CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA

Chia sẻ: glade1209

Kiến thức - Nắm được những nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị của các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ hồi cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX; những nét chung và đặc điểm riêng. - Hiểu được đây là thời kỳ các nước đế quốc đẩy mạnh việc xâm lược thuộc địa, phân chia lại thị trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa các đế quốc với đế quốc và giữa đế quốc với thuộc địa ngày càng sâu sắc. ...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA

CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ

VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA




I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:

1. Kiến thức

- Nắm được những nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị của các

nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ hồi cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX; những nét

chung và đặc điểm riêng.

- Hiểu được đây là thời kỳ các nước đế quốc đẩy mạnh việc xâm lược

thuộc địa, phân chia lại thị trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa các đế

quốc với đế quốc và giữa đế quốc với thuộc địa ngày càng sâu sắc.

2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ

Giúp HS nâng cao nhận thức về bản chất của chủ nghĩa đế quốc, ý

thức cảnh giác cách mạng; đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà

bình.

3. Kỹ năng
Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện Lịch sử để thấy được từng đặc

điểm riêng của chủ nghĩa đế quốc.

II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Bảng thống kê biểu thị sự thay đổi về sản lượng công nghiệp của các

nước Anh, Pháp, Mỹ, Đức.

- Sơ đồ thay đổi vị trí kinh tế các nước đế quốc cuối thế kỷ XIX đầu

thế kỷ XX.

- Lược đồ các nước đế quốc đầu thế kỷ XX.

III. TIếN TRÌNH Tổ CHứC DạY - HọC

1. Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Nêu những thành tựu về khoa học kỹ thuật cuối thế kỷ XIX

đầu thế kỷ XX?

Câu hỏi 2: Sự ra đời và những đặc điểm cơ bản của chủ nghĩa Tư bản

ở giai đoạn đế quốc chủ nghĩa?

2. Dẫn dắt vào bài mới

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, là thời kỳ phát triển mạnh mẽ của

các nước Tư bản tiên tiến, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn tự do cạnh

tranh sang giai đoạn độc quyền. Cùng với đó là chính sách mở rộng xâm
lược thuộc địa để có thêm thị trường và vơ vét nguyên liệu đưa về chính

quốc. Sự tranh chấp thuộc địa đã làm cho mâu thuẫn giữa các nước đế quốc

trở nên sâu sắc. Tình hình kinh tế, chính trị và chính sách đối ngoại các nước

Anh, Pháp, Đức, Mỹ như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học

hôm nay để trả lời câu hỏi nêu trên.

3. Tổ chức các hoạt động trên lớp

Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

Tiết 1:

A. ANH VÀ PHÁP CUỐI THẾ KỶ XIX ĐẦU THẾ KỶ XX

 Nước Anh
Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

- Trước hết, Gv trình bày và phân tich: Đầu

thập niên 70 của thế kỷ XIX, nền công nghiệp

Anh vẫn đứng đầu thế giới. Sản lượng than

của Anh gấp 3 lần Mỹ và Đức; sản lượng

gang gấp 4 lần Mỹ và gần 5 lần Đức. Về xuất

khẩu kim loại sản lượng của 3 nước Pháp,

Đức Mỹ gộp lại không bằng Anh.

- Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Cuối thập niên
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

70 tình hình kinh tế Anh ra sao?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Từ cuối thập niên * Tình hình kinh tế:

70, Anh mất dần địa vị độc quyền công - Từ cuối thập niên 70, Anh mất dần

nghiệp, do vậy mất luôn cả vai trò lũng đoạn địa vị độc quyền công nghiệp, do vậy

thị trường thế giới, bị Mỹ và Đức vượt qua. mất luôn cả vai trò lũng đoạn thị

- GV giới thiệu “bảng thống kê biểu thị sự trường thế giới, bị Mỹ và Đức vượt

thay đổi về sản lượng công nghiệp của các qua.

nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ” trong SGK.

GV hỏi”: Nguyên nhân của sự giảm sút

đó?

- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và trình bày: Nguyên nhân

là:

+ Máy móc thiết bị xuất hiện sớm nên đã

cũ và lạc hậu, việc hiện đại hoá rất tốn kém.

+ Một sớ lớn tư bản chạy sang thuộc địa,

vì ở đây lợi nhuận Tư bản đẻ ra nhiều hơn
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

chính quốc. Mặt khác, cướp đoạt thuộc địa có - Tuy vậy, Anh vẫn chiếm ưu thế về

lợi nhiều hơn so với đầu tư cải tạo công tài chính, xuất cảng tư bản, thương

nghiệp. mại, hải quân và thuộc địa.

- GV nhấn mạnh: Tuy vai trò bá chủ thế

giới về công nghiệp bị giảm sút, song Anh

vẫn chiếm ưu thế về tài chính, xuất cảng tư

bản, thương mại, hải quân và thuộc địa.

Hoạt động 2: Nhóm

- GV chia lớp thành các nhóm và nêu câu

hỏi: Quá trình tập trung sản xuất trong công

nghiệp diễn ra như thế nào?

- HS làm việc theo nhóm đọc SGK cử đại

diện trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Đây là thời kỳ - Công nghiệp: Quá trình tập trung

quá trình tập trung tư bản diễn ra mạnh mẽ, tư bản diễn ra mạnh mẽ, nhiều tổ

nhiều tổ chức độc quyền ra đời chi phối toàn chức độc quyền ra đời chi phối toàn

bộ đời sống kinh tế nước Anh, 5 ngân hàng ở bộ đời sống kinh tế nước Anh.

khu Xi-ti Luân Đôn nắm 70% số tư bản cả
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

nước. - Nông nghiệp: Nước Anh lâm vào

- GV giới thiệu cho HS biết: Nông nghiệp tình trạng khủng hoảng trầm trọng.

nước Anh lâm vào tình trạng khủng hoảng Anh phải nhập khẩu lương thực.

trầm trọng. Nguyên nhân là do tư sản Anh

không đầu tư vào sản xuất nông nghiệp mà

chủ yếu vào buôn bán lương thực và giá

lương thực châu Âu và Mỹ rất rẽ.

Hoạt động 3: Cả lớp và cá nhân

- GV trình bày và phân tích: Anh là nước * Tình hình chính trị:

theo thể chế chính trị quân chủ lập hiến với - Anh là nước theo thể chế chính trị

việc thực hiện chế độ Hai Đảng (Đảng Tự do quân chủ lập hiện với việc thực hiện

và Đảng Bảo thủ) thay nhau cầm quyền. Sự chế độ hai Đảng (Đảng tự do và

khác biệt giữa hai Đảng là không đáng kể, Đảng Bảo thủ) thay nhau cầm quyền,

chủ yếu về biện pháp cụ thể song đều thống song đều bảo vệ quyền lợi của giai

nhất với nhau trong việc bảo vệ lợi ích của cấp tư sản.

giai cấp tư sản, đàn áp phong trào quần chúng

và đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.

- GV nêu câu hỏi: Cho biết chính sách đối
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

ngoại của Anh?

- HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Đây là thời kỳ - Đây là thời kỳ giai cấp tư sản Anh

giai cấp tư sản Anh tăng cường mở rộng hệ tăng cường mở rộng hệ thống thuộc

thống thuộc địa đặc biệt ở Châu Á và Châu địa đặc biệt là ở Châu Á và châu Phi.

Phi. GV kết hợp khai thác lược đồ để HS

nhận biết được hệ thống thuộc địa rộng lớn

của đế quốc Anh đầu thế kỷ XX trải dài từ

Bắc Mỹ, châu Phi, Châu Á đến châu Đại

Dương.

- GV nhấn mạnh: Chủ nghĩa đế quốc Anh

tồn tại và phát triển dựa trên sự bóc lột một

hệ thống thuộc địa rộng lớn (chiếm ¼ lãnh

thổ và ¼ dân số thế giới) do vậy được mệnh

danh là chủ nghĩa đế quốc thực dân "Mặt trời - Đặc điểm đế quốc Anh: là chủ

không bao giờ lặn" trên đất nước Anh, Lênin nghĩa đế quốc thực dân.

nhận xét: "Nước Anh không chỉ là quê hương

của hệ thống công xưởng ủa chủ nghĩa tư
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

bản, mà còn là thuỷ tổ của chủ nghĩa đế quốc

hiện đại".

Chủ nghĩa thực dân Anh đã trở thành đặc

trưng riêng của chủ nghĩa đế quốc Anh. Việc

xuất khẩu tư bản của Anh mang những quy

mô to lớn. Nước Anh là một cường quốc

thuộc địa chính.

 Nước Pháp
Hoạt động 4: Cả lớp, cá nhân

Tình hình kinh tế
- GV: trước 1870, công nghiệp Pháp đứng

hàng thứ hai thế giới, cuối thập niên 70 trở đi - Cuối thập niên 70 trở đi công

công nghiệp Pháp bắt đầu chậm lại. nghiệp Pháp bắt đầu phát triển chậm

- GV nêu câu hỏi: Nguyên nhân tại sao lại.

công nghiệp Pháp phát triển chậm lại?

- HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý:

+ Pháp thất bại trong cuộc chiến tranh - Nguyên nhân:

Pháp – Phổ, do đó phải bồi thường chiến + Pháp thất bại trong cuộc chiến

tranh Pháp – Phổ do đó phải bồi
tranh.
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

+ Nghèo tài nguyên và nhiên liệu, đặc biệt thường chiến tranh.

là than đá. + Nghèo tài nguyên và nhiên liệu,

+ Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến xuất đặc biệt là than đá.

cảng tư bản sang những nước chậm phát triển + Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến

để thu lợi nhuận cao chứ không hú trọng phát xuất cảng tư bản sang những nước

triển công nghiệp trong nước. chậm phát triển để thu lợi nhuận cao

- GV kết luận: Hậu quả là cuối thế kỷ XIX chứ không hú trọng phát triển công

sản xuất công nghiệp của Pháp tụt xuống nghiệp trong nước.

hàng thứ tư sau Đức, Mỹ, Anh, kỹ thuật lạc

hậu rõ rệt so với những nước công nghiệp trẻ.

- GV nêu câu hỏi: Bên cạnh những yếu

kém đó công nghiệp Pháp có những tiến bộ

gì?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.

- GV trình bày và phân tích: Mặc dù có sự

sút kém, song công nghiệp Pháp cũng có tiến

bộ đáng kể. Hệ thống đường sắt lan rộng

khắp nơi cả nước đã đẩy nhanh sự phát triển
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

của ngành khai mỏ, luyện kim và thương

nghiệp. Việc cơ khí hoá sản xuất được tăng

cường. Từ năm 1852 – 1900 số xí nghiệp sử

dụng máy móc tăng lên 9 lần, số động cơ

chạy bằng hơi nước tăng lên 12 lần.

Nông nghiệp Pháp vẫn giữ vai trò quan

trọng trong nền kinh tế Pháp vì phần đông

dân cư sống bằng nghề nông. Tình trạng đất

đai phân tán, manh mún không cho phép sử

dụng máy móc và kỹ thuật canh tác mới. - Sự thâm nhập của phương thức sản

- GV chốt ý: Những biểu hiện của tình xuất tư bản chủ nghĩa trong nông

hình nông nghiệp trên chứng tỏ sự thâm nhập nghiệp ở Pháp diễn ra chậm chạp do

của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đất đai bị chia nhỏ.

trong nông nghiệp ở Pháp diễn ra chậm chạp.

Hoạt động 5: Cá nhân

- GV: Quá trình tập trung sản xuất hình

thành các công ty độc quyền diễn ra như thế

nào?
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi. - Đầu thế kỷ XX quá trình tập trung

- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: đầu thế sản xuất cũng diễn ra trong lĩnh vực

kỷ XX quá trình tập trung sản xuất cũng diễn công nghiệp, dẫn đến việc hình thành

ra trong lĩnh vực công nghiệp, dẫn đến việc các công ty độc quyền, từng bước chi

hình thành các công ty độc quyền, từng bước phối nền kinh tế Pháp, đặc biệt trong

chi phối nền kinh tế Pháp, đặc biệt trong lĩnh lĩnh vực ngân hàng.

vực ngân hàng (GV nhấn mạnh ở Pháp quá

trình diễn ra chậm hơn các nước khác).

- GV nâu câu hỏi: Đặc điểm nổi bật của tổ

chức độc quyền ở Pháp?

- HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của

mình trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý.

+ Sự tập trung ngân hàng đạt đến mức cao:

5 ngân hàng lớn ở Pari nắm 2/3 tư bản của

các ngân trong cả nước.

+ Khác với Anh tư bản chủ yếu đầu tư vào

thuộc địa, còn ở Pháp tư bản phần lớn đưa
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

vốn ra nước ngoài, cho các nước chậm tiến

vay với lãi suất lớn.

- GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK

để thấy được số vốn mà tư bản Pháp đầu tư ở

nước ngoài nhiều như thế nào? - Đặc điểm : Tư bản Pháp phần lớn

- GV nêu câu hỏi: Hãy nêu đặc điểm cơ đưa vốn ra nước ngoài, cho các nước

bản của chủ nghĩa đế quốc Pháp? chậm tiến vay với lãi suất lớn. Chủ

- HS trả lời câu hỏi. nghĩa đế quốc cho Pháp là chủ nghĩa

- GV kết luận: Chủ nghĩa đế quốc Pháp là đế quốc cho ay nặng lãi.

chủ nghĩa đế quốc cho vay nặng lãi.

Hoạt động 6: Cả lớp và cá nhân Tình hình chính trị

- Sau cách mạng tháng 9 – 1870,
- GV trình bày và phân tích:

+ Sau cách mạng tháng 9 – 1870 nước nước Pháp thành lập nền cộng hoà

Pháp thành lập nền cộng hoà thứ ba, song thứ ba, song phái cộng hoà đã sớm

phái cộng hoà đã sớm chia thành hai nhóm: chia thành hai nhóm: Ôn hoà và Cấp

Ôn hoà vá Cấp tiến thay nhau cầm quyền. tiến thay nhau cầm quyền.

Đặc điểm của nền cộng hoà là tình trạng - Đặc điểm của nền cộng hoà là tình

thường xuyên khủng hoảng nội các. Trong trạng thường xuyên khủng hoảng nội
Những kiến thức HS cần nắm
Các hoạt động của thầy và trò
vững

vòng 40 năm (1875 – 1914) ở Pháp diễn ra 50 các.

lần thay đổi chính phủ.

- GV nêu câu hỏi: Nêu chính sách đối

ngoại của Pháp?

- HS đọc SGK trả lời.

- GV nhận xét, chốt ý:

Pháp tăng cường chạy đua vũ trang để trả - Pháo tăng cường chạy đua vũ trang

mối thù với Đức; tiến hành những cuộc chiến để trả mối thù Đức; tiến hành những

tranh xâm lược thuộc địa chủ yếu ở khu vực cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa,

chậu Á và châu Phi. chủ yếu là ở khu vực châu Á và châu

- HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK để thấy Phi.

được chính sách xâm lược thuộc địa của

Pháp, qua đó thấy được hệ thống thuộc địa

của Pháp rất rộng lớn, chỉ sau Anh.

4. Sơ kết bài học

- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi: Tình hình kinh tế, chính trị nổi bật

của Anh và Pháp cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX? Nêu đặc điểm của chủ

nghĩa đế quốc Anh và Pháp?
5. Dặn dò, bài tập

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi trong SGK.

- Nguyên nhân dẫn đến việc hình thành các đặc điểm của đế quốc Anh

và Pháp?
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản