Cách trồng, thu hoạch và bảo quản dưa hấu

Chia sẻ: Le Quang Hoang | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:15

0
226
lượt xem
76
download

Cách trồng, thu hoạch và bảo quản dưa hấu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cây dưa hấu có tên khoa học: Citrullus lanatus, thuộc họ bầu bí: Cucurbitaceae. I. LỢI ÍCH KINH TẾ. Dưa hấu là sản phẩm dễ tiêu thụ, không chịu ảnh hưởng của sâu bệnh mà giá cả ổn định, mang lại giá trị kinh tế cao người nông dân trồng....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Cách trồng, thu hoạch và bảo quản dưa hấu

  1. Giới thiệu về cách trồng, thu hoạch và bảo quản dưa hấu Cây dưa hấu có tên khoa học: Citrullus lanatus, thuộc họ bầu bí: Cucurbitaceae. I. LỢI ÍCH KINH TẾ. Dưa hấu là sản phẩm dễ tiêu thụ, không chịu ảnh hưởng của sâu bệnh mà giá cả ổn định, mang lại giá trị kinh tế cao người nông dân trồng. Cụ thể như trong vụ xuân 2006, các hộ trồng dưa ở Nghệ An đều thu nhập từ dưa hấu đạt trên 50 triệu đồng/ha. Tại tỉnh Quảng Trị, trồng dưa hấu đã đạt giá trị 50 triệu đồng/ha/năm, cao hơn rất nhiều lần so với trồng các loại cây khác cây khác trên cùng một diện tích (nếu trồng sắn nông dân chỉ thu được 3 triệu đồng/ha, khoai lang được 6 triệu đến 7 triệu đồng/ha). Ngoài ra dưa hấu loại cây trồng có khả năng phát triển tốt trên vùng đất cát khô và nhiệt độ cao. Theo y học cổ truyền: dưa hấu có vị ngọt, tính hàn, có công hiệu thanh nhiệt giải thử (làm mát chống say nắng); lợi niệu trừ phiền (lợi tiểu, giảm bứt rứt). Trong các loại quả, dưa hấu chứa dịch quả phong phú nhất, hàm lượng nước đạt trên 96%. Trong nước dưa hấu chứa nhiều acid malic; acid glutamid; arginine; đường glucose; fructose; lyciumanid; bêta-caroten; vitamin A, B, C, protid và các chất khoáng như calci, phosphor, sắt..., những thành phần này rất hữu ích cho cơ thể, hơn nữa dễ được hấp thu. II. TÍNH THÍCH NGHI KHÍ HẬU, ĐẤT ĐAI 1. Khí hậu: Dưa hấu có nguồn gốc vùng khí hậu nóng, thích khí hậu ấm áp, khô ráo, đầy đủ ánh nắng giúp trổ nhiều bông cái và cho trái chín sớm, năng suất cao. Nhiệt độ thấp cây phát triển yếu, dễ thất bại, mưa nhiều rễ bị thối chết, khó trổ bông càng khó thụ phấn và đậu trái, khi đã đậu trái thì trái dễ thối, chất lượng kém, ẩm độ không khí càng cao càng dễ phát sinh bệnh. Khi có mưa bão, nhiệt độ thấp, ẩm độ cao thân lá dễ dập nát mau tàn khó trồng. Nhiệt độ thích hợp cho sự sinh trưởng 25-30oC nên rất dễ trồng trong mùa nắng ở đồng bằng sông Cửu Long. Nhiệt độ thích hợp cho hoa nở và thụ phấn là 25oC, nhiệt độ thích hợp cho trái lớn và chín 30oC. 2. Đất đai: Dưa hấu có rễ mọc sâu, chịu úng kém, chịu hạn khá nhất là khi cây đã trổ bông, đậu trái. Cây không yêu cầu đất nghiêm khắc, cần chọn đất thoát nước tốt, cơ cấu nhẹ, tầng canh tác sâu,
  2. không quá phèn. Các vùng đất cát gần biển, đất phù sa ven sông lý tưởng để trồng dưa hấu, chỉ cần chú ý tưới nước và bón phân. Đất cát pha tơi xốp, nhiệt độ đất dễ tăng cao, thóat nước nhanh có lợi cho bộ rễ phát triển, chất lượng dưa tốt, chăm sóc đỡ tốn kém. Dưa hấu không nên liên canh, dễ thất bại vì cây bị bệnh nhiều như bệnh chạy dây, nứt thân, thời gian cách ly trồng dưa hấu càng lâu càng tốt. Đất ruộng lúa ở đồng bằng sông Cửu Long nơi bị ngập nước trong mùa lũ (huyện Châu Phú tỉnh An Gaing, huyện Thốt Nốt, Ô Môn tỉnh Cần Thơ) được phù sa bồi đắp mới trồng dưa hấu rất tốt vì ít bị sâu bệnh phá hại nghiêm trọng. Đât trồng dưa nên cao, thóang không bị bóng râm che, không bị gió bão, chịu được pH hơi phèn trong phạm vi pH 5-7, để hạn chế bệnh nứt thân nên trồng ở pH 6-7 và nhiệt độ trên 26oC. III. CÔNG TÁC GIEO TRỒNG 1. Thời vụ: Dưa có khả năng thích nghi rất lớn với điều kiện thời tiết nên có thể mở rộng thời vụ gieo trồng quanh năm, tuy nhiên ở đồng bằng sông Cửu Long hình thành các vụ chính trong mùa nắng như sau: Dưa Noel: Gieo từ 20/9 đến 1/10 dương lịch, giai đoạn mới trồng gặp mưa cuối mùa dễ bị hư hại cây con. Dưa hấu tết: Gieo hạt khoảng 5-15/10 âm lịch, năm nay tương ứng với 23/11-3/12 dương lịch, thu hoạch vào dịp tết Nguyên Đán. Vụ này thời tiết thuận lợi cho sự ra hoa, đậu trái nhưng dễ bị bù lạch gây hại do chúng lan truyền từ vụ dưa hấu Noel. Dưa lạc hậu: Thường được trồng ở những vùng có đủ nước ngọt để tưới, bị bù lạch gây hại nặng nề nhất trong năm. Dưa Hè thu: Gieo trồng trong suốt mùa mưa, thích hợp ở một số vùng đất cao (Long An, Tiền Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh..) hoặc có đê bao vững chắc. 2. Chọn giống: Hiện nay thị trường có nhiều loại giống, sự lựa chọn tùy theo yêu cầu thị trường tiêu thụ. Giống Sugar baby: Hiện có bán trên thị trường là giống nhập từ Mỹ (Sunblest, Harris Moran, Eagle), Thái Lan (Chia Tai, Trái Bầu). Trong nhiều năm qua giống Sugar baby được trồng rất phổ biến, nhất là để chưng tết. Trái tròn, trung bình 3-5 kg, vỏ màu xanh đen, ruột đỏ, thời gian sinh trưởng 65-70 ngày, đây là giống thụ phấn tự do. Giống dưa hấu lai F1, nhập nội từ các nước mỹ, Thái Loan, Đài Loan, quả không hạt như NH-Tân Nhất, NH – Thắng Lợi số 1, NH – Hưng Huy, NH- Gia Linh, NH Quốc Hoa, NH – Quốc Vượng Giống An Tiêm 95: Là dưa hấu lai F1, trái to, tròn, nặng 7-8 kg, vỏ đen có gân đậm, ruột đỏ, ngon ngọt. Chống chịu tốt với bệnh đốm lá gốc, nứt thân chảy mủ do nấm Mycosphaerella melonis và
  3. bệnh sương mai do nấm Phytophthora melonis, cho thu hoạch 70 ngày sau khi gieo, trái đều, năng suất vượt trội hơn giống Sugar baby nhập khoảng 20%. Thích nghi rộng với điều kiện thời tiết, đất đai khác nhau, nên rất thích hợp canh tác trong vụ Noel và dưa lạc hậu sau tết. Thoại Bảo 1273 (công ty Nông Hữu): Thời gian sinh trưởng 60-65 ngày, trái hình tròn cao, vỏ xanh đen có sọc đen mờ, cứng, ít nút thuận tiện bảo quản và vận chuyển. Ruột màu đỏ tươi, chắc thịt, độ ngọt cao. Trọng lượng trung bình 8 kg/trái, năng suất 30-35 tấn/ha. Khă năng chống chịu bệnh thán thư tốt. Đặc tính tương tự giống An Tiêm. * Các giống dưa có triển vọng trồng được quanh năm Hắc Mỹ Nhân 1430 (công ty Nông Hữu) và 308 (công ty Trang Nông):: Cây phát triển mạnh, lá lớn, khả năng chống chịu bệnh cao. Thời gian sinh trưởng 50-55 ngày, trái hình bầu dục dài, vỏ màu xanh đậm, có vân xanh đậm hơn, vỏ cứng thích hợp cho bảo quản và vận chuyển xa. Ruột màu đỏ tươi, đặc và mịn, nhiều nước, độ ngọt cao. Trọng lượng trung bình 2,5-3,5 kg, có thể trồng được quanh năm, nhiệt độ càng cao thì càng phát huy được ưu điểm của giống. Thích hợp trên nhiều loại đất. Giống Tiểu Long 246 Tiểu Long 246 (F1): Thời gian sinh trưởng 58-62 ngày tùy theo thời tiết. Dạng trái tròn dài hình oval (hơi giống trái bí đao), vỏ màu xanh nhạt sọc thưa xanh đậm trung bình. Ruột đỏ, đẹp, chắc thịt, độ đường cao, chất lượng ngon đặc biệt, thích hợp thị hiếu người tiêu dùng. Trọng lượng trái trung bình 3,5-4 kg. Có sức phát triển mạnh, kháng sâu bệnh tốt, có thể trồng được trong mùa mưa (mưa ít) và mùa nắng. Xuân Lan 130 (F1) của công ty Trang Nông: Thời gian sinh trưởng 58-60 ngày. Dạng trái tròn dài, vỏ màu xanh nhạt, có sọc thưa màu xanh đạm, chắc thịt, ngọt. Trọng lượng trái trung bình 3,5-4 kg. Kháng sâu bệnh tốt, có thể trồng được quanh năm. Bảo Long TN 467 của công ty Trang Nông: Thời gian sinh trưởng 58-60 ngày. Dạng trái oval, vỏ màu xanh đen sọc đậm thưa, vỏ mỏng, ruột đỏ đậm chắc thịt, rất ngọt. Năng suất trái trung bình 25-32 tấn/ha. Kháng sâu bệnh tốt, có thể trồng được quanh năm. Thành Long TN 522 của công ty Trang Nông: Thời gian sinh trưởng 55-58 ngày. Dạng trái oval, vỏ sọc lem, mỏng, ruột đỏ đậm chắc thịt, độ ngọt rất cao. Năng suất trái trung bình 25-30 tấn/ha, có thể trồng được quanh năm. Lưu ý: Các giống lai (F1) nên không thể sử dụng hột trong trái thương phẩm làm giống cho mùa sau vì năng suất và phẩm chất dưa sẽ giảm.. 3. Chuẩn bị đất trồng: Chọn đất ruộng trồng dưa hấu cần có tầng canh tác dầy, tơi xốp, không nhiễm phèn mặn, dể thoát nước, mực nước trong mương tưới phải thấp hơn mặt liếp ít nhất 15 cm. Ngoài ra cũng có
  4. thể trồng dưa hấu trên đất gò, đất liếp, bờ kinh miễn sao có đầy đủ nước tưới tiêu. Phần lớn dưa hấu được trồng trên đất ruộng, kiểu liếp phổ biến nhất hiện nay là liếp đôi. Hai tim mương trung bình cách nhau 4-7 m. Xử lý đất với vôi bôt 50 kg/1.000 m2 trước khi xắn liếp 5-7 ngày. Đất được đào rảnh sâu 1 lớp leng và đào từng lớp đất mỏng 2-3 cm để cho đất mau khô và dể tơi ra, mương đào rộng 30-50 cm. Đất đào được bỏ lên 2 bên tạo thành liếp dưa rộng 80- 90 cm. Để có dưa tết, trái lớn nên làm làm liếp rộng hơn, khoảng cách giữa 2 tim mương khoảng 6-7 m như ở sóc Trăng, hoặc huyện Ô Môn - tỉnh Cần Thơ... và bề rộng liếp trồng dưa 1m, liếp cao 30-40 cm. Trồng dưa mùa mưa, trồng các loại dưa F1 chất lượng cao quanh năm (khác với dưa chưng tết) thường trái nhỏ khoảng cách giữa 2 tim mương 4-4,5 m. Nhưng để tăng năng suất trái dưa hấu có thể trồng dầy bằng cách rút ngắn khoảng cách giữa 2 tim mương xuống còn 3,5 m Lưu ý: Không được canh tác dưa hấu liên tục nhiều năm trên cùng nền đất, vì sự tích lũy mầm bệnh nhất là bệnh héo rũ do nấm Fusarium.. Tốt nhất nên chọn đất mới, trồng 1 đến 2 vụ nên luân canh cách 2-3 năm mới trồng lại hoặc trồng dưa hấu tháp bầu. 4. Gieo hạt a. Xử lý hột giống Đề phòng bệnh do nấm khuẩn có sẳn trong hạt hặc tấn công cây con lúc mới gieo nên trộn hạt với Thiram 80WP hoặc Benlate 50WP, nồng độ 5%o (pha 5 g thuốc bột trong 1 lít nước rồi ngâm hạt) trong 1-2 giờ. Để giúp hột giống nẩy mầm nhanh và đều nên ủ cho nẩy mầm trước khi gieo. Bằng cách đem hột phơi ngoài nắng nhẹ vài giờ, rồi ngâm hột trong nước ấm pha tỉ lệ 2 sôi + 3 lạnh khoảng 2-3 giờ, chà rửa sạch nhớt, dùng vải gói hột đem vùi trong tro trấu hoặc rơm rạ, nơi có ánh nắng đầy đủ, tưới nước giữ ẩm thường xuyên, sau 36-48 giờ hột sẽ nhú mầm. b. Cách gieo hột: Có 2 cách Gieo hột thẳng: Lượng hột giống 80-100 g để trồng 1.000 m2 đất. Gieo 2 hột/lổ, sâu 1-2 cm, phủ tro trấu hay rơm chặt ngắn, khi cây mọc 3-4 lá tỉa chừa 1 cây tốt. Những năm ít mưa hoặc mưa dứt sớm, theo kinh nghiệm suy đoán có thể gieo hột thẳng trên liếp, nhưng nên ủ hột nẩy mầm trước khi đem gieo. * Ưu điểm: Gieo thẳng rễ mọc sâu, cây sinh trưởng rất mạnh không bị mất sức * Khuyết điểm: Khó chăm sóc, gặp mưa to cây con bị hư nhiều Gieo trong bầu: Cần 50 -60 g hột giống cho 1.000 m2 đất. Bầu có thể làm bằng lá chuối, lá dừa, chiều ngang 5 cm, chiều cao 7 cm, hoặc dùng bọc nilong có đục lổ thoát nước. Chất liệu để vô bầu gồm đất mịn, phân chuồng hoai, tro trấu tỉ lệ bằng nhau. Hột dưa ủ nẩy mầm rồi gieo vào bầu, sau đó xàng tro trấu lắp hột. Nếu gieo trong bầu lá chuối nền phải đổ một lớp tro trấu dầy 5- 10 cm để tránh đứt rễ khi nhổ vì bộ rễ phụ dưa hấu tái sinh kém. * Ưu điểm: Gieo bầu cây sinh trưởng đồng đều, ít hao cây con, tranh thủ thời gian làm đất kỹ
  5. lưỡng * Khuyết điểm: Tốn công làm bầu, rễ không phát triển sâu Khi cây lên đều khoảng 80% thì loại bỏ những cây con mọc chậm. Cần dự trù 10-15% bầu để trồng dặm. Dưa hấu tháp bầu: Lượng hột giống cần 50 g cho 1.000 m2 . Hột bầu ngâm trong nước ấm pha tỉ lệ 3 sôi + 2 lạnh 4-5 giờ, gieo trong bọc nilon kích thước 8 x 12 cm, 4-5 ngày sau đem hột dưa ngâm nước ấm 2-3 giờ, gieo trong nia hoặc rổ lót trấu bên dưới và phủ trấu bên trên, khoảng 3 ngày sau hột nẩy mầm đem tháp. Cây con sau khi tháp 8-12 ngày vừa lú lá nhám đem trồng ngay. * Ưu điểm: Rất ít bị bệnh héo rũ, có thể trồng dưa hấu liên tục nhiều năm trên một nền đất * Khuyết điểm: Tốn nhiều thời gian và công lao động để tháp cây con Lưu ý: * Sau khi gieo hột rãi thuốc Basudin 10H hoặc Gegent 3G liều lượng 2 kg/1.000 m2 để ngừa kiến, dế cắn phá cây mầm. Để phòng bệnh cho cây con nên pha 20 g Copper B/10 lít nước, tưới trên 2 m2 bầu đất trước khi gieo hạt. * Vườn ương phải chọn nơi trảng có nhiều ánh sáng và không được đọng nước, bên dưới. 5. Trồng cây Cây con được 7-10 ngày, vừa lú lá nhám đem trồng ngay. Đào hốc sâu 5-7 cm, rộng 10 cm, bón phân lót, xong rãi một lớp đất mịn, rồi rãi một lớp tro trấu. Pha Copper B nồng độ 4% tưới lên hố để phòng ngừa bệnh trước khi đặt cây con hoặc gieo hột thẳng; để ngừa dế, sâu cắn phá cây con cần rãi Basudin 10H 1-2 kg/1.000 m2 xung quanh gốc. Khoảng cách trồng giữa 2 cây trung bình 50-60cm (mật độ 600-7200 cây/1.000 m2), nhưng để có dưa cặp để chưng trái to, mỗi trái từ 6-7 kg trở lên để chưng tết nên trồng thưa, khoảng cách giữa các cây khoảng 70 cm (mật độ 500 cây/1.000 m2). Nhưng đối với dưa ăn chơi ở các vụ khác cần trái nhỏ 3-4 kg/trái nên trồng dầy, khoảng cách cây khoảng 40-50 cm và liếp cũng hẹp hơn (chỉ khoảng 3,5-4,5m giữa 2 tim mương, mật độ 900- 1100 cây/1.000 m2). Lưu ý: * Để tránh cây con bị đọng nước khi gặp mưa đáy bầu nên đặt cạn * Mạnh dạn loại bỏ cây con yếu, phát triển không bình thường
  6. 6. Chăm sóc sau khi trồng: - Tưới nước: Trồng - 2 tuần sau khi trồng: Bộ rễ còn nhỏ, ăn cạn dùng lon, ấm hoặc thùng vòi thùng búp sen để tưới (giống như tưới nước dặm). Trong thời điểm nắng gắt cây con sinh trưởng chậm hơn trồng bên ngoài, để làm giảm nhiệt độ mặt đất và không khí xung quanh cây con cần tưới nước đều khắp mặt liếp bằng thùng vòi gương sen hoặc máy bơm có vòi phun. Sau 2 tuần: Bộ rễ cây phát triển đầy đủ về chiều sâu và rộng, nếu trồng trong mùa nắng tiến hành tưới thấm, bơm nước vào rảnh, thường 2 - 4 ngày mới tưới một lần. Trên nền đất cát, bơm nước đầy rảnh ngang đỉnh mặt liếp nước thấm từ từ vào trong liếp. Trên đất thịt (thịt pha sét) nền ruộng lúa, bơm nước tới đỉnh liếp, chờ nước thấm vào liếp chừng 20-30 phút, giở màng phủ lên theo dõi độ ẩm đất rồi xả nước ra, giữ mực nước trong rảnh cách mặt liếp 30 cm là tốt nhất. - Bón phân: Tổng lượng phân cho 360 m2 là: 50-80 kg vôi + 1-2 tấn phân chuồng (hoặc 50-100 kg phân hữu cơ vi sinh) + 20-25 kg Hydro Complex + 5-6 kg Nitrabor + 5-7 kg Kali nitrate được chia cho các lần bón Rãi phân lót: Toàn bộ vôi, phân chuồng và khoảng 1/3 tổng lượng phân hoá học. Tưới phân vào gốc: 2-3 kg Nitrabor 2 lần trước và sau rãi phân vào đất lần thứ nhất (18 - 20 ngày sau khi gieo). 5 - 7 kg Kali nitrate giai đoạn 48 và 55 ngày sau khi gieo. Rải phân vào đất: 2 lần + 18 - 20 ngày sau khi gieo rãi 1/3 tổng lượng phân 16 -16 -8 phía dây dưa bò, vén màng phủ cách gốc 20 cm đến bìa liếp, tưới nước đậy màng phủ lại. + 35-40 ngày sau khi gieo rãi 1/3 tổng lượng phân 16 -16 -8 phía ngược lại (phía không có dây dưa bò), cũng tưới nước cho ướt phân rồi đậy màng phủ. Lưu ý: - Khi ngọn dưa chưa bò ra khỏi màng phủ cần chặt nhánh cây có chán ba ghim xuống đất thủng màng phủ để giữ ngọn dưa. - Để màng phủ sử dụng được lâu không nên đi trên mặt líp khi đã phủ và sau khi thu hoạch dưa cần xếp gọn, cất trong mát. Sửa dây Khi dây dưa khởi sự bỏ vòi (20 ngày sau khi xuống bầu) thì tiến hành sửa và cố định vị trí bò cuả dây, để cho các dây bò song song khắp mặt liếp theo thứ tự, không quấn chồng lên nhau làm ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây, là nơi trú ngụ của nhiều sâu bệnh hại và gây khó khăn trong việc tuyển trái.
  7. Tỉa nhánh Trước khi lấy trái, mỗi cây nên tỉa chừa lại 1 thân chính và 1 đến 2 dây nhánh phụ (dây chèo), phần lớn nông dân ở Đồng bằng sông Cửu Long tỉa chừa 2 nhánh phụ cho bò song song với thân chính, nhưng dưa hấu tháp bầu trồng ở Sóc Trăng nông dân tỉa chừa 1 thân chính và 1 nhánh phụ (để giúp việc chọn trái chính xác nhánh phụ cho bò ngược ra mé mương vì trồng cách mé mương 80 cm, khi dây chính không chọn trái được thì để trái trên dây nhánh, khi đó sẽ kéo dây dưa vào trong, nhưng cây này không cho trái lớn). Nên tỉa nhánh sớm khi mới vừa lú ra 5-7 cm. Tỉa bỏ tất cả các dây chèo và các dây bơi ra sau để tập trung dinh dưỡng nuôi trái, cũng có thể ngắt ngọn sau khi đã để trái có chu vi cở 2 gang tay . Úp nụ (thụ phấn bổ sung) Công việc này được thực hiện tập trung trong 7-8 ngày, tiến hành vào 7-9 giờ sáng trong thời kỳ hoa trổ rộ. Chọn hoa đực tốt úp vào nướm nhụy của hoa cái, tiến hành khoảng 35-40 ngày sau khi gieo hột, thời gian úp nụ càng ngắn càng tốt, để các trái có cùng độ lớn, ruộng dưa đồng đều dể chăm sóc. Tuyển trái Để cho trái dưa to chỉ nên để một trái/mỗi dây. Việc tuyển trái tiến hành khoảng 40-45 ngày sau khi gieo hột. Khi trái bằng trái chanh chọn trái thứ 3 trên dây chánh tức vị trí lá thứ 14-20, nếu dây dưa quá sung có thể chọn trái ở vị trí 20-24 sẽ cho trái tốt hơn. Nếu trên dây chính không tuyển trái được thì chọn trái thứ 2 trên dây nhánh tức vị trí lá 8-14. Chọn trái đầy đặn, cuống to, dài, có nhiều lông tơ thẳng, không sâu bệnh... Đồng thời tỉa bỏ tất cả các trái khác đậu tự nhiên, các trái ra sau, dùng cọng lá dừa cặm làm dấu. Lót rơm kê trái Khi trái lớn băng trái cam, sửa cho trái đứng để trái phát triển đồng đều. Lót kê trái để hạn chế thối đít trái và giúp trái phát triển thuận lợi. Trong qúa trình trái phát triển thỉnh thoảng trở bề để trái tròn đẹp và màu vỏ trái xanh đều. 7. Thu hoạch Dưa hấu được thu hoạch khi có độ chín 80-90%, khoảng 60-70 ngày sau khi trồng tuỳ theo điều kiện vận chuyển đến thị trường tiêu thụ xa hay gần. Thường khoảng 25-30 ngày sau khi chấm dứt thụ phân. Cần ngưng nước 4-5 ngày trước khi thu hoạch giúp dưa ngon ngọt, để dành được lâu và ít bị bể khi vận chuyển. Việc ngưng tưới phân và phun thuốc 10 ngày trước khi thu nhằm bảo đảm phẩm chất dưa sạch cho người tiêu dùng. 8. Phòng trừ sâu bệnh
  8. * SÂU HẠI a- Rầy lửa, bọ trỉ, bù lạch (Thrips palmi Karny) - Thành trùng và ấu trùng rất nhỏ có màu trắng hơi vàng, sống tập trung trong đọt non hay mặt dưới lá non, chích hút nhựa cây làm cho đọt non bị xoăn lại. Thiệt hại này kết hợp với triệu chứng do rệp dưa làm cho đọt non bị sượng, ngẩng đầu lên cao mà nông dân thường gọi là ”bắn máy bay hay đầu lân”. Khi nắng lên bù lạch ẩn nấp trong kẻ đất hoặc rơm rạ. Thiệt hại do bọ trĩ, bọ dưa có liên quan đến bệnh siêu trùng. - Bù lạch sẽ phát triển mạnh vào thời kỳ khô hạn. Thiệt hại này cũng xảy ra ở những vùng chuyên canh rất trầm trọng. Nên trồng đồng loạt và tránh gối vụ, kiểm tra ruộng dưa thật kỹ để phát hiện sớm ấu trùng bù lạch. - Bù lạch có tính kháng thuốc rất cao, nên thay đổi thuốc thường xuyên phun Confidor 100SL, Admire 50EC...0.5 - 1%o, Danitol 10EC 0.5-1%o. b- Bọ rầy dưa (Aulacophora similis) - Thành trùng có cánh cứng, màu vàng cam, dài 7-8mm, sống lâu 2-3 tháng, đẻ trứng dưới đất quanh gốc cây dưa, hoạt động ban ngày, ăn cạp lá thường gây thiệt hại nặng khi cây dưa còn nhỏ đến lúc cây có 4-5 lá nhám. Âu trùng có màu vàng lợt, đụt vào trong gốc cây dưa làm dây héo chết. - Có thể bắt bằng tay vào sáng sớm khi cây dưa còn nhỏ, để tránh lây lan sang vụ sau cần thu gom tiêu hủy cây dưa sau mùa thu hoạch, chất thành đống để dẫn dụ bọ dưa tập trung rồi phun thuốc. Rãi thuốc hột như Sumi-alpha, Baythroit 5SL, Admire 50 EC 1-2 %o. c- Rệp dưa, rầy nhớt (Aphis gossypii Glover) Còn được gọi là rầy mật, cả ấu trùng lẫn thành trùng đều rất nhỏ, dài độ 1-2mm, có màu vàng, sống thành đám đông ở mặt dưới lá non từ khi cây có 2 lá mầm đến khi thu hoạch, chích hút nhựa làm cho ngọn dây dưa chùn đọt và lá bị vàng. Rầy truyền các loại bệnh siêu vi khuẩn như khảm vàng. Chúng có rất nhiều thiên địch như bọ rùa, dòi, kiến, nhện nấm.. nên chỉ phun thuốc khi nào mật số quá cao ảnh hưởng đến năng suất. Phun các loại thuốc phổ biến như trừ bọ rầy dưa. d- Sâu ăn tạp, sâu ổ, sâu đàn (Spodoptera litura) - Thành trùng là loại bướm đêm rất to, cánh nâu, giữa có một vạch trắng. Trứng đẻ thành từng ổ hình tròn ở mặt dưới phiến lá, có lông vàng nâu che phủ. Sâu non lúc nhỏ sống tập trung ở mặt dưới phiến lá nên gọi là sâu ổ, khi lớn lên phân tán dần, mình có màu xám với khoan đen lớn ở trên phía lưng sau đầu, ăn lủng lá có hình dạng bất định, hoặc cắn đứt ngang thân cây con. Sau đó sâu thường chui vào sống trong đất, ẩn dưới các kẻ nứt hay rơm rạ phủ trên mặt đất, nhộng ở trong đất. - Nên làm đất kỹ trước khi trồng vụ sau để diệt sâu và nhộng còn sống trong đất, xử lý đất bằng
  9. thuốc hạt. Có thể ngắt bỏ ổ trứng hay bắt sâu non đang sống tập trung. - Nên thay đổi loại thuốc thường xuyên, phun vào giai đoạn trứng sắp nở sẽ cho hiệu quả cao: Sumicidin 10EC, Cymbus 5EC, Karate 2.5EC, Fenbis 2.5 EC, Decis 2.5 EC... 1 - 2%o có thể pha trộn với Atabron 5EC từ 2-3 cc/bình xịt 8 lít. e- Sâu ăn lá (Diaphania indica) - Bướm nhỏ, màu nâu, khi đậu có hình tam giác màu trắng ở giữa cánh, hoạt động vào ban đêm và đẻ trứng rời rạc trên các đọt non. Trứng rất nhỏ, màu trắng, nở trong vòng 4-5 ngày. Sâu nhỏ, dài độ 8-10mm, màu xanh lục có sọc trắng đặc sắc ở giữa lưng, thường nhả tơ cuốn lá non lại và ở bên trognăn lá hoặc cạp vỏ trái non. Sâu đủ lớn, độ 2 tuần làm nhộng trong lá khô. - Phun thuốc ngừa bằng các loại thuốc phổ biến trên đọt non và trái non khi có sâu xuất hiện rộ như thuốc trừ rệp dưa, bọ rầy dưa. * BỆNH HẠI a. Bệnh chạy dây, ngủ ngày, chết muộn, héo rũ (do nấm Fusarium oxysporum Schlechtendahl) - Cây bị mất nước, chết khô từ đọt, thân đôi khi bị nứt, trên cây con bệnh làm chết rạp từng đám. Trên cây trưởng thành, nấm gây hại từ thời kỳ ra hoa đến tượng trái, cây dưa bị héo từng nhánh rồi chết cả cây sau đó hoặc héo đột ngột như bị thiếu nước. Vi sinh vật lưu tồn trong đất nhiều năm, bệnh này có kiên quan ít nhiều đến tuyến trùng và ẩm độ đất. Nấm Phytophthora sp. cũng ghi nhận gây hại cho bệnh này. Nên lên liếp cao, làm đất thông thoáng, bón thêm phân chuồng, tro trấu, nhổ cây bệnh tiêu hủy. - Phun Copper-B, Derosal 60WP, Rovral 50W, Topsin -M 50WP, Zin 80WP... 2 -3%o hoặc Appencarb, Supper 50FL, Alliette 80WP, Ridomil 25WP, Curzate M8 ... 1-2%o tưới vào gốc. - Rãi Basudin 10 H 1-2 kg/1.000m2 trừ tuyến trùng - Tránh trồng dưa hấu và các cây cùng nhóm như bí đỏ, bó đao, dưa leo... liên tục nhiều năm trên cùng một thửa ruộng. b- Bệnh héo cây con, héo tóp thân (do nấm Rhizoctonia sp.) - Cổ rễ bị thối nhũng, cây dễ ngã, lá non vẫn xanh. Nấm chỉ gây hại ở giai đoạn cây con, bệnh còn làm thối đít trái. Bệnh phát triển mạnh khi ẩm độ cao, nấm lưu tồn trên thân luá, rơm rạ, cỏ dại, lục bình, hạch nấm tồn tại trong đất sau mùa gặt lúa. - Phun, Validacin 5L, Anvil 5SC, Rovral 50WP, Ridomil 25 WP 1 - 2%o; Copper -B 2 - 3%o, Tilt super 250 ND, Bonanza 100 (các loại thuốc trị bệnh đốm vằn trên luá đều trị được bệnh này) c- Bệnh thán thư (do nấm Colletotrichum lagenarium) - Bệnh gây hại trên lá trưởng thành, vết bệnh có vòng tròn nhỏ đồng tâm, màu nâu sẩm, quan sát
  10. kỹ thấy những chấm nhỏ nhỏ li ti màu đen tạo thành các vòng đồng tâm, trên cuống lá và thân cũng có những vết màu nâu. Vết bệnh trên trái có màu nâu tròn lõm vào da, bệnh nặng các vết này liên kết thành mảng to gây thối trái. Bệnh xuất hiện nặng và thời điểm trồng dưa sớm vụ Noel do trời còn mưa hoặc ruộng tưới quá nhiều nước, ẩm độ cao. - Phun Manzate 200, Mancozeb 80WP, Antracol 70W, Curzate M8, Copper-B, Topsin-M, Benlat- C 50WP nồng độ 2-3%o. d- Bệnh bả trầu, nứt thân chảy nhựa (do nấm Mycosphaerella melonis) - Bệnh này nông dân còn gọi là đốm lá gốc hay bả trầu. Vết bệnh lúc đầu là những chấm nhỏ màu nâu nằm thành từng đám như bị phun cổ trầu lên lá, vết bịnh ở bìa lá thường bị cháy nâu, sau đó héo khô. Trên thân nhất là nhánh thân, có đốm màu vàng trắng, hơi lỏm, làm khuyết thân hay hay nhánh nơi bị bệnh. Nhựa cây ứa ra thành giọt, sau đó đổi thành màu nâu đen và khô cứng lại, vỏ thân nứt ra. Bệnh làm héo dây và nhánh. - Tiêu hủy cây bệnh sau vụ thu họach. Tránh bón nhiều phân đạm, bệnh dễ phát triển và lây lan nhanh. - Phòng trị bằng Topsin M, Manzate, Penncozeb, Ridomil, Derosal, Anvil, Copper B, Appencarb super 50 FL với nồng độ 1 - 2%o hoặc Tilt 250 EC, Nustar 40 EC từ 2-3cc /bình phun 8 lít. Tránh bón nhiều phân đạm, bệnh dễ phát triển và lây lan nhanh. d. Bệnh đốm phấn (do nấm Pseudoperonospora cubensis) - Vết bệnh hình đa giác có góc cạnh rất rõ, lúc đầu có màu vàng nhạt sau chuyển thành nâu; sáng sớm quan sát kỹ mặt dưới lá có tơ nấm màu trắng, vết bệnh lúc già rất giòn, dể vỡ. Bệnh thường xuất hiện từ lá già ở gốc đi lên lá non, phát triển mạnh vào thời điểm ẩm độ cao. - Phun Curzat M-8, Mancozeb 80 WP, Copper-zinc, Zin 80WP, Benlate-C 50 WP hoặc Ridomil 25WP 1-2 %. Lưu ý: * Nồng độ 1-2%o = 10-20cc thuốc/bình 10 lít. * Cần ngưng phun thuốc khoảng 7-10 ngày trước khi thu hoạch trái. IV. CÁC VÙNG TRỒNG DUA HẤU Ở NƯỚC TA Theo thống kê, hiện nay diện tích trồng dưa hấu trên cả nước là rất lớn, tỉnh Tiền Giang có hơn 1.011 ha, tỉnh Long An hơn 1.000 ha, Hậu Giang hơn 1.400ha, tỉnh Trà Vinh có khoảng 3.000ha, Nghệ An hơn 1.200 ha. Nhiều địa phương chuyên canh cây dưa hấu đã có những dự án, chính sách, giải pháp nhằm hỗ trợ cho cây dưa hấu. Trong đó việc tìm ra các loại giống mới cho cây dưa hấu, thay giống chất lượng kém bằng những giống tốt hơn, nhằm nâng cao chất lượng, sản
  11. lượng của trái dưa hấu là cần thiết. Yên Thủy: Tăng diện tích trồng dưa hấu trong vụ chiêm (HBĐT) - Theo kế hoạch sản xuất vụ chiêm xuân năm 2008 của huyện Yên Thuỷ, diện tích trồng dưa hấu tiếp tục được mở rộng với tổng diện tích trên 200 ha, trọng điểm là các xã Lạc Lương, Bảo Hiệu, Đoàn Kết, Hữu Lợi. Trong đó, xã Lạc Lương có diện tích trồng cao nhất, với trên 100 ha. Được biết, trong 3 năm trở lại đây, huyện Yên Thuỷ đã khắc phục được đáng kể tình trạng hạn hán nhằm nâng cao năng suất cây trồng, chuyển đổi thành công cơ cấu mùa vụ. Đặc biệt, trong vụ chiêm năm nay, huyện chủ trương mở rộng diện tích cây dưa hấu nhằm tìm hướng cải thiện thu nhập cho bà con nông dân. Yên Thuỷ là 1 trong 5 huyện có diện tích trồng dưa hấu cao nhất. 4 huyện còn lại là Tân Lạc, Lạc Sơn, Lạc Thuỷ và Kim Bôi. Vụ chiêm xuân năm nay, diện tích dưa hấu trên toàn tỉnh là 1.007 ha. Trở ngại lớn nhất cho hướng đi này là chưa có quy trình kỹ thuật canh tác dưa thống nhất trên toàn tỉnh. Thời gian qua, huyện Nam Đàn - tỉnh Nghệ An đã đưa cây dưa hấu vào trồng trong mấy vụ qua và đạt hiệu quả kinh tế cao. Cây dưa hấu là loại cây có thời vụ sản xuất ngắn ngày (từ 60 đến 70 ngày) cho năng suất cao, dễ tiêu thụ. Năm nay, do hạn hán, nắng nóng kéo dài, nên nông dân trong huyện đã chuyển một số diện tích trồng hoa màu kém hiệu quả sang trồng dưa hấu. Vụ hè thu 2007, các xã Nam Tân, Nam Lộc, Khánh Sơn, Nam Nghĩa... đã trồng từ 7 đến 10 ha dưa hấu/ mỗi xã. Đến nay, huyện Nam Đàn đã trồng được trên 60 ha dưa hấu với năng suất bình quân đạt 20 tấn quả/ha. Các hộ trồng dưa hấu thu lãi khoảng 30 triệu đồng/ha.. Thanh Hối - Nỗi lo mùa dưa hấu 15/05/2007 Tại xã Thanh Hối (Tân Lạc- Hoà Bình) nỗi lo về dịch bệnh hoành hành làm chết không ít diện tích dưa hấu chưa chấm dứt, thì nỗi lo dưa hấu mất mùa, rớt giá làm hàng trăm hộ lao đao, khốn đốn. Ông Bùi Văn Dừng, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Hối cho biết: Những năm gần đây, cây dưa hấu trở thành giống cây thoát nghèo, vươn lên làm giàu của nhiều hộ trong xã. Vụ dưa năm 2007, toàn xã trồng được 60 ha. Thời kỳ đầu, dây dưa được trồng vươn lên xanh tốt hứa hẹn một vụ bội thu. Nhưng đến thời kỳ ra hoa, đậu quả hàng loạt diện tích dưa mắc bệnh rệp trắng và một số bệnh từ đất không rõ nguyên nhân. Làm cho lá dưa héo dần rồi chết đến phần thân.
  12. Ngay khi dịch bệnh xảy ra, chính quyền xã đã báo lên huyện và nhận được sự chỉ đạo chung chung: bà con chủ động mua thuốc phun chống rệp. Còn là loại thuốc gì cụ thể thì người dân không hề biết. Với tâm lý "có bệnh thì vái tứ phương", các hộ trồng dưa mua các loại thuốc khác nhau để trị bệnh. Anh Bùi Văn Chự, Cán bộ Văn phòng UBND xã cho hay: Gia đình anh kịp thời mua thuốc diệt rệp ở huyện Cao Phong, mất tới 3 triệu đồng mới cứu được 1,5 ha dưa đang thời kỳ đậu quả. Tuy nhiên, dịch bệnh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, năng suất dưa. Như mọi năm, gia đình anh có thể thu về 25 triệu đồng (trừ chi phí). Năm nay, trừ chi phí đi chỉ còn lãi từ 6- 7 triệu đồng. Tuy vậy, trên địa bàn xã những hộ được như gia đình anh Chự không nhiều. Phần lớn các hộ dân không tìm ra thuốc trị bệnh thích hợp hoặc do tiền đầu tư mua thuốc quá lớn đành để dưa chết dần. Khi nỗi lo dịch bệnh chưa chấm dứt thì dưa hấu cũng vào mùa thu hoạch. Những năm trước vào thời điểm này đi từ đầu quốc lộ vào xã có thể bắt gặp cảnh xe máy, ô tô của tư thương mua dưa ra vào tấp nập. Năm nay, cánh đồng dưa vắng hơn, chỉ một số mảnh đang thu hoạch, còn lại là ruộng bỏ không hoặc lỏng chỏng vài quả dưa "bi" trên đất. Trên cây cầu Thanh Hối II ven đường quốc lộ, dưa hấu được bầy la liệt chờ người mua. Anh Bùi Văn Hư, xóm Nen cho biết: Mọi năm, đầu vụ giá bán dưa là 3.500 đồng/kg, cuối vụ cũng bán được 1.800 đồng/kg. Năm nay, thời gian ngắn đầu vụ bán 3.000 đồng/kg, đến nay dưa đẹp bán chọn cũng chỉ được 2.000 đồng/kg. Năm nay, đầu tư cho cây dưa cao hơn lại gặp cảnh mất mùa, rớt giá. Đó là chưa kể đến tư thương chỉ chọn những quả mã đẹp trung bình từ 2- 4 kg, mà dưa bị dịch bệnh phần lớn là dưa "bi", quả nhỏ khó bán. Tuy vậy, anh Hư vẫn thở phào: gia đình tôi chỉ trồng 1.000 m2, chết vì rệp trắng 500 m2. Đầu tư trên 1 triệu đồng, thu hoạch cả vườn chỉ được 800 nghìn đồng, nhưng "trồng ít lỗ ít", cũng may hơn nhiều hộ diện tích lớn lại mất trắng. Theo hướng anh Hư chỉ, chúng tôi đến nhà anh Bùi Văn Thắng, xóm Nen I. Ngôi nhà được Chương trình 134 hỗ trợ cùng tiền tích cóp phần lớn từ tiền bán dưa vừa mới hoàn thành. Vụ dưa năm nay, gia đình anh vay ngân hàng 6 triệu đồng cộng với 2 triệu đồng tự bỏ đầu tư trồng 3.000 gốc dưa với hy vọng sẽ có thu nhập cao hơn. Nhưng dịch bệnh từ đất không rõ nguyên nhân đã làm chết toàn bộ diện tích dưa. Bây giờ biết lấy tiền đâu để trả ngân hàng ? Gia đình ông Đặng Xuân Hoà, xóm Tân Tiến vụ dưa này thua lỗ đến hàng trăm triệu đồng... Qua tìm hiểu thực tế chúng tôi được biết: trồng dưa hấu ở xã Thanh Hối chủ yếu mang tính tự phát. Từ một số hộ ở tỉnh Ninh Bình lên thuê đất trồng có hiệu quả, người dân học theo mở rộng dần diện tích. Đã trên dưới 10 năm, nhân dân trong xã trồng dưa, năm được năm mất, nhưng đây là năm mất mùa nặng nhất. Tuy trồng dưa lâu năm nhưng hầu hết các hộ dân không nắm được đầy đủ quy trình kỹ thuật mà chỉ từ kinh nghiệm bản thân. Do cây dưa được trồng lâu năm trên một diện tích thì việc phát sinh dịch bệnh là điều khó tránh. Khi dịch bệnh xảy ra, người nông dân không có cách điều trị kịp thời và hiệu quả dẫn tới diện tích dưa chết lớn. Hiện nay, cùng với nỗi lo mất mùa, rớt giá khiến không ít hộ dân lao đao, khốn đốn thì việc chuyển đổi cơ cấu trồng cây gì hiệu quả thay thế đang là bức xúc lớn của bà con Thanh Hối.
  13. Tứ Xã trồng chuyên canh dưa hấu cho thu nhập 150- 160 triệu đồng/ha PTO- Người đi tiên phong trong chuyển đổi diện tích đất lúa cao hạn tại khu đồng Lò Ngói sang trồng chuyên canh dưa hấu là anh Nguyễn Xuân Lâm, khu 11, xã Tứ Xã (Lâm Thao). Vụ đông năm 2005 gia đình anh Lâm đã trồng thử nghiệm gần 2 sào dưa hấu Thái Lan tại khu ruộng của gia đình trên diện tích đất 2 lúa tại đồng Lò Ngói vừa cao hạn, vừa xa khu dân cư; năng suất dưa đạt 800kg/sào, thu nhập 2,5 triệu đồng. Từ kết quả đó, năm 2006 anh đã dồn đổi ruộng đất của gia đình về khu Lò Ngói được hơn 1 mẫu và chuyển sang trồng chuyên canh 3 vụ dưa hấu Thái Lan. Qua học hỏi kinh nghiệm các mô hình khuyến nông, qua sách báo, ti vi... anh đã nắm vững kỹ thuật trồng dưa hấu có che phủ nilon, kỹ thuật chăm bón, phòng trừ bệnh cho dưa theo từng mùa vụ. Do đó, dưa hấu phát triển tốt, chất lượng quả đạt cao, đỏ ngọt hơn hẳn các dưa hấu trồng ở nơi khác, năng suất bình quân đạt 800-900kg/sào với giá bán 3.000- 4.000đ/kg, 1 sào dưa cho thu nhập từ 2-2,5 triệu đồng/vụ. Chi phí cho 1 sào dưa khoảng 500.000đ lãi thu được từ 1,8-2 triệu đồng/sào/vụ. Một năm 3 vu cho thu nhập 5,5-6 triệu đồng/sào (tương đương 150- 160 triệu đồng/ha) sau khi trừ chi phí. Gia đình anh Lâm đã xây nhà ăn ở ngay tại đồng để chăm sóc và bảo vệ dưa. Từ kết quả trồng dưa của gia đình anh Lâm, đến nay đã có 5 hộ dân trong xã cũng tự dồn điền đổi ruộng của gia đình ra đồng Lò Ngói để trồng chuyên canh dưa hấu như anh Khổng Văn Đô, khu 8 với diện tích 1,2 mẫu, ông Quang khu 5 với diện tích 5 sào... Tổng diện tích chuyên canh dưa hấu ở khu đồng Lò Ngói là hơn 1ha. Hiện nay, Hội nông dân xã Tứ Xã đang phối hợp với chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể tiếp tục vận động hội viên xây dựng vùng chuyên canh dưa hấu, dưa chuột tập trung trên diện tích lúa khu đồng Lò Ngói với diện tích khoảng 3-5ha. Sơn Thủy: Nông dân được mùa dưa hấu (HBĐT) - Đến xã Sơn Thủy (Kim Bôi) vào dịp này hẳn mọi người đều thấy vui cùng bà con nông dân. Từ sáng sớm, bà con đã tập trung ra ruộng để thu hoạch dưa hấu và khẩn trương mang về xếp thành đống để kịp buổi chiều lái thương từ Hà Nội, Hải Phòng, Hà Tây…vào thu mua. Một không khí tấp nập, nhộn nhịp cười nói giữa người thu hoạch dưa, người cắt và người gánh, người xếp làm cho chúng tôi thấy cuộc sống của bà con nơi đây thật yên bình và ấm no. Người dân Sơn Thuỷ phấn khởi được mùa dưa
  14. Gánh dưa về điểm tập kết Ông Bùi Văn Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy cho biết: Những năm gần đây, phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng của xã rất mạnh. Đặc biệt là cây dưa hấu được người dân nơi đây lựa chọn và trồng khá nhiều, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Bởi so với cây lúa thì trồng dưa bà con có thể tận dụng được diện tích đất không chủ động được nguồn nước, đất bưa bãi và thời gian từ khi trồng đến thu hoạch chỉ có 3 tháng, sản phẩm được tư thương đến tận nơi để thu mua. Năm nay, nông dân Sơn Thủy phẩn khởi hơn do dưa được giá từ 4.000 - 5.000 đồng / kg, gần gấp 2 lần so với năm 2007, năng suất đạt khoảng 25 tấn /ha. Nhờ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng mà giờ đây ở Sơn Thủy không còn hộ đói và ngày càng có nhiều hộ vươn lên khá giả với mức thu nhập bình quân đạt từ 20 triệu đồng trở lên và mức thu nhập bình quân đầu người đạt 5 triệu đồng /năm, cả xã có 415 hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa, tỷ lệ sinh giảm xuống còn 1,36%. Tây Đô hứa hẹn một vụ đông bội thu Trong những ngày đầu chớm lạnh của mùa đông, chúng tôi về Tây Đô (Hưng Hà), nhìn trên khắp cánh đồng là màu xanh của dưa hấu, dưa gang, bí đỏ, rau màu, bà con đang tập trung chăm sóc. Chủ nhiệm HTX dịch vụ nông nghiệp, Nguyễn Duy Hiên cho biết: vụ đông này toàn xã phấn đấu gieo trồng 270 ha, chiếm 70% diện tích đất canh tác, năng suất bình quân đạt 17 triệu đồng/ha, trong đó bố trí các loại cây trồng như dưa các loại 55 ha, bí đao 40 ha, khoai lang 50 ha...đến thời điểm này các loại cây ưa ấm đã trồng đều đạt và vượt so với kế hoạch, đồng thời phát triển rất tốt, nếu thời tiết thuận lợi sẽ cho một vụ đông bội thu. Tây Đô là một trong những xã điển hình của Hưng Hà về trồng cây vụ hè, vụ đông, điều đó đã được khẳng định trong nhiều năm qua bằng diện tích thâm canh và năng suất, chất lượng. Nếu như nhiều xã trong huyện phải giao chỉ tiêu diện tích và cơ cấu cây trồng, thì nông dân Tây Đô đã trở thành nếp, cứ đến vụ bà con đều mở rộng tối đa diện tích trồng những cây có giá trị kinh tế cao, thị trường cần, nên kế hoạch của xã đề ra đều đạt và vượt. Bởi kết quả sản xuất vụ đông năm sau đều cao hơn năm trước, nên đã làm chuyển biến lớn
  15. về tư tưởng, nhận thức của cán bộ và nhân dân trong toàn xã, như năm 2006 Tây Đô đã gieo trồng được 258,9 ha, chiếm 66,58% diện tích canh tác, giá trị bình quân đạt 16 triệu đồng/ha. Bước vào vụ đông năm nay, Tây Đô phấn đấu sao cho đạt kết quả cao nhất so với nhiều năm qua, bằng việc các tổ chức đoàn thể cùng vào cuộc gương mẫu thực hiện để cho các hộ làm theo. Với phương hướng là mở rộng diện tích quy gọn vùng chuyên canh, khuyến khích mở rộng cây trồng trái vụ có giá trị kinh tế cao, các loại cây chủ lực thị trường cần để tạo ra khối lượng hàng hoá lớn. Các loại cây trồng được Tây Đô bố trí hợp lý, phù hợp với chất đất, điều kiện thâm canh của từng thôn, như 10 ha cây ngô trồng trên đất hai lúa bằng giống LVN4, nếp MX4, áp dụng phương thức gieo bầu, tập trung ở thôn Kênh Thôn; khoai tây trồng 30 ha trên đất cát pha thịt nhẹ; dưa quả các loại trồng 55 ha trên đất hai lúa, áp dụng phương thức gieo bầu... Để thực hiện được những mục tiêu đề ra, Tây Đô có nhiều thuận lợi để giành được một vụ thắng lợi toàn diện; quỹ đất trồng cây vụ đông đã được chủ động cơ cấu ngay từ đầu vụ sản xuất lúa mùa; việc chỉ đạo sản xuất đã đi vào nề nếp và có kinh nghiệp thâm canh cao đối với từng loại cây trồng; các chủng loại cây màu vụ đông đa dạng, năng suất cao phù hợp với chất đất của xã, đã tạo được thị trường rộng để tiêu thụ; thuốc bảo vệ thực vật được chuẩn bị đầy đủ cả về số lượng, chất lượng đối với từng loại đối tượng sâu bệnh; thời gian vụ đông dài đủ điều kiện cho các loại cây trồng sinh trưởng, phát triển; sức lao động trong nông thôn dồi dào, nên mở rộng được diện tích; hệ thống thuỷ lợi nội đồng cơ bản được củng cố và nâng cấp, giải quyết tốt cho việc tưới tiêu. Tại thời điểm chủ nhiệm HTX dẫn chúng tôi đi thăm một số cánh đồng dưa hấu, hiện dưa phát triển rất tốt và đang có quả bằng cái chén. Theo tính toán của chủ nhiệm HTX thì cây dưa hấu cho giá trị kinh tế cao nhất, nhưng lại dễ trồng, dễ chăm sóc, thời gian trồng đến thu hoạch chỉ có 75 ngày, bình quân 1 sào năng suất đạt 8 tạ- 1 tấn, giá trị đạt 1,2- 1,4 triệu đồng/sào. Do đó, dưa hấu được rất nhiều hộ dân mở rộng diện tích và phát triển mạnh ở nhiều thôn. Điển hình như anh Nguyễn Xuân Oanh, thôn Trần Phú, năm 2003 anh là người đầu tiên trong thôn trồng 2 sào dưa hấu, kết quả cho giá trị kinh tế cao, nên nhiều người đã theo anh trồng dưa, đến nay cả thôn đã trồng được 8 ha dưa các loại. Riêng anh Oanh vụ hè vừa qua chỉ nhờ trồng dưa hấu mà anh đã mua được xe máy trị giá trên 7 triệu đồng, vụ đông này anh tiếp tục trồng 9 sào dưa hấu, 1 sào cây màu các loại. Ngoài anh Oanh ra có hơn 10 hộ trong thôn học tập anh trồng trên 1 mẫu/ hộ dưa hấu ở vụ đông này. Với những kết quả đạt được trong sản xuất vụ đông qua các năm ở Tây Đô, người dân nơi đây đã khẳng định được đây là vụ thứ 4 trong năm sản xuất theo hướng hàng hoá, tạo được bước đột phá về hiệu quả, giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích canh tác.
Đồng bộ tài khoản