1
BỆNH LÝ TỦY VÀ VÙNG QUANH CHÓP
1- Bệnh lý tủy:
1.1- Bệnh căn:
- Vi khuẩn : phổ biến nhất. Vi khuẩn và độc tố của nó xâm nhập vào tủy qua ba
đường:
+ Trực tiếp qua ống ngà
+ Sự khu trú của vi khuẩn trong máu vào tủy răng
+ Sự lan tràn của bệnh nha chu vào tủy
- Tự tạo : do sự điều trị không đúng
+ Mài răng: răng mài khô, nóng quá mức do ma sát
+ Lấy dấu
+ Miếng trám cộm
- Chấn thương khớp cắn, tai nạn
- Không rõ nguồn gốc: vd nội tiêu
1.2- Lâm sàng:
2
1.2.1- Viêm tủy có hồi phục:
Đau tự nhiên thoáng qua từ 3-5 phút, đau tăng khi có kích thích (ngọt, chua,
nóng, lạnh ..v..v), hết kích thích vẫn còn đau kéo dài một phút. Tính chất đau : đau
nhói khu trú.
Trên phim không có dấu hiệu bệnh lý.
Không có tiền sử cơn đau trước đây
1.2.2- Viêm tủy không hồi phục:
- Cấp :
+ Đau tự phát
+ Khi có kích thích cơn đau khởi phát và tiếp tục kéo dài khi hết kích thích.
Đặt biệt rất đau với nóng.
Tính chất đau: đau nhói hay âm ỉ, khu trú hay lan tỏa. Đau từng cơn liên tục.
- Mãn : nếu dịch viêm không được dẫn lưu, sau một thời gian tình trạng cấp tính
sẽ chuyển sang giai đoạn im lặng, không có triệu chứng.
Chẩn đoán: dựa vào bệnh sử, tia X, lâm sàng.
Các dạng: Viêm tủy triển dưỡng
Nội tiêu
Vôi hóa ống tủy
3
2- Bệnh lý vùng quanh chóp:
2.1- Bệnh căn:
- Nhiễm khuẩn:
+ Biến chứng từ bệnh lý tủy
+ Bệnh nha chu
- Sang chấn:
+ Mạnh
+ Nhẹ, liên tục (chấn thương khớp cắn, miếng trám cộm)
- Điều trị răng:
+ Đưa dụng cụ điều trị đi quá chóp
+ Đẩy mô tủy hoại tử ra vùng chóp
+ Đẩy thuốc ra vùng chóp
2.2- Lâm sàng:
2.2.1- Viêm quanh chóp cấp (viêm khớp)
Có thể gặp ở một răng sống (do miếng trám cao, nghiến răng, cắn trúng sạn
…) hay ở một răng tủy chết.
4
Dây chằng nha chu bình thường nhưng gõ rất đau, không dám cắn mạnh, răng
lung lay và trồi. Cơn đau liên tục có lúc giảm nhưng không hết hẳn.
Chẩn đoán phân biệt với viêm tủy cấp
2.2.2- Abces quanh chóp cấp: nặng nhất
Là kết quả của viêm quanh chóp cấp ở giai đoạn tiến triển trên một răng đã
hoại tử tủy, có tình trạng viêm có mủ và lan tràn.
Đau dữ dội khi gõ, sờ. Tiến triển nhanh từ nhẹ đến sưng dữ dội. Biểu hiện
toàn thân: sốt, mệt mỏi, có thể nổi hạnh dưới cằm hay dưới hàm, mặt sưng.
2.2.3- Viêm quanh chóp mãn:
Là tình trạng viêm không có triệu chứng và lâu dài quanh chóp. Tuy nhiên hơi
đau khi gõ sờ.
- Răng có lỗ sâu, bình thường không có triệu chứng, thăm khám không đau.
- Film có vùng thấu quang quanh chóp (u hạt, nang)
- Tủy không đáp ứng với điện.
2.2.4- Viêm quanh chóp mãn có mủ:
Giống như viêm quanh chóp mãn nhưng có sự hiện diện một lỗ dò chứng tỏ
có sự thành lập của mủ nhưng không có triệu chứng do mủ thoát ra ngoài qua lỗ dò.
2.2.5- Abces tái phát:
5
Triệu chứng giống như abces quanh chóp nhưng xảy ra sau một thời gian viêm
quanh chóp mãn. Film: có vùng thấu quang.
2.2.6- Xơ hóa xương quanh chóp:
Là tình trạng khoáng hóa xương ở vùng quanh chóp.
CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ
1. Viêm tủy có hồi phục có cơn đau tự phát rất rõ ràng.(Đ-S)
2. Viêm tủy mãn không được xếp vào viêm tủy không hồi phục.(Đ-S)
3. Điều trị của viêm tủy có hồi phục là phải điều trị nội nha.(Đ-S)
4. Viêm quanh chóp cấp có triệu chứng rầm rộ giống viêm tủy cấp, cơn đau liên tục
có lúc giảm nhưng không bao giờ hết hẳn.(Đ-S)
5. Điều trị của viêm tủy mãn là phải trám tạm theo dõi.(Đ-S)
6. Viêm quanh chóp cấp có thể xảy ra trên một răng tủy còn sống.(Đ-S)
7. Abces quanh chóp cấp luôn xảy ra trên một răng tủy đã hoại tử.(Đ-S)
8. Viêm quanh chóp mãn và viêm quanh chóp mãn có mủ phân biệt trên lâm sàng
nhờ vào lỗ dò.(Đ-S)
9. Triệu chứng của abces quanh chóp cấp và abces tái phát giống nhau, phân biệt
nhờ vào film X-quang.(Đ-S)
