Biên niên lịch sử Thế giới phần 6

Chia sẻ: Buithi Lan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:12

0
108
lượt xem
56
download

Biên niên lịch sử Thế giới phần 6

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XVII Taj Mahal được khởi công xây dựng vào năm 1632 và hoàn thành 22 năm sau đó. Đây là một công trình kiến trúc chứa đựng một ma lực cuốn hút đủ làm rung động hàng triệu con tim, là di sản của lối kiến trúc Ấn - Hồi, vừa uy nghiêm, lộng lẫy mà vẫn rất tinh tế, nhẹ nhàng. Đó còn là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, là những giọt lệ rơi được tạc bằng đá cẩm thạch và thể hiện niềm tin tuyệt đối vào...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Biên niên lịch sử Thế giới phần 6

  1. Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XVII Taj Mahal được khởi công xây dựng vào năm 1632 và hoàn thành 22 năm sau đó. Đây là một công trình kiến trúc chứa đựng một ma lực cuốn hút đủ làm rung động hàng triệu con tim, là di sản của lối kiến trúc Ấn - Hồi, vừa uy nghiêm, lộng lẫy mà vẫn rất tinh tế, nhẹ nhàng. Đó còn là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, là những giọt lệ rơi được tạc bằng đá cẩm thạch và thể hiện niềm tin tuyệt đối vào đấng Allah. Người ta thường nói, thật không lí giải được vì sao Shah Jahan lại có thể chọn được một mẫu kiến trúc đẹp lộng lẫy đến vậy? Câu trả lời chỉ có thể là do tình yêu vĩ đại mà ông đã dành cho bà. Bởi lẽ nhìn vào đó, dường như mọi nét đẹp của người phụ nữ đều được trình bày hết sức tinh xảo. Từ chiếc vườn hình chữ nhật tựa dáng một nét nghiêng của người phụ nữ cho đến vòm cổng ra vào như chiếc khăn che mặt của người con gái đạo Hồi trong đêm hôn lễ. Phần chính của công trình chính là tòa lâu đài bát giác cao 75m với mái vòm được làm hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng và sa thạch được lấy riêng tại Rajasthan và Dehli. 1600: - Thành lập Công ty Đông Ấn của Anh nắm độc quyền buôn bán và tiến hành xâm chiếm Ấn Độ và các nước phương Đông. Công ty này giải tán năm 1858 - William Gilbert (1544 - 1603) nhà y học và vật lý học Anh, xuất bản cuốn: De Magnete, được coi là cơ sở tiến hành những công trình tương lai về từ học và điện học. 1601: Năm sinh Pierre de Fermat[/b] (1601 - 1665), nhà toán học Pháp tìm ra phép hình học tích phân, lập ra lý thuyết về số hiện đại và phép tính xác suất. 1602: - Thành lập Công ty Đông Ấn của Hà Lan (viết tắt là V.O.C) nhằm buôn bán và tiến hành xâm chiếm quần đảo Indonesia làm thuộc
  2. địa. - G.Galilei (1564 - 1642) nhà vật lý và thiên văn Italia, tìm ra định luật chuyển động của các vật thể rơi tự do, dao động quả lắc và mặt phẳng nghiêng. là một trong những nhà sáng chế kính thiên văn, năm 1609 đã khám phá sự chuyển động của Mặt Trăng. 1603 - 1867: Ieyashu lên cầm quyền, thiết lập nên triều đại Tokugawa ở Nhật Bản. Trong thời kỳ này, chế độ phong kiến tập quyền Nhật Bản được củng cố, kinh tế được phát triển, Thủ đô được xây dựng tại Tokyo. 1609: Báo chí bắt đầu được xuất bản trên lục địa châu Âu. Tờ báo đầu tiên là Avis Relationorder Zeitung ở Đức. 1609 - 1619: Keples (1571 - 1630), nhà thiên văn học kiêm chiêm tinh học, tìm ra ba định luật cơ bản về chuyển động của các hành tinh 1609 - 1625: Công ty New Amsterdam của Hà Lan tổ chức di dân và buôn bán ở vùng đất phía bắc sông Hudson và phía Nam sông Delaware (Bắc Mỹ), thành lập New Nettherland, thủ phủ là New Amsterdam. Cuộc chíên tranh Anh - Hà Lan (1664) đã chuyển vùng này sang tay người Anh, đổi tên là New York. 1614: John Napier, nàh tóan học Scotland, phát minh ra số Logarit: phương pháp tính toán số học hiệu lực bậc nhất. 1615: M.Cervantès (1616), nhà văn Tây Ban Nha xuất bản cuốn Don Quichotte, một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng nhất thời Phục Hưng 1619: René Descartes (1596 - 1650), nhà triết học, vật lý học và toán học Pháp, phát biểu phép hình học phân tích. 30/7/1619 Hội nghị đầu tiên ở Jamestown của các đại biểu người
  3. Anh di cư sang Bắc Mỹ quyết định thành lập Viện các nhà tư sản, đặt cơ sở đầu tiên cho cơ quan lập pháp bang Nirginia sau này. 1620: Francis Bacion (1561 - 1626), nhà khoa học Anh, xuất bản cuốn Novum Organum lần đầu tiên làm sáng tỏ thuyết chính thức về logic cảm ứng. 1623: Năm sinh Blaise Pascal (1623 - 1662) nhà toán học, nhà vật lý học, nhà văn và nhà giáo Pháp, sáng lập ký thuyết xác suất hiện đại, đặt ra định luật về áp suất tĩnh (định luật Pascal) 1626 (~): Sanctorius, thầy thuốc Italia lần đầu tiên mô tả việc dùng nhịêt kế y học trong chẩn đoán bệnh. 1627: Cuộc khởi nghĩa nông dân Thiểm Tây (Trung Quõc) bùng nổ dưới sự lãnh đạo của các thủ lĩnh: Cao Nghênh Tường, Trương Hiến Trung, Lý Tự Thành. Năm 1636 Lý Tự Thành trở thành người lãnh đạo của lực lượng khởi nghĩa ở miền Bắc. Cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành đã giành được nhiều thắng lợi. Năm 1644 Lý Tự Thành tên ngôi Hoàng Đế ở Tây An (Thiểm Tây) đặt tên nước là Đại Thuận. Nhưng do nội bộ bị chia rẽ, năm 1646 quân khởi nghĩa bị quân Thanh đánh bại. 1628 - 1638: Triều đại của ShahJahan cai trị Ấn Độ. 1632: ShahJahan khởi công xây dựng lăng Taj Mahal một trong những công trình kiến trúc đẹp nhất thế giới, được xây dựng để tặng hoàng hậu, người vợ được nhà vua yêu quý nhất. 1639: Chính sách đóng cửa của Nhật Bản Mạc Phủ Tokugawa trục xuất ngừơi Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha ra khỏi Nhật Bản. 4/1638: Nhà hàng hải gốc Hà Lan P.Miniut phục vụ triều đình Thụy Điển đã vượt biển cùng 50 người dân. Thụy Điển đến cửa sông Delaware ở Bắc Mỹ, thiết lập vùng đất vùng đất New Sweden
  4. và xây dựng pháo đài mang tên hoàng hậu Christina. Nhưng cuộc chiến tranh Thụy Điển - Hà Lan (1655) đã đưa vùng đất này về tay người Hà Lan, chấm dứt nỗ lực của người Thụy Điển muốn định cư ở vùng đất mới. 4/1/1642: Ngày sinh I.Newton (1642 - 1727), nhà thiên văn học, vật lý học và triết học người Anh. 22/8/1642: Bùng nổ cuộc nội chiến lần thứ nhất (1642 - 1646) mở đầu cuộc cách mạng tư sản Anh do O.Cromwell lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ quân chủ của vương triều Stuart do Charles I đứng đầu. 1643: Louis XIV (1638 - 1715) lên ngôi nước Pháp khi 5 tuổi. Từ năm 23 tuổi (1661) trực tiếp cầm quyền, tiến hành cải cách về tài chính, khuyến khích phát triển nông nghiệp và công thương nghiệp, tổ chức lại hải quân và lục quân tiến hành nhiều cuộc chiến tranh ở châu Âu. Đồng thời củng cố về quyền lực chính quyền trung ương, xây dựng nền chuyên chế quân chủ phong kiến. 2/7/1644: Chiến thắng của quân đội Sườn sắt (Ironside) do O.Cromwell chỉ huy tại Marston Moor đánh dấu bước ngoặt của cuộc nội chiến lần thứ nhất ở Anh, có lợi cho lực lượng cách mạng. 14/16/1645: Chiến thắng của O.Cromwell tại trận Naseby buộc vua Charles I phải chạy trốn lên Scotland và bị bắt ở đó. Trận đánh có ý nghĩa quyết định đối với vịêc kết thúc cuộc nội chiến lần thứ nhất ở Anh. 18/10/1647: Công bố Bản thỏa ước của nhân dân, cương lĩnh chính trị của phái San Bằng ở Anh do J.Lilburn (1616 - 1657) lãnh đạo. Đòi quyền tuyển cừ phổ thông, bầu Nghị viện, thành lập chế độ cộng hòa, tự do tín ngưỡng, tự do kinh doanh, xóa bỏ mọi đặc quyền có tính chất đẳng cấp, Được quần chúng nhân dân và quân đội cách mạng ủng hộ.
  5. 2/1648 - 8/1648: Cuộc nội chiến lần thứ 2 ở Anh. Lực lượng cách mạng Cromwell đánh thắng thế lực bảo thủ của vua Charles I. 4/1/1649: Nghị viện Anh tuyên bố thủ tiêu chế độ quân chủ chuyên chế phong kiến, lập tòa án xét xử nhà Vua Charles I 31/1/1649: Vua Anh Charles I bị xử tử theo quyết định của tòa án cách mạng, đánh dấu thắng lợi của cách mạng tư sản Anh (1642 - 1649) 19/5/164: Thiết lập chế độ cộng hòa ở Anh (1649 - 1653) dưới sự lãnh đạo của O.Cromwell 8/1649: Cromwell tiến hành chiến tranh xâm lược Irland (1649 - 1650). Năm1652 ban hành đạo luật về thể chế Irland, thiết lập nền thống trị của nước Anh trên đảo. 1649 - 1651: Phong trào của phái Đào đất do Winsteley (1609 - 1657) đứng đầu đòi xóa bỏ quyền tư hữu với khẩu hiệu: Đất đai chẳng thuộc về ai, hãy làm chung và ăn chung, Chủ trương khai hoang để xây dựng xã hội thành công xã hội không có tình trạng bóc lột với niềm tin: Bằng tình yêu và lòng kiên nhẫn, chúng ta sẽ thắng. 1650: Cromwell tiến hành chiến tranh xâm lược Scotland (1650 - 1652) 1652: Chiến tranh Anh - Hà Lan (1652 - 1654), buộc Hà Lan phải chấp nhận Luật hàng hải (1651) của Anh quy định nước Anh chỉ nhập cảng hàng hóa do tàu Anh hoặc tàu của nước có hàng chở đến. Hà Lan bị gạt khỏi địa vị người chở hàng trên biển Chiến tranh Anh - Hà Lan còn xảy ra lần thứ hai (1665 - 1667) và lần thứ ba (1672 - 1674) xác lập địa vị bá chủ mặt biển của Anh. 16/12/1653: O. Cromwell tuyên bố thiết lập chế độ cai trị độc tài
  6. dưới danh nghĩa: Bảo hộ vương (1653 - 1658), kết thúc chế độ cộng hòa ở Anh. 1660: Con của vua Charles I trở về nước Anh lên ngôi vua hiệu Charles II (1630 - 1685), khôi phục vương triều Stuart. 28/4/1686: Newton, nhà bác học Anh trình bày tác phẩm: Các nguyên lý toán học của triết học tự nhiên, cơ sở khoa học cổ điển 11/1688: Wilhelm Orange (1650 - 1702), Thống đốc Hà Lan, con rể của vua Anh James II, đổ bộ vào nước Anh và loại bỏ Vua James II, giành lấy ngai vàng, hiệu Wilhem III (1689 - 1702). Lịch sử nước Anh gọi đây là cuộc cách mạng vẻ vang, kết quả của sự thỏa hiệp giữa giai cấp tư sản và thế lực phong kiến, dẫn đến sự thiết lập chế độ lập hiến ở Anh. 16/1/1689: Ngày sinh Charles Montesquieu (1689 - 1766), nhà văn, nhà sử học, nhà xã hội không tưởng Pháp, người đặt nền móng lý thuyết về tam quyền phân lập trong tác phẩm: Tinh thần luật pháp 2/1698: Nghị viện Anh thông qua Đạo luật về quyền hành, quy định quyền lục của nghị viện và của nội các do Thủ tướng đứng đầu. Quyền của nhà Vua bị hạn chế, chỉ có ý nghĩa tượng trưng. Đạo luật vè quyền hành đặt cơ sở cho chế độ quân chủ lập hiến ở Anh. thay đổi nội dung bởi: Adonis, ngày 21-02-2009 lúc 06:18 PM. Lý do: chỉnh màu Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ XVIII 19/11/1711: Ngày sinh Mikhail Lomonosov (1711 - 1765), nhà thơ, nhà ngôn ngữ, nhà bác học Nga. người sáng lập trường đại học
  7. Moskva. 1750: Alaunpai thiết lập Vương triều Conbain (1750 - 1885) ở Myanmar, triều đại hưng thịnh nhất của đất nước này. 26/3/1757: Quân Anh đánh thắng đội quân Bengan được Pháp hỗ trợ trong trận Plassey (Ấn Độ), đánh dấu bước ngoặt trong cuộc chiến tranh 7 năm (1756 - 1763), giữa Anh và Pháp để giành giật Ấn Độ. Hòa ứơc Paris 1763 quy định Pháp chỉ còn 5 thành phố nhỏ ven biển Ấn Độ, nước Anh từng bước độc chiếm quốc gia rộng lớn này. 1773: - 16/12/1773: Vụ đổ chè Boston: nhân dân Bắc Mỹ ở cảng Boston ném 343 hòm đựng chè trên các tàu Anh vừa cập bến để phản đối chính sách thuế và độc quyền buôn bán của người Anh. Sự kiện này báo hiệu cuộc chiến tranh chống chế độ thực dân Anh ở Bắc Mỹ là điều không thể tránh khỏi 1774: - Louis XVI (1754 - 1792) lên ngôi vua, chế độ phong kiến Pháp lâm vào tình trạng khủng khoảng nghiêm trọng dẫn đến cuộc cách mạng 1789. - 5/9/1774: Khai mạc hội nghị lục địa lần thứ nhất ở Bắc Mĩ gồm 56 đại biểu của 12 thuộc địa (trừ Georgia), ra bản Tuyên Ngôn về quyền hạn và khiếu nại, đòi xóa bỏ nhiều điều luật của chế độ thực dân Anh, biểu lộ tinh thần sẵn sàng đấu tranh vì Độc lập. 1775: - 19/4/1775: Chiến thắng Lesington của nghĩa quân Bắc Mĩ tiêu diệt 200 lính Anh đã tập hợp lực lượng vũ trang thuộc các thuộc địa để chuẩn bị cho cuộc chiến tranh giành Độc lập. - 10/5/1775: Khai mạc Hội nghị lục địa lần hai ở Bắc Mỹ, quyết định thành lập quân đội lục địa dưới sự chỉ huy của G.Washington, chuẩn bị cho cuộc chiến tranh chống chế độ thực dân Anh.
  8. 1776: - 2/7/1776: Hội nghị lục địa ở Bắc Mỹ đã thông qua bản Tuyên ngôn Độc lập do một ủy ban gồm 5 thành viên khởi thảo, chủ tịch là Thomas Jefferson 1766: - 4/7/1766: Công bố Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ: Mọi con người đều được quyền bình đẳng. Đấng tạo hóa đã phú cho họ những quyền không thể tước bỏ được. Trong đó có quyền sống, được tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc… Các thuộc địa thống nhất này phải là những quốc gia tự do và độc lập 1767 - 1782: Phya Tacsin đánh đuổi quân Miến,, giải phóng đất nước, thống nhất non sông về một mối, chuyển kinh đô về Thonburi, đặt tên nước là Vương quốc Xiêm , bành trướng sang lãnh thổ Campuchia và Lào. 1777: - 24/4/1777: Ngày sinh Carl Friedrich Gauss (1777 - 1855), nhà vật lý, thiên văn, toán học Đức, tác giả những công trình về cơ học thiên thể, lý thuyết xác xuất thống kê, từ trường điện tử và quang học. - 17/10/1777: Chiến thắng Saratga của nghĩa quân Bắc Mỹ đã đưa cuộc chiến tranh giành độc lập của Bắc Mỹ chuyển sang giai đoạn tấn công. Nước Pháp chính thức ủng hộ Bắc Mỹ, làm nghiêng cán cân về lực lượng nhân dân Mỹ. 1781: - 13/3/1781: Wilhelm Hersshel, nhà thiên văn học Anh gốc Đức phát hiện ta hành tinh Thiên Vương - 19/10/1781: G.Washington mở đợt tấn công vào Yorktown buộc tướng Anh Cornwallis cùng 8000 quân lính phải đầu hàng. Tháng 3 năm 1782, Anh tiến hành thương thuyết để kết thúc chiến tranh. 20/4/1782: Viên tướng Xiêm là Chao Pha Trakri tiến về kinh đô
  9. Thonburi lập nên vương triều mới, lên ngôi vua Hiệu là Rama I. Kinh đô dời sang Bangkok ở hữu ngạn sông Chao Phraya. 3/9/1783: Ký hòa ước Paris, nước Anh công nhận nền độc lập của các thuộc địa ở Bắc Mỹ, giao cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ miền tây sông Mississipi và trao lại Florida cho Tây Ban Nha. Đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ (1774 - 1781) 1784: James Watt (1736 - 1819) hoàn thành công trình phát minh máy hơi nước, điểm xuất phát của cuộc cách mạng công nghiệp ở thế kỷ XVIII. Trên ngôi mộ ông ở Wetminster khắc ghi dòng chữ: Con người đã nhân lên gấp bội sức mạnh của con người. 1787: - 25/5/1787: Khai mạc Hội nghị Quốc Ước ở Philadelphia gồm đại biểu các bang của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ dưới sự chủ tọa của G. Washington. - 27/9/1787: Hội nghị Quốc Ước Hoa Kỳ phê chuẩn dự án Hiến pháp Liên Bang Các bang sẽ tiến hành phê chuẩn và khi có đủ chữ ký của 9 bang, Hiến Pháp sẽ mặc nhiên có hiệu lực (3 năm 1789) 1789: - 30/4/1789: Căn cứ vào Hiến Pháp Liên bang, G.Washington long trọng tuyên bố nhận chức tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ tại New York, ông giữ chức vụ này trong hai nhiệm kỳ (1789 - 1797). John Adams được bầu làm phó tổng thống. - 5/5/1789: Khai mạc Hội nghị Ba đẳng cấp ở Pháp gồm đại diện các tầng lớp tăng lữ, quý tộc và đẳng cấp thứ 3 dưới sự chủ tọa của Vua Louis XVI. Mở đầu cuộc chiến tranh gay gắt giữa đẳng cấp thứ 3 (tư sản, nông dân, thợ thủ công…) với nhà Vua và chế độ phong kiến, dẫn tới cuộc khởi nghĩa 14 tháng 7 năm 1789 ở Paris. - 14/7/1789: Khởi nghĩa nhân dân ở Paris, phá ngục Bastille mở đầu cuộc cách mạng tư sản Pháp, lật đổ nền quân chủ chuyên chế phong kiến.
  10. - 26/8/1789: Công bố bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp với tiêu chí Tự do - Bình đẳng - Bác ái 1791: - 27/8/1791: Giáo hoàng Leopold II và Phổ Vương F.Wilhelm II ký kết liên minh chống Pháp, chuẩn bị chiến tranh đàn áp cuộc cách mạng tư sản Pháp. - 13/9/1791: Công bố Hiến Pháp 1791 của nước Pháp sau cách mạng tư sản, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến ban hành quyền tuyển cử với điều kiện hạn chế, không đáp ứng nguyện vọng của quần chúng nhân dân. - Cuộc khởi nghĩa ở Haiti (thuộc địa Pháp từ 1697) của người nô lệ da đen do Toussaint Louverture lãnh đạo xóa bỏ chế độ nô lệ và ban bố quyền bình đẳng. 1792: - 10/8/1792: Khởi nghĩa của nhân dân Paris lật đổ chế độ lập hiến, phế truất Louis XVI khỏi ngôi Vua, thành lập chính quyền Girondins (10/8/1792 - 2/6/1973) - 19/8/1792: Liên quân Áo - Phổ vượt biên vào nước Pháp, bắt đầu tiến hành chiến tranh chống cách mạng tư sản Pháp. (1792 - 1794) - 20/9/1792: Chiến thắng Valmy của quân đội Pháp chống lại liên quân Áo - Phổ - 21/9/1792: Tuyên bố xóa bỏ vương triều Bourbons thành lập nền Cộng hòa thứ nhất ở Pháp (1792 - 1804) 1793: - 21/1/1793: Vua Louis XVI bị xử tử theo quyết định của tòa án Hiệp hội dân tộc Pháp. - 3/1793: Vụ phản loạn vùng Vendéeơ của bọn quý tộc phong kiến Pháp nhằm chống lại cách mạng bị thất bại - 2/6/1793: Khởi nghĩa của nhân dân Paris lật đổ chính quyền Girondins, thành lập chính quyền Jacobins (2/6/1793 - 27/7/1794) - 3/6/1793: Chính quyền Jacobins ban hành đạo lụât ruộng đất: chia ruộng đất thành mảnh nhỏ bán cho nông dân trả tiền dần trong
  11. 10 năm, thiết lập chế độ ruộng đất tiểu nông ở Pháp. - 24/6/1793: Hiến pháp 1793 quy định thể chế cộng hòa, thực hiện chế độ tuyển cử phổ thông cho nam giới, ban hành quyền tự do dân chủ. Nhưng chưa đuợc thi hành vì tình hình nguy kịch do thù trong giặc ngoài. - 13/7/1793: Marat (1743 - 1793) - nhà hoạt động lỗi lạc và kiên cường của cách mạng Pháp bị sát hại. 1794: - 26/6/1794: Chiến thắng Fleurus của quân đội Pháp đối với liên quân châu Âu (Áo, Phổ, Anh…), có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của cách mạng Pháp. - 27/7/1794: Cuộc chính kiến ngày 9 Thermidor lậo đổ chính quyền Jacobins. - 28/7/1794: Người đứng đầu nền chuyên chính Jacobins là Robẻspiere (1758 - 1794) bị phái đảo chính Thermidor giết hại. 1795: - 27/10/1795: Thành lập Chế độ Đốc chính (Directoire 1795 - 1799) ở Pháp 1796 - 1797: Chiến thắng của Napoléon Bonaparte trong chiến dịch Italia chống quân Áo và quân Piemont (Miền Tây Bắc Italia) 1798 - 1799: Cuộc đổ bộ của đội quân Napoléon Bonaparte vào Ai Cập, tiến đến sông Nil và vùng Kim Tự Tháp. Nhưng bị hạm đội Anh của Nelson bao vây nên phải rút. 1799: - 9/11/1799: Cuộc chính biến Ngày 18 Brumaire (Tháng Sương mù) ở Pháp thiết lập chế độ Tổng tài (1799 - 1804) do Napoléon Ponaparte đứng đầu. - A.Volta (1745 - 1827), nhà vật lý người Italia chế tạo thành công chiếc pin điện đầu tiên.
Đồng bộ tài khoản