Báo cáo tốt nghiệp: “Đánh giá kết quả hoạt động các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang”

Chia sẻ: Thuy Trang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:120

0
293
lượt xem
162
download

Báo cáo tốt nghiệp: “Đánh giá kết quả hoạt động các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang”

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Lực lượng lao động nông nghiệp nông thôn hiện nay chiếm khoảng 75% lực lượng lao động trong cả nước, đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế của nước ta. Để đáp ứng nguồn nhân lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế nói chung và khu vực nông thôn nói riêng Đảng và nhà nước ta đã có đường lối, chủ trương, chính sách về hướng nghiệp dạy nghề cho lao động nông thôn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo tốt nghiệp: “Đánh giá kết quả hoạt động các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang”

  1. TRƢỜNG …………….. Khoa………………… ---------- BÁO CÁO TỐT NGHIỆP Đề tài Đánh giá kết quả hoạt động các trung tâm hƣớng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang 1
  2. MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1 1.1 Tính cấp thiết của đề tài.................................................................................. 14 1.2 Mục tiêu nghiên cứu ....................................................................................... 15 1.2.1 Mục tiêu chung ............................................................................................ 16 1.2.2 Mục tiêu cụ thể ............................................................................................ 16 1.3 Câu hỏi nghiên cứu ........................................................................................ 16 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 17 1.4.1 Đối tượng nghiên cứu .................................................................................. 17 1.4.2 Phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 17 II TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU .................................................. 18 2.1 Cơ sở lý luậ n 18 2.1.1 Vai trò của HN - DN đối với vấn đề phát triển nguồn nhân lực và phát triển kinh tế................................................................................................................... 18 2.1.2 Xu hướng HN – DN và tạo việc làm ........................................................... 19 2.1.3 Sự cần thiết phải tạo việc làm cho lao động nông thôn............................... 22 2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến giải quyết việc làm cho người lao động .......... 23 2.1.5 Nội dung cơ bản đánh giá kết quả quá trình HN – DN và tạo việc làm....... 27 2.1.6 Các khái niệm cơ bản .................................................................................. 30 2.1.6.1 Hướng nghiệp – Dạy nghề ....................................................................... 30 2.1.6.2 Lao động: ................................................................................................. 32 2.6.1.3 Việc làm ................................................................................................... 33 2.1.6.4 Trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động .. 34 2.2 Cơ sở thực tiễn ............................................................................................... 36 2.2.1 Vài nét về tình hình HN – DN trên thế giới ................................................. 36 2.2.2 Vài nét về tình hình HN – DN trong nước................................................... 37 2.2.3 Vài nét về các trung tâm HN – DN trong nước ........................................... 40 2.2.4 Kết quả hoạt động ở các trung tâm HN - DN .............................................. 45 2.2.4.1 Hướng nghiệp và tư vấn hướng nghiệp .................................................... 45 2
  3. 2.2.4.2 Dạy nghề phổ thông ................................................................................ 46 2.2.5 Một số bài học kinh nghiệm về Hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm ... 49 III. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................................................................... 52 3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ......................................................................... 52 3.1.1 Đặc điểm tự nhiên ....................................................................................... 52 3.1.1.1 Vị trí địa lý................................................................................................ 52 3.1.1.2 Đặc điểm địa hình..................................................................................... 53 3.1.1.3 Khí hậu ..................................................................................................... 54 3.1.1.4 Thuỷ văn................................................................................................... 54 3.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội ............................................................................... 54 3.1.2.1 Đất đai và tình hình sử dụng đất đai ......................................................... 54 3.1.2.2 Tình hình dân số của tỉnh ........................................................................... 2 3.1.2.3 Cơ sở vật chất kỹ thuật ............................................................................... 3 3.1.2.4 Kết quả sản xuất kinh doanh một số ngành chính của tỉnh ......................... 4 3.1.4.5 Các mục tiêu chủ yếu đến năm 2010 và năm 2020: ................................... 7 3.1.4.6 Đánh giá chung:......................................................................................... 8 3.2 Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 9 3.2.1 Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu ...................................................... 9 3.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu ....................................................................... 9 3.2.3. Phương pháp chuyên gia ............................................................................ 10 3.2.4. Phương pháp xử lý thông tin ...................................................................... 10 3.2.5. Phương pháp phân tích ............................................................................... 10 IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ......................................... 11 4.1. Vị trí, vai trò và thực trạng của các trung tâm Hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động nông thôn. ......................................................................... 12 4.1.1 Vị trí, vi trò của các trung tâm Hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm ..... 12 4.1.2 Thực trạng của các trung tâm KTTH – HN - DN tỉnh Bắc Giang .............. 15 4.2.1. Kết quả hoạt động của các trung tâm HN - DN và tạo việc làm của tỉnh Bắc Giang trong những năm gần đây .......................................................................... 21 3
  4. 4.2.1. Kết quả chung của 10 trung tâm trong toàn tỉnh ......................................... 21 4.2.2 Kết quả điều tra cụ thể của 3 trung tâm tiêu biểu trong năm 2008 - 2009 ... 24 4.3 Các nhóm nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến kết quả hoạt động các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động ở tỉnh Bắc Giang ... 32 4.3.1 Nhóm nhân tố tự nhiên ................................................................................ 32 4.3.2. Nhóm nhân tố cơ sở vật chất và kỹ thuật.................................................... 32 4.3.3. Nhóm nhân tố con người ............................................................................ 34 4.3.4. Nhân tố tổ chức xã hội và các cơ quan trực tiếp phối hợp .......................... 34 4.3.5. Nhóm nhân tố cơ chế chính sách ................................................................ 35 4.4 Đánh giá chung về kết qủa hoạt động công tác HN – DN và tạo việc làm cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Giang trong những năm qua ................................... 36 4.4.1 Ưu điểm....................................................................................................... 36 4.4.2 Nhược điểm................................................................................................. 38 4.5 Định hướng một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao kết quả hoạt động của các trung tâmhướng nghiệp - dạy nghề và tạo việc làm cho lao động khu vực nông thôn tỉnh Bắc Giang..................................................................................... 41 4.5.1 Các quan điểm chỉ đạo và những mục tiêu cụ thể về vấn đề HN – DN và giai đoạn 2010 và định hướng đến năm 2020....................................................... 41 4.5.2 Định hướng phát triển và mục tiêu cụ thể của các trung tâm KTTH – HN – DN cấp huyện trong giai đoạn 2009 và tầm nhìn đến năm 2020.......................... 43 4.6 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao kết quả hoạt động của các hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động tình Bắc Giang giai đoạn 2009 – 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 .............................................................. 45 4.6.1 Những giải pháp trước mắt và lâu dài ......................................................... 45 4.6.2 Những giải pháp chủ đạo............................................................................. 56 V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 56 5.1 Kết luận .......................................................................................................... 58 5.2 Kiến nghị ........................................................................................................ 59 4
  5. 5
  6. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các nội dung nghiên cứu nêu trong khóa luận là trung thực và chưa từng được công bố để bảo vệ một khóa luận nào. Tôi cũng xin cam đoan những mục trích dẫn trong khóa luận đề đã được ghi rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày 25 tháng 05 năm 2010 Sinh viên Thân Thị Thùy Trang 6
  7. LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ tận tình của các tổ chức, tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế & PTNT - Trường Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội đã dạy bảo và tạo mọi điều kiện giúp đỡ trong quá trình học tập và thực hiện đề tài này. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới giảng viên Tiến sĩ Trần Văn Đức - giảng viên bộ môn Kinh tế – khoa Kinh tế & PTNT - Trường Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội, người đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành đề tài luận văn này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các cán bộ, nghiên cứu viên Phòng nghiên cứu chương trình và phương pháp dạy nghề - Viện nghiên cứu khoa học dạy nghề, Sở Lao động Thương binh Xã hội, Sở Giáo dục Đào tạo tỉnh Bắc Giang, Ban Giám đốc 10 Trung tâm KTTH - HNDN và đặc biệt là Ban Giám đốc của 3 Trung tâm: Lục Nam, Thành phố, Việt Yên đã giúp đỡ và tạo mọi điều thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài. Qua đây tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè và người thân đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài này. Hà Nội, ngày 26 tháng 05 năm 2010 Sinh viên Thân Thị Thùy Trang 7
  8. TÓM TẮT Lực lượng lao động nông nghiệp nông thôn hiện nay chiếm khoảng 75% lực lượng lao động trong cả nước, đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế của nước ta. Để đáp ứng nguồn nhân lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế nói chung và khu vực nông thôn nói riêng Đảng và nhà nước ta đã có đường lối, chủ trương, chính sách về hướng nghiệp dạy nghề cho lao động nông thôn. Thực tế cho thấy có rất nhiều lao động đã học nghề nhưng không tìm được việc làm hoặc có việc làm nhưng không phù hợp, thu nhập thấp do đó họ đã bỏ việc, lại trở thành thất nghiệp. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên, trong đó có một nguyên nhân cơ bản, then chốt là công tác hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm chưa phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn. Xuất phát từ những vấn đề trên và dưới sự hướng dẫn của TS.Trần Văn Đức, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả hoạt động các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang”. Để đánh giá một cách chính xác kết quả hoạt động của các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề chúng tôi đưa ra các mục tiêu nghiên cứu: - Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn đối với hoạt động hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động. - Đánh giá kết quả các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở khu vực nông thôn tỉnh Bắc Giang. Tìm ra các nguyên nhân ảnh hưởng, làm cơ sở cho định hướng mục tiêu và giải pháp. - Đề xuất một số định hướng và giải pháp hữu hiệu nhằm gắn kết các hoạt động hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm thành một hệ thống thống nhất, nhằm nâng cao năng lực hoạt động của các trung tâm này, giúp cho phần lớn lao động ở khu vực nông thôn Bắc Giang thực sự có được việc làm ổn định lâu dài sau đào tạo. 8
  9. Những mục tiêu nghiên cứu này chính là tâm điểm của khóa luận và đã được chúng tôi giải quyết trong từng phần của khóa luận. Phần I: Đưa ra tính cấp thiết của đề tài Phần II: Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn Đối với hoạt động hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động bao gồm các vấn đề: Vai trò của công tác HNDN đối với vấn đề phát triển nguồn nhân lực và phát triển kinh kế, xu hướng HNDN và tạo việc làm, sự cần thiết phải tạo việc làm cho lao động nông thôn, các nhân tố ảnh hưởng đến giải quyết việc làm cho người lao đông (nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên, nhóm nhân tố liên quan tới chính sách vĩ mô, nhóm nhân tố về dân số, nhóm nhân tố về môi trường, nhóm nhân tố về giáo dụ định hướng nghề nghiệp và khoa học công nghệ), nội dung cơ bản đánh giá quá trình HNDN và tạo việc làm. Phần cơ sở thực tiễn chúng tôi đưa ra một vài nét về tình hình HNDN trên thế giới và trong nước, các trung tâm HNDN trong nước (về tình hình hình phát triển, về số lượng, về quy mô hoạt động, về phương thức hoạt động và một số đặc điểm của giáo viên trung tâm), kết quả hoạt động của các trung tâm như : Vấn đề về hướng nghiệp và tư vấn hướng nghiệp, một vài bài học kinh nghiệm về HNDN và tạo việc làm của Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản. Phần III: Đặc điểm địa bàn nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu Về đặc điểm địa bàn nghiên cứu: Chúng tôi đã đưa ra một các khái quát nhất các đặc điểm về diều kiện tự nhiên: Vị trí địa lý, đặc điểm địa hình, khí hậu, thủy văn của tình và đặc điểm kinh tế xã hội như đất đai và tình hình sử dụng đất đai của tỉnh, tình hình dân số của tỉnh, tình hình cơ sở vật chất kỹ thuật và kết quả sản xuất kinh doanh một số ngành chính của tỉnh. Về phương pháp nghiên cứu: Chúng tôi chọn các phương pháp nghiên cứu đó là phương pháp chọn điểm nghiên cứu Do địa bàn nghiên cứu tương đối rộng là các Trung tâm HN - DN trong toàn tỉnh (10 trung tâm), do điều 9
  10. kiện thời gian có hạn, do yêu cầu trong khuôn khổ của một khóa luận tốt nghiệp nên khi tiến hành nghiên cứu tôi đã chọn mẫu nghiên cứu tại 3 Trung tâm KTTH - HN - DN của 3 huyện có tính chất đại diện tiêu biểu cho công tác HN - DN trong toàn tỉnh. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp và sơ cấp. Phương pháp chuyên gia chúng tôi đã thu thập ý kiến của các thầy cô giáo trường Đại Học Nông nghiệp Hà Nôi, các cán bộ giáo viên dạy nghề, ý kiến của các nhà lãnh đạo địa phương về công tác HN – DN. Phương pháp xử lý thông tin và phương pháp phân tích. Phần III: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Trong phần này chúng tôi đưa ra các vấn đề cụ thể cụ thể để giải quyết 2 mục tiêu nghiên cứu còn lại. Chúng tôi đã có một cái nhìn cụ thể về kết quả hoạt động của các trung tâm từ đó đưa ra một số đánh giá về kết quả hoạt dộng của các trung tâm HNDN cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Giang Hướng nghiệp cho HS PT thực chất là HN cho lao động tiềm năng gần của khu vực nông thôn. Các Trung tâm đóng vai trò hướng dẫn và chỉ đạo, Trung tâm đã tập huấn, bồi dưỡng giáo viên cho 100% số trường cộng tác, ra các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết, kiểm tra giám sát nghiêm túc. Trung tâm đã tạo ra được độ tin cậy cao đối với các đơn vị liên kết. Hiện nay các trung tâm cũng đang mở rộng các loại hình liên kết đào tạo để đáp ứng nhu cầu của học viên. Nhưng mặt khác thì cơ sở vật chất của các TT còn quá nghèo nàn biểu hiện ở cả 2 phương diện là cơ sở hạ tầng và trang thiết bị giảng dạy. Đội ngũ giáo viên còn thiếu nghiêm trọng, toàn tỉnh mới chỉ có 108 biên chế phần lớn giáo viên còn trong thời kỳ học tập để nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ. Người dân vẫn mang đậm phong tục tập quán của vùng quê và qua khảo sát 3 trung tâm chúng tôi thấy các em đi học là do sức ép của gia đình chứ không phải do nhu cầu cần học thật sự của học sinh. Đây cũng là một vấn đề lớn đáng phải lưu tâm. 10
  11. Từ những đánh giá trên chúng tôi đã đưa ra định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao kết quả hoạt động của các trung tâm HNDN là: Về công tác Hướng nghiệp và dạy nghề cho học sinh THPT, BT THPT - Chức năng gián tiếp và trực tiếp tạo việc làm cho lao động tiềm năng gần. Về vấn đề tham gia thực hiện vào chương trình phổ cập tin học cho thanh niên nông thôn. Về vấn đề chuyển giao khoa học, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực phát triển ngành nghề ở nông thôn và áp dụng tiến bộ khoa học vào lĩnh vực nông nghiệp. Về các giải pháp cho hoạt động dạy nghề ngắn hạn.Giải pháp về việc thành lập các xưởng lao động sản xuất kết hợp với làm dịch vụ...... Phần V: Kết luận và kiến nghị Đề tài đã phân tích một cách sâu sắc về thực trạng và đánh giá sâu sắc về các kết quả đã làm được của các trung tâm HNDN. Trung tâm HDND là địa chỉ duy nhật trên địa bàn mỗi huyện thực hiện cả 3 nhiệm vụ liên thông nối tiếp nhau một cách bài bản, có quá trình, có chỉ đạo và thẩm định từ tư vấn hướng nghiệp đến dạy nghề và tạo việc làm. Các trung tâm luôn luôn xác định khách hành của trung tâm đồng thời là sản phẩm của trung tâm, là uy tín, là sự tồn tại của trung tâm vì vậy đại đa số học sinh học nghề ở đây đều tìm được việc làm ổn định trong các khu công nghiệp, khu chế suất. Trung tâm cũng tạo được độ tin cậy cao đối với các đơn vị liên kết. Nhưng mặt khác cơ sở hạ tầng và đội ngũ giáo viên cũng các trung tâm vẫn còn rất nhiều, điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới việc phát triển quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo của các trung tâm. Đề tài chỉ rõ những định hướng chủ yếu mà các trung tâm HNDN cần đạt được trong năm tới. Bên cạnh đó đề tài còn đưa ra các giải pháp trước mắt cũng như lâu dài đối với các hoạt động của các trung tâm. Chúng tôi đưa ra một số kiến nghị: Đối với nhà nước, đối với UBND tỉnh Bắc Giang, Sở LĐ – TBXH, Sở GD & ĐT, các trung tâm HNDN cấp huyện, thị. 11
  12. DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1. Số học sinh học nghề, thi nghề phổ thông tại các trung tâm HNDN trong toàn quốc qua một số năm học Bảng 3.1 Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai của tỉnh 2007 - 2009 Bảng 3.2 Diễn biến sản xuất một số cây trồng chính Bảng 3.3 Diễn biến đàn vật nuôi năm 2007 -2009 Bảng 4.1. Trích ngang một số trung tâm hướng nghiệp dạy nghề tỉnh Bắc Giang trong danh sách các trung tâm toàn quốc Bảng 4.2. Danh sách các trung tâm HN – DN tỉnh Bắc Giang năm 2009 Bảng 4.3. Tình hình đầu tư về cơ sở vật chất của các trung tâm HN - DN Bắc Giang trong 3 năm 2007 - 2009 Bảng 4.4 Đội ngũ giáo viên giảng dạy năm 2009 Bảng 4.5. Kết quả của 8 mặt hoạt động trong các trung tâm HN -DN Bảng 4.6: Kết quả dạy nghề cụ thể của 10 trung tâm trong toàn tỉnh Bắc Giang ( 2007 – 2009) Bảng 4.7. Kết quả đào tạo nâng cao tay nghề của các trung tâm hướng nghiệp cho người lao động ở khu vực nông thôn 3 năm gần đây Bảng 4.8. Kết quả thu - chi hàng năm của các trung tâm HN - DN trong toàn tỉnh ( 2007 – 2009) Bảng 4.9 Kết quả điều tra ý kiến người đăng ký tuyển sinh tại 3 trung tâm HN - DN tại 3 trung tâm: Lục Ngạn, Thành Phố, Việt Yên Bảng 4.10 Kết quả điều tra ý kiến học viên đang theo học chương trình hướng nghiệp và học nghề tại 3 trung tâm Việt Yên, Thành phố, Lục Ngạn Bảng 4.11. Kết quả điều tra ý kiến những học viên đã học xong chương trình nghề tại 3 trung tâm Lục Ngạn, Thành phố, Lục Nam Bảng 4.12 Kết quả điều tra năng lực giáo viên của 10 trung tâm HN - DN và tạo việc làm trong toàn tỉnh. 12
  13. Bảng 4.13 : Kế hoạch HN – DN tỉnh Bắc Giang năm 2010 – 2015 Bảng 4.14: Nhu cầu kinh phí giai đoạn 2010 - 2015 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT KTTH – HN : Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp UBND : Uỷ ban nhân dân LĐ : Lao động LĐ-TBXH : Lao động thương binh xã hội GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông GDHN : Giáo dục hướng nghiệp THCN : Trung học chuyên nghiệp CĐ : Cao đẳng ĐH : Đại học HS : Học sinh GV : Giáo viên TT.LĐ-HN-BGD&ĐT : Trung tâm lao động hướng nghiệp Bộ giáo dục đào tạo CNH - HĐH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá GDTX : Giáo dục thường xuyên. HNDN : Hướng nghiệp dạy nghề 13
  14. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Lực lượng lao động nông nghiệp nông thôn hiện nay chiếm khoảng 75% lực lượng lao động trong cả nước, đã đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế của nước ta. Trong những năm vừa qua với sức ép của sự gia tăng dân số và tốc độ tăng trưởng kinh tế, lao động việc làm ở nông thôn đã bộc lộ nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu về nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Thực trạng hiện nay cung lao động lớn hơn cầu lao động, chất lượng lao động thấp (đặc biệt là trình độ tay nghề) thu nhập thấp. Để đáp ứng nguồn nhân lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế nói chung và khu vực nông thôn nói riêng Đảng và nhà nước ta đã có đường lối, chủ trương, chính sách về hướng nghiệp dạy nghề cho lao động nông thôn. Công tác dạy nghề ở nước ta đến nay đã có những bước phát triển đáng kể cả về quy mô và chất lượng đào tạo. Tuy vậy, vấn đề tạo việc làm phù hợp có thu nhập ổn định lâu dài cho các đối tượng lao động nông thôn đã được học nghề vẫn còn nhiều bất cập. Thực tế cho thấy có rất nhiều lao động đã học nghề nhưng không tìm được việc làm hoặc có việc làm nhưng không phù hợp, thu nhập thấp do đó họ đã bỏ việc, lại trở thành thất nghiệp. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên, trong đó có một nguyên nhân cơ bản, then chốt là công tác hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm chưa phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn. Các chính sách chỉ mới chỉ chú trọng đến quy mô đào tạo nghề mà chưa thực sự quan tâm đến chất lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu của xã hội. Bên cạnh đó, công tác hướng nghiệp dạy nghề chưa được quan tâm thích đáng. Trong thời đại Công nghệ thông tin và truyền thông cùng với sự phát triển mạnh mẽ 14
  15. của nền kinh tế tri thức công tác hướng nghiệp dạy nghề càng mang tính cấp thiết hơn bao giờ hết. Bắc Giang là tỉnh miền núi có nhiều tiềm năng về đất đai, tài nguyên khoáng sản. Dân số Bắc Giang có 1.555.720 người, với mật độ dân số 407 người/km², gấp 1,7 lần mật độ dân số bình quân của cả nước. Tỉnh đã có nhiều cố gắng trong vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động, đã hình thành rất nhiều mô hình hướng nghiệp, dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động ở nông thôn. Quyết định số: 08/2007/QĐ-UBND Bắc Giang, ngày 6 tháng 02 năm 2007 Về việc Điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch hệ thống các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề tỉnh Bắc Giang thời kỳ 2000 - 2010 và định hướng đến năm 2020 ghi rõ. Mục tiêu: - Từ nay đến năm 2010: Điều chỉnh mục tiêu đào tạo đến năm 2010 từ 16.200 người lên 35.000 người trong đó: Cao đẳng nghề 2.000 người, trung cấp nghề 12.000 người, sơ cấp nghề 21.000 người. - Giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2020: Quy mô tuyển sinh và đào tạo của các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 là 42.000 người, trong đó: Cao đẳng nghề 4.000 người, trung cấp nghề 14.000 người, sơ cấp nghề 24.000 người. Việc nghiên cứu đưa ra các giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao năng lực hoạt động của các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm ổn định lâu dài cho người lao động là vô cùng quan trọng. Xuất phát từ những vấn đề trên và dưới sự hướng dẫn của TS.Trần Văn Đức, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang”. 15
  16. 1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.2.1 Mục tiêu chung Đánh giá kết quả các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở nông thôn tỉnh Bắc Giang 1.2.2 Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn đối với hoạt động hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho người lao động. - Đánh giá kết quả các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở khu vực nông thôn tỉnh Bắc Giang. Tìm ra các nguyên nhân ảnh hưởng, làm cơ sở cho định hướng mục tiêu và giải pháp. - Đề xuất một số định hướng và giải pháp hữu hiệu nhằm gắn kết các hoạt động hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm thành một hệ thống thống nhất, nhằm nâng cao năng lực hoạt động của các trung tâm này, giúp cho phần lớn lao động ở khu vực nông thôn Bắc Giang thực sự có được việc là m ổn định lâu dài sau đào tạo. 1.3 Câu hỏi nghiên cứu Hiện nay vấn đề hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động nông thôn là vô cùng bức thiết, để đánh giá một cách chính xác kết quả hoạt động của các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề tôi đưa ra một số các câu hỏi như sau: - Có bao nhiêu trung tâm hướng nghiệp dạy nghề ở Bắc Giang? Và có bao nhiêu trung tâm hoạt dộng có hiệu quả ? - Thực trạng hoạt động của các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm ở các trung tâm tỉnh Bắc Giang ? - Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động của các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Giang ? - Cần có giải pháp nào để nâng cao kết quả hoạt dộng HN - DN cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Giang ? 16
  17. 1.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 1.4.1 Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề và tạo việc làm cho lao động ở khu vực nông thôn Bắc Giang. 1.4.2 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được thực hiện ở một số trung tâm tiêu biểu trên phạm vi tỉnh Bắc Giang - Phạm vi về thời gian: Đề tài được tiến hành từ tháng 30/12 đến tháng 5/2010. Số liệu được thu thập nghiên cứu là những số liệu đã được công bố của 3 năm gần đây và các số liệu mới sẽ được thu thập vào cuối năm 2008, đầu năm 2009. 17
  18. II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận 2.1.1 Vai trò của HN – DN đối với vấn đề phát triển nguồn nhân lực và phát triển kinh tế Vai trò của công tác HN - DN được thể hiện rõ ở những mặt sau: Một là, HN - DN đúng sẽ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường năng lực cạnh tranh nhằm chủ động hội nhập với thị trường lao động khu vực và thế giới. Với việc đào tạo ra đội ngũ lao động kỹ thuật, đội ngũ công nhân lành nghề sẽ góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng, nâng cao chất lượng lao động tạo ra điều kiện thực tế để chuyển đổi cơ cấu lao động xã hội phù hợp với cơ cấu kinh tế trong công cuộc CNH –HĐH đất nước. Hai là, HN - DN góp phần quan trọng trong việc giải quyết việc làm và phát triển ngành nghề mới ở nông thôn. Trong điều kiện hiện nay, vấn đề giải quyết việc làm còn nhiều khó khăn, thực tế cho thấy sức ép về việc làm ngày càng tăng do lực lượng lao động trẻ tăng lên hàng năm, do lao động dôi dư từ các ngành, doanh nghiệp tạo ra và do việc chuyển đổi mục đích đất nông nghiệp phục vụ quá trình đô thị hoá và phát triển các khu vực công nghiệp tập trung trong khi lao động ở những vùng này chưa kịp đào tạo để chuyển đổi nghề. Trong bối cảnh đó công tác HN - DN sẽ đào tạo và đào tạo lại đội ngũ lao dộng giúp họ có thể tham gia thị trường lao động. Đối với bộ phận lao động nông thôn sẽ có thê bằng những nghề mình học mà hành nghề trên quê hương mình. Đây không chỉ là vấn đề giải quyết lao động dư thừa tại chỗ mà còn là điều kiện để phát triển ngành nghề mới ở nông thôn. Ba là, HN - DN đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động trong quá trình phát triển kinh tế theo hướng CNH –HDH. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng ứng dụng tíên bộ khoa học kỹ thuật, thâm canh đa dạng hoá, chuyên môn hoá, phát triển ngành nghề thủ công truyền thống, dịch vụ nông nghiệp và công nghiệp nhỏ (chế biến lương thực, thực 18
  19. phẩm, hàng tiêu dùng truyền thống gia công) đòi hỏi đào tạo nhân lực lao động kỹ thuật rất phong phú và đa dạng ở mọi trình độ, mọi hình thức. Đẩy mạng đào tạo nghề sẽ góp phần điều chỉnh những bất hợp lý trong cơ cấu đào tạo, ngành nghề cho phù hợp với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực đất nước. Bốn là, HN - DN đáp ứng nhu cầu xuất khẩu lao động. Khi lao động được đào tạo và giáo dục định hướng một cách cơ bản và nghiêm túc thì khi ra nước ngoài lao động có tính tổ chức kỷ luật cao, thu nhập khá và ổn định hơn. Vì vậy, Phát triển HN - DN gắn với nhu cầu thị trường lao động, hoà nhập thị trường lao động quốc tế là góp phần quan trọng trong việc đẩy mạnh xuất khẩu lao động khu vực nông thôn, góp phần xoá đói giảm nghèo. Năm là, HN - DN góp phần thay đổi nhận thức, tư duy về vấn đề nghề nghiệp, lao động việc làm cho một bộ phận lớn thanh niên và xã hội. Khi thực hiện tốt xã hội hoá đào tạo nghề sẽ tạo ra một phong trào đào tạo nghề sâu rộng, lôi kéo toàn bộ xã hội vào quá trình học tập, nâng cao trình độ, đào tạo gắn với việc làm. Từ đó thay đổi nhận thức, tư duy về vấn đề nghề nghiệp, lao động việc làm cho một bộ phận lớn thanh niên và xã hội còn có tâm lý nhất thiết vào Đại học để bằng bạn bằng bè và chưa ý thức được đào tạo nghề là điều kiện để cải thiện cuộc sống của chính họ và nâng cao giá trị của nghề nghiệp trong nền kinh tế thị trường. 2.1.2 Xu hướng HN – DN và tạo việc làm Trong những năm qua thực hiện đường lối đổi mới đúng đắn của Đảng, cơ chế chính sách phù hợp của Nhà nước đã tạo được sự chuyển biến cơ bản về nhận thức, phương thức tạo mở việc làm, đã huy động được mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển và tạo mở việc làm. Chương trình, mục tiêu quốc gia về giải quyết việc làm đã được triển khai thực hiện có kết quả với sự quan tâm của các ngành, các cấp và toàn xã hội. Vì vậy đã giảm thất nghiệp, tăng việc làm và bước đầu đã chuyển đổi cơ cấu và chất lượng lao động theo 19
  20. hướng tích cực. - Nhận thức quan niệm về việc làm và chủ trương tạo việc làm cho người lao động đã được thay đổi cơ bản, người lao động đã đứng vào vị trí trọng tâm, năng động và chủ động tự tạo việc làm cho mình và cho người khác trong các thành phần kinh tế, không thụ động trông chờ vào sự bố trí việc làm của Nhà nước. Người sử dụng lao động được khuyến khích đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ tạo mở việc làm. Nhà nước tập trung ban hành luật pháp, cơ chế chính sách, tạo môi trường và cơ hội thuận lợi để mọi người tự tạo việc làm cho mình và cho xã hội. - Cùng với việc ban hành Luật khuyến khích đầu tư trong nước, Luật đầu tư nước ngoài, Luật Đất đai, Luật doanh nghiệp... Bộ Luật lao động ra đời là xác lập khung pháp luật về quan hệ lao động trong cơ chế thị trường tương đối hoàn chỉnh, tạo điều kiện cho việc thuê mướn, sử dụng lao động, thúc đẩy quan hệ lao động và thị trường lao động phát triển, mở ra khả năng mới giải phóng tiềm năng lao động và mở việc làm. - Nhà nước, các ngành, các cấp đã có nhiều cố gắng huy động nguồn vốn đầu tư phát triển, nhất là nguồn vốn trong nước. Tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện trong 10 năm qua (Theo giá năm 1995) khoảng 63 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 57 tỷ USD. Nguồn vốn đầu tư này đã giữ vai trò chủ đạo trong thực hiện thành công chương trình quốc gia tổng hợp về giải quyết việc làm. - Cùng với phát triển kinh tế - xã hội để giải quyết việc làm. Đảng và Nhà nước ta đã có những quyết sách quan trọng, tăng cường hỗ trợ trực tiếp cho người lao động để tạo việc làm và thu nhập. Đặc biệt là đã dùng ngân sách Nhà nước lập quỹ quốc gia giải quyết việc làm để cho vay vốn lãi suất ưu đãi, không phải thế chấp, theo dự án nhỏ tạo việc làm, hình thành và phát triển hệ thống các trung tâm dịch vụ việc làm và các cơ sở đào tạo nghề xã hội. 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản