ch hµng ngµn ngêi víi hµng ngµn tªn tØnh th× dÔ cã sù kh«ng nhÊt qu¸n). Hay khi nhËp sè liÖu còng vËy, ngêi sö dông kh«ng cÇn nhËp c¸c tr êng phô trî mµ c¸c tr êng nµy sÏ ®îc tù ®éng nhËp th«ng tin. VËy ta cã thÓ nãi r»ng tuy vÒ h×nh thøc c¸c CSDL ®· nªu kh«ng chuÈn hãa nh ng vÒ mÆt thao t¸c th× vÉn b¶o ®¶m tÝnh chuÈn hãa . Ngµy nay dung l îng c¸c thiÕt bÞ nhí ®· t¨ng lªn ®¸ng kÓ. ViÖc chÊp nhËn d thõa d÷ liÖu ®Ó t¨ng ®é an toµn theo chóng t«i nghÜ lµ cã Ých vµ nªn lµm trong mét sè tr êng hîp. Khi nµo th× cÇn thªm c¸c tr êng dù phßng? §èi víi c¸c tr êng mµ chØ mét sù thay ®æi nhá cã thÓ lµm sai lÖch hoµn toµn ý nghÜa cña tr êng ®ã, vÝ dô ®ang lµ m· c«ng ty nµy trë thµnh m· c«ng ty kh¸c, m· c«ng tr×nh nµy thµnh m· c«ng tr×nh kh¸c... th× nªn thªm tr êng dù phßng. 4. KÕt luËn Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
  8. Héi nghÞ Khoa häc lÇn thø 5 Trong nhiÒu n¨ m cè g¾ng ¸ p dông nh÷ ng kiÕn thøc lý t huyÕt ® · häc vµo c«ng viÖc thùc t Õ, t«i c¶m t hÊy c© u nãi næi t iÕng cña Gít thËt chÝ lý " Mäi lý t huyÕt ® Òu lµ m µu x¸ m, chØ cã c© y ® êi lµ m·i m·i xanh t ¬ i". Cho dï c¸c t Ýnh to¸ n lý t huyÕt cã ®îc thùc hiÖn cÈn t hËn vµ chÝnh x¸c ® Õn ® © u th× nã v Én ph¶i ®îc kiÓm nghiÖm b»ng t hùc t Õ. Ch Ýnh v× vËy khi ® ¸nh gi¸ c¸c vÊn dÒ t hùc t Õ t rong nhiÒu t r êng hîp chóng ta kh«ng nªn chØ dùa hoµn toµn vµo c¸c t iªu chuÈn lý thuyÕt ® Æt ra, mµ ph¶i cã c¸ch nh× n m Òm dÎo h¬ n. Cã lÏ t rong hai t iªu chuÈn: t háa m·n c¸c quy ® Þnh cña lý t huyÕt vµ ho¹t ® éng hiÖu qu¶ th× t Ýnh hiÖu qu¶ nªn ®îc u t iªn h¬ n. Trë l¹i vÊn ® Ò thiÕt kÕ c¸c CSDL t rong thùc t Õ: cã lÏ rÊt nhiÒu ngêi kh«ng t hÝch sù d t hõa d÷ liÖu. §iÒu nµy nãi chung lµ ® óng, sù võa ® ñ vÉn ® ì l·ng phÝ h¬ n sù d t hõa. Tuy nhiªn ® ã lµ t r êng hîp lý t ëng, khi mäi thø ho¹t ® éng hoµn h¶o. Chóng ta t hêng chØ nãi ® Õn u ® iÓm cña sù võa ® ñ, nhng l¹i cha t hÊy nhîc ® iÓm cña nã: võa ® ñ cã nghÜa lµ nÕu cã mét t hµnh phÇn t rôc t rÆc t h× t rë thµnh t hiÕu. ChÝnh lóc ® ã t h× sù d t hõa l¹i ph¸ t huy t¸ c dông, gióp chóng ta kh¾c phôc sù cè. Nhí l¹i t hêi bao cÊp, chóng ta ph¶i dïng r Êt nhiÒu hép t hïng ® Ó ® ùng c¸c t hø d thõa. Nh ng nhiÒu lóc nh÷ ng t hø d t hõa ® ã l¹i t rë t hµnh nh÷ ng t hø cã Ých cho chóng ta. S¬ lîc vÒ t¸c gi¶: Ts. Phan §¨ng CÇu, sinh n¨m 1951. NhËn häc vÞ Cö nh©n to¸n (1976) vµ TiÕn sÜ to¸n (1987) t¹i Hungary. HiÖn lµ gi¶ng viªn Khoa C«ng nghÖ Th«ng tin I, Häc ViÖn CNBCVT. LÜnh vùc quan t©m vµ nghiªn cøu: CÊu tróc d÷ liÖu vµ gi¶i thuËt, To¸n rêi r¹c, C«ng nghÖ phÇn mÒm, Ph¬ng ph¸p sè, Thèng kª øng dông vµ CSDL øng dông. §iÖn tho¹i: Cq. 8 545 604, Nr. 8347 209, Email: minhly@fpt.vn Häc viÖn C«ng nghÖ BCVT
Đồng bộ tài khoản