CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ DUNG DỊCH ĐIỆN LI

Chia sẻ: mrmetea

Theo Areniut, axit là những chất có khả năng phân li trong dung dịch thành cation hidro (H+), còn bazơ là những chất khả năng phân li trong dung dịch thành anion hidroxit (OH-). Theo Bronstet va Lauri, axit có khả năng nhường proton, còn bazơ là những chất có khẳ năng nhận proton. Các chất điện li lưỡng tính là những chất có vừa có tính axit (cho proton) vừa có tính bazơ (nhận proton). Chỉ số hoạt động ion hidro (pH) đặc trưng cho tính axit-bazơ của dung dịch và bằng logarit của hoạt độ ion hidro: pH= -lg(H+) hoặc...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ DUNG DỊCH ĐIỆN LI

Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP TUY HÒA
KHOA CÔNG NGHỆ HÓA
----------  ----------




TIỂU LUẬN

CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ DUNG DỊCH ĐIỆN LI




Giáo viên hướng dẫn : Trần Văn Thắm
Sinh viên thực hiện : Dương Văn Dũng
Lớp : CĐ HN32B
Khóa : 32
Hệ : Cao đẳng


TP. Tuy Hòa, Tháng 5 năm 2010


-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 1 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Lời mở đầu

Bài tiểu luận về “các dạng bài tập dung dịch điện li” làm rõ các dạng bài tập trong dung
dịch điện li.
Bài tiểu luận được xây dựng theo nguyên tác sau:
1. Các dạng bài tập được sắp xếp theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp:
 Sơ lược về axit và bazơ.
 Dung dịch các đơn axit và đơn bazơ.
 Đa axit và đa bazơ.
 Các chất điện li lưỡng tính.
 Dung dịch đệm.
2.Trong mỗi phần đều có tóm tắt lý thuyết, bài tập có lời giải và bài tập vận dụng. Phần
tóm tắt lí thuyết nêu lí thuyết trọng tâm của từng phần. giúp nắm lỉ hơn về lý thuyết.
Phần phần bài tập có lời giải trình bày các bài tập mẫu có lời giải tỉ mĩ để minh
họa toàn bộ lý thuyết của từng phần, được sắp xếp từ đơn giản đến phúc tạp.
Phần bài tập vận dụng bao gồm những bài tập minh họa kiến thức cơ bản của
từng phần, giúp vận dụng lý thuyết đã học vào làm bài tập.
3. Trong phần bài tập bao gồm:
 Bài tập định tính.
 Bài tập định lượng.




-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 2 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



PHẦN 1 – CÁC AXIT VÀ CÁC BAZƠ

TÓM TẮT LÝ THUYẾT

 Theo Areniut, axit là những chất có khả năng phân li trong dung dịch thành cation hidro (H+), còn bazơ là
những chất khả năng phân li trong dung dịch thành anion hidroxit (OH-).
 Theo Bronstet va Lauri, axit có khả năng nhường proton, còn bazơ là những chất có khẳ năng nhận proton.
 Các chất điện li lưỡng tính là những chất có vừa có tính axit (cho proton) vừa có tính bazơ (nhận proton).
 Chỉ số hoạt động ion hidro (pH) đặc trưng cho tính axit-bazơ của dung dịch và bằng logarit của hoạt độ ion
hidro: pH= -lg(H+) hoặc pH= -lg[H+] (đối với các dung dịch loãng).
Trong dung dịch axit: [H+] > 1,00.10-7 M; pH7,00.
Trong dung dịch bazơ: [H+] < 1,00.10-7 M; pH>7,00; pOH [H ]dd. Vậy dung dịch có phản ứng bazơ,pH lớn hơn 7.
- +




BÀI TẬP VẬN DỤNG

1.2 Trộn 10,00 ml dung dịch NH3 0,50 M với 5,00 ml H2SO4 1,00 M. Hãy cho biết pH gần đúng của dung dịch
bằng bao nhiêu?Trả lời: pH < 7.
PHẦN II - DẠNG BÀI TẬP CỦA DUNG DỊCH CÁC ĐƠN AXIT VÀ BAZƠ

2.1 AXIT MẠNH VÀ BAZƠ MẠNH
TÓM TẮT LÝ THUYẾT
Axit mạnh (kí hiệu là HY) là những chất trong dung dịch có khả năng nhường hoàn toàn proton cho nước:
HY + H2O → H3O+ + Y-
Cân bằng trên thường được viết dưới dạng đơn giản như:
HY → H+ + Y-
Trong dung dịch bazơ mạnh (kí hiệu là XOH) toàn bộ lượng bazơ có khả năng thu proton của nước:
XOH + H2O →X+(H2O) + OH-
Một cách đơn giản có thể biểu diễn:
XOH → X+ + OH-
Các bài tập dưới đây, khi giải có thê coi hệ số hoạt độ của các cấu tử đều bằng 1, do đó pH = -lg(H+)≈ -lg[H+].




-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 3 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


BÀI TẬP CÓ LỜI GIẢI

2.1.1 Tính [H+], [OH-]của dung dịch HCl có pH = 3,00.
Lời giải:
HCl → H+ + Cl-
H2O ⇌ H+ + OH- Kw=1,0.10-14
[H ] = 10 = 1,0.10 (M) → [OH ] = Kw/[H+] = 1,0.10-11 (M).
+ -pH -3 -



2.1.2 Tính [H+], [OH-]của dung dịch HNO3 0,10 M.
Lời giải:
HNO3 → H+ + NO3-
0,10 0,10


H2O ⇌ H+ + OH-
Vì CH+ = 0,10>> 1,0.10-7 →[H+] ≈ CH+ =0,10 M
Suy ra: pH = -lg(H+)= -lg(0,10). Vậy pH=1,00; pOH=14-1=13.
Suy ra: [OH-] = 1,0.10-13 M.
2.1.3 Trộn 15,00 ml dung dịch HCl có pH= 3,00M với 25,00ml dung dịch NaOH có pH=10,00. Hỏi dung dịch thu
được có phản ứng axit hay bazơ?
Lời giải:
Trong dung dịch HCl có pH=3,00 thì [H+]= [OH-] + C0,HCl
→ C0,HCl =[H+]= [OH-]= 10-3 – 10-14/10-10 = 1,0. 10-3
Dung dịch NaOH co pH=10,00
→ C0,HCl =[ OH-] = 10-14/10-10 = 1,0.10-4 M
Sau khi trộn:
1,0.10 −3.15,00 1,0.10 −3.25,00
= 3,75.10 −4 M ; C0NaOH= = 6,25.10 −4 M
C0HCl =
40,00
40,00
Phản ứng:
HCl + NaOH → NaCl + H2O
C0 3,75.10-14 6,25.10-5
3,125.10-4 6,25.10-5
C -
Sau khi phản ứng dư axit. Vậy dung dịch có phản ứng axit:
[H+] ≈ CHCl= 3,125.10-4 → pH=3,51.
2.1.4 Tính nồng độ %(P%) của dung dịch NaOH (d=1,12g/ml) để khi trộn 20,00 ml dung dịch này với 180,00
ml dung dịch NH3 có pH= 2,0 sẽ thu được hỗn hợp pH=13,5.
Lời giải:
c0, NH 3 =[H+]= 1,0.10-2 M.
Dung dịch NH3 có pH=2,00 →
1,0.10 −2 .180 P.1,12.1000.20
C NaOH =
= 0,28.P
o
= 9,0.10 −3
C NH 3 =
o
Sau khi trộn ;
40.100.200
200
Vậy hỗn hợp thu được có pH=13,5 (môi trường bazơ mạnh) →dư NaOH
CNaOH ≈ [OH-]= 10-14/10-13,5 =0,028.P- 9,0.10-3 →P = 11,6
Vậy nồng độ % của dung dịch NaOH là 11,6%.
2.1.5 Tính số gam NaOH phải cho vào hỗn hợp thu được khi thêm 8,00 ml HNO3 0,0100 vào nước rồi pha loãng
thành 500 ml để pH dung dịch thu được bằng 7,50 (coi thể tích không thay đổi trong quá trình hòa tan).
Lời giải:
Gọi m là số gam của NaOH cần tìm: CNaOH = 103.m/40.500=m/20.
0,0100.8,00
= 1,60.10 − 4 M
C HNO3 =
500,00
Vì pH= 7,50 → dư NaOH

Phản ứng: HNO3 + NaOH → NaCl + H2O
C0 1,6.10-4 m/20
m/20- 1,6.10-4
C -
Vì pH =7,50 ≈ 7,00 → phải kể đến cân bằng của phân li nước.
Các quá trình sảy ra trong dung dịch:
NaOH dư → Na+ + OH-
⇌ H+ + OH-
H2O
ĐKP: [H ]=[OH ] – CNaOH dư. Hay 10-7,50=10-6,5 – (m.20 – 1,6.10-4).
+ -

→ m = 0,0032 (gam).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 4 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


BÀI TẬP VẬN DỤNG

2.1.6 Tính [H+], [OH-]của dung dịch NaOH 0,025 M.
Trả lời: pH= 12,40.
2.1.7 Tính số gam KOH cần trung hòa trong 5,00 lít nước sao cho pH của dung dịch thu được bằng 11,50 (coi
thể tích không thay đổi trong quá trình hòa tan).
Trả lời: m = 0,885 gam.
2.1.8 Tính pH của hỗn hợp thu được khi trộn 1 ml HClO4 0,1001 M với 1 ml KOH 0,1000 M rồi pha loãng thành
1 lít.
Trả lời: pH=6,79.

2.2 ĐƠN AXIT YẾU VÀ BAZƠ YẾU
TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Đơn aixt yếu (kí hiệu HA) là những chất trong dung dịch có khả năng nhường một phần proton cho
nước và dung dịch có phản ứng axit.
Độ mạnh của các đơn axit yếu được đặc trưng bởi hằng số phân li axit Ka hoặc chỉ số phân li axit pKa =
-lgKa. Giá trị Ka càng lớn hay pKa càng yếu thì axit càng mạnh.
2 Độ mạnh yếu của axit yếu cũng được phản ánh qua độ điện li a.Độ điện li a là tỉ số giữa số mol n
của chất đã phaanli thành ion với tổng số mol n0 của chất tan trong dung dịch. Hoặc a là tỉ số giữa nồng độ
chất đã phân li với tổng nồng độ chất điện li. Độ điện li tỉ lệ thuận với hằng số phân li K và tỉ lệ nghịch với
nồng độ. Đối với dơn axiit HA ta có liên hệ:
Trong dung dịch axit cac HA xảy ra các quá trình sau:
HA ⇌ H+ + A- (2.1.1)
H2O ⇌ H+ + OH- (2.1.2)
Nếu Ka.CHA>>Kw thì có thể tính thành phần của hệ theo cân bằng (2.1.1)
Nếu Ka.CHA ≈ Kw thì phải kể đến sự phân li của nước.
3. Đơn bazơ yếu (lí hiệu A-) là những chất mà trong dung dịch, mọt phần của chúng có khả năng thu
proton của nước và dung dịch có phản ứng bazơ.
Độ mạnh của các bazơ yếu phụ thuộc vào hằng số bazơ Kb=Kw/Ka hoặc chỉ số hằng số bazơ pKb=-
lgKb=pKw-pKa(với Ka là hằng số phân li của axit liên hợp).Khi Kb càng lớn hoặc pKb càng bé thì bazơ càng
mạnh.Như vậy khi axit liên hợp càng mạnh thì bazơ càng yếu và ngược lại.
Trong dung dịch đơn bazơ A- có các cân bằng:
H2O ⇌ H+ + OH- Kw (2.1.3)
A + H2O ⇌ HA + OH
- -
Kb=Kw/Ka (2.1.4)
Tương tự, nếu Kb-.CA->>Kw thì có thể cân bằng theo (2.1.4). Trường hợp Kb-.CA-+≈Kw thì phải tính đến
quá trình phân li của nước.
3. Phân số nồng độ (α)
Trong dung dịch axit, bazơ nồng độ phân số αi là tỉ số giữa nồng độ cân bawbgf của cấu tử i với tổng
nồng độ các dạng có mặt của I ở trong dung dịch.
Ví dụ, đối với cân bằng:
HA ⇌ H+ + A- Ka
[ HA] [ HA]
α HA = =
Ta có: −
[ HA] + [ A ] C HA
α HA
Hay [HA] = CHA.
α A−
Tương tự: [A-] = CHA.
α HA + α A− =1
Dĩ nhiên:
α HA =[H+] /(Ka + [H+]); α A− =Ka/(Ka+[H+].
Ở đây:
BÀI TẬP CÓ LỜI GIẢI

2.2.1 a, Hãy tính nồng độ của dung dịch axit HA 0,010 M, biết pKa của axit HA là 3,75.
b, Đánh giá ảnh hưởng của HCl 0,0010 M đến độ điện li của HA.
Lời giải:
Vì Ka.CHA>>Kw → bỏ qua cân bằng phân li của nước.
Xét cân bằng: HA ⇌ H+ + A-
C 0,10
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 5 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[] 0,10-x x x
x2
= K a = 10 → x = 1,248.10 −3 = [ A− ]
−35

0,01 − x

→ a= = 1.248.10-3/0,01 = 0,1248 = 12,48%.
2.2.2 Cho biết độ điện li của dung dịch axit HA 0,10 M là 1,31%. Tính pKa
b, Độ điện li thay đổi thế nào khi pha loãng dung dịch HA gấp 10 lần?
Kết luận.
Lời giải:
a, Chấp nhận bỏ qua sự điện li của nước.
Từ định nghĩa
[ A− ]
α= →[ H + ] = [ A − ] = C.αHA = 0,10.1,31.10 −2 = 1,31.10 −3
C HA
Xét cân bằng: ⇌ H+ + A-
HA Ka
C 0,10
(0,10-1,31.10-3) 1,31.10-3 1,31.10-3
[]
Áp dụng ĐLTDKL cho cân bằng trên:
[H ].[ A ] = (1,31.10 ) −3 2
+ −
= 1,739.10 −5 = 10−4, 76
Ka =
[ HA] 0,1 −1,31.10 −3
Kiểm tra giả thiết gần đúng: Ka.CHA= 10-5,76>>Kw, do đó việc bỏ qua của sự phân li của nước ở trên là chấp
nhận được. Vây: pKa=4,76.
b, Pha loãng dung dịch HA thành 10 lần → CHa=0,10 M
HA ⇌ H+ + A- Ka=10-4,76
[] 0,10-x x x
x2
= 10 − 4, 76 → x 2 + 1,739.10− 7 = 0 → x = 4,08.10− 4
0,01 − x
[ A − ] .100% = 4,08.10 −4 = 4,08%
→α =
C HA 0,01
Như vậy khi pha loãng dung dịch, độ điện li tăng, nghĩa là độ điện li tỉ lệ nghịch với nồng độ.
2.2.3 Tính số gam benzoate natri cần lấy để khi hòa tan vào 1 lít nước thì pH của dung dịch thu được là 7,50.
Lời giải:
Gọi a là số gam benzoat natri cần pha vòa 1 lít nước.
α
→ CC6 H5COONa =
144
Cân bằng:
H2O ⇌ H+ + OH- Kw=10-14 (1)
C6H5COO- + H2O ⇌ C6H5COOH + OH- Kb=10-9,8
Vì pH=7,50 ≈ 7,00 nên không bỏ qua (1)
Áp dụng ĐKP với MK là H2O và C6H5COO- :
[ [ ]]
h = H + ] = OH − − [ C6 H 5COOH ]
10 −7 ,5 10 −3,34
a
α
10 −7 ,5 = 10 6,5 − = 10 −6,5 −
. −4, 2
144 10 + 10 −7 ,5 144
→ α = 0,0818 gam

BÀI TẬP VẬN DỤNG

2.2.4 a, Tính độ điện li của dung dịch axit HA (dung dịch A) có pH=3,00 biết pKa=5,00.
b, Nếu pha loãng dung dịch gấp 5 lần thì độ điện li của HA sẽ bằng bao nhiêu? Tính pH của dung dịch
thu được.
Trả lời: a, a=9,9.10-3
b, a= 2,2%; pH=3,35.
2.2.5 Tính pH, độ điện li của dung dịch axit fomic 0,010 M. Độ điện li thay đổi ra sao khi có mặt NH4Cl 1,00
M?
Trả lời: pH= 2,90; a=12,48%, a không đổi.
2.2.6 Tính số gam KCN phải lấy để khi hòa tan 100,00ml nước thu được dung dịch cóp pH=11,00 (bỏ qua sự
thay đổi thể tích trong quá trình hòa tan). Trả lời: 0,2968 gam.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 6 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.2.7 Biết pH của dung dịch NH2OH 0,0010 M là 7,49; pH của dung dịch C5H5N 1,00.10-5 M là 7,20. Hãy tính
hằng số phân li của các axit liên hợp.
Trả lời: 5,98 và 5,18

2.3 HỖN HỢP CÁC ĐƠN AXIT VÀ ĐƠN BAZƠ

TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Hỗn hợp các axit mạnh HY C1mol/lít và các axit yếu HA nồng độ C2mol/lít
Trong dung dịch axit có các quá trình:
H+ Y-
HY → + (2.3.1)
+
X-
HX → H + Ka (2.3.2)
⇌ + -
H2O H + OH Kw (2.3.3)
Do sự có mạt của axit mạnh HY, trong đa số trường hợp dung dịch có phản ứng axit nên có thể bỏ qua sự phân
li của nước và thành phần của dung dịch được tính theo ĐLTDKL cho cân bằng (2.3.2), trong đó có kể đến sự
có mặt của nồng đọ ion H+ do các axit mạnh phân li tạo ra.
⇌ H+ X-
HX + Ka
C C2 C1
[] C2-x C1+x x
(C1 + x).x
Ka =
Ta có: (2.3.4)
C2 − x
2. Hỗn hợp bazơ mạnh XOH C1 mol/lít và các bazơ yếu A- nồng độ C2 mol/lít.
Trong hệ xảy ra các quá trình sau:
X+ OH-
XOH → + (2.3.5)
+
OH-
H2O → H + Kw (2.3.6)
−1
+ OH- K w K a (2.3.7)

A- + H2O HA
Tương tự như trên, do sự có mạt của bazơ mạnh XOH nên có thể coi quá trình phân li của nước là không đáng
kể, do đó việc tính cân bằng dựa vào cân bằng (2.3.7) có kể đến nồng độ của ion OH- C1 mol/l do XOH phân li
ra:

KwKa 1

A- + OH-
+ H2O HA
C C2 C1
[] C2-x x C1+x
(C + x) x

K w .K a 1 = 1
Ta có:
C2 − x


3. Hỗn hợp các đơn axit HA1 (C1 mol/l, Ka1), HA2 (C2 mol/l,Ka2)
Các cân bằng xảy ra:
A1−
⇌ H+
HA1 + (2.3.9)

A2
⇌ H+
HA2 + (2.3.10)
⇌ + -
H2O H + OH Kw (2.3.11)
Nếu Ka1.C1>>Ka1.C2>>Kw thì thành phần cân bằng của hệ số có thể được tính theo (2.3.9) như đối với
dung dịch chứa đơn axit HA1.
Trong trường hợp các cân bằng xảy ra tương đương (tức là Ka1.C1≈Ka1.C2≈Kw) thì tiến hành lặp lại gần
đúng theo ĐKP:
h=[H+]=[OH-] +[ A1− ] + [ A2 ]

` (2.3.12)
Sau khi tổ hợp cần thiết ta có:
h= K a1[ HA1 ] + K a 2 [ HA2 ] + K w (2.3.13)

BÀI TẬP CÓ LỜI GIẢI

2.3.1 Tính pH của hỗn hợp gồm HCl 2,00.10-4M và NH4Cl 1,00.10-2M.
Lời giải:



-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 7 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

H+ Cl-
HCl → +

+
H+
NH4 NH3 + Ka
⇌ + -
H2O H + OH Kw
2.3.2 Hòa tan 0,5350 gam NH4Cl vào 400 ml dung dịch NaOH 2,51.10-2M. Tính pH của dung dịch thu được
(Bỏ qua sự thay đổi của thể tích).
Lời giải:
0,5350.1000
= 2,5.10 −3 M
C N 4 HCl =
53,5.400
Phản ứng: NH4Cl + NaOH → NH3 + H2O + NaCl
2,50.10-2
2,51.10-2
1,0.10-4 2,50.10-2
TPGH: NaOH 1,0.10 M; NH3 2,50.10-2M.
-4


COH − =10−4 >>10−7 và K b .C NH 3 >> K w , nên tính pH theo cân bằng sau:


NH 3 + H 2O → NH 4 + OH −

10-4,67
-2 -4
C 2,50.10 10
2,50.10-2-x x x+10-4
[]
( ) [ ]
10 −4 + x .x
= 10 −4.67 → x = 6,03.10 −4 → OH − = 7,03.10 −4 M . Môi trường bazơ

2.50.10 −2
→ việc bỏ qua sự phân li của nước là hợp lý. Vậy pH = 10,85.
2.3.3 Thêm một giọt (V=0,03 ml) dung dịch KOH 0,084 M vòa 100 ml dung dịch HCOOH 2,45.10-5 M.
Tính pH của dung dịch thu được (Coi thể tích thay đổi không đáng kể khi them KOH).
Lời giải:
0,084.0,03
= 2,52.10 −5 M
C KOH =
100
Phản ứng: KOH + HCOOH → HCOOK + H2O
2,51.10-2 2,45.10-5
7.10-7 2,45.10-5
-
TPGH : KOH 7.10-7 M; HCOOK 2,45.10-5 M.
Cân bằng: KOH → K+ OH-
+
710-7
⇌ H+ OH-
H2O + Kw
K b = K w .K a 1 = 10 −10 , 25


HCOO- H+ OH-
+ H2O +
COH − =10−4 >>10−7 và K b .C HCOO ≈ K w , → không thể bỏ qua phân li của nước. ĐKP với MK là OH-, HCOO-+


và H2O:
[ ]
[ [ ]] [ ] [ ]
Kw
− 7.10− 7 − K a− 1 HCOO − .h ; (1 + K a− 1 HCOO − )h 2 + 7.10 − 7.h − K w = 0 (1).
h = H + = OH − − COH − HCOO − =
h

Chấp nhận: [ HCOO − ] = CHCOO = 2,45.10−5 và thay vào (1) để tính gần đúng bước 1 (giái tri h1):
0





(1=10-3,75.2,45.10-5).h2 + 7.10-7.h – 10-14 = 0 →h1=1,40.10-8.

Thay giá trị h1 vào biểu thức: [HCOO-]=2,45.10-5. Ka/(Ka+h) để tính lại.

Suy ra [HCOO-] ≈ 2,45.105. Kết quả lặp. Vậy h=1,3.10-8 → pH=7,85.


BÀI TẬP VẬN DỤNG

2.3.4 Trộn 400 ml dung dịch HCl 2,5.10-2M với V ml dung dịch CH3COOH 1,667.10-4 M thu được dung dịch
pH=2,00.
Tính thể tích dung dịch CH3COOH cần lấy. Trả lời: V = 600,00 ml.
2.3.5 Tính pH trong dung dịch gồm KOH 0,0040 M vào propionate natri 0,050 M (Ka= 1.33.10-5).
Trả lời: pH=11,60.
2.3.6 Thêm 2,00ml dung dịch NaOH 3,00.10-4M vào 998,00ml dung dịch CH3COONa 5,00.10-4M. Tính pH của
hỗn hợp thu được. Trả lời: pH=7,96.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 8 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.3.7 Tính nồng độ của axit fomic phải có trong dung dịch CH2ClCOOH 4,00.10-3 M sao cho độ điện li của
CH2ClCOOH giảm 20%.
Trả lời: C=1,78.10-2M
2.3.8 Tính độ điện li của axit axetic có pH=2,75, nếu trong dung dịch có mặt HCOONa 0,10 M.
Trả lời: 17,3%.
2.3.9 Tính nồng độ của dung dịch HCl, biết rằng khi nhận thêm 15,00 ml HCl vào 25,00 ml dung dịch H2SO4
0,010M thì độ điện li của HSO4- giảm xuống 2 lần.
Trả lời: 8,23.10-2 M.
2.3.10 Nồng độ ion H+ trong dung dịch HCOOH 0,100M sẽ lớn hơn hay bé hơn giá trị tính được có kể đến hiệu
ứng lực ion?
Trả lời: Lớn hơn.

PHẦN III. DẠNG BÀI TẬP CỦA DUNG DỊCH CÁC ĐA AXIT VÀ ĐA BAZƠ

TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1 ĐA AXIT
Trong dung dịch đa axit HnA có khả năng phân li theo từng nấc:
⇌ H+ Hn-1A-
HnA + Ka1 (3.1.1)
Hn-1A ⇌
- + 2-
H + Hn-2A Ka2 (3.1.2)
…… … ……… ….
HA(n-1) ⇌ H+ An-
+ Kan (3.1.3)
Và có thể coi đa axit như một hỗn hợp chứa hỗn hợp gồm nhiều đơn axit.
Trong trường hợp Ka1>>Ka2>>…..>>Kan thì có thể coi sự phân li của axit xảy ra chủ yếu ở nấc 1 và có
thể tính cân bằng theo ĐLTDKL dùng cho nấc phân li thứ nhất của đa axit:
⇌ H+ Hn-1A-
HnA + Ka1
[] C-x x x
x2
= K a1 sẽ cho [H+]=x, từ đó tính được nồng độ cac cẩu tử khác.
Giải phương trình :
C−x
2 ĐA BAZƠ
Trong dung dịch đa bazơ có khả năng thu proton từng nức của nước. Quá trình proton hoá của đa bazơ
xảy ra ngược với quá trình phân li của đa axit tương ứng:
+ H2O ⇌ HA(n-1)
An-1 + OH- Kb1=Kw.Kan-1
(3.1.1)
HAn-1 +H2O ⇌ H2A(n-2) + OH- Kb2=Kw.Kan-1-1
(3.1.2)
…. …. … … ….
Hn-1A- + H2O ⇌ + OH- Kbn=Kw.Ka1-1
HnA
(3.1.3)
Tương tự , trong trường hợp Kb1>>Kb2>>… >>Kbn, nghĩa là quá trình proton hoá nấc 1 (3.1.1) của đa bazơ
chiếm ưu thế, khi đó có thể đánh giá thành phần cân bằng của đa bazơ như một đơn bazơ:
+ H2O ⇌
An- HA(n-1) + OH- Kb1
[] C-x x x
x2
= K b1 sẽ cho phép đánh giá thành phần cân bằng của hệ.
Giải phương trình :
C−x
Ngược lại, nếu Kb1≈Kbn thì không thể áp dụng ĐLTDKL để tính đúng theo một cân bằng, mà phải sử
dụng ĐKP để tính hoặc có thể tổ hợp đưa về phương trình bậc cao một ẩn với [H+].

3 PHÂN SỐ NỒNG ĐỘ CỦA CÁC PHẦN TỬ ĐA AXIT VÀ ĐA BAZƠ
h2
Đối với axit H2A: α H 2 A = (3.3.1)
h 2 + K a1h + K a1 K a 2
K a1h 2
α HA− = (3.3.2)
h 2 + K a1h + K a1 K a 2
K a1.K a 2
α A− =2 (3.2.3)
h + K a1h + K a1 K a 2
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GVHD: Trần Văn Thắm HSTH: Dương Văn Dũng Trang 9 / 11
Tiểu luận Chuyên đề: Các dạng bài tập dung dịch điện li
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

BÀI TẬP CÓ LỜI GIẢI

3.1 Tính pH và cân bằng trong hệ gồm HCl 0,01 M và H2S 0,10 M.
Lời giải: Môi trường axit nên sự phân li của nước không đáng kể.
⇌ H+ Cl-
HCl +
0,01 0,01
⇌ H+ HS- Ka1= 10-7,02
H2S + (1)

- + 2- -11.90
HS H + S ` Ka2=10 (2)
Do Ka1>>Ka2 nên cân bằng (1) là chủ yếu:
⇌ H+ HS- Ka1= 10-7,02
H2S +
C 0,10 0,010
[] 0,10-x +x x
(0,010 + x ) x −7 , 02
=10 . Giả thiết x
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản