Báo cáo - Thực tập động cơ xăng P1

Chia sẻ: tieutaithan

Các loại dụng cụ tay , dụng cụ kiểm tra , dụng cụ đặc biệt , dụng cụ đo điện ....dùng để kiểm tra, bảo trì và sửa chữa xe cộ

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Báo cáo - Thực tập động cơ xăng P1

TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM KYÕ THUAÄT TP HCM




GIAÙO TRÌNH

THÖÏC TAÄP ÑOÄNG CÔ I




NGUYEÃN TAÁN LOÄC
THAÙNG 4 / 2007
LÔØI GIÔÙI THIEÄU
Giaùo trình thöïc taäp ñoäng cô phaàn 1 ñöôïc bieân soaïn theo chương trình công nghệ, nhaèm muïc
ñích giuùp cho caùc sinh vieân chuyeân ngaønh Cô Khí Ñoäng Löïc cuûa Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm
Kyõ Thuaät coù taøi lieäu ñeå hoïc taäp vaø nghieân cöùu. Chuùng toâi vaän duïng keát hôïp giöõa lyù thuyeát
vaø thöïc teá ñeå bieân soaïn taøi lieäu cho phuø hôïp vôùi yeâu caàu ñaøo taïo cuûa tröôøng.
Ngoaøi ra taøi lieäu coøn coù theå ñöôïc söû duïng ñeå phuïc vuï cho caùc ñoái töôïng khaùc nhö caùc
tröôøng daïy ngheà vaø caùc ñoái töôïng coù lieân quan.
Taøi lieäu ñöôïc bieân soaïn theo ñeà cöông moân hoïc thöïc taäp ñoäng cô xaêng cuûa Boä Moân Ñoäng
Cô. Noù ñöôïc chia laøm hai phaàn chính.
- Phaàn 1: Thöïc taäp ñoäng cô I.
- Phaàn 2: Thöïc taäp ñoäng cô II.
Giai ñoaïn thöïc taäp ñoäng cô I giuùp cho sinh vieân naém vöõng caáu truùc – nguyeân lyù hoaït ñoäng
cuûa ñoäng cô vaø vaän duïng kieán thöùc naøy ñeå thöïc taäp cô baûn, kieåm tra, chaån ñoaùn, baûo
döôõng, ñieàu chænh vaø söûa chöõa caùc chi tieát, caùc cuïm cuûa ñoäng cô ñeå ñaït ñöôïc caùc kyõ naêng
caàn thieát cuûa ngaønh.
Taøi lieäu thöïc taäp ñoäng cô II duøng ñeå naâng cao caùc kieán thöùc chuyeân moân. Giai ñoaïn naøy
giuùp cho sinh vieân hoaøn chænh caùc kieán thöùc veà ñoäng cô vaø trang bò caùc kieán thöùc môùi veà
ñoäng cô phun xaêng, bieát söû duïng caùc thieát bò ñeå chaån ñoaùn vaø khaûo nghieäm ñoäng cô.
Ñaây laø taøi lieäu ñaõ ñöôïc chænh lyù, boå xung vaø coù söûa chöõa lôùn veà noäi dung vaø hình thöùc trình
baøy sau moät thôøi gian daøi ruùt kinh nghieäm trong giaûng daïy vaø trong thöïc teá lao ñoäng saûn
xuaát.
Chuùng toâi ñaõ maïnh daïn boû caùc noäi dung quaù cuõ maø hieän nay ñaõ quaù laïc haäu, trình baøy sô
löôïc caùc noäi dung coù theå thích öùng trong moät giai ñoaïn ngaén vaø coá gaéng bieân soaïn caùc noäi
dung môùi phuø hôïp vôùi tình hình thöïc teá cuûa Vieät Nam vaø söï phaùt trieån cuûa ngaønh oâtoâ treân
theá giôùi.
Chuùng toâi chaân thaønh caûm ôn caùc thaøy trong Boä Moân Ñoäng Cô Khoa Cô Khí Ñoäng Löïc ñaõ
ñoùng goùp nhieàu yù kieán quí baùu giuùp chuùng toâi hoaøn thaønh taøi lieäu naøy. Tuy nhieân, söï bieân
soaïn khoâng theå traùnh nhöõng thieáu soùt nhaát ñònh, chuùng toâi haân hoan ñoùn nhaän söï ñoùng goùp
chaân thaønh cuûa quùi ñoïc giaû.
Tp. HCM ngaøy 14 thaùng 4 naêm 2007
Ngöôøi bieân soaïn




NGUYEÃN TAÁN LOÄC
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


CHÖÔNG 1

PHÖÔNG PHAÙP SÖÛ DUÏNG DUÏNG CUÏ

A. KHAÙI QUAÙT
Caùc loaïi duïng cuï tay, duïng cuï kieåm tra, duïng cuï ñaëc bieät, duïng cuï ño ñieän… duøng ñeå kieåm tra, baûo
trì vaø söûa chöõa xe coä. Ñeå ñaûm baûo coâng vieäc ñaït ñöôïc hieäu quaû cao vaø an toaøn trong coâng vieäc,
chuùng ta phaûi tuaân thuû ñuùng caùc qui taéc cô baûn sau:




1. Löïa choïn duïng cuï phuø hôïp nhaát ñeå tieán haønh coâng vieäc moät caùch coù hieäu quaû vaø an toaøn trong
lao ñoäng.
2. Duïng cuï phaûi saïch seõ vaø luoân luoân lau chuøi ñeå traùnh söï trôn trôït khi thao taùc.
3. Saép xeáp duïng cuï coù thöù töï, ngaên naép. Neân ñaët chuùng trong thuøng duïng cuï hoaëc moùc treo vaø ñaët
chuùng coù thöù töï ñeå traùnh laõng phí thôøi gian khoâng caàn thieát
4. Khi caàn trao duïng cuï cho moät ngöôøi khaùc, phaûi naém chaët duïng cuï vaø ñöa ñuùng vò trí thích hôïp
ñeå traùnh söï toån thöông khi chuùng ta buoâng duïng cuï.

3
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

5. Caùc duïng cuï bò cuøn, loûng hoaëc bò hö hoûng, neân thay môùi.
6. Phaûi choïn duïng cuï ñuùng heä ñeå traùnh laøm hoûng duïng cuï vaø laøm hoûng caùc ñaàu bu loâng ñai oác.
B. DUÏNG CUÏ TAY
Duïng cuï caàm tay laø duïng cuï ñöôïc söû duïng thöôøng xuyeân ñeå ñieàu chænh, baûo trì vaø söûa chöõa oâtoâ. Noù
ñöôïc duøng ñeå nôùi loûng, xieát chaët bu loâng ñai oác. Veà kích thöôùc duïng cuï tay coù hai heä:
Heä mi li meùt: 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 27mm …
Heä Inches: ¼, 5/16, 3/8, 7/16, ½, 9/16, 5/8, 11/16, ¾, 13/16, 7/8, 15/16, 1” , 1¼ …
Duïng cuï tay coù caùc daïng cô baûn nhö sau.
I. CHÌA KHOAÙ MIEÄNG
Caùc chìa khoaù mieäng duøng ñeå nôùi loûng, xieát chaët bu loâng ñai oác. Khi söû duïng caàn phaûi löïa choïn
kích côõ, hình daïng, beà daøy duïng cuï cho phuø hôïp vôùi coâng vieäc vaø phaûi ñaët duïng cuï ñuùng vò trí khi
thao taùc. Kích thöôùc cuûa hai ñaàu khoaù mieäng laø khaùc nhau.




Goùc nghieâng cuûa khoùa mieäng ñöôïc cheá taïo leäch moät goùc 15° so vôùi thaân, ñeå thao taùc deã daøng nhaát
laø ôû nhöõng nôi chaät heïp.
Trong söû duïng, khi thaùo hoaëc xieát chaët bu loâng ñai oác luoân luoân keùo chìa khoaù veà phía mình.
Khoâng ñöôïc ñaåy duïng cuï trong thao taùc vôùi moät löïc lôùn, duïng cuï coù theå bò tröôït laøm hö hoûng duïng
cuï vaø gaây toån thöông cho ngöôøi söû duïng.
Khi caàn thieát phaûi ñaåy duïng cuï, neân duøng loøng baøn tay ñeå giaûm söï ruûi ro khi duïng cuï bò tröôït.




Khoâng ñöôïc söû duïng caùc duïng cuï khaùc ñeå caâu noái hoaëc duøng buùa, caùc vaät cöùng khaùc ñaùnh vaøo ñeå
taêng löïc, nhaèm traùnh laøm hö hoûng duïng cuï.
Khi caàn duøng löïc lôùn, chuùng ta coù theå duøng duïng cuï khaùc nhö caàn xieát vaø khoaù oáng ñeå thay theá.



4
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




II. CHÌA KHOAÙ HAI ÑAÀU VOØNG
Kích thöôùc cuûa hai ñaàu khoùa voøng laø khaùc nhau. Noù duøng ñeå nôùi loûng hoaëc xieát chaët bu loâng ñai oác
vôùi moät löïc lôùn. Khaùc vôùi khoùa mieäng, khoùa voøng baáu vaøo ñaàu bu loâng ñai oác ôû 6 maët, neân noù khoù
bò tuoät khi thao taùc.
Beà maët coâng taùc cuûa duïng cuï laø 12 caïnh hoaëc 6 caïnh vaø cuõng coù theå daïng khoaù boâng. Loaïi 6 caïnh,
duïng cuï tieáp xuùc maët vôùi ñaàu bu loâng ñai oác, duøng ñeå thaùo xieát vôùi moät löïc lôùn hoaëc ñeå thaùo ñaàu
bu loâng ñai oác ñaõ bò hoûng, khi thao taùc duïng cuï phaûi xoay moät goùc 60 ñoä.




Ñeå thao taùc ôû nhöõng nôi thaät khoù khaên ngöôøi ta cheá taïo ra moät soá daïng ñaëc bieät nhö khoùa voøng
cong, khoùa voøng hôû ñeå thaùo xieát raéc co cuûa caùc ñöôøng oáng hoaëc khoaù voøng töï ñoäng ñeå thao taùc
nhanh choùng…




Khi söû duïng phaûi löïa choïn duïng cuï phuø hôïp, ñuùng kích thöôùc, tra chìa khoùa vaøo phaûi tieáp xuùc toát
vôùi ñaàu bu loâng - ñai oác.



5
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




III. KHOAÙ VOØNG MIEÄNG
Khoaù voøng mieäng laø khoùa coù moät ñaàu voøng vaø moät ñaàu mieäng, kích thöôùc cuûa hai ñaàu duïng cuï laø
nhö nhau. Duïng cuï naøy coù ñaëc ñieåm laø deã daøng thao taùc theo töøng vò trí cuï theå.




IV. KHOAÙ OÁNG
Khoaù oáng ñöôïc duøng ñeå thaùo xieát bu loâng-ñai oác vôùi moät löïc lôùn. Khi söû duïng, khoùa oáng ñöôïc keát
hôïp vôùi caàn xieát vaø caây noái.
CAÀN XIEÁT
Caàn xieát raát ña daïng, noù coù theå laø caàn xieát moâ men, caàn xieát töï ñoäng, caàn xieát tay quay, caàn xieát
laéc leùo, caàn xieát chöõ T … Tuøy theo trò soá löïc xieát vaø vò trí, löïa choïn caàn xieát daøi hay ngaén cho phuø
hôïp vôùi coâng vieäc.
Ñaàu vuoâng caàn xieát phaûi phuø hôïp vôùi loã vuoâng cuûa caây noái vaø ñaàu vuoâng cuûa caây noái cuõng phaûi
phuø hôïp vôùi loã vuoâng cuûa khoùa oáng.
CAÂY NOÁI
Chieàu daøi cuûa caây noái daøi ngaén khaùc nhau. Noù coù theå laø loaïi truï daøi, laéc leùo, caây noái meàm …Trong
söû duïng phaûi löïa choïn cho phuø hôïp vôùi coâng vieäc. Chuùng ta coù theå taêng chieàu daøi cuûa caây noái baèng
caùch gheùp nhieàu caây noái laïi vôùi nhau.




6
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


KHOAÙ OÁNG
Khoùa oáng coù nhieàu loaïi: loaïi nhoû, trung bình vaø loaïi lôùn… Loã tieáp xuùc vôùi bu loâng ñai oác coù theå
daïng 12 caïnh hoaëc 6 caïnh. Vì vaäy, söï löïa choïn khoùa oáng phuø hôïp vôùi moãi coâng vieäc cuï theå laø raát
caàn thieát.
CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Choïn khoaù oáng cho phuø hôïp vôùi ñaàu bu loâng ñai oác.
Choïn caàn xieát vaø caây noái coù ñaàu vuoâng phuø hôïp vôùi loã cuûa khoùa oáng.




Caây noái laéc leùo ñöôïc duøng ôû nhöõng nôi maø caây noái thaúng khoâng thao taùc ñöôïc.
Khi thao taùc, ñaàu khoùa oáng phaûi tieáp xuùc heát beà maët cuûa ñaàu bu loâng ñai oác.
Ñeå thao taùc nhanh, chuùng ta coù theå duøng caàn xieát töï ñoäng hoaëc thay ñoåi chieàu daøi caùnh tay ñoøn
cuûa caàn xieát.
Khoâng ñöôïc caâu noái hoaëc duøng buùa ñeå taêng löïc ñeå traùnh laøm hö hoûng duïng cuï.




KHOAÙ BU GI
Laø loaïi duïng cuï chuyeân duøng, chæ ñeå thaùo vaø xieát caùc bu gi. Beân trong khoùa coù moät voøng nam chaâm
vónh cöûu hoaëc voøng cao su ñeå giöõ bu gi trong khoùa oáng khoâng rôùt ra ngoaøi. Khoùa bu gi hieän ñang söû
duïng coù kích thöôùc laø 5/8” hoaëc 13/16”.

7
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

Khoùa bu gi ñöôïc keát hôïp vôùi caây noái daøi vaø caàn xieát chöõ T. Noù phaûi ñöôïc ñaët ñoàng taâm vôùi bu gi,
traùnh khoaù bò nghieâng laøm gaõy ñaàu bu gi.
ÔÛ moät soá xe ngöôøi ta cheá taïo khoùa bu gi loaïi chuyeân duøng ñeå deã daøng thao taùc trong vuøng khoâng
gian heïp maø loaïi khoaù thöôøng raát khoù thöïc hieän coâng vieäc.




V. MOÛ LEÁT
Ñaây laø loaïi khoùa mieäng kích thöôùc coù theå thay ñoåi ñöôïc phuø hôïp vôùi ñaàu cuûa bu loâng ñai oác.




Chæ söû duïng moû leát ñeå thay theá khoùa mieäng khi thaät caàn thieát, khoâng neân laïm duïng ñeåå traùnh laøm
hö hoûng ñaàu bu loâng ñai oác.
VI. TUOÁC NÔ VÍT
Ñöôïc duøng ñeå nôùi loûng hoaëc xieát chaët caùc ñaàu vít ñai oác. Kích thöôùc cuûa caùc ñaàu vít cuõng gioáng
nhö caùc loaïi khoùa thoâng duïng. Vì vaäy, khi söû duïng phaûi löïa choïn cho phuø hôïp vôùi coâng vieäc.




CAÙCH SÖÛ DUÏNG.
1. Khi thao taùc löïa choïn ñaàu tuoác nô vít coù kích thöôùc vaø hình daïng phuø hôïp vôùi ñaàu vít vaø vò trí.
2. Giöõ noù thaúng ñöùng vôùi ñaàu vít khi thaùo xieát.
3. Khoâng ñöôïc duøng kìm ñeå taêng löïc cho tuoác nô vít, ñeå traùnh laøm hö hoûng ñaàu vít.
4. Neáu nhö ñaàu vít thaùo khoù, neân eùp chaët tuoác nô vít vaøo ñaàu vít vaø xoay, keát quaû seõ ñaït ñöôïc nhö
mong muoán.
Neáu thaùo quaù khoù khaên, duøng tuoác nô vít cho pheùp ñoùng, hoaëc cho pheùp taêng löïc ñeå thöïc hieän.


8
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

Loã treân ñaàu vít coù raát nhieàu daïng raõnh khaùc nhau: Raõnh duøng cho vít ñaàu deïp, ñaàu chöõ thaäp, ñaàu
luïc giaùc, loã nhieàu caïnh…




Ngoaøi caùc loaïi tuoác nô vít treân, ngöôøi ta coøn cheá taïo loaïi tuoác nô vít ñoùng ñeå thaùo vaø xieát vôùi moät
löïc lôùn.




Ñeå thuaän tieän trong söû duïng vaø giaûm khoâng gian chöùa ñöïng, ngöôøi ta coøn cheá taïo tuoác nô vít coù
nhieàu ñaàu ñeå deã daøng choïn löïa phuø hôïp vôùi coâng vieäc.
VII. KÌM
Kìm coù raát nhieàu daïng: Kìm moû nhoïn, kìm hai loã, kìm baám, kìm moû quaï… Chöùc naêng chính cuûa noù
laø duøng ñeå keïp chaët chi tieát vaø duøng ñeå caét daây.
KÌM HAI LOÃ
Kìm hai loã duøng ñeå keïp chaët vaø duøng ñeå caét daây ñieän. Kìm naøy coù theå hieäu chænh ñöôïc ñoä môû cuûa
mieäng kìm khi thay ñoåi vò trí choát vaøo moät trong hai loã gaàn mieäng kìm.
Khoâng ñöôïc söû duïng noù ñeå thaùo hoaëc xieát bu loâng ñai oác.




9
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


KÌM MOÛ NHOÏN
Kìm moû nhoïn duøng ñeå gaép hoaëc giöõ caùc choát vaø caùc chi tieát coù kíck thöôùc beù hoaëc duøng ñeå thao taùc
ôû nhöõng vuøng khoâng gian heïp maø kìm hai loã khoâng söû duïng ñöôïc.
Khoâng ñöôïc söû duïng löïc lôùn, ñeå traùnh laøm hoûng mieäng kìm.




KÌM BAÁM
Noù ñöôïc söû duïng khi caàn moät löïc lôùn caàn thieát ñeå keïp thaät chaët caùc chi tieát hoaëc duøng noù ñeå thaùo
caùc ñaàu bu loâng ñai oác bò hoûng. Kìm baám cuõng coù raát nhieàu kích côõ khaùc nhau vaø coâng duïng cuõng
khaùc nhau.




KÌM CAÉT
Ñöôïc duøng ñeå thaùo hoaëc caét daây ñieän, ngoaøi ra noù coøn ñöôïc söû duïng ñeå nhoå caùc choát. Khoâng ñöôïc
duøng kìm caét ñeå caét loø xo hay moät vaät cöùng, ñeå traùnh laøm hö hoûng mieäng caét cuûa kìm.




CAÙC LOAÏI KÌM KHAÙC
Ngoaøi caùc loaïi kìm thoâng duïng ñaõ ñöôïc neâu treân, coøn coù caùc loaïi kìm chuyeân duøng khaùc nhö: kìm
thaùo loø xo thaéng, kìm thaùo xeùc maêng, kìm thaùo laép daây cao aùp, kìm môû khoen chaän, kìm thaùo coïc
bình accu …


10
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




VIII. CAÙC LOAÏI BUÙA
Buùa ñöôïc duøng ñeå ñoùng hoaëc duøng ñeå thaùo caùc chi tieát. Ngoaøi buùa ñaàu cöùng, coøn raát nhieàu loaïi buùa
ñaàu meàm ñöôïc söû duïng ñeå traùnh laøm hö hoûng beà maët cuûa caùc chi tieát.
CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Khi söû duïng caàm vaøo phaàn ñuoâi caùn buùa, khoâng ñöôïc naém ôû giöõa caùn buùa vaø duøng caùc phaàn khaùc
cuûa buùa ñeå ñoùng. Choïn loaïi buùa söû duïng cho phuø hôïp vôùi coâng vieäc ñeå traùnh laøm hö hoûng beà maët
caùc chi tieát.




Tröôùc khi söû duïng phaûi kieåm tra ñaàu buùa keát noái coù chaéc chaén hay khoâng. Neáu loûng leûo phaûi
tra caùn laïi.
Ngoaøi buùa ñaàu saét, coøn coù buùa ñaàu ñoàng, buùa cao su cöùng hay meàm. Caùc loaïi buùa ñaàu meàm
ñöôïc thao taùc treân caùc beà maët coù ñoä chính xaùc cao hoaëc caùc chi tieát cheá taïo baèng hôïp kim
meàm.
Troïng löôïng cuûa buùa thay ñoåi roäng, tuøy theo coâng vieäc maø chuùng ta löïa choïn cho phuø hôïp.
IX. THANH ÑOÀNG
Thanh ñoàng laø duïng cuï söû duïng thoâng duïng,
noù ñöôïc keát hôïp vôùi buùa saét ñeå thaùo hoaëc eùp
chaët caùc chi tieát laïi vôùi nhau. Thanh ñoàng
ñöôïc cheá taïo baèng đồng, để baûo veä caùc chi
tieát trong söûa chöõa.
Khi söû duïng thanh ñoàng bò loe ôû phaàn ñaàu,
phaûi söûa chöõa, tröôùc khi söû duïng.




11
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


X. CAÂY CAÏO JOINT
Được duøng laøm saïch beà maët laép gheùp khi thay moät joint cuõ baèng moät joint môùi. Söû duïng caïnh beùn
ñeå laøm saïch beà maët caùc chi tieát. Caån thaän traùnh laøm hoûng beà maët laép gheùp.




XI. CAÂY ÑOÄT DAÁU
Caây ñoät daáu duøng ñeå laøm daáu caùc chi tieát laép gheùp, ñeå khi laép gheùp laïi ñuùng vị trí ban ñaàu hoaëc
duøng ñeå laøm daáu loã ñeå ñònh taâm muõi khoan.
Khi caàn khoan moät loã, caàn thieát phaûi ñoät moät daáu loã caàn khoan ñeå traùnh muõi khoan leäch vò trí khi
khoan.




Khi laáy daáu phaûi nhìn thaúng vaø ñaët nghieâng caây ñoät daáu, ñeå maét coù theå xaùc ñònh ñuùng vò trí caàn ñoät.
Sau ñoù ñaët ñöùng caây ñoät daáu vaø laáy daáu.




12
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


XII. CAÂY LOÙI
Ñöôïc söû duïng ñeå ñoùng caùc ri veâ vaø caùc choát. Tröôùc khi söû duïng phaûi löïa choïn kích thöôùc caây loùi
phuø hôïp vôùi coâng vieäc.




XIII. DUÏNG CUÏ THAÙO XIEÁT BAÈNG KHÍ NEÙN
Duïng cuï naøy ñöôïc söû duïng raát phoå bieán. ÔÛ nhöõng nôi coù khoaûng khoâng gian roäng, chuùng thao taùc
raát nhanh choùng. Khi söû duïng phaûi löïa choïn kích côõ duïng cuï cho phuø hôïp vôùi moâ men vaø ñieàu chænh
aùp suaát söû duïng treân duïng cuï cho chính xaùc.




Phöông tieän naøy duøng ñeå thaùo ñai oác ñaàu truïc khuyûu, ñai oác ñaàu pu li maùy phaùt ñieän, bu loâng baùnh
ñaø, taét keâ baùnh xe… thì raát laø nhanh choùng.
C. DUÏNG CUÏ CHUYEÂN DUØNG (SST)
Caùc loaïi duïng cuï tay khoâng theå thöïc hieän heát moïi coâng vieäc, ñoâi khi chuùng coøn laøm hö hoûng caùc chi
tieát hoaëc laøm maát nhieàu thôøi gian ñeå thöïc hieän moät coâng vieäc naøo ñoù. Caùc duïng cuï ñaëc bieät ñöôïc
cheá taïo ñeå khaéc phuïc söï baát lôïi cuûa caùc duïng cuï tay.
Coù raát nhieàu duïng cuï chuyeân duøng, tuyø theo coâng vieäc vaø vò trí maø chuùng coù nhieàu loaïi khaùc nhau
nhö: Caûo ñeå thaùo loïc nhôùt, kìm thaùo xeùc maêng, oáng boùp xeùc maêng, caûo xuù pap, caûo pu li ñaàu truïc
khuyûu, caûo loø xo phuoäc nhuùn, caûo baïc ñaïn, duïng cuï eùp loø xo xuù pap…
Tuy nhieân, duïng cuï chuyeân duøng raát baát lôïi, noù khoâng theå söû duïng vaøo caùc vieäc khaùc, cuõng nhö
khoâng theå söû duïng cho caùc haõng xe khaùc nhau.
CAÙC LOAÏI CAÛO
Caûo duøng chuû yeáu cho vieäc thaùo rôøi caùc baùnh raêng, pu li, oáng loùt, baïc ñaïn…. Bu loâng cuûa caûo taïo
ra moät löïc raát lôùn khi caàn thieát. Phaïm vi söû duïng cuûa caûo raát roäng khi chuùng ta thay ñoåi vò trí caùnh
tay ñoøn, thay ñoåi kích thöôùc treân caûo…



13
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




CAÛO LOÏC NHÔÙT
Chuyeân duøng ñeå thaùo laép loïc nhôùt, kích thöôùc cuûa caûo lôùn nhoû khaùc nhau.




CAÛO XUÙ PAP.
Ñaây laø duïng cuï chuyeân duøng ñeå thaùo vaø laép caùc loø xo xuù pap treân naép maùy.




DUÏNG CUÏ THAÙO PU LI TRUÏC KHUYÛU.
Duøng ñoà gaù keát hôïp vôùi moät caây chòu pu li ñeå thaùo ñai oác ñaàu truïc khuyûu.

14
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




Treân ñaây, chuùng toâi chæ trình baøy moät soá duïng cuï chuyeân duøng mang tính chaát ñaëc tröng, thoâng
duïng. Caùc duïng cuï chuyeân duøng khaùc raát ña daïng, tuøy theo coâng vieäc cuï theå maø chuùng ta löïa choïn
cho ñuùng.
D. DUÏNG CUÏ KIEÅM TRA
Duøng ñeå kieåm tra caùc chi tieát coù ñoä chính xaùc cao. Chuùng bao goàm: Thöôùc keïp, pan me, so keá, caên
laù, com pa, ca lip, nhöïa ño khe hôû, duïng cuï ño loøng xy lanh, caàn xieát moâ men, duïng cuï ño ñieän …
I. CAÀN XIEÁT MOÂ MEN
Caàn xieát moâ men duøng ñeå kieåm tra moâ men khi xieát ñai oác hoaëc con vít theo moät giaù trò cho tröôùc
cuûa nhaø cheá taïo.
Trò soá moâ men xieát ñöôïc theå hieän baèng con soá hieån thò treân duïng cuï, duøng tieáng keâu hoaëc duøng
thang ño keát hôïp vôùi kim chæ thò.
Thöù nguyeân cuûa moâ men xieát laø Ft-lbs, Nm hoaëc Kgm.
Ñoái vôùi loaïi caàn xieát moâ men duøng tieáng keâu, chuùng ta phaûi hieäu chænh trò soá moâ men tröôùc ôû ñuoâi
duïng cuï vaø sau ñoù khoùa laïi. Trong quaù trình xieát, chuùng ta keùo caàn xieát töø töø cho ñeán khi nghe tieáng
keâu phaùt ra töø duïng cuï thì döøng laïi.




CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Söû duïng loaïi duïng cuï thoâng thöôøng ñeå xieát töông ñoái chaët tröôùc, sau ñoù duøng caàn xieát momen
ñeå xieát giai ñoaïn sau cuøng.
Khoâng ñöôïc duøng caàn xieát moâ men ñeå xieát moät trò soá moâ men lôùn hôn trò soá moâ men ñöôïc qui
ñònh treân duïng cuï.
Khi xieát, moät tay caàm vaøo ñaàu caàn xieát vaø tay coøn laïi keùo duïng cuï veà phía mình ñeå traùnh nguy
hieåm.
II. THÖÔÙC KEÏP
Thöôùc keïp laø duïng cuï ño coù ñoä chính xaùc töông ñoái cao. Noù duøng ñeå ño ñöôøng kính trong, ñöôøng
kính ngoaøi, chieàu saâu vaø chieàu daøi cuûa chi tieát. Thöôùc keïp coù nhieàu daïng nhö: loaïi soá, loaïi coù ñoàng
hoà bieåu thò vaø loaïi thoâng thöôøng.




15
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




Moät thöôùc keïp coù hai thang, moät thang ño chính vaø moät thang ño phuï. Thang ño chính duøng ñeå xaùc
ñònh soá nguyeân cuûa chi tieát ñöôïc ño, treân thang ño chính ñöôïc khaéc nhieàu vaïch ñeàu nhau, khoaûng
caùch töø vaïch naøy ñeán vaïch kia laø 1mm.
Thang ño phuï duøng ñeå phoái hôïp vôùi thang ño chính, noù duøng ñeå xaùc ñònh kích thöôùc raát beù naèm
giöõa hai vaïch cuûa thang ño chính. Ñoä chính xaùc cuûa thöôùc keïp laø 1/10, 1/20 hoaëc 1/50mm.
Ví duï: Treân thang ño chính cuûa moät thöôùc keïp, ngöôøi ta chia thang ño laøm nhieàu vaïch, moãi vaïch
caùch nhau laø 1mm. Treân thang ño phuï chia laøm 10 khoaûng töông öùng vôùi 9 ñôn vò treân thang ño
chính (9mm). Nhö vaäy moãi khoaûng treân ño phuï caùch nhau laø 1/10 (0,9mm).
CAÙCH SÖÛ DUÏNG THÖÔÙC ÑO
Tröôùc khi söû duïng, laøm saïch thöôùc vaø ñaåy thöôùc ño veà vò trí ban ñaàu, kieåm tra ñieåm 0 treân thang ño
chính vaø ñieåm 0 treân thang ño phuï coù truøng nhau khoâng.
Khi ñaåy phaàn di ñoäng cuûa thöôùc sang beân phaûi, sao cho soá 1 treân thang ño phuï truøng vôùi soáù 1 treân
thang ño chính, thì khoaûng caùch ño ñöôïc laø 0,1mm.




Khi ñaåy phaàn di ñoäng cuûa thöôùc tieáp tuïc sang phaûi, sao cho soá 5 treân thang ño phuï truøng vôùi soá 5
treân thang ño chính, khe hôû xaùc ñònh laø 0,5mm. Luùc naøy soá 0 treân thang ño phuï naèm giöõa soá 0 vaø soá
1 treân thang ño chính.




16
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

Neáu ôû thöôùc keïp, thang ño chính ñöôïc khaéc vaïch, moãi vaïch caùch ñeàu nhau 1mm. Treân thang ño phuï
ñöôïc chia laøm 20 phaàn ñeàu nhau, 20 vaïch treân thang ño phuï töông öùng vôùi 19mm treân thang ño
chính. Vaäy moãi vaïch treân thang ño phuï caùch nhau laø 0,95mm hay 1/20.
CAÙCH ÑOÏC
Tröôùc tieân chuùng ta ñoïc phaàn nguyeân treân thang ño chính, caên cöù vaøo vaïch soá 0 treân thang ño phuï.
Thí duï ôû hình beân döôùi, phaàn nguyeân ñoïc treân thang ño chính laø 45mm.
Sau ñoù ñoïc treân thang ño phuï. Neáu vaïch naøo treân thang ño chính truøng vôùi moät vaïch treân thang ño
phuï, chuùng ta ñoïc con soá treân thang ño phuï. Ví duï hình döôùi, vaïch soá 2,5 treân thang ño phuï truøng
vôùi moät vaïch treân thang ño chính. Kích thöôùc ñoïc treân thang ño phuï laø 0,25.




Toång hôïp kích thöôùc treân hai thang ño, kích thöôùc ñöôïc xaùc ñònh laø:
45mm + 0,25 = 45,25mm


III. PAN-ME
Pan me ño trong vaø pan me ño ngoaøi laø duïng ño chính xaùc ñöôøng kính trong vaø ñöôøng kính ngoaøi
cuûa caùc chi tieát. Ñoä chính xaùc cuûa pan me thöôøng laø 0,01mm, ñoâi khi laø 0,001mm.
PAN-ME ÑO NGOAØI
Duøng ñeå ño ñöôøng kính ngoaøi cuûa caùc chi tieát. Caáu truùc pan-me goàâm phaàn coá ñònh laø moät oáng boïc
beân ngoaøi phía treân coù khaéc vaïch, moãi vaïch caùch nhau laø 1mm vaø ñaây laø thang ño chính cuûa thöôùc
ño.




17
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ



Moät voøng saét boá trí beân ngoaøi oáng boïc vaø coù theå xoay ñöôïc, treân voøng saét naøy ñöôïc chia laøm 50
vaïch ñeàu nhau theo voøng troøn cuûa noù, ñaây chính laø thang ño phuï. Khoaûng caùch ño toái ña cuûa moät
pan me laø 25mm . Do ñoù pan me ñöôïc chia laøm nhieàu côõ, ñeå ño giaù trò töø 0 – 25mm, 25 – 50mm, 50
- 75mm, 75 – 100mm…
NGUYEÂN LYÙ THÖÔÙC ÑO
Nguyeân lyù cuûa thöôùc döïa vaøo cô sôû moät con vít xoay trong moät con ñai oác coá ñònh. Khi xoay con vít
moät voøng thì con vít seõ di chuyeån moät ñoaïn baèng moät böôùc ren.
ÔÛ pan me, ñai oác coá ñònh öùng vôùi oáng beân trong vaø con vít laø truïc cuûa pan me. Böôùc cuûa truïc pan
me laø 0,5mm. Khi voøng saét xoay moät voøng, truïc pan me cuõng xoay moät voøng vaø noù di chuyeån moät
ñoaïn laø 0,5mm. Khi voøng saét xoay moät khoaûng trong 50 khoaûng chia, truïc di chuyeån moät ñoaïn laø
0,01mm theo taâm cuûa truïc.
HIEÄU CHÆNH PAN ME
Tröôùc khi söû duïng phaûi lau chuøi duïng cuï ño saïch seõ, truïc pan-me phaûi chuyeån ñoäng nheï nhaøng, ñeå
ñaûm baûo ñoä chính xaùc khi ño.
Xoay truïc cuûa thöôùc töø töø, cho ñeán khi truïc gaàn chaïm vaøo ñeá cuûa thöôùc.
Xoay ñuoâi pan me cho beà maët cuûa truïc vaø ñeá chaïm nhau vaø tieáp tuïc xoay cho hai beà maët aùp
vaøo nhau vôùi moät aùp löïc qui ñònh. Khi aùp löïc cuûa hai beà maët ñuùng qui ñònh, cô caáu truyeàn ñoäng
seõ bò tröôït khi ta tieáp tuïc xoay ñuoâi truïc pan me. Coá ñònh truïc pan me baèng khoaù haõm.
Moät thöôùc pan me ñöôïc coi laø chính xaùc, neáu vaïch soá 0 treân vaønh saét thaúng haøng vôùi ñöôøng
chuaån treân oáng boïc ngoaøi.
Neáu coù söï sai leäch thöôùc töø 0,02mm trôû xuoáng, duøng khoùa hieäu chænh ñeå xoay oáng boïc ngoaøi
cuûa thöôùc sao cho soá 0 treân voøng saét truøng vôùi ñöôøng chuaån treân oáng boïc ngoaøi.




Khi söï sai leäch cuûa thöôùc lôùn hôn 0,02mm, coá ñònh truïc baèng khoùa haõm. Duøng chìa khoùa nôùi loûng
ñuoâi pan me vaø ñieàu chænh ñieåm 0 treân voøng saét truøng vôùi ñöôøng chuaån. Xieát chaët ñuoâi pan me vaø
kieåm tra laïi.




18
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ




CAÙCH ÑOÏC PAN ME
Ñoïc phaàn nguyeân phía treân oáng boïc ngoaøi tröôùc so vôùi meùp cuûa voøng saét.
Ñoïc phaàn döôùi oáng boïc ngoaøi. Vaïch ôû döôùi ñöôøng chuaån bieåu thò 0,5mm.
Ñoïc vaïch naøo treân voøng saét truøng vôùi ñöôøng chuaån.




PAN ME ÑO TRONG
Pan me ño trong duøng ñeå ño kích thöôùc beân trong cuûa caùc chi tieát. Caáu taïo cuûa pan me ño trong
töông töï nhö pan me ño ngoaøi, Chuùng chæ khaùc nhau veà hình daïng.




19
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Caùch söû duïng cuûa pan me ño trong phöùc taïp hôn pan me ño ngoaøi. Khi söû duïng chuùng ta theo
phöông phaùp sau. Ví duï, ño ñöôøng kính cuûa xy lanh.
Coá ñònh ñaàu coá ñònh cuûa pan me trong loøng xy lanh vaø sau ñoù hieäu chænh pan me theo chieàu
taêng kích thöôùc cuûa duïng cuï, ñoàng thôøi di chuyeån ñaàu hieäu chænh ñöôïc theo phöông ñöùng ñeå
xaùc ñònh kích thöôùc beù nhaát. Xaùc ñònh ñieåm naøy baèng caùch ghi nhôù.
Sau ñoù di chuyeån pan me theo chieàu ngang ñi qua ñieåm vöøa xaùc ñònh treân vaø xaùc ñònh ñöôøng
kính lôùn nhaát. Khoùa duïng cuï vaø ñoïc trò soá naøy töông töï nhö pan me ño ngoaøi.




IV. SO KEÁ
So keá laø duïng cuï ño coù phaïm vi ño khoâng lôùn, ña soá ñöôïc söû duïng ñeå phaùt hieän söï cheânh leäch caùc
kích thöôùc. So keá thöôøng ñöôïc duøng ñeå ño khoaûng dòch chuyeån beù, kieåm tra söï baèng phaúng, ñoä
cong cuûa truïc, ñoä ñaûo caùc chi tieát chuyeån ñoäng quay…
Ñoä chính xaùc cuûa so keá thoâng thöôøng laø 0,01mm vaø phaïm vi ño laø 10mm. Coù loaïi so keá coù ñoä chính
xaùc 0,001mm vaø phaïm vi ño laø 3mm.
Maët soá chính coù ñöôøng kính lôùn vaø laøm vieäc vôùi kim lôùn, khoaûng caùch moãi vaïch cuûa maët soá chính
laø 0,01mm hoaëc 0,001mm. Maët soá phuï coù ñöôøng kính nhoû vaø laøm vieäc vôùi kim nhoû, khoaûng caùch
moãi vaïch laø 1mm hoaëc 0,1mm. Khi kim lôùn quay moät voøng thì kim nhoû thöïc hieän ñuùng moät vaïch.
Moät soá so keá ñöôïc cheá taïo ñaëc bieät mang tính chaát chuyeân duøng nhö so keá chuyeân ñeå ño chieàu
saâu…




20
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Baûo ñaûm truïc so keá di chuyeån nheï nhaøng.
Truïc so keá phaûi ñaët vuoâng goùc vôùi beà maët caàn kieåm tra.
Khi ñoïc trò soá, maét phaûi nhìn thaúng vaøo maët ñoàng hoà.
Khi söû duïng, so keá ñöôïc keát hôïp vôùi ñoà gaù.
VÍ DUï: Ñeå kieåm tra ñoä cong cuûa truïc khuỷu chuùng ta thöïc hieän nhö sau:




1. Ñaët khoái chöõ V leân maët chuaån.
2. Ñaët truïc khuỷu leân hai khoái chöõ V.
3. Ñaët ñaàu truïc so keá chaïm nheï vaøo beà maët caàn kieåm tra.
4. Xoay truïc töø töø ñuùng vò trí maø kim lôùn so keá chæ giaù trò nhoû nhaát.
5. Xoay maët ñoàng hoà sao cho vaïch soá 0 truøng vôùi kim lôùn cuûa so keá.
6. Baèng caùch xoay truïc töø töø vaø ñoïc toång söï di chuyeån cuûa hai kim so keá.
V. CA LIP
Ca lip laø duïng cuï ño ñöôïc söû duïng gaàn gioáng nhö so keá . Ca lip coù hai loaïi, ñoù laø loaïi ño trong vaø
loaïi ño ngoaøi. Ca lip ño trong ñöôïc söû duïng ñeå ño caùc ñöôøng kính nhoû maø pan me ño trong khoâng
theå ño ñöôïc.




Ví duï: Kieåm tra ñöôøng kính trong cuûa oáng kềm xuù pap.
1. Ño sô boä ñöôøng kính trong cuûa oáng kềm baèng thöôùc keïp. Thí duï laø 8,40mm.

21
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

2. Choïn pan me ño ngoaøi 0 – 25mm vaø ñaët noù vaøo ñoà gaù pan me.
3. Chænh ñoä lôùn cuûa pan me laø 8,50mm vaø khoaù duïng cuï laïi.
4. Ñöa hai caøng ño cuûa calip vaøo pan- me nhö hình veõ.
5. Di chuyeån caøng ño ca lip, xaùc ñònh vò trí kim treân so keá chæ giaù trò beù nhaát vaø xoay maët ngoaøi
cuûa ñoàng hoà sao cho soá 0 treân maët ñoàng hoà ngay vôùi kim. Laáy ca lip ra ngoaøi.




6. AÁn nuùt baám treân ñoàng hoà ñeå kheùp caøng ño vaø ñöa noù vaøo oáng kềm xuù pap vaø xaùc ñònh ñöôøng
kính trong gioáng nhö pan me ño trong. Ñoïc giaù trò treân ca lip so vôùi soá 0 treân maët ñoàng hoà.
7. Ví duï kim cuûa ñoàng hoà leäch so vôùi soá 0 treân maët ñoàng hoà veà phía nhoû laø 8 vaïch. Töùc laø ñöôøng
kính trong oáng kềm xuù pap nhoû hôn kích thöôùc cuûa pan me laø 0,08mm.
8. Ñöôøng kính trong cuûa oáng kềm xuù pap laø: 8,50mm – 0,08mm = 8,42mm.
VI. DUÏNG CUÏ ÑO XY LANH
Ñaây laø duïng cuï chuyeân duøng ñöôïc cheá taïo ñeå kieåm tra ñöôøng kính trong cuûa xy lanh. Noù bao goàm
moät so keá, boä phaän caûm nhaän vaø thanh noái.
Söï di chuyeån cuûa ñaàu di ñoäng ôû boä caûm nhaän ñöôïc thoâng qua caùc cô caáu vaø ñöôïc bieåu thò treân kim
cuûa so keá.
Ví duï: Kieåm tra ñöôøng kính xy lanh.
1. Duøng thöôùc keïp ño sô boä ñöôøng kính
xy lanh. Ví duï 80,90mm
2. Kieåm tra söï di chuyeån nheï nhaøng cuûa
ñaàu di ñoäng vaø so keá.
3. Choïn truïc thay theá ôû vò trí 80mm vaø
choïn voøng ñeäm coù kích thöôùc 1mm
trong hoäp duïng cuï ño. Gaù chuùng vaøo
boä caûm nhaän.
4. Chænh pan me ño ngoaøi coù kích thöôùc
laø 81mm.
5. Ñaët ñaàu ño vaøo pan me vaø hieäu chænh
soá 0 truøng vôùi kim daøi cuûa so keá.
6. Ñaët nghieâng duïng cuï ño vaøo xy lanh caàn kieåm tra. Giöõ coá ñònh ñaàu cuûa boä caûm nhaän vaø dòch
chuyeån ñaàu coù truïc thay theá di chuyeån theo nhö hình veõ beân döôùi. Xaùc ñònh ñöôøng kính beù nhaát
treân so keá. Ví duï ñoä leäch cuûa kim so keá so vôùi soá 0 laø 5 vaïch veà phía nhoû. Töùc ñöôøng kính ñang


22
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

ño nhoû hôn kích thöôùc 81mm cuûa pan me laø 0,05mm. Vaäy ñöôøng kính taïi vò trí ñang ño laø:
81mm – 0,05mm = 80,95mm




VII. NHÖÏA KIEÅM TRA KHE HÔÛ
Ñeå kieåm tra khe hôû daàu moät caùch nhanh nhaát, ngöôøi ta söû duïng coïng nhöïa tieâu chuaån ñeå kieåm tra.
Trong ñoäng cô oâtoâ, coïng nhöïa duøng ñeå kieåm tra khe hôû daàu truïc cam, khe hôû ñaàu to thanh truyeàn,
khe hôû coå truïc chính…
Voû coïng nhöïa coù maøu xanh laù duøng ñeå ño khe hôû töø 0,025 ñeán 0,076mm, maøu ñoû ño khe hôû töø
0,051 ñeán 0,152mm vaø maøu xanh töø 0,102 ñeán 0,229mm. Tröôùc khi ño khe hôû phaûi löïa choïn kích
thöôùc coïng nhöïa phuø hôïp .
PHÖÔNG PHAÙP ÑO
Ví duï:ï Kieåm tra khe hôû laép gheùp giöõa ñaàu to thanh truyeàn vaø choát khuyûu.
1. Thaùo naép ñaàu to thanh truyeàn ra khoûi choát khuyûu vaø laøm saïch beà maët caàn kieåm tra.
2. Caét coïng nhöïa coù chieàu daøi beù hôn chieàu daøi cuûa coå truïc vaø ñaët noù doïc theo ñöôøng sinh cuûa
choát khuyûu.
3. Laép naép ñaàu to thanh truyeàn trôû laïi
ñuùng vò trí.
4. Duøng caàn xieát moâ men xieát ñeàu vaø
ñuùng trò soá moâ men qui ñònh
5. Thaùo naép ñaàu to vaø duøng voû bao coïng
nhöïa ñeå xaùc ñònh trò soá khe hôû daàu.
Chuù yù: Treân voû bao coïng nhöïa baèng giaáy
cho chuùng ta caùc beà roäng khaùc nhau vaø beân
caïnh coù cho trò soá khe hôû. Do vaäy, chuùng ta
chæ caàn xaùc ñònh beà roäng cuûa coïng nhöïa
treân choát khuyûu khôùp vôùi moät beà roäng treân
voû bao, chuùng ta seõ xaùc ñònh ñöôïc khe hôû
ñang ño cuûa coå truïc.




23
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


VIII. CAÊN LAÙ
Caên laù duøng ñeå xaùc ñònh khe hôû giöõa hai beà maët baèng phöông phaùp tieáp xuùc. Caên laù laø nhöõng laù
theùp coù hai maët ño song song, chieàu daøy cuûa noù ñaõ ñöôïc xaùc ñònh tröôùc.
Caên laù taäp hôïp thaønh boä, keïp chaët trong voû kim loaïi theo thöù töï beà daøy taêng daàn. Beà daøy cuûa caên laù
thöôøng thay ñoåi töø 0,03mm ñeán 1mm.
Caên laù thöôøng ñöôïc duøng ñeå kieåm tra ñoä cong veânh cuûa naép maùy vaø thaân maùy, kieåm tra khe hôû doïc
thanh truyeàn, khe hôû caùc baùnh raêng cuûa bôm nhôùt, ñieàu chænh khe hôû xuù pap…
CAÙCH SÖÛ DUÏNG
Tröôùc khi ño caàn phaûi lau saïch caùc laù theùp vaø caùc chi tieát caàn ño, söï dính daàu nhôùt caën baån… seõ
laøm cho keát quaû ño khoâng chính xaùc.




Chuùng ta coù theå gheùp nhieàu laù theùp laïi vôùi nhau ñeå ño, nhöng baûo ñaûm söï sai soá cuûa caùc laù theùp
gheùp laïi laø nhoû nhaát.
Khi ño ñaët caên laù vaøo giöõa hai chi tieát caàn ño khe hôû. Neáu caên laù di chuyeån nheï nhaøng giöõa hai beà
maët, phaûi söû duïng caên laù coù beà daøy lôùn hôn cho ñeán khi caûm nhaän ñöôïc söï di chuyeån cuûa caên laù coù
moät löïc caûn nhaát ñònh. Beà daøy caên laù chính laø khe hôû giöõa hai beà maët chi tieát.
IV. COM- PA
Coù hai loaïi com pa. Ñoù laø com pa ño trong vaø com pa ño ngoaøi. Com pa ño trong ñöôïc söû duïng ñeå
ño caùc kích thöôùc beân trong maø caùc duïng cuï khaùc khoù theå ño ñöôïc.
Phöông phaùp söû duïng com pa ño trong gioáng nhö pan-me ño trong. Kích thöôùc sau khi kieåm tra
ñöôïc xaùc ñònh laïi baèng thöôùc caëp hoaëc baèng pan me. Ngöôøi ta thöôøng duøng com pa ñeå so saùnh caùc
kích thöôùc vôùi nhau.




24
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


X. CAÙC LOAÏI DUÏNG CUÏ KHAÙC
Ngoaøi caùc loaïi duïng cuï thoâng duïng ñöôïc giôùi thieäu ôû caùc phaàn treân, ngöôøi ta coøn cheá taïo raát nhieàu
loaïi khaùc nhö döôõng ño böôùc ren, duïng cuï ño goùc, eâke, duïng cuï kieåm tra hieäu chænh khe hôû bu gi,
thöôùc thaúng…




E. THIEÁT BÒ KIEÅM TRA ÑOÄNG CÔ
Thieát bò kieåm tra ñoäng cô coù raát nhieàu vaø raát ña daïng. Ñeå kieåm tra, chaån ñoaùn oâtoâ ngöôøi ta duøng
caùc thieát bò sau:
Maùy phaân tích khí thaûi.
Duïng cuï kieåm tra thôøi ñieåm ñaùnh löûa vaø ño soá voøng quay ñoäng cô.
Ñoàng hoàâ ño aùp suaát neùn. Ñoàng hoà ño ñoä chaân khoâng trong ñöôøng oáng naïp.
Duïng cuï taïo chaân khoâng baèng tay.
Duïng cuï kieåm tra aùp suaát nhieân lieäu ñoäng cô phun xaêng.
Thieát bò kieåm tra vaø chaån ñoaùn ñoäng cô xaêng.
Ñoàng hoà ño goùc ngaäm ñieän – Soá voøng quay ñoäng cô.
Duïng cuï ño caùc loaïi xung caàm tay.
Duïng cuï kieåm tra caûm bieán oâxy.




25
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

Thieát bò kieåm tra coâng suaát ñoäng cô.
Thieát bò xaùc ñònh maõ loãi.
Vaø moät soá thieát bò khaùc.
F. CAÙC LOAÏI DUÏNG CUÏ KHAÙC
I. CON ÑOÄI VAØ ÑOÄI KEÂ
Con ñoäi laø duïng cuï ñöôïc söû duïng trong coâng vieäc söûa chöõa caùc boä phaän gaàm oâtoâ. Con ñoäi coù raát
nhieàu daïng nhö con ñoäi thuyû löïc, con ñoäi cô khí, vaø con ñoäi hôi. Con ñoäi ñöôïc choïn ñeå söû duïng phuï
thuoäc cuûa vaät caàn naâng vaø vò trí söûa chöõa.
Tröôùc khi ñoäi xe leân, chuùng ta phaûi cheâm baùnh xe. Neáu ñoäi phía tröôùc, chuùng ta cheâm caùc baùnh xe
sau vaø ngöôïc laïi.




Sau khi duøng ñoäi naâng xe leân, chuùng ta phaûi duøng ñoäi keâ ñeå keâ xe ôû vò trí chòu löïc vaø haï ñoäi töø töø.
Kieåm tra laïi chaéc chaén tröôùc khi tieán haønh coâng vieäc söûa chöõa.




ÔÛ moãi loaïi xe, nhaø cheá taïo ñaõ cho saün vò trí caàn naâng vaø chòu xe. Do vaäy, chuùng ta phaûi xaùc ñònh
chính xaùc ñeå traùnh laøm hoûng thaân xe.




26
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


II. CAÀU NAÂNG
Laø phöông tieän duøng ñeå kieåm tra, baûo döôõng, ñieàu chænh vaø söûa chöõa oâtoâ raát coù hieäu quaû vaø nhanh
choùng. Caàu naâng thöôøng söû duïng laø loaïi caàu hai truï vaø loaïi caàu 4 truï. Caàu naâng 4 truï söû duïng oån
ñònh vaø chaéc chaén. Tuy nhieân, noù coù khuyeát ñieåm laø khoù söûa chöõa caùc chi tieát boä phaän coù lieân
quan vôùi baùnh xe.




III. MAÙY MAØI
Maùy maøi ñöôïc söû duïng ñeå maøi caùc chi tieát nhö ñuïc, dao tieän, muõi khoan, beà maët moät soá chi tieát…
Ngöôøi söû duïng maùy maøi phaûi laø coâng nhaân coù tay ngheà, ñeå ñaûm baûo vieäc thao taùc chính xaùc vaø an
toaøn lao ñoäng.




Maùy maøi phaûi coù kính baûo veä, ñeå ngaên ngöøa buïi, maït ñaù maøi hoaëc maït kim loaïi vaêng vaøo maét.
Khoaûng caùch giöõa giaù ñôõ chi tieát vaø ñaù maøi laø 3mm. Trong söû duïng phaûi luoân luoân hieäu chænh khe
hôû naøy ñeå ñaûm baûo an toaøn.
Khi maøi caùc chi tieát nhoû neân duøng duïng cuï keïp chaët toát hôn laø caàm tay. Khoâng ñöôïc thaùo caùc boä
phaän baûo veä ñaù maøi, khoâng maøi caùc chi tieát deã gaây chaùy noå. Khi thay ñaù maøi phaûi phuø hôïp vôùi toác
ñoä maùy ñang söû duïng vaø chuù yù ñeán vaán ñeà an toaøn ñieän.
G. BU LOÂNG – ÑAI OÁC
Bu loâng, vít, ñai oác duøng ñeå laép gheùp caùc chi tieát laïi vôùi nhau. Trong oâtoâ bu loâng ñai oác ñöôïc söû
duïng raát ña daïng.

27
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ


I. CAÙC KIEÅU BU LOÂNG
Loaïi ñaàu luïc giaùc ñöôïc söû duïng raát phoå bieán.




II. BU LOÂNG CHÖÕ U
Bu loâng hình chöõ U thöôøng ñöôïc söû duïng trong moái gheùp nhíp vôùi caàu xe…




III. VÍT CAÁY
Laø loaïi vít coù hai ñaàu ren, moät ñaàu ñöôïc xieát chaët vaøo moät chi tieát, ñaàu coøn laïi keát hôïp vôùi ñai oác
ñeå gheùp caùc chi tieát laïi vôùi nhau. Loaïi naøy coù öu ñieåm laø khi hoûng chæ caàn thay theá maø khoâng phaûi
söûa chöõa laïi loã ren. Vít caáy thöôøng duøng ñeå laép gheùp thaân maùy vaø naép maùy, giöõa naép maùy vôùi oáng
goùp naïp vaø oáng goùp thaûi, laép gheùp oáng giaûm thanh…




IV. CAÙC LOAÏI ÑAI OÁC
Ñai oác coù raát nhieàu loaïi. Ñai oác luïc giaùc ñöôïc söû duïng roäng raõi vaø phoå bieán nhaát.




V. NGUYEÂN TAÉC CHOÁNG THAÙO
Ñeå ñaûm baûo an toaøn khi oâtoâ ñang chuyeån ñoäng. Ngöôøi ta söû duïng caùc bieän phaùp choáng thaùo nhö:

28
Phöông phaùp söû duïng duïng cuï trong ngaønh oâtoâ

- Duøng choát bi xoû qua raõnh cuûa ñai oác vaø vít.
- Phaù moät phaàn ren ngoaøi ñaàu ñai oác.
- Duøng long ñen veânh, long ñen coù raêng…




H. CAÙCH XIEÁT BU LOÂNG – ÑAI OÁC
Coù hai caùch xieát bu loâng ñai oác: Xieát theo bieán daïng ñaøn hoài vaø xieát theo bieán daïng deûo.
1. THEO BIEÁN DAÏNG ÑAØN HOÀI
Bu loâng thöôøng ñöôïc xieát theo bieán daïng ñaøn hoài. Khi taêng goùc xoay cuûa vít, ñai oác thì moâ men
xieát caøng gia taêng.
2. THEO BIEÁN DAÏNG DEÛO
Ñöôïc aùp duïng ñeå xieát naép maùy, thanh truyeàn. Ñoái vôùi loaïi naøy khi xieát ñeán moät giaù trò naøo ñoù, neáu
tieáp tuïc xieát thì goùc xoay cuûa vít hoaëc ñai oác taêng nhöng momen xieát laïi khoâng taêng.
Thí duï: Trong taøi lieäu söûa chöõa nhaø cheá taïo cho trò soá moâ men xieát cuûa bu loâng thanh truyeàn laø
300Nm, sau ñoù xieát theâm moät goùc laø 90°. Thì ñaây laø loaïi bu loâng xieát theo bieán daïng deûo.




29
Nguyeân lyù-Caùc boä phaän chính ñoäng cô


CHÖÔNG 2

NGUYEÂN LYÙ-CAÙC BOÄ PHAÄN CHÍNH CUÛA ÑOÄNG CÔ

A. KHAÙI QUAÙT
OÂtoâ laø loaïi phöông tieän vaän taûi ñöôøng boä, raát cô ñoäng vaø phaïm vi söû duïng raát roäng. OÂtoâ ñoùng moät vai
troø to lôùn trong söï nghieäp phaùt trieån neàn kinh teá quoác daân, quoác phoøng. Ñoäng cô laø nguoàn ñoäng löïc ñeå
cho oâtoâ chuyeån ñoäng. Noù coù theå ñoäng cô xaêng, Diesel, ñoäng cô ga, ñoäng cô ñieän, ñoäng cô söû duïng
Hydro loûng…
Ñoäng cô söû duïng treân oâtoâ laø ñoäng cô ñoát trong kieåu piston, nhieân lieäu söû duïng chính laø xaêng hoaëc
diesel. Veà söï hoaït ñoäng, hai loaïi ñoäng cô naøy coù keát caáu vaø nguyeân lyù hoaït ñoäng gaàn gioáng nhau,
chuùng khaùc nhau veà phöông phaùp ñoát chaùy nhieân lieäu.
Ñoäng cô xaêng vaø Diesel laø ñoäng cô nhieät, chuùng bieán ñoåi hoùa naêng cuûa nhieân lieäu thaønh nhieät naêng vaø
töø nhieät naêng bieán thaønh cô naêng ñeå truyeàn coâng suaát cho oâtoâ hoaït ñoäng.
Ñoäng cô xaêng coù toác ñoä cao, raát cô ñoäng, coâng suaát phaùt ra lôùn, buoàng ñoát goïn, ñöôïc söû duïng phoå bieán
ôû caùc loaïi oâtoâ con vaø oâtoâ taûi nhoû.
Ñoäng cô Diesel coù hieäu suaát nhieät lôùn, tieát kieäm nhieân lieäu, toác ñoä ñoäng cô chaäm hôn ñoäng cô xaêng.
Noù coù khuyeát ñieåm laø toác ñoä ñoäng cô thaáp, troïng luôïng ñoäng cô naëng, dao ñoäng maïnh vaø tieáng oàn lôùn.
Noù ñöôïc duøng ñeå daãn ñoäng treân caùc loaïi oâtoâ buyùt, oâtoâ taûi, caùc loaïi phöông tieän thöông maïi…




NGUYEÂN LYÙ HOAÏT ÑOÄNG
Hoãn hôïp khoâng khí vaø nhieân lieäu töø beân ngoaøi ñöôïc ñöa vaøo xy lanh ñoäng cô qua xuù pap naïp vaø noù bò
neùn khi piston chuyeån ñoäng ñi leân. Khi hoãn hôïp ñöôïc ñoát chaùy bôûi naêng löôïng cuûa bu gi, laøm aùp suaát
khí chaùy trong xy lanh gia taêng maïnh. Khi quaù trình chaùy xaûy ra, hoãn hôïp khoâng khí-nhieân lieäu chaùy
vaø giaõn nôû trong xy lanh vôùi moät aùp suaát raát cao.


30
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản