Báo cáo số 85/BC-CP

Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:17

0
38
lượt xem
1
download

Báo cáo số 85/BC-CP

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Báo cáo số 85/BC-CP về việc giải trình và trả lời chất vấn của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng do Chính phủ ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo số 85/BC-CP

  1. CHÍNH PH C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM --------- c l p - T do - H nh phúc --------------- S : 85/BC-CP Hà N i, ngày 31 tháng 5 năm 2008 BÁO CÁO GI I TRÌNH VÀ TR L I CH T V N C A TH TƯ NG NGUY N T N DŨNG (t i Kỳ h p th ba, Qu c h i khoá XII) Thưa các v i bi u Qu c h i, Thưa ng bào c nư c, Thay m t Chính ph , tôi chân thành c m ơn các v i bi u Qu c h i, ng chí, ng bào, các cơ quan thông tin i chúng ã bày t s nh t trí v i báo cáo c a Chính ph v ki m ch l m phát, n nh kinh t vĩ mô, b o m an sinh xã h i và tăng trư ng b n v ng. Nhi u v i bi u Qu c h i ã phân tích sâu s c thêm th c tr ng tình hình và nguyên nhân, ch rõ thêm nhi m v và nêu thêm nh ng bi n pháp c th . M t s ý ki n ngh làm rõ trách nhi m c a t ng thành viên Chính ph trong qu n lý i u hành; yêu c u Chính ph trình bày rõ thêm cơ s c a vi c i u ch nh ch tiêu tăng trư ng và l m phát; ti t ki m chi tiêu ngân sách, c t gi m u tư công, nâng cao hi u qu u tư; gi m nh p siêu; chính sách ti n t và qu n lý ngân hàng thương m i; làm rõ vi c các t p oàn kinh t , các t ng công ty nhà nư c u tư kinh doanh ngoài ch c năng chính; vi c b o m an ninh lương th c và c i thi n i s ng nông dân; i u hành giá c các m t hàng thi t y u; vi c b o m t t hơn an sinh xã h i cho ngư i nghèo, ngư i lao ng và cán b , nhân viên có thu nh p th p; c i cách hành chính và ch ng tham nhũng... Chính ph xin trân tr ng ti p thu nh ng ý ki n r t xác áng c a các v i bi u Qu c h i, c a ng chí, ng bào. Chính ph s n l c ph n u cao nh t th c hi n có k t qu các m c tiêu, nhi m v , gi i pháp mà Qu c h i thông qua. T i kỳ h p này ã có 132 i bi u Qu c h i g i 297 ch t v n n Chính ph , Th tư ng Chính ph và nhi u thành viên Chính ph . Th tư ng Chính ph ã yêu c u các thành viên Chính ph theo ch c năng, nhi m v ư c giao tr l i b ng văn b n t t c các ch t v n và g n 2 ngày qua ã có 5 v B trư ng tr c ti p tr l i ch t v n c a các v i bi u Qu c h i t i h i trư ng. Thay m t Chính ph , tôi xin báo cáo gi i trình thêm v m t s v n mà nhi u v i bi u Qu c h i và ng chí, ng bào c nư c quan tâm, ch t v n. I. M T S NÉT CHÍNH V TÌNH HÌNH KINH T - XÃ H I THÁNG 5 VÀ 5 THÁNG U NĂM Kinh t tháng 5 ti p t c à phát tri n khá, m t s lĩnh v c có ti n b . V lúa ông Xuân phía Nam thu ho ch tăng c v năng su t (3,7%) và s n lư ng (5,8%); lúa ông
  2. Xuân phía B c ang phát tri n t t; di n tích cây lương th c và rau màu c nư c tăng khá so v i cùng kỳ năm trư c. àn l n gi m 3% do d ch tai xanh, nhưng àn bò ã tăng 3%, àn gia c m tăng 6%. S n lư ng thu s n tháng 5 tăng 8,1% so v i cùng kỳ. Giá tr s n lư ng công nghi p tháng 5 tăng kho ng 3,4% so v i tháng 4, tính chung 5 tháng u năm tăng 16,4% so v i cùng kỳ năm 2007. u tư tr c ti p nư c ngoài ti p t c tăng cao; có 130 d án ư c c p phép v i t ng s v n ăng ký trên 7,4 t USD, ưa t ng s d án ư c c p phép 5 tháng u năm nay lên 324 d án, v i t ng s v n ăng ký t 14,7 t USD, tăng 160% so v i 5 tháng u năm 2007. Giá tr xu t khNu 5 tháng c a h u h t m t hàng u tăng, t ng kim ng ch ư c t 23,4 t USD, tăng 27,2% so v i cùng kỳ. Nh p khNu tháng 5 ư c gi m trên 200 tri u USD so v i tháng 4, nên nh p siêu tháng 5 là 55,3%, tuy v n cao nhưng ã gi m so v i m c nh p siêu tháng 4 (64,7%). D ch v , du l ch cũng t m c tăng khá, t ng m c bán l hàng hoá và doanh thu d ch v 5 tháng tăng 29,7% so v i cùng kỳ. Các ho t ng khoa h c công ngh , văn hoá xã h i, xoá ói gi m nghèo ti p t c ư c tri n khai theo úng ti n chương trình, k ho ch c năm. Qu c phòng, an ninh ư c gi v ng. Tr t t an toàn xã h i ti p t c n nh. Bên c nh nh ng k t qu t ư c, tình hình kinh t - xã h i v n n i lên 2 v n l n; m t là, giá tiêu dùng tăng cao, làm cho i s ng c a ngư i nghèo, ngư i có thu nh p th p khó khăn, thi u ói m t s a phương tăng lên; hai là, nh p siêu v n còn l n, e do s n nh kinh t vĩ mô. V giá c th trư ng trong nư c: h u h t giá các nhóm hàng hoá và d ch v tháng 5 ã gi m nh ho c ch tăng m c 0,3% n dư i 2%, riêng giá lương th c tăng t bi n t i 22,19%, làm cho giá tiêu dùng tháng 5 tăng cao tr l i (3,91%) sau 2 tháng ã gi m nh (tháng 3: 2,99%, tháng 4: 2,2%) và giá tiêu dùng 5 tháng tăng 19,09% so v i cùng kỳ. Giá lương th c tăng cao ch y u do giá lương th c th gi i tăng m nh, kéo theo giá trong nư c tăng lên; ngoài ra, nh ng thông tin th t thi t và hi n tư ng u cơ trong nh ng ngày cu i tháng 4 m t s a phương cũng góp ph n làm giá lương th c tăng t bi n. V tình hình thi u ói: theo báo cáo c a các a phương, tính n ngày 21 tháng 5 năm 2008, c nư c có 181.600 h thi u ói, v i 766.900 nhân khNu, chi m 1,6% s h , 1,5% s nhân khNu nông nghi p c nư c, g p 2 l n so v i cùng kỳ năm trư c, ch y u là do h u qu c a bão lũ cu i năm 2007, c a rét m, rét h i kéo dài u năm 2008 và nay ang là th i i m giáp h t. ã chuy n 23 nghìn t n lương th c và 9,3 t ng t i các h thi u ói. Chính ph s ti p t c theo dõi sát tình hình này, t p trung Ny nhanh vi c h tr kh c ph c h u qu thiên tai, khôi ph c s n xu t k t h p v i h tr thi t th c, kiên quy t không ngư i dân nào b ói. B ng nh ng n l c c a toàn ng, toàn dân, toàn quân, tình hình kinh t - xã h i nư c ta trong 5 tháng u năm tuy còn r t nhi u khó khăn, nhưng nhìn chung v n n nh, m t s m t t ư c k t qu khá. Nh ng k t qu c a 5 tháng u năm nay t o thêm cho chúng ta lòng tin ph n u th c hi n t t m c tiêu ki m ch l m phát, n nh kinh t vĩ mô, b o m an sinh xã h i và tăng trư ng b n v ng. II. V I U CH NH CH TIÊU TĂNG TRƯ NG GDP VÀ CH S L M PHÁT NĂM 2008
  3. 1. V i u ch nh ch tiêu tăng trư ng GDP Như ã báo cáo trư c Qu c h i, tình hình kinh t - xã h i 5 tháng u năm cho th y, vi c th c hi n ch tiêu tăng trư ng GDP t 8,5 - 9% và ph n u cao hơn ã ra trong K ho ch phát tri n kinh t - xã h i năm 2008 là không hi n th c. Trên cơ s ánh giá tình hình th c t , Chính ph ngh Qu c h i xem xét i u ch nh ch tiêu tăng trư ng GDP năm 2008 là kho ng 7%. a s ý ki n c a các i bi u Qu c h i ng tình v i vi c i u ch nh này, nhưng ki n ngh làm rõ căn c xác nh m c i u ch nh c th ; m t s ý ki n ngh gi nguyên ch tiêu ã ra t u năm. Chính ph xin trình bày thêm như sau: - Tăng trư ng GDP là m t ch tiêu t ng h p, o lư ng k t qu phát tri n kinh t trong kỳ k ho ch. ây là ch tiêu nh hư ng, nhưng là căn c quan tr ng xác nh chính sách, phân b ngu n l c và tính toán các ch tiêu khác trong k ho ch phát tri n, do v y là cơ s quan tr ng trong i u hành kinh t - xã h i c a t nư c. - Th c hi n nhi m v ưu tiên hàng u là ki m ch l m phát, chúng ta ph i áp d ng chính sách ti n t th t ch t (h n ch m c tăng c a t ng phương ti n thanh toán và t ng dư n tín d ng); rà soát i u ch nh u tư công, u tư c a doanh nghi p nhà nư c và ti t ki m chi tiêu ngân sách; dành thêm ngân sách cho các nhi m v an sinh xã h i. Nh ng bi n pháp này làm gi m ngu n l c cho tăng trư ng. Ngoài ra, do giá c th trư ng th gi i tăng cao làm chi phí u vào tăng lên trong khi giá u ra chưa tăng tương ng; kinh t c a các i tác thương m i chính c a Vi t Nam suy gi m làm cho xu t khNu c a ta g p khó khăn, u tư gián ti p t nư c ngoài có ph n gi m sút..., cũng làm gi m m c tăng trư ng. M c dù GDP quý I tăng 7,4% nhưng t c tăng ã ch m l i và th p hơn nhi u so v i nhi m v k ho ch. T tình hình trên, vi c gi m t c tăng trư ng là m t yêu c u th c t và c n thi t. - xác nh c th ch tiêu tăng trư ng năm 2008 theo tinh th n ki m ch l m phát và duy trì tăng trư ng b n v ng, Chính ph ã giao B K ho ch và u tư (Vi n Nghiên c u Qu n lý kinh t trung ương) ph i h p v i m t s cơ quan trong nư c và t ch c qu c t tính toán các kh năng tăng trư ng theo 3 phương án. K t qu : m c tăng trư ng theo phương án cơ b n là 7,2%, phương án cao là 7,6% và phương án th p là 6,7%. Sau khi cân nh c các m t, Chính ph ki n ngh Qu c h i xem xét ch p nh n m c tăng GDP năm 2008 kho ng 7%. M c tăng này cũng tương ương v i d báo c a m t s t ch c qu c t v t c tăng trư ng c a kinh t nư c ta năm 2008 và phù h p v i xu th gi m ch tiêu tăng trư ng nhi u nư c trên th gi i t 0,5 n 2% trư c tình hình l m phát và giá c th gi i tăng cao như hi n nay. i u quan tr ng, như Chính ph ã báo cáo Qu c h i t i phiên khai m c kỳ h p này là: trong quá trình th c hi n nhi m v phát tri n kinh t - xã h i, chúng ta ph i thư ng xuyên theo dõi tình hình, c p nh t y thông tin, bình tĩnh, th n tr ng, phân tích, ánh giá có ph n ng chính sách thích h p nh m h n ch t i a nh ng tác ng tiêu c c do nh ng khó khăn m i nNy sinh; m t khác, ph i nhanh nh y t n d ng có hi u qu th i cơ m i xu t hi n phát huy t t ti m năng tăng trư ng c a t nư c. 2. V xác nh ch s l m phát năm 2008
  4. Khi th o lu n v tình hình và ch tiêu l m phát năm 2008, nhi u i bi u t ra hai v n l n: m t là, t i sao cùng ch u tác ng c a thiên tai d ch b nh, c a tăng giá d u m , tăng giá lương th c, giá các nguyên li u khác… nhưng l m phát Vi t Nam l i cao hơn so v i nhi u nư c khác; hai là, vì sao Chính ph ngh : tích c c ph n u ki m ch l m phát và t c tăng giá; b ng các gi i pháp t ng h p ưa t c tăng giá tiêu dùng theo hư ng gi m d n mà không xác nh con s c th . ây là nh ng câu h i quan tr ng và r t xác áng. - V nh ng nguyên nhân l m phát và l m phát nư c ta cao hơn nhi u nư c, Chính ph ã báo cáo Qu c h i t i phiên khai m c kỳ h p này. Tôi xin trình bày thêm như sau: M t là, do u tư kém hi u qu , làm cho s c c nh tranh c a s n phNm và c a n n kinh t th p. ây là nguyên nhân sâu xa gây l m phát và ã t n t i nhi u năm nhưng ch m ư c kh c ph c. Hai là, giá lương th c th c phNm có tác ng r t l n, r t tr c ti p n ch s giá tiêu dùng nư c ta. Do thu nh p bình quân u ngư i và m c s ng th p nên kho n chi mua lương th c, th c phNm chi m t tr ng l n trong tiêu dùng c a a s dân cư. Nhóm hàng này chi m t i 42,85% cơ c u hàng hoá tính ch s giá tiêu dùng và có t c tăng giá cao nh t, liên t c trong nh ng năm g n ây. T năm 2004 n nay, nhóm hàng này ã quy t nh t 50 n 80% m c tăng giá tiêu dùng (1), chưa k n vi c giá lương th c th c phNm tăng còn là tác nhân kích giá các hàng hoá và d ch v khác tăng theo. Tháng 5 năm 2008, giá tiêu dùng tăng 3,91%, nguyên nhân chính là giá lương th c tăng n 22,19%, cao nh t t trư c n nay, trong khi giá h u h t các m t hàng khác u có m c tăng th p hơn tháng 4 năm 2008 (2). Ba là, kim ng ch nh p khNu nư c ta g n b ng 90% GDP nên s bi n ng c a giá th trư ng th gi i tác ng n giá trong nư c sâu r ng hơn. Nh ng năm g n ây, giá nhi u m t hàng trên th trư ng th gi i tăng m nh, nhi u m t hàng có t c tăng r t cao l i là nh ng m t hàng ta nh p khNu v i kh i lư ng l n. Tình hình ó gây ra hi n tư ng "nh p khNu l m phát". M t khác, trong khi nhi u nư c trong khu v c ã i u ch nh tăng giá n i t so v i ng ô la M , vi c ng Vi t Nam m t giá so v i ng ô la M tuy có t o thu n l i cho xu t khNu nhưng cũng làm cho tình tr ng nh p khNu l m phát ư c khuy ch i thêm lên. B n là, trong quá trình chuy n i sang n n kinh t th trư ng, chúng ta ã ch ng i u ch nh giá m t s m t hàng nhà nư c còn tr c ti p qu n lý. ây là vi c làm c n thi t, ư c th c hi n có l trình, t ng bư c góp ph n b bù l , xoá bao c p qua giá. M c dù m c giá m i nói chung v n còn th p so v i giá th trư ng th gi i nhưng m i l n i u ch nh như v y u làm cho giá th trư ng trong nư c tăng lên. Năm là, t năm 2003 n nay, chúng ta liên t c i u ch nh lương hàng năm v i m c tăng t i thi u là 20%. Vi c tăng lương là c n thi t, chúng ta ã kiên quy t làm tuy bi t r ng tăng lương cũng làm cho lư ng ti n trong lưu thông tăng lên, t o s c ép và gây tâm lý tăng giá. - V xác nh ch s l m phát trong năm 2008
  5. L m phát nư c ta, ngoài nh ng nguyên nhân thu c chính sách tài khoá, chính sách ti n t và nh ng nguyên nhân n i sinh khác, còn ph thu c r t l n vào các y u t bên ngoài: giá lương th c th gi i ang tăng cao kéo theo giá trong nư c tăng lên, ây là vi c khó tránh, không ch i v i các nư c nh p khNu mà ngay c i v i nư c xu t khNu như nư c ta; thiên tai d ch b nh còn di n bi n b t thư ng; giá xăng d u, giá ng ô la M ang bi n ng m nh, r t khó d báo; ngoài ra, y u t tâm lý cũng tác ng n vi c hình thành m t b ng giá nư c ta. Các y u t này ang di n bi n ph c t p và tác ng an xen trong khi th i gian n cu i năm ch còn 7 tháng, r t khó có căn c v ng ch c trình Qu c h i con s c th v t c tăng giá. Vì v y, Chính ph ngh Qu c h i ch p nh n m c tiêu ki m ch l m phát trong năm 2008 là: “tích c c ph n u ki m ch l m phát và t c tăng giá; b ng các bi n pháp t ng h p, ưa t c tăng giá tiêu dùng theo hư ng gi m d n” t o cơ s ưa t c tăng giá xu ng m t con s trong vài năm t i. Có th nói, chúng ta không th gi m nhanh l m phát ch v i nh ng n l c ch quan, m t khác tránh nh ng tác ng b t l i khác cho n n kinh t cũng không nên gi m l m phát m t cách t ng t (3). Kinh nghi m ch ng l m phát c a các nư c và nư c ta trong nh ng năm 80 u nh ng năm 90 c a th k trư c cho th y, ưa l m phát xu ng th p c n ph i có th i gian. Ngoài ra, như ã nêu trên, do m c cung và lư ng c u nhi u m t hàng thay i có tính th i v , theo các quy lu t v n ng riêng, nên bi n ng giá c các tháng, các quý có th khác nhau, không h n tháng sau th p hơn tháng trư c. Trong i u ki n ó, khuynh hư ng v n ng c a giá là quan tr ng nh t. Ph i làm cho t c tăng giá tiêu dùng gi m d n xu ng. ây là yêu c u c p thi t và có tính kh thi. V i nh ng phân tích nêu trên, xin Qu c h i xem xét ch p nh n ngh này c a Chính ph . Còn v ch tiêu gi m nghèo và các ch tiêu khác, xin ki n ngh Qu c h i giao Chính ph căn c vào tình hình tăng trư ng và ki m ch l m phát ph n u t m c cao nh t có th . III. V M T S V N NHI U VN I BI U QU C H I VÀ NG BÀO C NƯ C QUAN TÂM, CH T V N 1. V rà soát, s p x p l i các d án u tư ki m ch l m phát, Chính ph ch o th c hi n ng b 8 nhóm gi i pháp, trong ó có vi c rà soát, i u ch nh u tư công, u tư t ngu n trái phi u Chính ph và u tư c a doanh nghi p nhà nư c; th c hi n tri t ti t ki m chi thư ng xuyên t ngu n ngân sách. Các i bi u Qu c h i u ng tình v i ch trương này và ngh Chính ph ph i ch o th c hi n m t cách kiên quy t. Xin báo cáo Qu c h i như sau: - V s p x p l i các d án u tư công Thông thư ng, khi giá v t tư, thi t b tăng cao, Chính ph thư ng ph i c p b sung v n bù p ph n trư t giá, i u ch nh tăng v n cho các d án, công trình u tư t ngu n ngân sách. Năm nay, giá v t tư, thi t b tăng m nh hơn các năm trư c, nhưng Chính ph ch o gi nguyên t ng m c v n u tư ã phân b t u năm, ng
  6. th i, yêu c u rà soát, c t gi m, ình hoãn các d án, công trình ch m hoàn thành, kém hi u qu , t p trung v n cho các công trình, d án hi u qu , có kh năng hoàn thành s m trong năm 2008, 2009. ây là m t vi c khó, nhưng các B , ngành và a phương ã th hi n quy t tâm th c hi n ch trương này. n ngày 28 tháng 5 năm 2008, ã có 28 B , ngành, cơ quan Trung ương, 43 a phương và 8 t p oàn kinh t , t ng công ty nhà nư c báo cáo v s công trình, d án ình hoãn, ng ng tri n khai và giãn ti n th c hi n trong k ho ch năm 2008 là 995 d án v i t ng s v n u tư t ngu n ngân sách nhà nư c là 3.983 t ng, b ng 7,8% t ng s v n u tư thu c ngân sách nhà nư c. Các ơn v , a phương ang ti p t c rà soát v i tinh th n tích c c, khNn trương. Th tư ng Chính ph ã giao B K ho ch và u tư ôn c, ki m tra b o m ch p hành nghiêm ch o c a Chính ph . - V các công trình, d án s d ng ngu n v n trái phi u Chính ph Chính ph ch trương kiên quy t rà soát ình hoãn các d án, công trình tuy ã có trong danh m c s d ng v n trái phi u Chính ph nhưng chưa chuNn b xong th t c u tư theo quy nh. Theo tinh th n trên, sau khi rà soát, t ng m c v n u tư t ngu n v n trái phi u Chính ph d ki n c t gi m là trên 9.000 t ng, b ng kho ng 25% k ho ch năm 2008 (4). ng th i, Chính ph cho phép gi i ngân kh i lư ng hoàn thành vư t m c k ho ch c a các d án có ti n thi công nhanh và xem xét b sung v n i v i các d án có ti n vư t k ho ch, các công trình có hi u qu và các công trình tr ng i m v kinh t - xã h i. - V hi u qu u tư M t s ý ki n i bi u nh n xét, tình tr ng u tư kém hi u qu ã có t nh ng năm trư c ây, h s ICOR (5) tăng cao, ngh Chính ph làm rõ nguyên nhân và các gi i pháp kh c ph c. Theo m t s tính toán, giai o n 2002 - 2007, h s ICOR c a Vi t Nam kho ng t 4,5 - 5,3; như v y, làm ra m t ng GDP c n kho ng 4,5 n 5,3 ng v n u tư. H s ICOR c a nư c ta cao hơn m t s nư c giai o n phát tri n tương ương (6) do nh ng nguyên nhân ch y u là: Nh ng b t c p trong công tác quy ho ch và nh ng y u kém trong qu n lý nên u tư còn dàn tr i, nhi u công trình kéo dài ch m ưa vào s d ng, tình tr ng lãng phí, th t thoát còn l n, hi u qu u tư th p. Tăng trư ng nư c ta ch y u v n là theo chi u r ng, t l óng góp c a v n vào tăng trư ng có xu hư ng tăng, óng góp c a lao ng có xu hư ng gi m d n, óng góp c a các nhân t t ng h p như ti n b k thu t và công ngh , ch t lư ng ngu n nhân l c, qu n lý còn th p. Th i gian qua, v n u tư vào các lĩnh v c h t ng kinh t và xã h i nông thôn, vùng sâu vùng xa, tuy còn th p xa so v i yêu c u nhưng v n chi m m t t tr ng l n. ây là vi c làm h t s c c n thi t, th hi n quan i m c a ng và Nhà nư c ta i v i nông dân và ng bào vùng khó khăn, áp ng yêu c u phát tri n b n v ng. Nh ng công trình này ã góp ph n thúc Ny s n xu t và lưu thông hàng hoá, c i thi n i u ki n ăn và i l i c a nhân dân, nhưng trong ng n h n chưa t o ra nhanh và nhi u giá tr gia tăng cho n n kinh t .
  7. nâng cao hi u qu u tư, Chính ph ã ch o th c hi n ng b nhi u bi n pháp, trong ó t p trung vào các bi n pháp ch y u như: ki m soát ch t ch u tư t ngu n ngân sách và u tư c a doanh nghi p nhà nư c; hoàn thi n h th ng th ch ; nâng cao ch t lư ng công tác quy ho ch và ch t lư ng thNm nh; cao trách nhi m c a ch u tư và ngư i ra quy t nh u tư; tăng cư ng công tác ki m tra, giám sát c a các cơ quan ch c năng và c a xã h i. 2. V ti t ki m chi thư ng xuyên t ngu n ngân sách Chính ph ã ch o rõ vi c ti t ki m 10% chi thư ng xuyên trong 8 tháng còn l i c a năm 2008 ngoài ph n ti t ki m 10% theo k ho ch t u năm và ã có ngh quy t riêng v v n này. B Tài chính ã có hư ng d n c th . Theo báo cáo, s ti t ki m ư c d ki n kho ng 2.700 t ng. Th tư ng Chính ph ã giao B Tài chính ti p t c ki m tra b o m th c hi n nghiêm ch trương này. 3. V ho t ng c a các t p oàn kinh t , t ng công ty nhà nư c Sau m t quá trình s p x p, i m i và phát tri n doanh nghi p nhà nư c, hi n nay c nư c có 8 t p oàn kinh t , 96 t ng công ty nhà nư c. Các t p oàn, t ng công ty ch y u ho t ng theo hình th c công ty m - công ty con, trong ó 74% công ty con là công ty c ph n, a s h u. Theo báo cáo c a B Tài chính (trên cơ s báo cáo c a 76 t p oàn, t ng công ty) (7), k t qu s n xu t kinh doanh năm 2007 c a các t p oàn, t ng công ty nhà nư c so v i năm 2006 t khá: h u h t t p oàn, t ng công ty s n xu t kinh doanh có lãi (8). T ng v n ch s h u là 377 nghìn t ng, tăng 18% ch y u ư c b sung t l i nhu n. T ng tài s n năm 2007 tăng 26%; t ng doanh thu tăng 24%; t ng l i nhu n tăng 23%; t su t l i nhu n trên v n ch s h u t 17% (năm 2006 là 16%). Giá tr s n lư ng hàng hóa, d ch v chi m 40% GDP, óng góp 28,8% t ng thu n i a (không k thu d u thô và thu xu t nh p khNu). Tuy hi u qu s n xu t kinh doanh và s c c nh tranh còn th p, các t p oàn, t ng công ty nhà nư c ã góp ph n quan tr ng vào n nh kinh t vĩ mô, b o m cân i cung c u, bình n giá c m t s m t hàng thi t y u; th c hi n các d án u tư phát tri n h t ng mà kh năng thu h i v n ch m và các nhi m v công ích các vùng có i u ki n kinh t - xã h i khó khăn. M t s doanh nghi p xây d ng ư c thương hi u có uy tín trên th trư ng; u tư i m i công ngh , thi t b và xây d ng ư c i ngũ lao ng k thu t cao; m nhi m ư c nhi u công vi c trư c ây v n ph i thuê ho c mua c a nư c ngoài. Th i gian g n ây, có m t s ý ki n lo ng i v tình hình huy ng v n c a các t p oàn kinh t , t ng công ty nhà nư c và vi c m t s t p oàn, t ng công ty nhà nư c u tư nhi u vào kinh doanh b t ng s n, ch ng khoán và tài chính, ngân hàng, là nh ng lĩnh v c không thu c ngành ngh chính. Theo báo cáo c a B Tài chính, tính n ngày 31 tháng 12 năm 2007, t ng s v n huy ng (bao g m v n vay trong nư c, vay nư c ngoài, vay ng n h n, dài h n và các kho n n ph i tr khác) c a 76 t p oàn, t ng công ty nhà nư c là 514 nghìn t ng, g p 1,36 l n v n ch s h u. Xét v t ng th là v n b o m an toàn v tài chính. M t
  8. s doanh nghi p có m c huy ng cao hơn, Chính ph ã ch o B Tài chính ch trì ki m tra, ánh giá úng th c tr ng có gi i pháp thích h p v i t ng trư ng h p. Cũng tính n ngày 31 tháng 12 năm 2007 có 13 t p oàn, t ng công ty u tư vào các qu u tư ch ng khoán và qu u tư tài chính v i t ng giá tr 1.061 t ng, b ng 0,31% v n ch s h u và b ng 0,13% t ng giá tr tài s n c a các doanh nghi p này. Có 19 t p oàn, t ng công ty góp v n thành l p ngân hàng thương m i c ph n v i t ng giá tr u tư 4.426 t ng, b ng 1,3% v n ch s h u và b ng 0,55% t ng giá tr tài s n. Có 13 t p oàn, t ng công ty nhà nư c góp v n thành l p 15 công ty ch ng khoán v i t ng giá tr u tư 420 t ng, b ng 0,12% v n ch s h u và b ng 0,05% t ng giá tr tài s n. Có 18 t p oàn, t ng công ty nhà nư c góp v n u tư vào lĩnh v c b t ng s n v i t ng giá tr u tư 1.463 t ng, b ng 0,43% v n ch s h u và 0,18% t ng giá tr tài s n c a chính các doanh nghi p này. Xét chung, t ng v n u tư vào 3 lĩnh v c trên là 7.370 t ng, là con s không nh nhưng không cao so v i v n ch s h u và t ng giá tr tài s n c a doanh nghi p. Chính ph , Th tư ng Chính ph nh n th c rõ r ng, các t p oàn, t ng công ty nhà nư c hi n ang ho t ng trong các lĩnh v c tr ng y u c a n n kinh t , n m gi m t kh i lư ng l n tài s n qu c gia, chi m t tr ng cao n nư c ngoài và n các ngân hàng trong nư c c a kh i doanh nghi p; hi u qu ho t ng c a các t p oàn và t ng công ty nhà nư c có nh hư ng r t l n, tr c ti p n n nh kinh t vĩ mô, ch t lư ng và s c c nh tranh c a n n kinh t . Vì th , ho t ng c a kh i doanh nghi p này c n ph i ư c giám sát ch t ch , ánh giá m t cách y , nghiêm túc, minh b ch thông qua ki m toán c l p, tin c y nh m n m ch c th c tr ng, có gi i pháp k p th i, phù h p kh c ph c các y u kém, nâng cao trách nhi m và hi u qu ho t ng c a các doanh nghi p này trong công cu c phát tri n t nư c. i u quan tr ng là ph i khNn trương xác nh rõ hơn các n i dung c th v vai trò ch o c a kinh t nhà nư c, mà l c lư ng quan tr ng là doanh nghi p nhà nư c, tránh s mâu thu n, th m chí t mâu thu n khi s p x p i m i doanh nghi p nhà nư c trong quá trình th c hi n ư ng l i c a ng, ó là: "Phát tri n n n kinh t nhi u hình th c s h u, nhi u thành ph n kinh t , trong ó kinh t nhà nư c gi vai trò ch o; kinh t nhà nư c cùng v i kinh t t p th ngày càng tr thành n n t ng v ng ch c c a n n kinh t qu c dân" (9) và "hình thành m t s t p oàn kinh t m nh trên cơ s các t ng công ty nhà nư c, có s tham gia c a các thành ph n kinh t , kinh doanh a ngành, trong ó có ngành kinh doanh chính, chuyên môn hoá cao và gi vai trò chi ph i l n trong n n kinh t qu c dân..." (10). Chính ph ang ch o chuNn b sơ k t vi c thí i m mô hình t p oàn kinh t và xây d ng ngh nh v t p oàn kinh t nhà nư c. Trư c m t, ki m soát ch t ch vi c các t p oàn, t ng công ty nhà nư c u tư vào kinh doanh ch ng khoán, ngân hàng, b t ng s n. ng th i Ny m nh vi c s p x p i m i doanh nghi p nhà nư c theo k ho ch ã ra, trong ó bi n pháp cơ b n là th c hi n có hi u qu công tác c ph n hoá, hình thành a s h u trong doanh nghi p nhà nư c, t o ng l c và cơ ch qu n lý năng ng, tăng cư ng s giám sát c a c ông và xã h i, làm cho doanh nghi p nhà nư c th c hi n t t nh t vai trò, v trí quan tr ng trong n n kinh t th trư ng nh hư ng xã h i ch nghĩa c a nư c ta. Chính ph yêu c u B trư ng, Ch t ch y ban nhân dân t nh, thành ph , v i tư cách là i di n ch s h u nhà nư c ph i t p trung ch o, ki m tra vi c th c hi n nhi m v này.
  9. 4. V các gi i pháp gi m nh p siêu Là m t nư c ang phát tri n hư ng n m c tiêu công nghi p hoá, hi n i hoá, nh p siêu là bình thư ng n u m t t l h p lý. Tuy nhiên t l nh p siêu 4 tháng u năm nay m c 64,7% là quá cao, làm nh hư ng x u n cán cân thanh toán qu c t và n nh kinh t vĩ mô. Vì v y, Chính ph coi vi c gi m nh p siêu là m t m c tiêu quan tr ng, trong ó bi n pháp cơ b n, ch y u là tăng m nh xu t khNu ng th i ki m soát ch t ch nh p khNu. M c dù th trư ng, giá c th gi i bi n ng m nh, xu t khNu 5 tháng u năm tăng 27,2% so v i 22% cùng kỳ năm 2007. N u chúng ta ti p t c th c hi n t t các gi i pháp tháo g khó khăn Ny m nh xu t khNu, d ki n xu t khNu c năm 2008 có th tăng kho ng 26% (k ho ch là 20 - 22%). ây là m c tiêu r t cao, ph i n l c ph n u m i t ư c. Trong 4 tháng u năm nay, kim ng ch nh p khNu c a h u h t các nhóm hàng u tăng so v i cùng kỳ 2007. Ngoài nguyên nhân do giá nh p khNu tăng, nhi u m t hàng ư c nh p khNu v i s lư ng r t l n (11). Cùng v i vi c th c hi n chính sách tài chính, ti n t ch t ch làm gi m c u trong m t s lĩnh v c, Chính ph ã ch o các ngành ch c năng t p trung rà soát và b ng các bi n pháp thích h p, c v thu , hàng rào k thu t... h n ch nh p khNu m t s m t hàng không thi t y u, nh ng hàng hoá trong nư c có th thay th ư c... Theo s li u ban u, nh p khNu tháng 5 gi m trên 200 tri u USD so v i tháng 4. Nh xu t khNu tăng cao, nh p khNu gi m nên t l nh p siêu tháng 5 là 55,3%, tuy v n còn cao nhưng ã gi m so v i tháng 4 (64,7%). Chính ph ch trương ti p t c th c hi n có hi u qu các bi n pháp ng b Ny m nh xu t khNu và h n ch nh p khNu, b o m các m t hàng thi t y u cho s n xu t và tiêu dùng, ph n u ưa t l nh p siêu gi m xu ng b ng m c năm 2007 (là kho ng 30%). th c hi n t t ch tiêu vĩ mô quan tr ng này, góp ph n b o m n nh và phát tri n kinh t - xã h i t nư c, các doanh nghi p c n ch ng cân i nhu c u và ti n nh p khNu; tích c c khai thác, s d ng hàng hoá trong nư c ã s n xu t ư c, kiên quy t ch ng th t thoát, tri t ti t ki m nguyên nhiên li u, năng lư ng. Chính ph yêu c u các cơ quan, ơn v và kêu g i m i ngư i hư ng ng, t giác th c hành ti t ki m trong s n xu t và tiêu dùng, dành thêm tài l c vào phát tri n s n xu t kinh doanh, thi t th c góp ph n ưa t nư c vư t qua khó khăn n nh và phát tri n. 5. Ch trương i u hành giá c , b o m an ninh lương th c và c i thi n i s ng nông dân Giá c và i u hành giá là ch ư c nhi u i bi u Qu c h i và c tri quan tâm. M t trong nh ng n i dung c t lõi c a quá trình i m i nư c ta là th c hi n cơ ch th trư ng có s qu n lý c a Nhà nư c, trong ó bao g m lĩnh v c giá c . Th c hi n qu n lý giá theo nguyên t c th trư ng trư c h t là xoá b bao c p qua giá, giá c hàng hoá cơ b n do quan h cung c u quy t nh. Nhà nư c i u ti t th trư ng, giá c ch y u b ng các công c kinh t vĩ mô. Nhà nư c ch ki m soát giá các hàng hoá và d ch v c quy n kinh doanh nhưng ti n t i th c hi n nguyên t c không bù l . Nh ng năm trư c ây Chính ph ã xác nh l trình th c hi n giá th trư ng i v i nh ng m t hàng thu c danh m c Nhà nư c tr c ti p qu n lý giá. Theo ó, s i u
  10. ch nh tăng v i bư c i h p lý n h t năm 2008 cơ b n s áp d ng giá th trư ng i v i các hàng hoá và d ch v thu c danh m c này. T i kỳ h p th 2, Qu c h i khoá XII ã quy t ngh v m t trong nh ng nhi m v năm 2008 là: xây d ng và công b l trình th c hi n giá th trư ng i v i các hàng hoá và d ch v Nhà nư c còn ki m soát vi c nh giá. Tuy nhiên, nh ng tháng cu i năm 2007 và u năm 2008, l m phát tăng cao, ưu tiên cho m c tiêu ki m ch l m phát, b o m an sinh xã h i, Chính ph ã ch trương chưa i u ch nh tăng giá i n, xăng d u, than, nư c sinh ho t, cư c v n chuy n máy bay, tàu ho , xe buýt n h t tháng 6 năm 2008 và s căn c vào tình hình l m phát và bi n ng trên th trư ng có phương án x lý t ng th , thích h p c v th i gian và m c i v i t ng lo i, t ng nhóm s n phNm, v i phương châm Nhà nư c, doanh nghi p và ngư i tiêu dùng cùng chia s l i ích, cùng gánh vác trách nhi m, Nhà nư c s h tr thích h p cho nh ng i tư ng có nhi u khó khăn. Chính ph không ch trương tăng giá ng lo t các m t hàng nói trên sau tháng 6. Trong khi kiên trì ch trương th c hi n cơ ch giá th trư ng, vi c i u hành giá s theo nh hư ng sau ây: - i v i các m t hàng do Nhà nư c tr c ti p qu n lý giá, vi c i u ch nh giá ph i căn c vào k t qu ch ng l m phát, tác ng c a vi c i u ch nh giá n giá c th trư ng và i s ng nhân dân. Trư ng h p c n i u ch nh, ph i xác nh bư c i và l trình phù h p. Riêng i v i m t hàng xăng d u, do giá ang tăng cao và bi n ng r t ph c t p, v i giá bán hi n t i m c bù l là r t l n (12). Trong tình hình l m phát hi n nay, vi c x lý giá xăng d u c n ư c cân nh c cNn tr ng d a trên kh năng bù l c a ngân sách; k t qu ki m ch l m phát và tác ng c a i u ch nh giá xăng d u n giá các m t hàng khác, có tính n vi c h tr thích h p cho nh ng i tư ng g p khó khăn. Trư c h t, các doanh nghi p nh p khNu xăng d u ph i b o m ngu n hàng, tri t ti t ki m chi phí, kiên trì phương châm l y lúc lãi bù lúc l , không ch y theo s thay i nh t th i c a th trư ng. Áp d ng các bi n pháp m nh ch ng u cơ và buôn l u xăng d u qua biên gi i. - V i u hành giá lương th c, như ã trình bày trên, nư c ta, lương th c th c phNm là nhóm hàng chi m t tr ng l n trong cơ c u hàng hoá tính ch s giá tiêu dùng, l i ch u tác ng m nh, tr c ti p t giá lương th c c a th trư ng th gi i. Trong b i c nh hi n nay, ki m ch l m phát là m c tiêu ưu tiên hàng u, vi c i u hành giá lương th c càng tr nên r t quan tr ng. Chúng ta ã th c hi n cơ ch giá th trư ng i v i m t hàng lương th c t r t s m. ây là m t bư c ti n l n c a công cu c i m i. Vi c i u ti t giá lương th c ch y u tác ng vào quan h cung c u thông qua vi c Ny m nh s n xu t tăng ngu n hàng, i u ti t ho t ng xu t khNu, t ch c cung ng lương th c trong nư c. Năm nay, t ng s n lư ng lúa d ki n t 36,3 n 36,5 tri u t n, b o m cân i cho tiêu dùng trong nư c và còn l i m t kh i lư ng lúa hàng hoá kho ng t 8,3 n 8,5 tri u t n, tương ương 4,1 n 4,2 tri u t n g o xu t khNu.
  11. Chính ph ch trương vi c i u hành xu t khNu g o trư c h t ph i b o m an ninh lương th c qu c gia trong m i tình hu ng, gi giá g o trong nư c m c h p lý, tiêu th h t lúa hàng hoá v i giá có l i cho ngư i tr ng lúa và xu t khNu g o v i s lư ng và ti n thích h p. Trong 19 năm qua k t năm 1989, nư c ta ã xu t khNu g n 60 tri u t n g o, bình quân m i năm trên 3 tri u t n. Trong 10 năm g n ây lư ng g o xu t khNu hàng năm ã tăng lên, t trên 4 tri u t n/năm, riêng năm 2007 xu t khNu trên 4,5 tri u t n. T u năm nay, trư c nh ng di n bi n ph c t p c a thiên tai, d ch b nh trong nư c, Chính ph ã quy nh lư ng g o xu t khNu c năm 2008 m c 3,5 n 4 tri u t n v i ti n ký k t và giao hàng thích h p. ng th i, giao B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, B Công Thương căn c tình hình th c t mùa màng xu t i u ch nh s lư ng và ti n xu t khNu trong nh ng tháng cu i năm. 4 tháng u năm nay, sau khi cân i nhu c u tiêu dùng trong nư c, s n lư ng lúa hàng hoá còn l i kho ng 5 tri u t n (tương ương v i 2,5 tri u t n g o) (13). 5 tháng u năm chúng ta v n duy trì ti n xu t khNu phù h p, lư ng g o xu t khNu t trên 2,1 tri u t n, kim ng ch t 1,17 t USD, tăng 12,9% v lư ng và 94% v giá tr so v i cùng kỳ năm trư c. nư c ta trên 90% s n lư ng lúa hàng hoá ư c s n xu t ng b ng sông C u Long. Nhi u năm trư c ây, khi giá lúa còn m c th p, Chính ph nh hư ng i u hành giá mua lúa, b o m ngư i tr ng lúa sau khi tr chi phí còn lãi kho ng 40%. nh hư ng này ã ư c ch p nh n r ng rãi. Nh ng năm g n ây, m c dù chi phí s n xu t và giá c nhi u hàng hoá và d ch v tăng cao, nhưng t l lãi c a ngư i tr ng lúa v n ư c nâng lên và c n ư c ti p t c duy trì m c tho áng. V ông Xuân năm nay, các chi phí u vào tăng m nh nhưng giá bán lúa tăng cao hơn nên t l lãi sau khi tr chi phí t trên 85% (14), tăng áng k so v i v ông Xuân năm ngoái (70%). M c dù v y, nhìn chung, i s ng c a nông dân v n còn nhi u khó khăn và nông dân v n là i tư ng ư c hư ng l i ít hơn so v i nhi u i tư ng khác trong quá trình phát tri n. Tuy nhiên, vi c nâng cao i s ng nông dân không th ch d a vào vi c tăng giá hàng nông s n, nh t là tăng giá lúa. Chính ph ang ch o chuNn b t t án nông nghi p, nông dân, nông thôn, trong ó s xu t và ch o th c hi n ng b các gi i pháp nâng cao hơn n a i s ng cho nông dân trong nh ng năm t i. Cùng v i i u hành xu t khNu g o, t ch c t t vi c cung ng g o trong nư c là m t y u t quan tr ng b o m an ninh lương th c và ki m ch l m phát. Vi c x y ra thi u g o, s t giá c c b trong m y ngày cu i tháng 4 v a qua m t s a phương là hoàn toàn không áng có, trong lúc g o hàng hoá còn l n, mùa màng ang thu ho ch v i năng su t và s n lư ng cao. Nguyên nhân ch y u là do u cơ, các cơ quan ch c năng trên a bàn ã không theo sát tình hình phát hi n s m và có bi n pháp x lý k p th i. M t trong nh ng bi n pháp quan tr ng m b o an ninh lương th c qu c gia b n v ng là ph i tăng cư ng hơn n a công tác qu n lý s d ng t nông nghi p, nh t là t tr ng lúa. Chính ph ang tích c c ch o tri n khai th c hi n các Ngh quy t c a Qu c h i khoá XI v quy ho ch t ng th và k ho ch s d ng t 5 năm (2006 - 2010) c a c nư c, th c hi n m c tiêu n năm 2010 gi di n tích t tr ng lúa là 3,86 tri u ha, trong ó t lúa 2 v tr lên là 3,3 tri u ha. Ch o khNn trương rà soát,
  12. ki m tra vi c th c hi n có s i u ch nh và h n ch nghiêm ng t vi c chuy n t tr ng lúa sang s d ng vào m c ích khác. Cùng v i vi c tăng cư ng qu n lý t tr ng lúa theo các quy nh c a pháp lu t, Chính ph s nghiên c u ban hành cơ ch chính sách phù h p, b o m l i ích kinh t tho áng cho ngư i tr ng lúa. - bình n giá c , quan tr ng nh t là ph i Ny m nh s n xu t nh m tăng ngu n cung cho tiêu dùng trong nư c và xu t khNu, b o m cân i cung c u trong ph m vi toàn qu c cũng như trên t ng a bàn, không xNy ra m t cân i c c b . Chính ph giao trách nhi m cho các t p oàn, t ng công ty nhà nư c, các hi p h i ngành hàng cao vai trò và trách nhi m c a mình trong vi c t ch c h th ng phân ph i, tăng cư ng ki m tra ho t ng c a m ng lư i bán l và i lý bán l c a mình, th c hi n bán úng giá theo h p ng cung ng, tiêu th ho c h p ng i lý. 6. Th c hi n t t công tác thông tin th trư ng, ch ng ngăn ch n u cơ nâng giá Thông tin có tác ng r t nhanh, r t m nh n th trư ng giá c . Thông tin không chính xác s gây nên nh ng b t n trên th trư ng, làm thi t h i cho ngư i dân, và trong tình hình hi n nay s t o thêm nh ng khó khăn cho vi c ki m ch l m phát, như trư ng h p s t giá g o cu i tháng tư v a qua. Tình tr ng này có nguyên nhân t công tác t ch c thông tin. Chính ph ã có quy nh v cung c p thông tin, nhưng vi c th c hi n th i gian qua chưa t t. ch n ch nh tình hình này, Chính ph yêu c u: Các cơ quan qu n lý nhà nư c ph i ch ng cung c p thông tin chính th c cho nhân dân và các phương ti n thông tin i chúng v tình hình kinh t - xã h i, v quan h cung c u, v th trư ng, giá c nhân dân, doanh nghi p hi u rõ tình hình, ch ng ng x thích h p. Ph i thi t l p h th ng thông tin báo cáo thông su t t dư i lên trên, t trên xu ng dư i, ph i h p ch t ch khi xu t hi n nh ng thông tin không chính xác trong dư lu n ph i k p th i x lý, i u ch nh, nh hư ng úng nh m ngăn ch n nh ng tác ng b t l i t i s n nh c a th trư ng, giá c . Các cơ quan thông tin i chúng ph i ưa tin chính xác và ch u trách nhi m v các thông tin ư c ăng t i; không ưa nh ng thông tin làm nh hư ng x u n th trư ng giá c , b t l i cho vi c ki m ch l m phát, gây thi t h i cho ngư i dân; ng th i, ph i có trách nhi m tham gia tuyên truy n v chính sách và ho t ng i u hành th trư ng c a Chính ph . Chính ph khuy n ngh nhân dân tin tư ng vào thông tin chính th c c a các cơ quan nhà nư c, h t s c th n tr ng trư c nh ng thông tin không rõ ngu n g c. Chính ph giao các cơ quan ch c năng và chính quy n a phương th c hi n ki m tra và x lý nghiêm vi c ưa nh ng thông tin sai l ch gây m t n nh th trư ng và nh ng trư ng h p tung tin sai l c tr c l i. Tăng cư ng công tác qu n lý th trư ng, áp d ng các bi n pháp m nh nh m ngăn ch n và x lý nghiêm các trư ng h p buôn l u, nh t là buôn l u xăng d u, than, khoáng s n qua biên gi i. 7. B o m t t hơn an sinh xã h i
  13. B o m an sinh xã h i v a là m c tiêu, v a là yêu c u c a phát tri n b n v ng. Trong nhi u năm qua, cùng v i vi c Ny m nh phát tri n kinh t , ng và Nhà nư c ta luôn quan tâm xây d ng và th c hi n các chính sách v an sinh xã h i, trong ó c bi t chăm lo n vi c làm, thu nh p, c i thi n i s ng nhân dân, xoá ói gi m nghèo, tr giúp gia ình chính sách, ngư i có công, ngư i g p khó khăn. n nay chúng ta ã xây d ng ư c m t h th ng chính sách an sinh xã h i v i nhi u chương trình, d án, gi i pháp và ã mang l i k t qu r t tích c c, nh t là v xoá ói gi m nghèo, ư c nhân dân ng tình và qu c t ánh giá cao. G n ây trư c tình hình thiên tai d ch b nh x y ra nhi u, l m phát tăng cao, Chính ph ã ban hành thêm m t s chính sách nh m tr giúp c p bách ngư i nghèo và các i tư ng khó khăn. b o m an sinh xã h i trong th i gian t i, nhi m v tr ng tâm là ph i t p trung th c hi n t t các chính sách ã ban hành, trư c h t là ưu tiên b trí ngu n v n, xây d ng cơ ch th c thi và ki m tra ch t ch vi c th c hi n, b o m ngu n h tr c a Nhà nư c n úng i tư ng, không th t thoát, lãng phí. Báo cáo m i ây c a các oàn ki m tra do B Tài chính ch trì v tình hình s d ng kinh phí và lương th c h tr kh c ph c h u qu thiên tai năm 2007 t i 8 t nh tr ng i m cho th y, nhìn chung các a phương t p trung ch o th c hi n ch t ch , chưa phát hi n th t thoát tiêu c c. Tuy nhiên công tác c u tr tri n khai còn ch m, vi c n m tình hình, báo cáo thi t h i có nơi chưa sát th c, vi c t ch c h tr m t s nơi chưa úng i tư ng. Cùng v i vi c th c hi n t t chính sách ã ban hành, ph i k p th i s a i b sung cho phù h p v i tình hình th c t . ng th i ti p t c nghiên c u ban hành m i nh m hoàn thi n các cơ ch chính sách v an sinh xã h i. Trong kỳ h p này, các v i bi u Qu c h i ng tình v i các bi n pháp b o m an sinh xã h i nêu trong báo cáo c a Chính ph và góp nhi u ý ki n thi t th c nh m gi i quy t t t hơn n a v an sinh xã h i (15). Các ngh c th này, Chính ph xin ti p thu có x lý c th và ti p t c hoàn thi n m t cách cơ b n, bao quát ư c h t và gi i quy t t t hơn nh ng v n t ra v an sinh xã h i. V s a i chuNn nghèo, t năm 1993 - 2006, chúng ta ã 5 l n i u ch nh cho phù h p v i i u ki n kinh t - xã h i c a t nư c và t ng bư c ti p c n v i chuNn nghèo qu c t . Sau m i l n i u ch nh, s h ư c hư ng chính sách tr giúp tăng thêm. Chúng ta ang áp d ng chuNn nghèo ban hành t năm 2005 (16). Trư c tình hình thiên tai d ch b nh và giá c tăng cao, nhi u i bi u quan tâm n vi c i u ch nh chuNn nghèo, Chính ph cũng ã nh n th y ây là vi c làm c n thi t và ã ch o tri n khai vi c i u ch nh như ã báo cáo trư c Qu c h i t i phiên khai m c. Hi n nay B Lao ng - Thương binh và Xã h i ã trình các phương án i u ch nh chuNn nghèo, có tính n m c tăng thu nh p bình quân c a c nư c và tình hình l m phát hi n nay. Vi c i u ch nh chuNn nghèo ch có ý nghĩa n u trên cơ s chuNn m i, các a phương ti n hành i u tra nghiêm túc, chính xác t l h nghèo, ra và th c hi n các chương trình hành ng gi m nghèo có hi u qu , b o m gi m nghèo b n v ng. V ti n lương và i s ng: tuỳ hoàn c nh c th mà m i cá nhân, m i nhóm dân cư có th có nh ng c m nh n khác nhau v tác ng c a các t tăng lương n i s ng trong tình hình l m phát hi n nay. Theo s li u tính toán, t năm 2003 n nay, qua 5 l n i u ch nh, m c lương trung bình c a công ch c, viên ch c ã tăng lên 2,38 l n trong khi giá tiêu dùng tăng 70,22% (17); các chính sách tr c p xã h i khác cũng ư c c i thi n áng k . Tuy nhiên, nh ng tháng cu i năm 2007 và u năm 2008, do
  14. giá tiêu dùng, nh t là giá lương th c, th c phNm tăng, th c hi n k t lu n c a B Chính tr (18), Chính ph ang ch o chuNn b các i u ki n c n thi t i u ch nh tăng lương theo l trình thích h p cho cán b , nhân viên khu v c hành chính s nghi p, cán b , chi n sĩ các l c lư ng vũ trang, ngư i lao ng làm vi c trong các doanh nghi p và m r ng tr c p cho các i tư ng chính sách nh m kh c ph c tác ng tiêu c c c a l m phát. 8. V tăng cư ng t ch c th c hi n và trách nhi m c a các thành viên Chính ph Báo cáo c a Chính ph v ph n u ki m ch l m phát, n nh kinh t vĩ mô, b o m an sinh xã h i và tăng trư ng b n v ng ã nh n ư c s chia s và ng tình c a Qu c h i. Nhưng t ch c th c hi n như th nào là v n ư c nhi u v i bi u Qu c h i, ng chí, ng bào quan tâm, th m chí không ít ý ki n băn khoăn lo l ng. ây cũng là m i quan tâm, lo l ng c a Chính ph và m i thành viên Chính ph . Trong th c t i u hành kinh t - xã h i, không ít trư ng h p có kho ng cách gi a nói và làm, gi a ch trương chính sách v i vi c th c hi n ch trương chính sách ó trong th c ti n. N u không quy t tâm, ch o không quy t li t, hành ng không khNn trương và ng b , không thư ng xuyên ki m tra, giám sát ch t ch , k p th i tháo g nh ng khó khăn, vư ng m c trong quá trình th c hi n thì dù m c tiêu có úng, gi i pháp có t t cũng không t ư c k t qu như mong mu n. Hơn n a, trong nhóm gi i pháp nh m th c hi n m c tiêu ki m ch l m phát, có nh ng gi i pháp có th gây tác ng trái chi u, r t d phát sinh lúng túng trong t ch c th c hi n. Phương hư ng tuy úng nhưng li u lư ng các gi i pháp không h p lý, có th làm xu t hi n các khó khăn m i. th c hi n có hi u qu m c tiêu ch ng l m phát, òi h i s n l c r t cao c a c h th ng chính tr và s ng h c a toàn dân. V i trách nhi m c a mình, Chính ph ang t p trung ch o khNn trương tri n khai ng b các gi i pháp, trên m t s m t công vi c ã có k t qu bư c u. Chính ph s r t coi tr ng công tác ki m tra, n m ch c tình hình, k p th i x lý nh ng v n m i nNy sinh nh m th c hi n có k t qu các nhi m v mà Qu c h i thông qua t i kỳ h p này, t o ra s chuy n bi n tích c c trên t ng công vi c c th , qua t ng th i gian. Giá c th trư ng và kinh t th gi i còn bi n ng r t khó lư ng, nh ng y u t tác ng x u n kinh t trong nư c còn nhi u. Trong khi kiên trì th c hi n các nhóm gi i pháp nh m th c hi n m c tiêu ưu tiên là ki m ch l m phát, Chính ph ã tính n các tình hu ng khác nhau và ang giám sát ch t ch các cân i vĩ mô quan tr ng nh t, nh m phát hi n và ngăn ch n k p th i các tình hu ng ph c t p có th xNy ra. Thưa các v i bi u Qu c h i, Giá c tăng cao làm cho i s ng c a i b ph n dân s nư c ta v n ang th p l i khó khăn thêm, nh t là nh ng ngư i nghèo, ngư i lao ng có thu nh p th p. M i gia ình, m i ngư i ang ph i gi m b t chi tiêu, v t v lo toan cho cu c s ng hàng ngày. Chính ph th u hi u, chia s v i ng bào và càng th y rõ hơn trách nhi m c a mình, càng ph i ra s c ph n u quy t li t ki m ch l m phát. Nh ng bi n ng v a qua giúp Chính ph nh n th c y hơn, sâu s c hơn tính ph c t p trong qu n lý m t n n kinh t ang chuy n i t cơ ch k ho ch hoá t p trung, quan liêu bao c p sang cơ ch th trư ng nh hư ng xã h i ch nghĩa trong i u ki n toàn c u hoá và h i nh p kinh t qu c t ; càng th y rõ hơn nh ng b t c p,
  15. y u kém c a mình; m i thành viên Chính ph cũng có thêm nh ng bài h c m i, kinh nghi m m i. Chính ph nh n th c r ng: thái nh n khuy t i m tích c c và có trách nhi m nh t là nhìn th ng vào s th t, nhìn th ng vào nh ng b t c p, y u kém c a mình v i tinh th n th c s c u th , kiên quy t kh c ph c khuy t i m, ng th i phát huy ưu i m, khNn trương hành ng v i trách nhi m cao nh t em l i nh ng k t qu thi t th c trong cu c s ng. Vi c Qu c h i ng tình v i báo cáo c a Chính ph ã t o thêm ni m tin và quy t tâm c a Chính ph trong vi c th c hi n các m c tiêu nhi m v và gi i pháp ã ra. Nhân dân ta, t nư c ta ã t ng ương u v i nh ng khó khăn thách th c l n, t ng ương u v i l m phát cao trong nhi u năm, nhưng nh c nư c ng tâm hi p l c, chúng ta ã vư t lên, ưa t nư c phát tri n m nh m , t ư c nh ng thành t u to l n trong hơn 20 năm qua. Ngày nay, m c dù ang g p nh ng khó khăn trư c m t, nhưng th và l c c a ta ã m nh hơn r t nhi u, ti m năng tăng trư ng c a nư c ta còn l n. Phát huy truy n th ng t t p c a dân t c, s c m nh c a kh i i oàn k t toàn dân, v i s ng h c a ng bào c nư c, s h tr , giám sát c a Qu c h i trên tinh th n c ng ng trách nhi m, Chính ph tin tư ng r ng chúng ta s th c hi n có k t qu m c tiêu ph n u ki m ch l m phát, n nh kinh t vĩ mô, b o m an sinh xã h i và tăng trư ng b n v ng, t o i u ki n thu n l i cho vi c ti p t c t o l p các cơ s , ti n cho s phát tri n b n v ng vào nh ng năm sau. Xin chúc s c kho các v i bi u Qu c h i, ng chí, ng bào. Xin c m ơn Qu c h i. TH TƯ NG Nguy n T n Dũng (1) C th là: năm 2004, giá lương th c, th c phNm tăng 15,6% trong khi giá tiêu dùng tăng 9,5% so v i tháng 12 năm trư c; năm 2005, giá lương th c, th c phNm tăng 10,8% trong khi giá tiêu dùng tăng 8,4%; năm 2006, giá lương th c, th c phNm tăng 7,9%, giá tiêu dùng tăng 6,6%. c bi t, năm 2007 và 5 tháng năm 2008, giá lương th c, th c phNm tăng m nh kéo theo giá tiêu dùng các th i kỳ này tăng cao. Năm 2007, giá lương th c, th c phNm tăng 18,92%, giá tiêu dùng tăng 12,63%; 5 tháng u năm 2008, giá lương th c tăng 52,88%, giá tiêu dùng tăng 15,96% so v i tháng 12 năm 2007. Như v y, giá lương th c th c phNm tăng tác ng r t l n n ch s giá tiêu dùng.
  16. (2) Theo tính toán trên m t b ng giá tháng 5, n u giá lương th c ch tăng m c b ng tháng 4 là 6,11% thì ch s tăng giá tháng 5 s là 2,08% và 5 tháng là 13,9%. (3) Mu n kéo nhanh l m phát xu ng th p, c n ưa giá lương th c xu ng th p, vi c này có th làm ư c b ng ánh thu cao xu t khNu g o ho c gi m m nh lư ng xu t khNu, nhưng như v y s làm gi m kim ng ch xu t khNu, tăng nh p siêu, nh hư ng n thu nh p và i s ng nông dân, không khuy n khích ngư i tr ng lúa, nh hư ng n an ninh lương th c. Cũng tương t như v y, vi c c t gi m u tư là r t c n thi t gi m l m phát, nhưng n u c t gi m u tư quá m c s gây m t nhi u vi c làm, t o thêm nh ng ph c t p v an sinh xã h i; th t ch t ti n t thái quá có th nh hư ng n tính thanh kho n c a n n kinh t và ho t ng c a các ngân hàng, d d n n nh ng r i lo n không áng có. (4) T i kỳ h p th 2, Chính ph ã trình Qu c h i phương án phát hành v n trái phi u Chính ph trong k ho ch năm 2008 là 37.000 t ng. (5) H s ICOR (ti ng Anh là Incremental Capital Output Ratio) là h s gia tăng c a v n u tư toàn xã h i so v i tăng trư ng kinh t . ICOR = V n u tư trong kỳ/GDP tăng thêm. H s ICOR ph n ánh, có m t ng tăng trư ng kinh t thì c n bao nhiêu v n u tư ho c tăng thêm m t ơn v GDP òi h i ph i tăng thêm bao nhiêu ơn v v n u tư; trên cơ s ó, có th d ki n ư c nhu c u v n u tư c a xã h i c n ph i huy ng có th t m t t c tăng trư ng kinh t nh t nh. (6) H s ICOR c a Hàn Qu c giai o n 1961 - 1980 là 3,0; ài Loan (1961 - 1980): 2,7; Indonesia (1981 - 1995): 3,7; Thái Lan (1981 - 1995): 4,1; Malaysia (1981 - 1995): 4,6; Trung Qu c (2001 - 2006): 4,0. Th i kỳ 2004 - 2007, h s ICOR c a Indonesia: 4,2 - 4,5; Thái Lan: 3,9 - 5,5; Malaysia: 3,5 - 4,7. (7) Không k 4 ngân hàng thương m i nhà nư c, 1 t p oàn và 4 t ng công ty ã hoàn thành c ph n hóa; t ng công ty kinh doanh v n nhà nư c ho t ng theo cơ ch riêng và m t s t ng công ty chưa có báo cáo tài chính. (8) Có 5 t ng công ty thua l là: T ng công ty Dâu t m tơ, T ng công ty Mu i, T ng công ty mi n Trung, T ng công ty Sông H ng, T ng công ty ư ng thu . (9) Ngh quy t ih iXc a ng. (10) Ngh quy t H i ngh Trung ương ba, Khóa IX c a ng. (11) Nh t là s t thép (tăng 106% và b ng lư ng nh p c năm 2007), ô tô dư i 12 ch ng i tăng 12 l n; linh ki n, ph tùng ô tô, xe g n máy tăng t 2 - 4 l n, nh p khNu vàng tăng g p 8 l n so v i cùng kỳ. (12) N u l y bình quân giá d u thô th gi i n a tháng g n ây (128 USD/thùng) và gi n nh giá bán trong nư c như hi n nay thì m c l c năm ư c là 40.600 t ng, n u l y giá bình quân 5 ngày g n ây, t 23 - 27 tháng 5 là 132 USD/thùng thì m c l c năm ư c kho ng 44.800 t ng.
  17. (13) S n lư ng lúa ưa vào cân i ngu n cung (cho 2 tháng cu i năm 2007 và 4 tháng u năm 2008) là 19,8 tri u t n, sau khi tr tiêu dùng trong nư c 6 tháng kho ng 14,8 tri u t n. (14) So v i v ông Xuân năm trư c, vùng ng b ng sông C u Long chi phí thu c sâu tăng 49,2%, chi phí bơm tư i tăng 66,3%, phân bón tuỳ theo t ng lo i tăng t 41,7 - 360%, giá công lao ng tăng 31,4%. M i kg thóc ng b ng sông C u Long nông dân lãi kho ng 2.000 - 2.500 ng. (15) như: ngh kéo dài th i gian vi c th c hi n Chương trình 134 n năm 2010; ch ng tái nghèo, xây d ng chuNn nghèo m i; s p x p n nh dân cư, trong ó có dân di cư t do; h tr t s n xu t cho ng bào Khơ-me; tăng m c h tr kh c ph c h u qu thiên tai, d ch b nh trong ó tăng ngu n h tr t ngân sách trung ương; v n h c sinh b h c khi chuy n t trư ng bán công sang tư th c; ch i v i cán b cơ s , trong ó có v n biên ch bác sĩ c p xã; t o vi c làm m i ph i i li n v i gi i quy t th t nghi p; h tr s n xu t i s ng c a ng bào a phương t ngu n c ph n hoá công trình thu i n trên a bàn; chú tr ng ào t o con em ng bào dân t c thi u s , nh t là b c m m non; quan tâm n cu c s ng công nhân lao ng trong các khu công nghi p t p trung; h tr doanh nghi p trong vi c ào t o và ào t o l i công nhân; cơ ch c thù xoá nghèo cho 58 huy n nghèo nh t nư c. (16) ChuNn nghèo ban hành năm 2005 ư c áp d ng cho giai o n 2006 - 2010. Theo chuNn này thì h nghèo là nh ng h có thu nh p bình quân dư i 200 nghìn ng/ngư i/tháng i v i khu v c nông thôn và dư i 260 nghìn ng/ngư i/tháng i v i khu v c thành th . (17) Năm 2003 giá tiêu dùng tăng 3%; trong ó giá lương th c, th c phNm tăng 2,8%. Các năm khác l n lư t: 2004 là 9,5% và 15,6%; 2005 là 8,4% và 10,8%; 2006 là 6,6% và 7,9%; năm 2007 là 12,63% và 18,92%; 5 tháng u năm 2008 là 15,96% và 26,56%. (18) K t lu n s 22-KL/TW c a B Chính tr ngày 04 tháng 4 năm 2008 v m t s v n v kinh t - xã h i quý I năm 2008 c n quan tâm lãnh o, ch o, có ghi “ i u ch nh l trình tăng lương s m hơn theo án gi m b t khó khăn cho cán b , công nhân viên khu v c hành chính s nghi p, chi n sĩ các l c lư ng vũ trang và công nhân s n xu t trong các doanh nghi p”.
Đồng bộ tài khoản