Báo mạng điện tử

Chia sẻ: Nguyenhoang Phuonguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:15

0
436
lượt xem
179
download

Báo mạng điện tử

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên khoa báo chí, truyền thông - Báo mạng điện tử.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo mạng điện tử

  1. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT M cl c 1. S ra ñ i và vai trò c a Internet 2 1.1. Trên th gi i 2 1.2. T i Vi t Nam 5 1.3. Vai trò c a Internet trong ñ i s ng xã h i 7 2. S hình thành, phát tri n c a Báo m ng ñi n t 8 2.1. World Wide Web 8 2.2. S ra ñ i c a BMðT 8 2.2.1. Trên th gi i 8 2.2.2. T i Vi t Nam 10 2.3. ð nh nghĩa BMðT 10 2.4. Xu hư ng phát tri n c a BMðT 10 2.5. Vai trò c a BMðT ñ i v i ñ i s ng xã h i 13 3. Ưu ñi m c a BMðT v i các lo i hình khác 13 4. K t lu n 18 1
  2. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT S ra ñ i và vai trò c a Internet Internet là m ng máy tính toàn c u, bao g m nhi u m ng máy tính ñư c n i l i v i nhau (Interconnected Networks) Trên th gi i Cũng như bao thành t u khác c a loài ngư i, Internet ñã ph i tr i qua m t ch ng ñư ng dài ñ có ñư c s phát tri n như ngày hôm nay v i s ñóng góp và hy sinh c a bi t bao th h nhà khoa h c. M t thành qu l n thư ng b t ñ u t nh ng ý tư ng có v như không bình thư ng th i ñi m nó ñư c di n ra. Năm 1957, Liên Xô phóng v tinh nhân t o. Nh m ñ i phó v i Liên Xô, B qu c phòng M ñã thành l p ra m t cơ quan D án nghiên c u cao c p v i mong mu n ñưa khoa h c k thu t b c cao vào quân ñ i, th nghi m ñ tin c y c a h th ng thông tin b ng m ng máy tính. H hy v ng r ng. khi m t s máy b s c thì các máy tính còn l i v n có th liên l c bình thư ng ñư c v i nhau. Tháng 8 năm 1962 J.C.R Licklider (ð i h c MIT – Hoa Kỳ) ñã l n ñ u tiên ñ c p ñ n ý tư ng v m ng máy tính qua các b n ghi nh c a mình. Trong ñó, ông ñã hình dung ra vi c k t n i toàn c u các máy tính thành m t m ng lư i mà qua ñó, m i ngư i dù b t c v trí nào cũng có th truy c p d li u và chương trình ñư c lưu tr b t kỳ m t v trí nào trong m ng này.Ý tư ng này, ngay t ñ u ñã r t g n gũi v i Internet hi n ñ i ngày nay. Licklider là nhà lãnh ñ o ñ u tiên c a d án nghiên c u DARPA b t ñ u t tháng 10 năm 1962. Khi tham gia DARPA, ông ñã thuy t ph c ñư c nh ng ngư i k nhi m mình là Ivan Sutherland, Bob Taylor và Lawrence G. Roberts (m t nhà nghiên c u n i ti ng c a ð i H c MIT lúc b y gi ) tin vào s thành công và phát tri n c a m ng máy tính theo ý tư ng c a ông. Trư c ñó, vào tháng 7 năm 1961, Leonard Kleinrock (MIT) ñã xu t b n m t bài báo ñ u tiên trong ñó ñưua ra lý thuy t v chuy n m ch gói. Sau ñó, vào năm 1964, ông cũng xu t b n m t cu n sách ñ u tiên gi i thi u v k thu t này. K thu t này linh ñ ng hơn so v i k thu t dùng m ch ñi n t trong công ngh truy n thông. ðây ñư c xem là bư c chân ñ u tiên c a loài ngư i ñ ñ n v i m ng máy tính. M t s ki n quan tr ng n a là l n ñ u tiên ngư i ta ñã làm cho 2 máy tính có th “nói chuy n” v i nhau. Năm 1965, ph i h p v i Thomas Merill, Roberts ñã thí nghi m và k t n i thành công m t máy tính TX-2 ti u bang Mass v i m t máy tính California thông qua m t ñư ng ñi n tho i t c ñ th p. Hai máy tính ñư c k t n i này ñư c xem như là m ng di n r ng ñ u tiên c a th gi i. Thông qua thí nghi m này, các nhà nghiên c u ñã nh n th c ñư c r ng, các máy tính k t n i t xa v i nhau v n có th làm vi c t t v i nhau ñ trao ñ i d li u và chương trình. 2
  3. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Cu i năm 1966, Roberts tham gia d án DARPA ñ phát tri n ý tư ng m ng máy tính. Ông ñã nhanh chóng v ch ra k ho ch c a d án ARPANET ñư c công b vào năm 1967. Tháng 7 – 1968, DARPA ñưa ra ý tư ng liên k t máy tính t i b n ñi m trên nư c M v i nhau, ñó là : Vi n nghiên c u Stanford, trư ng ñ i h c California Los Angeles, UC-Stanta Barbara và trư ng ñ i h c T ng h p Utah. Năm 1969, liên k t thành công ñã ñánh d u s ra ñ i c a Internet ngày nay.Các năm sau ñó, s lư ng máy ch n i vào ARPANET gia tăng nhanh chóng và các nghiên c u v nghi th c truy n thông gi a các máy ch cũng như các ph n m m m ng cũng ñư c xúc ti n g p rút. Năm 1973 ARPANET ñư c k t n i ra nư c ngoài t i trư ng ñ i h c London. Năm 1984: giao th c chuy n g i tin TCP/IP ( Transmision Control Protocol và Internet Protocol) tr thành giao th c chu n c a Internet, h th ng các tên mi n DNS (Domain Name System) ra ñ i ñ phân bi t các máy ch . Năm 1990 , ARPANET ng ng ho t ñ ng, Internet chuy n sang giai ño n m i Năm 1991, ngôn ng ñánh d u siêu văn b n HTML (Hyper Text Mark- up Language ) ra ñ i cùng v i giao th c truy n siêu văn b n HTTP (Hyper Text Transfer Protocol), Internet ñó th c s tr thành công c ñ c l c v i hàng lo t các d ch v m i. Năm 1992 , World Wide Wed chính th c ra ñ i . ðây là bư c ngo t quan tr ng c a l ch s hình thành Internet.ñem l i cho ngư i dùng kh năng tham chi u t m t văn b n ñ n nhi u văn b n khác, chuy n t cơ s d li u này sang cơ s d li u khác v i hình th c h p d n và n i dung phong phú.Có th g i W.W.W là công ngh Web – t p các ti n ích và m t siêu văn b n và cung c p cho ngư i dùng Internet. Công ngh Web cho phép x lý các trang d li u ña phương ti n và truy c p trên m ng di n r ng như Internet. Tuy nhiên, ñ d dàng ti p c n ñư c Web ph i có m t trình duy t thân thi n v i ngư i s d ng. M t trong s nh ng trình duy t ñư c ña s ngư i s d ng yêu thích (vào tháng 10-1993) là Mosaic cho h ñi u hành Windows(giao di n ñ h a ngư i dùng thay cho ch ñ s d ng câu l nh ) c a Andreessen-m t sinh viên trư ng ñ i h c t ng h p Illinois. Hàng lo t ngư i ñã t i xu ng ñ s d ng và s lư ng máy ch web tăng nhanh, cho nên các trang web cũng tăng nhanh. Web thâm nh p vào các th trư ng thương m i, hang lo t công ty dot.com ñã ñư c m ra và phát tri n r t nhanh, làm cho hang lo t website thoong tin khác s p ñ vì ngư i ta chưa có thói quen tr ti n khi ñ c báo trên Internet. 3
  4. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Vào th i gian này nhi u ngư i hi u l n l n gi a trang Web và Internet. Chúng kh n ph i là m t. Internet là cơ s h t ng cho phép các máy tính có th nói chuy n v i nhau trên toàn th gi i.Trang Web là giao di n cho phép ngư i ta trao ñ i d li u, văn b n , âm thanh, tranh nh ho c nh ng ño n băng video trên Internet. Chúng là hai ngư i b n ñ ng hành trên xa l thông tin. Internet có r t nhi u ti n ích như : Email ( thư ñi n t ) W.W.W (m ng thông tin toàn c u) FTP ( giao th c truy n t p tin trên m ng) , Chat ( h i tho i tr c tuy n trên Internet), Newsgroup ( nhóm th o lu n ) ,Usenet (t p h p hàng ngàn nhóm th o lu n), WAIS (d ch v thông tin di n r ng). Ngoài ra Internet còn có các d ch v cao c p khác như : VoIP( kyc thu t chuy n t i gi ng nói qua Internet), Video Conference (h i ngh truy n hình), WAP ( giao th c ng d ng không dây) N u vào nh ng năm 70 c a th k XX, Internet v n bó h p trong các trư ng ð o H c , các trung tâm nghiên c u khoa h c, các cơ quan nhà nư c, thì ñ n năm 1992 v i s ra ñ i c a hàng lo t website thương m i và s xu t hi n c a nhà cung c p thông tin thương m i ñ u tiên – Delphi- thì th trư ng Internet b t ñ u sôi ñ ng d n. Tháng 6-1993, t ng s website m i ch là 130, ch m t năm sau s lư ng website ñã lên t i 3000. Hi n nay, s website ñã lên t i hàng trăm tri u. T i Vi t Nam Vào ñ u năm 1993, m ng VARENET (Viet Nam Academic Research Education network ) ñư c thành l p t o ti n ñ cho s hình thành m ng lư i Internet Vi t Nam. VARENET là m ng máy tính ph c v nghiên c u khoa h c và giáo d c ra ñ i t chương trình h p tác nghiên c u khoa h c, tri n khai công ngh thông tin thu c trung tâm khoa h c t nhiên v Công ngh Qu c gia Vi t Nam v i s h p tác khoa h c c a ð i h c qu c gia Australia (ANU). Máy ch (server) c a m ng VARENET ñ t t i trư ng ð i h c Qu c gia Australia. ðây là th i gian Internet còn quá m i m Vi t Nam, quá ñ t nên không m y ai ñ ñi u ki n tài chính ñ truy c p Internet qua ñi n tho i vi n thông qu c t . VARENET ch có m t ch c năng duy nh t là ph c v thư ñi n t . S khách hàng thư ng xuyên c a m ng này kho ng 3.000, trong ñó khách hàng là ngư i Vi t ch chi m 10%. Vào th i ñi m 1993 ñ n 1997 , VARENETb là m ng máy tính duy nh t Vi t Nam k t n i Internet (k t n i ngo i tuy n). Chính vì v y, VARENET ñ c quy n ph c v ngư i có nhu c u, không có ñ i th c nh tranh. Sau VARENET, m ng máy tính di n r ng thư hai hình thành Vi t Nam là m ng VINANET (Vietnam Network). M ng này tuy không k t n i Internet nhưng l i là m ng duy nh t cung c p thông tin thương m i vào th i ñi m 1993-1997. Chính vì v y, cũng có nhi u ngư i s d ng và VINANET 4
  5. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT ñã lan d n vào TP H Chí Minh. Có kho ng 600 khách hàng thư ng xuyên thuê bao VINANET. ð n 19-11-1997, Chính ph Vi t Nam quy t ñ nh chính th c k t n i Internet thì tên mi n (.vn) dduwwocj phía Australia bàn giao cho t ng c c Bưu ñi n Vi t Nam. T ñây, b t ñ u hình thành hàng lo t các nhà cung c p d ch v Ineternet (ISP- Internet Service Provide).VARENET và VINANET b t ñ u thoái trào m ñ u cho cao trào c a Internet Vi t Nam b ng s phát tri n c a các nhà cung c p d ch v Internet và các nhà cung c p thông tin trên m ng Internet. Internet ra ñ i ñã t o ra n n văn minh m i cho loài ngư i, ñem ñ n cho con ngư i nh ng ñi u m i l , h p d n. ð y là m t m ng máy tính kh ng l , k t n i hàng tri u máy tính ñi n t (ch y u là máy tính cá nhân) trên kh p th gi i theo m t quy t c nh t ñ nh nh m trao ñ i thông tin v i nhau m t cách tr c ti p nhanh chóng và thu n ti n. Có th coi Internet như m t thư vi n kh ng l b ng c ch vi t, hình nh và âm thanh s ng ñ ng, mà ñó ai cũng có th tìm ki m thông tin, truy xu t và nh n thông tin, t o ra các thông tin (mi n phí ho c tr ti n), trao ñ i thông tin, ho c mua bán, giao d ch thu n l i mà không b ngăn cách b i v trí ñ a lý. Internet ñã làm thay ñ i nh ng cách th c liên l c truy n th ng. Con ngư i có th k t n i Internet qua truy n hình, ñi n tho i và t t c các máy tính khác. Các hình th c lưu tr d li u trên máy tính s m t ñi , thay vào ñó là hình th c lưu tr d li u tr c tuy n. Con ngư i có th liên l c và nói chuy n v i nhau gi ng như h ñang g p nhau ngoài ñ i và có th thi t l p m t kênh giao ti p v i ngư i khác gi ng như vi c phát các kênh truy n hình. Internet còn là nơi con ngư i sang t o không ng ng. Trên Internet, con ngư i có th download v nhà và s d ng mi n phí hàng tá phát minh c a nhân lo i mà không ph i tr ti n. Tuy nhiên, Internet cũng gây nhi u phi n toái như hacker và virut…nh ng trang web ñen mang tính kích d c, b o l c… Internet càng phát tri n thì nh ng ñi u gây phi n toái cũng càng nhi u. Nh ng nguy cơ này ñòi h i con ngư i ph i h p tác ch t ch v i nhau ñ cùng ng c u an ninh m ng m t cách hi u qu . Vai trò c a Internet trong ñ i s ng xã h i Internet ra ñ i ñã t o ra n n văn minh m i cho loài ngư i,ñem ñ n cho con ngư i nh ng ñi u m i l , h p d n. Con ngư i có th trao ñ i v i nhau m t cách tr c ti p, nhanh chóng và thu n ti n. Internet là 1 thư vi n kh ng l mà ñó ai cũng có th tra c u, tìm ki m thông tin, truy xu t và nh n thông tin, t o ra các thông tin, trao ñ i thông tin, mua bán giao d ch thu n l i mà không b ngăn cách b i v trí ñ a lý ho c biên gi i qu c gia. 5
  6. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Internet làm thay ñ i nh ng cách th c liên l c truy n th ng. con ngư i có th k t n i Internet qua truy n hình, ñi n tho i và t t c các máy tính khác. Con ngư i có th liên l c và nói chuy n v i nhau gi ng như h ñang g p nhau ngoài ñ i và có th thi t l p cho mình m t kênh giao ti p v i ngư i khác gi ng như vi c phát các kênh truy n hình. Nhà nư c có th s d ng Internet ñ qu n lý hành chính, ñi u hành công vi c; có th trao ñ i, giao d ch trên m ng,và có th h c, l y b ng qua m ng Internet; có th gi i trí mà không quá ñ t trêm Internet. Internet còn là nơi ñ con ngư i sáng t o không ng ng. Trên Internet, con ngư i có th download v nhà và s d ng mi n phí phát minh c a nhân lo i mà không ph i tr ti n. Ngoài nh ng ưu ñi m n i b t trên, Internet cũng mang l i cho con ngư i khá nhi u phi n toái: h th ng virus máy tính ñã phá h ng bao nhiêu công trình khoa h c, s sáng t o c a loài ngư i ch trong nháy m t. Ngoài ra, s xu t hi n c a hàng lo t trang web ñen, các trang web b n cũng ñang là nguy cơ tha hóa ñ o ñ c con ngư i, tiêu t n th i gian, ti n b c và s c khoe con ngư i. S hình thành, phát tri n c a Báo m ng ñi n t World Wide Web W.W.W g i t t là công ngh web, cho phép x ls các trang d li u ña phương ti n và truy nh p trên m ng di n r ng Internet. Th c ch t web là h i tu c a Internet ( siêu văn b n Hypertext) và thông tin ña phương ti n ( mutilmedia). Web có th t n t i không c n nh Internet nhưng công ngh web s không là gì n u không có n n t ng Internet. Nh m t b trình duy t web (browser)- m t ti n ích cho phép xem các văn b n ñ y ñ các lo i trên internet - ngư i bình thư ng không ph i v t v m i hi u ñư c các th t c c a Internet và d dàng truy nh p vào thông tin trên hàng ngàn máy ch ñ t kh p nơi trên th gi i m t cách nhanh chóng và hi u qu . ng d ng c a Web là thay ñ i cách bi u di n thông thư ng v ng văn b n nhàm chán sang thông tin sinh ñ ng, có hình nh, âm thành. V i m t b trình duy t có trang b các ti n ích ñ ho trên máy tình r t d x lí thông tin có kèm theo hình nh như ñ th , sơ ñ , các b c nh ch p và các thông tin ña phương ti n khác. Nh nh ng ti n ích c a công ngh web, ngư i ta cho ra ñ i m t lo hình báo chí m i, có kh năng tích h p ñư c s c m nh c a các lo i hình báo chí truy n th ng như báo in, báo phát thanh, truy n hình va nh ng kho tài li u kh ng l trên Iinternet. ðó là lo i hình báo chí th 4 – Báo m ng ñi n t S ra ñ i c a BMðT Trên th gi i 6
  7. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT K t sau khi cơn bão khoa h c k thu t và công ngh “ñ b ” xu ng các qu c gia trên th gi i thì m i m t c a ñ i s ng xã h i nói chung ñã d n thay da ñ i th t. Các nư c phát tri n trên th gi i không ng ng phát minh ra nh ng s n ph m công ngh ph c v nhu c u con ngư i. Và trong gu ng quay công ngh ñó, khi m i lĩnh v c c a cu c s ng ñ u ñư c ng d ng khoa h c công ngh thì báo chí không tránh kh i nh ng tác ñ ng. K t qu là, nh ng t báo m ng ñi n t ra ñ i theo xu th phát tri n c a th i ñ i. Tháng 10/1993, Khoa báo chí ð i h c Florida (M ) tung ra cái mà h t tin là t báo Internet ñ u tiên. Năm 1994, phiên b n online c a t p chí Hotwired ch y nh ng banner qu ng cáo ñ u tiên và hàng lo t báo khác t i M t m website. “Cơn s t vàng” c a th i thông tin tr c tuy n b t ñ u. Cũng có tài li u cho r ng năm 1992, t báo Chicago c a M m i là t báo ñi n t ñ u tiên trên th gi i. Cùng v i s phát tri n chóng m t c a các công ngh k t n i, giúp ñ y nhanh t c ñ truy t i, s lư ng các t báo ñi n t cũng n r kh p nơi trên th gi i, truy n t i thông tin dư i m i hình th c mà các lo i báo truy n th ng cung c p. Có th coi báo ñi n t hi n nay là s h i t c a c báo gi y (text), báo ti ng (audio) và báo hình (video). Ngư i lư t web không ch ñư c c p nh t tin t c dư i d ng ch vi t mà còn có th nghe r t nhi u kênh phát thanh và xem truy n hình ngay trên các website báo chí. ðánh d u s ra ñ i c a BMðT trên th gi i là t Di n ñàn Chicago (Chicago Tribune), ra ñ i vào tháng 5/1992- ñ t máy ch t i nhà cung c p d ch v American online. D n d n các t BMðT xu t hi n nhi u hơn nhưng g p ph i không ít rào c n : vì s lư ng ngư i có máy tính ñ ñ c báo còn quá ít, s h n ch và tr c tr c trong khâu k thu t, ngư i ñ c còn e ng i vì s r c r i trong vi c s d ng máy móc so v i báo In ho c Phát thanh, Truy n hình. Tuy nhiên, năm 1993 web ñã tr thành m t phương ti n truy n thông tin nhanh chóng và h u hi u do chi phí th p và di n ph quát l i cao.H u như các t báo l n, ñài truy n hình, phát thanh l n ñ u ñã có m t trên m ng Internet. Theo th ng kê c a t ch c Tương tác gi a các nhà phát hành và biên t p thì ñ u năm 1995 có 154 t BMðT, 9 tháng sau ñã tăng lên 1441 ñ u báo. Tháng 9 năm 1998 có 4925 t , ñ n tháng 3 năm 2000 t ng s ñã lên t i 8474 t . Theo th ng kê c a Newslink- M ng thông tin Hoa Kỳ- thì có t i 67% dân s Hoa Kỳ ñ c báo và t p chí trên m ng. T i các nư c Châu Âu, khuynh hư ng phát tri n báo m ng ñiên t ngày càng m nh. T i ð c năm 1999 có 53 t , ñ n năm 200 có 232 t . T i Tây Ban Nha, tăng t 29 ñ n 3000 t . T i Australia năm 1999 có 50 t ; ñ n năm 2000 ñã tăng lên 127 t . T i các nư c Châu Á, xu th phát tri n BMðT th c s m nh m sau năm 2000. Theo nghiên c u c a J. Zhou 7
  8. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT và Z.He thì 62% dân ðài Loan, Ma Cao, Trung Qu c ñ i l c thư ng xuyên ñ c BMðT. Nh ng con s ñó nói lên t c ñ phát tri n như vũ bão c a báo m ng ñi n t do vi c t ch c t báo quá d dàng và tính năng ưu vi t c a nó. Tuy nhiên, báo m ng ñi n t cũng v p ph i nh ng v n ñ tư ng ch ng như ñơn gi n nhưng l i khó gi i quy t. Khi khai sinh BMðT, ngư i ta ñ t tiêu chí “ hi u qu thông tin” lên hàng ñ u, cho nên các trang BMðT ch t ních nh ng thông tin khô khan và l nh lùng. Nh ng ngư i c n thông tin tìm ñ n t báo nhưng h l i nhanh chóng xa r i nó ñ tìm ñ n nh ng chương trình truy n hình h p d n, nh ng bài báo trên báo in có chi u sâu v b i c nh l ch s , xã h i, v s ph n con ngư i. Nh ng ngư i làm BMðT ñã nhanh chóng nh n ra v n ñ : c n ph i t ch c cho n i dung và hình th c t báo h p d n và b t m t,có phong cách riêng. Tim Guay- nhà thi t k web chuyên nghi p, tác gi c a CNN Online và Google.com – ñã phát bi u r ng: N u ña phương ti n ñư c s d ng mà không ai nghĩ gì v lý do s d ng nó, ho c n u có m t giao di n hay n i dung nghèo nàn, thì nó có th ñưa ñ n th t b i v m t th m m m t cách vô lý và chi m ch trong ñư ng truy n m t cách không c n thi t. B t ñ u t năm 2000 tr ñi các hãng thông t n như AFP, Reuter…các ñài truy n hìn như CNN, NBC…các t báo như New York Times, Washington Post…ñ u có t BMðT c a mình, coi ñó là phương ti n ñ phát tri n thêm công chúng báo chí cho h ho c kinh doanh qua vi c bán qu ng cáo, n i dung thông tin trên t báo. V i ñà phát tri n c a Internet, BMðT cũng ngày càng phát tri n m nh m , là phương ti n truy n thông ñ i chúng h u hi u c a tương lai. T i Vi t Nam Vào ñ u năm 1993, m ng VARENET (Viet Nam Academic Research Education network ) ñư c thành l p t o ti n ñ cho s hình thành m ng lư i Internet Vi t Nam. VARENET là m ng máy tính ph c v nghiên c u khoa h c và giáo d c ra ñ i t chương trình h p tác nghiên c u khoa h c, tri n khai công ngh thông tin thu c trung tâm khoa h c t nhiên v Công ngh Qu c gia Vi t Nam v i s h p tác khoa h c c a ð i h c qu c gia Australia (ANU). Máy ch (server) c a m ng VARENET ñ t t i trư ng ð i h c Qu c gia Australia. ðây là th i gian Internet còn quá m i m Vi t Nam, quá ñ t nên không m y ai ñ ñi u ki n tài chính ñ truy c p Internet qua ñi n tho i vi n thông qu c t . VARENET ch có m t ch c năng duy nh t là ph c v thư ñi n t . S khách hàng thư ng xuyên c a m ng này kho ng 3.000, trong ñó khách hàng là ngư i Vi t ch chi m 10%. Vào th i ñi m 1993 ñ n 1997 , VARENETb là m ng máy tính duy nh t Vi t Nam k t n i Internet (k t 8
  9. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT n i ngo i tuy n). Chính vì v y, VARENET ñ c quy n ph c v ngư i có nhu c u, không có ñ i th c nh tranh. Sau VARENET, m ng máy tính di n r ng thư hai hình thành Vi t Nam là m ng VINANET (Vietnam Network). M ng này tuy không k t n i Internet nhưng l i là m ng duy nh t cung c p thông tin thương m i vào th i ñi m 1993-1997. Chính vì v y, cũng có nhi u ngư i s d ng và VINANET ñã lan d n vào TP H Chí Minh. Có kho ng 600 khách hàng thư ng xuyên thuê bao VINANET. ð n 19-11-1997, Chính ph Vi t Nam quy t ñ nh chính th c k t n i Internet thì tên mi n (.vn) dduwwocj phía Australia bàn giao cho t ng c c Bưu ñi n Vi t Nam. T ñây, b t ñ u hình thành hàng lo t các nhà cung c p d ch v Ineternet (ISP- Internet Service Provide).VARENET và VINANET b t ñ u thoái trào m ñ u cho cao trào c a Internet Vi t Nam b ng s phát tri n c a các nhà cung c p d ch v Internet và các nhà cung c p thông tin trên m ng Internet. Internet ra ñ i ñã t o ra n n văn minh m i cho loài ngư i, ñem ñ n cho con ngư i nh ng ñi u m i l , h p d n. ð y là m t m ng máy tính kh ng l , k t n i hàng tri u máy tính ñi n t (ch y u là máy tính cá nhân) trên kh p th gi i theo m t quy t c nh t ñ nh nh m trao ñ i thông tin v i nhau m t cách tr c ti p nhanh chóng và thu n ti n. Có th coi Internet như m t thư vi n kh ng l b ng c ch vi t, hình nh và âm thanh s ng ñ ng, mà ñó ai cũng có th tìm ki m thông tin, truy xu t và nh n thông tin, t o ra các thông tin (mi n phí ho c tr ti n), trao ñ i thông tin, ho c mua bán, giao d ch thu n l i mà không b ngăn cách b i v trí ñ a lý. Internet ñã làm thay ñ i nh ng cách th c liên l c truy n th ng. Con ngư i có th k t n i Internet qua truy n hình, ñi n tho i và t t c các máy tính khác. Các hình th c lưu tr d li u trên máy tính s m t ñi , thay vào ñó là hình th c lưu tr d li u tr c tuy n. Con ngư i có th liên l c và nói chuy n v i nhau gi ng như h ñang g p nhau ngoài ñ i và có th thi t l p m t kênh giao ti p v i ngư i khác gi ng như vi c phát các kênh truy n hình. Internet còn là nơi con ngư i sang t o không ng ng. Trên Internet, con ngư i có th download v nhà và s d ng mi n phí hàng tá phát minh c a nhân lo i mà không ph i tr ti n. Tuy nhiên, Internet cũng gây nhi u phi n toái như hacker và virut…nh ng trang web ñen mang tính kích d c, b o l c… Internet càng phát tri n thì nh ng ñi u gây phi n toái cũng càng nhi u. Nh ng nguy cơ này ñòi h i con ngư i ph i h p tác ch t ch v i nhau ñ cùng ng c u an ninh m ng m t cách hi u qu . 9
  10. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT ð nh nghĩa BMðT Cách ñây vài năm v trư c thì Báo m ng ñi n t còn là m t c m t khá l l m ñ i v i ngư i dân Vi t Nam,và k c gi i tr .Còn hi n nay v i t c ñ phát tri n như vũ bão c a nó thì m i ngư i ñã bi t ñ n nó nhi u hơn.Trên th gi i và Vi t Nam v n ñang t n t i nhi u cách g i khác hau ñ i v i lo i hình bào chí này:Báo ñi n t (electronic journal),Báo tr c tuy n(online newspaper),Báo m ng(cyper newspaper)……..và Báo m ng ñi n t . Nhưng “Báo m ng ñi n t ” là tên g i chính xác nh t,cho phép hi u rõ ràng ñ c trưng c a lo i hình báo chí này(theo ông Thang ð c Th ng_t ng biên t p t báo VnExpress). Báo m ng ñi n t là m t lo i hình báo chí ñư c xây d ng dư i hình th c c a m t trang web và phát hành trên m ng Internet. Trên th gi i và Vi t Nam hiên nay ñang t n t i nhi u cách g i khác nhau ñ i v i lo i hình báo chí m i này như : báo ñi n t (electronic journal), báo tr c tuy n (online newspaper), báo m ng (cyber newspaper), báo Internet và báo m ng ñi n t . Tuy nhiên bây gi chúng ta ñang s d ng r ng rãi tên g i “ báo m ng ñi n t ”(BMðT) cho lo i hình báo chí m i m này . B i vì : Tên g i này kh ng ñ nh: lo i hình báo chí m i này là con ñ c a s phát tri n vư t b c c a công ngh thông tin, ho t ñ ng ñư c nh các phương ti n k thu t tiên ti n, s hóa, các máy tính n i m ng và các ph n m m ng d ng. Tên g i này cho phép hi u m t cách chính xác v b n ch t, ñ c trưng c a lo i hình báo chí này : tính ñâ phương ti n, tính tương tác cao, tính t c th i, phi ñ nh kỳ, kh năng truy n t i thông tin không h n ch , v i cách lưu tr thông tin dư i d ng siêu văn b n, kh năng siêu liên k t, các trang báo ñư c t ch c thành t ng l p, có cơ ch “n ” ra v i s trang không h n ch . Tên g i này ch rõ: ngư i làm báo và ñ c báo ph i có trình ñ nh t ñ nh. Ta có khái ni m v báo m ng ñi n t như sau :là m t lo i hình báo chí ñư c xây d ng dư i hình th c c a m t trang web và phát hành trên m ng Internet. Xu hư ng phát tri n c a BMðT Công ngh ñã cho phép BMðT ra ñ i và ngư c l i, chính nó ñã thúc ñ y s phát tri n c a công ngh m i. Nh ng trình duy t phiên b n m i liên t c ñư c c i ti n ñ tích h p các tính năng truy n thông ña phương ti n. S phát tri n c a BMðT cũng là m t ñ ng l c thúc ñ y ho t ñ ng thương m i ñi n t khi t o ra môi trư ng m i cho ngành công nghi p qu ng cáo phát huy nh ng phương cách qu ng bá thông tin thương m i muôn hình v n tr ng. 10
  11. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Cùng v i các phương ti n thông tin ñ i chúng khác như báo in, báo phát thanh, truy n hình, BMðT ngày càng phát tri n, ñem l i hi u qu xã h i to l n. Hơn th n a BMðT còn ch p cánh cho các lo i hình báo chí trên bay xa hơn. ðơn c , ch m i ba, b n năm trư c BMðT chưa ñư c các nh t báo ñ ý. Ngay M , doanh thu qu ng cáo t BMðT chi m dư i 1% trong t ng s và ch ng có t BMðT nào có lãi. Gi ñây, khi con s phát hành, lư ng ñ c gi và doanh thu qu ng cáo c a báo in liên t c gi m sút thì BMðT l i b ng sang v i k t qu tăng trư ng 30-40%. Xét v n i dung truy n t i, BMðT có nh ng l i th mà báo in, th m chí là phát thanh và truy n hình ph i kính n . BMðT hi n nay không còn là nh ng phiên b n rút g n c a báo in như ngư i ta ñã t ng làm và l m tư ng. Nhi u t báo l p b ph n riêng ñ ph trách v i l c lư ng phóng viên, biên t p vi n, k thu t viên và nhân viên thi t k ñ h a ñông ñ o ch ng kém gì t báo m . V công ngh , báo m ng ñi n t có th ñ ng th i tích h p nhi u hình th c, t ch vi t, âm thanh ñ n hình nh ñ ng, tĩnh. Và n u nói ñ n t c ñ c a thông tin thì BMðT ñúng là vô ñ ch. V i nh ng thao tác h t s c ñơn gi n và ñ t n kém, ch ng c n ph i ch ñ n gi ra báo, và gi phát song,BMðT c p nh t thông tin 24/24 gi . Có th k thêm m t s ñ c ñi m khác c a báo ñi n t mà các lo i hình báo chí khác không có ñư c ho c khó c nh tranh ñư c. Ch ng h n tính tương tác c a báo ñi n t r t cao. M t tin t c g i ñi có th nhanh chóng nh n ngay ph n h i c a r t nhi u ñ c gi , nh n xét v n i dung thông tin, chia s tình c m v i ngư i trong cu c ho c th m chí ph n ng ngay v i t báo v cách ñưa tin (Ví d vi c ñưa tin v v sóng th n h i cu i năm 2004 r t ñư c quan tâm nhưng không ít ngư i phàn nàn v vi c ñăng t i các hình nh quá thương tâm). ðài phát thanh và truy n hình có m t s m c giao lưu hay talkshow cho phép ngư i xem, ngư i nghe g i ñi n tr c ti p, nhưng ch c ch n không "bì" k p v i ki u trao ñ i qua Internet. Báo ñi n t cũng cho phép m t tính năng ñ c bi t: Tìm ki m. V i phát thanh và truy n hình thì ñương nhiên là... "ngh kh e", v i báo in cũng vô cùng khó khăn n u mu n l c l i m t thông tin t các s trư c. Ngay c khi ñã c m trên tay t báo, l i là nh ng t nh t báo dày như Washington Post hay New York Times, thì v n không ñơn gi n chút nào. V i báo ñi n t thì ai cũng bi t là ch c n gõ t khóa r i nh n nút "Go". Th là xong! Tìm l i nh ng bài vi t cách ñây c ch c năm, ho c nhi u bài vi t c a nhi u ngu n v m t v n ñ , cũng là chuy n nh . Ch v i m t ñ ng tác click chu t ñ bi t t t c các tin t c m i bu i sáng thay vì m radio, xem truy n hình ho c mua m t t báo. Thói quen này ñã b t ñ u hình thành Vi t Nam, trư c h t là gi i tr t i các thành ph l n. 11
  12. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Và thói quen y b t ñ u cho s phát tri n m nh m c a m t lo i hình báo chí m i: Báo ñi n t . ðư c xem là s h i t c a c 3 lo i hình báo chí ñi trư c là báo nói, báo in và báo hình, báo ñi n t ñã thu hút ñư c ngay m t lư ng ñ c gi ñáng k ngay t khi m i ra ñ i. Nó chia s s lư ng ñ c gi c a các lo i hình báo chí khác ... Cùng v i s phát tri n c a Internet và máy tính, lo i hình báo chí này còn ñang ñư c d ñoán s tr thành lo i báo ñư c nhi u ngư i ñ c nh t ch trong vòng 5 năm t i b t kỳ nơi nào trên th gi i. Khi truy n hình ra ñ i, nhi u ngư i tư ng r ng th i c a báo in ñã k t thúc, song nó v n t n t a. Khi Internet xu t hi n cũng nhi u ý ki n cho r ng truy n hình ña ñ n lúc cáo chung, nhưng không h như v y. Ngay c báo in cũng ñang v t l n, b t ch p khó khăn nhi u t báo ñã ph i ñóng c a, nhưng s khác v n phát tri n m nh m . ði u ñó kh ng ñ nh ch c ch n r ng không có m t phương ti n truy n thông ñ i chúng nào có th thay th hay làm bi n m t m t phương ti n truy n thông ñ i chúng khác. S t n t i c a chúng bên nhau chính là ñi u ki n c n ñ chúng cùng phát tri n. B i cũng như các lo i hình báo chí khác, báo m ng ñi n t cũng có nh ng h n ch nh t ñ nh như: ph thu c vào công ngh ; có th b hacker b khóa làm sai l ch thông tin; ho c các di n ñàn ñư c t ch c không ch t ch d d n ñ n sa ñà vào nh ng v n ñ t m thư ng ho c sai l ch v chính tr . Chưa ai dám ch c ñư c r ng t c ñ phát tri n c a báo m ng trong tương lai như th nào nhưng theo mình báo m ng ñi n t s ngày càng phát tri n ñư c kh năng tích h p-ñ c trưng quan tr ng c a báo m ng. Nư c ta ñ ng th 92/154 qu c gia có ch s phát tri n công ngh thông tin và truy n thông( ICT)- ch s d a trên m c ñ ph c p ICT,m c ñ s d ng ICT và k năng ICT. Trong ñó, internet ñóng vai trò quan tr ng nên d n ñ n báo m ng s ñư c s d ng nhi u. ði u ñó ch ng t m t ñi u r ng báo m ng ñi n t chưa ng ng phát tri n. Ngày nay báo ñi n t phát tri n m nh hơn, vì th i ñ i c a ngày nay là th i ñ i công ngh thông tin, h u như m i ngư i ñ u bi t s d ng mvt, các công s ñ u n i m ng Internet nên vi c c p nh p thông tin s d dàng và nhanh chóng hơn. ví d m t v ch t ngư i g n ch tui làm m i x y ra h i sáng, 1-2h sau ñã xu t hi n trên m ng. Thông tin ñc tryènn t i m t cách nhanh chóng và r ng rãi. Nhưng cũng ko ph nh n ñc vai trò c a báo in. Tuy báo In ra lâu, nhưng l i ñc ñ u tư nhi u công s c v bài vi t cũng như m i v n ñ khác, nh t là nh ng báo thiên v nghiên c u. Hi n nay, m t s qu c gia có n n báo chí phát tri n như Pháp, M , ph n l n các báo gi y ñ u có xu hư ng lên m ng. M t s báo l n, có uy tín 12
  13. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Pháp như Le Monde, Liberation, L'Express ñ u có b n ñi n t , trong ñó, L'Express và Le Monde trên m ng ñã ho t ñ ng ñư c 10 năm. Trong b i c nh báo ñi n t và báo mi n phí ñang l n sân báo gi y, vi c ñưa các bài vi t trên báo gi y c ng thêm tin t c, hình nh, video m i nh t lên Internet ñang là m t trong nh ng gi i pháp nh m gi chân ñ c gi . Lý gi i nguyên nhân t i sao báo m ng l i thu hút ñư c nhi u b n ñ c, bà Dorothee Tromparent - Phóng viên, chuyên gia truy n thông ña phương ti n thu c trư ng ð i h c báo chí Lille, Pháp cho bi t, ''có hai lý do chính. Th nh t, báo gi y không còn s c lôi cu n như trư c kia. Th hai, vi c c p nh t thông tin nhanh, hình nh minh ho ñ p cũng khi n ñ c gi b báo m ng cu n hút''. Xu hư ng này không ch gi i h n báo vi t hay t p chí. Hi n nay Pháp, nhi u ñài phát thanh và hàng ch c kênh truy n hình cũng l n lư t phát sóng các chương trình qua Internet. Canal Web là m t trong nh ng công ty ñ u tiên c a Pháp, cùng v i nouvo.com tiên phong trong lĩnh v c truy n hình trên m ng. M ng Internet ñã gi m thi u rào c n gi a các phương ti n truy n thông. Các b n tin trên m ng ñang tr nên ña phương ti n, ña d ch v và ña h tr . M t b n tin ''ñ c s c'', ña phương ti n th c s ñã ñư c t p ñoàn Radio France cho ra m t. Theo ñó, cùng m t lúc nghe bình lu n, ngư i dùng Internet còn có th tham kh o ngu n tin mà phóng viên thu th p, xem hình nh ñư c ghi l i t hi n trư ng.... Vai trò c a BMðT ñ i v i ñ i s ng xã h i BMðT ra ñ i t o ra bư c ngo t trong quá trình truy n tin và ti p nh n thông tin, d a trên s tích h p ưu th c a các lo i hình báo chí truy n th ng và c a NET. BMðT cung c p lư ng thông tin l n, c p nh t, h p d n, thu hút s quan tâm c a loài ngư i, ñ ng th i cũng bu c ngư i ti p nh n thông tin ph i tham gia tích c c vào quá trình s n xu t ra thông tin và truy n thông tin. BMðT giúp cho s giao lưu văn hóa gi a các dân t c, qu c gia thu n l i,m cánh c a tri th c cho m i ñ i tư ng trong xã h i. BMðT cũng làm thay ñ i l n trong ngh báo. Nhà báo thay ñ i phương th c làm tin, m r ng các ngu n thông tin: phóng viên có th thu th p thông tin kh p nơi m t cách nhanh chóng và d dàng; thông tin mang chi u sâu b n ch t ho c thông tin m t t các t ch c ho c chính ph . Nh kh năng ña phương ti n và tính tương tác cao, BMðT ñã giúp cho nhà báo thi t l p m i quan h ch t ch v i công chúng. Cùng v i các phương ti n thông tin ñ i chúng khác như: báo in, phát thanh, truy n hình, BMðT ngày càng phát tri n, ñem l i hi u qu xã h i to l n. Ưu ñi m c a BMðT v i các lo i hình khác 13
  14. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT Báo in Báo m ng ñi n t - Ch m (Tính ñ nh kì). - Nhanh (Tính phi ñ nh kì) - Tương tác th p. - Tương tác cao. - H n ch b i khuôn kh . - Không h n ch b i khuôn kh . - Quy trình s n xu t ph c t p, - Quy trình s n xu t gi n ñơn. c ng k nh. - B t m t hơn. - Kém b t m t hơn. - Chi phí s n xu t th p. - Chi phí s n xu t ñ t hơn. - Tính ña phương ti n cao. - Không có tính ña phương ti n. - Có th s d ng nhi u ngôn ng . - Khâu phát hành, s d ng ít ngôn ng . Báo Phát Thanh Báo m ng ñi n t - Tính ña phương ti n kém. - Tính ña phương ti n cao. - Dư ng như không th lưu gi . - Lưu gi t t. - Thính gi ti p nh n b ñ ng. - ð i tư ng ti p nh n ch ñ ng - Thi u chuyên sâu, lư ng thông hơn. tin ít. - Lư ng thông tin nhi u hơn. Khó truy n ñ t thông tin chuyên sâu. ð sai lêch thông tin l n. - Tương tác cao. - Tính tương tác dư ng như không có. - L thu c nhi u vào y u t ngư i - Chi phí cho quy trình s n xu t phát thanh. th p. - Quy trình s n xu t thông tin t n kém. Báo truy n hình Báo m ng ñi n t Chi phí s n xu t cao. Chi phí th p. Khung th i lư ng chương trình Không h n ch khuôn kh . 14
  15. Nguy n H u Dương - Truy n hình K26 - HVBC&TT phát song nh h p. Lưu tr thông tin kém. Lưu tr t t. Ngư i xem b ñ ng trong ti p ð i tư ng ti p nh n ch ñ ng. nh n. Kho ng cách gi a ngư i ti p nh n và ngư i truy n thông tin cao. Yêu c u hình nh minh h a trong t ng th i ñi m cao. Quy trình s n xu t ñơn gi n. Quy trình s n xu t lâu, ph c t p. K t lu n Trong tương lai, BMðT c a VN s phát tri n ngang t m v i khu v c và trên th gi i nh “ñi trư c, ñón ñ u” nh ng công ngh hi n ñ i. ðương nhiên, nó s song song cùng t n t i v i các lo i hình báo chí khác, b sung nh ng khi m khuy t mà các lo i hình báo chí truy n th ng không th ñ t ñư c và ñương nhiên, nó cũng ph i tính ñ n cách kh c ph c nh ng h n ch c a mình. Nh nh ng tính năng y, công chúng s ñư c ti p nh n nh ng thành qu c a khoa h c công ngh m t cách d dàng nh t, chi m ít th i gian nh t, và t n ít ti n b c nh t. 15
Đồng bộ tài khoản