Câu hỏi môn pháp luật đại cương

Chia sẻ: Doan The Giang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:24

0
729
lượt xem
238
download

Câu hỏi môn pháp luật đại cương

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Câu 1- Bản chất và những đặc điểm chung của nhà nước. Câu 2- Các nguyên tắc tổ cức bộ máy Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ? vị trí thẩm quyền của các cơ quan trong bộ máy nhà nước. Phân loại các cơ quan nhà nước. Câu 3- Khái niệm, đặc điểm chung của pháp luật. Câu 4- Bản chất- chức năng đặc điểm của nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam? Câu 5- Quy phạm pháp luật. Khái niệm, đặc điểm các bộ phận cấu thành. Câu 6- Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Câu hỏi môn pháp luật đại cương

  1. WWW.TAILIEUHOC.TK Ph¸p luËt ®¹i cong hái - ®¸p C©u 1- B¶n chÊt vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña nhµ níc. C©u 2- C¸c nguyªn t¾c tæ cøc bé m¸y Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ? vÞ trÝ thÈm quyÒn cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y nhµ níc. Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan nhµ níc. C©u 3- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt. C©u 4- B¶n chÊt- chøc n¨ng ®Æc ®iÓm cña nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam? C©u 5- Quy ph¹m ph¸p luËt. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm c¸c bé phËn cÊu thµnh. C©u 6- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ ý nghÜa cña quan hÖ ph¸p luËt C©u 7-ph©n biÖt TH c¸ nh©n lµ chñ thÓ trùc tiÕp trong mét quan hÖ. C©u 8- Kh¸i niÖm,ý nghÜa vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó mét tæ chøc cã t c¸ch ph¸p luËt ? ph©n biÖt ph¸p nh©n víi thÕ nh©n. C©u 9- B¶n chÊt, dÊu hiÖu vµ ph©n lo¹i ph¹m vi ph¸p luËt . C©u 10- Kh¸i niÖn, ý nghÜa cña c¸c yÕu tè cÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p luËt chñ yÕu. C©u 11- Kh¸i niÖm, ý nghÜa vµ ph©n biÖt lo¹i sù kiÖn ph¸p lý. C©u 12- Kh¸i niÖn,®Æc ®iÓm ý nghÜa cña ý thøc ph¸p luËt . C©u 13- B¶n chÊt, ®Æc ®iÓm cña ph¸p chÔh chñ nghÜa ? c¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng ph¸p chÐ XHCN ë níc ta hiÖn nay. C©u 14- KhÝa niÖn, ®Æc ®iÓm vµ c¸c lo¹i h×nh thøc ph¸p luËt . C©u 15- Nguyªn t¾c ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt C©u 16- ý nghÜa cña hÖ thèng ho¸? C¸c ph¬ng ph¸p hÖ thèng ph¸p luËt . C©u 17- Kh¸i niÖm,®Æc ®iÓm chung cña hÖ thèng luËt cñac¸c kiÓu luËt trong lÞch sö hÖ thèng lu¹t quèc gia vµ hÖ th«ngs luËt quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay. C©u 18- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÎm ®èi tîng ®iÒu chØnh vµ n«i dung chñ yÕu cña c¸c nghµnh luËt trong hÖ thèng luËt cña nhµ níc ta hiÖn nay. C©u 19- Kh¸i niÖm,®Æc ®iÎm ph©n lo¹i c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc. C©u 20- HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnhnhµ níc? ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh víi hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt . C©u 21- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÎm ph©n lo¹i viªn chøc nhµ níc. Néi dung chñ yÕuc¸c quy chÕ viªn cøc nhµ níc. C©u 22- Kh¸i niÖn, néi dung ph¹m vi ¸p dông cña tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh. WWW.TAILIEUHOC.TK
  2. WWW.TAILIEUHOC.TK C©u 23- Tæ chøc vµ thñ tôc tµi ph¸n hµnh chÝnh. C©u 24- §Æc ®iÓm quan hÖ tµi s¶n vµ quan hÖ t nh©n víi t c¸ch lµ ®èi tîng ®iÒu chØnh cña luËt d©n sù. C©u 25- Kh¸i niÖn chung vÒ quyÒn së h÷u, c¸c lo¹i quyÒn së h÷u cña níc ta hiÖn nay. C©u 26- Kh¸i niÖn, §Æc ®iÓm cña c¸c hîp ®ång d©n sù? C¸c quyÕt ®Þnh chñ yÕu vÒ giao kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù? C©u 27- Néi dung chñ yÕucña chÕ ®é thõa kÕ theo di chóc vµ thõa kÕ theo ph¸p luËt . C©u28-Kh¸i niÖm §Æc ®iÓm cña téi ph¹m? Ph©n biÖt téi ph¹m víi vi ph¹m ph¸p luËt kh¸c. C©u29-Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t ph©n biÖth×nhg ph¹t víi c¸c chÕ tµi kh¸c. C©u 30- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña téi ph¹m? ph©m biÖt téi ph¹m víi c¸c vi ph¹m ph¸p luËt . C©u 31- Kh¸i niÖm, vµ ®Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t víi c¸c chÕ tµi ph¸p luËt kh¸c. Hái ®¸p ph¸p luËt ®¹i c¬ng C©u 1- PhÈm chÊt vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña nhµ níc. TR¶ lêi: Nhµ níc lµ mét tæ chøc ®Æc ®iÓm cña quyÒn lùc chÝnh trÞ cã bé m¸y chuyªn lµm nhiÖm vô cìng chÕ vµ thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý ®Æc biÖt nh»m thùc hiÖn c¸c lîi Ých vµ b¶o vÖ îi Ých cña giai cÊp thèng trÞ trong x· héi cã giai cÊp nhµ n - íc chØ xuÊt hiÖn vµ tån t¹i trong x· héi giai cÊp. B¶n chÊt chung cña nhµ níc. Nhµ níc lµ mét bé m¸y chÊn ¸p cña giai cÊp nµy ®èi víi giai cÊp kh¸c. Trong x· héi XHCN lu«n b¶o vÖ lîi Ých cho giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng . Nhµ níc cã 5 ®iÒu nhËn biÕt nh sau: Nhµ níc thiÕt lËp mét quyÒn c«ng n«ng ®Æc biÖt. Nhµ níc ph©n chia d©n c theo ®¬n vÞ hµnh chÝnh l·nh thæ Nhµ níc ban hµnh ph¸p luËt vµ thùc thi ph¸p luËt Nhµ níc cã quy ®Þnh vµ thu c¸c lo¹i thuÕ. C©u 2- C¸c nguyªn t¾c tæ chøc bé m¸y nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam . VÞ trÝ thÈm quyÒn cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y nhµ níc? Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan nhµ níc. Tr¶ lêi: Bé m¸y nhµ níc ta ®îc tæ chøc ho¹t ®éng trªn c¬ së c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n sau.: Nguyªn t¾c b¶o ®¶m sù l·nh ®¹o cña ®¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®èi víi nhµ níc. WWW.TAILIEUHOC.TK
  3. WWW.TAILIEUHOC.TK §¶m b¶o sù l·nh ®¹o cña ®¶ng lµ nguyªn t¾c trong tæ chøc ho¹t ®éng cña bbé m¸y nhµ níc. Sù l·nh ®¹o cña §¶ng ®¶m b¶o cho nhµ níc ®i theo ®óng ®êng lèi chÝnh trÞ ®óng ®¾n, thÓ hiÖn b¶n chÊt c¸ch m¹ng khoa häc cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin vµ t tëng HCM, gi÷ v÷ng b¶n chÊt tèt ®Ñp cña nhµ níc, cña nh©n d©n, do d©n v× d©n. §¶ng ®Þnh ra ®êng lèi chÝnh s¸ch chñ tr¬ng cô thÓ quan träng cã quan hÖ nhiÒu mÆt, cã ¶nh hëng chÝnh trØéng lín cña tæ chøc bé m¸y nhµ níc ®¶ng l·nh ®¹o nhµ níc th«ng qua c¸c tæ chøc cña nhµ níc nhng ®¶ng vµ mäi ®¶ng viªn ph¶i ho¹t ®éng trong khu«n khæ cña ph¸p luËt nhµ níc. Nguyªn t¾c quyÒn lùc nhµ níc lµ thèng nhÊt, cã sù ph©n c«ng vµ phèi hîp chÆt chÏ gia c¸c c¬ quan nhµ níc trong viÖc thùc hiÖn quyÕn lùc. Mét ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña nhµ níc lµ tÊt c¶ quyÒn lùc nhµ níc thuéc vÒ nh©n d©n; nh©n d©n lµ chñ thÓ vµ lµ céi nguån cña nhµ níc, trao quyÒn lùc nhµ níc cho quèc héi (c¬ quan do d©n trùc tiÕp bÇu ra), lµ c¬ quan ®¹i biÓu cao nhÊt cña nh©n d©n vµ lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc cao nhÊt. Nh©n d©n trao quyÒn cao nhÊt, thèng nhÊt vµo quèc héi ®ång thêi cã sù ph©n cong vµ phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ níc v× kh«ng mét c¬n quan Nhµ níc nµo cã thÓ thùc thi c¶ ba nhiÖm vô ®ã. Nguyªn t¾c ®¶m b¶o sù tham gia cña nh©n d©n vµo sù qu¶n lý Nhµ níc. Thu hót ®«ng ®¶o nh©n d©n tham gia c«ng viÖc qu¶n lý Nhµ níc lµ mét nguyªn t¾c quan träng trong tæ chcs vµ ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ níc, nguyªn t¾c nµy kh«ng nh÷ng t¹o kh¶ n¨ng ph¸t huy søc lùc trÝ tuÖ cña nh©n d©n vµo c«ng viÖc cña Nhµ níc mµ cßn lµ ph¬ng ph¸p cã hiÖu qu¶ ®Ò ng¨n chÆn vÒ quan liªu, cöa quyÒn cña bé m¸y Nhµ níc. H×nh thøc tham gia cña nh©n d©n vµo Nhµ níc rÊt phong phó vµ c¸c c¬ quan Nhµ níc bÇu nh÷ng ngêi ®¹i diÖn cña m×nh vµo CQNH th¶o luËn, gãp ý. Nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ. KÕt hîp sù chØ ®¹o, ®iÒu hµnh tËp trung thèng nhÊt cña Trung ¬ng ho¹t ®éng tù chñ, n¨ng ®éng s¸ng t¹o cña ®Þa ph¬ng vµ c¬ quan Nhµ níc cÊp díi. Nguyªn t¾c nµy cßn vµ c¬ chÕ ho¹t ®éng cña mçi cÊp trong bé m¸y Nhµ níc còng nh trong viÖc kÕt hîp ho¹t ®éng quyÕt ®Þnh cña tËp thÓ víi tr¸ch nhiÖm cña c¸ nh©n, cÇn ph¶i kh¾c phôc nh÷ng biÓu hiÖn lÖch l¹c cña hai ph¬ng híng. TËp trung quan liªu vµ ph©n t¸n, côc bé. Nguyªn t¾c ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa. Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái viÖc tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y Nhµ níc phØa tiÕn hµnh theo ®ungs quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Khi thi hµnh quyÖn h¹n vµ nhiÖm vô cña m×nh, nguyªn t¾c nµy ®ßi hái ph¶i t¨ng cêng kiÓm tra gi¸m s¸t xö lý nghiªm minh nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt. C¸c c¬ quan Nhµ níc cña níc ta Quèc héi lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc cao nhÊt, quèc héi thèng nhÊt tËp trung c¸c quyÒn lùc Nhµ níc lËp ph¸p, hµnh ph¸p, t ph¸p, ®ång thêi cã sù ph©n c«ng phï hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ níc trong viÖc thùc hiÖn c¸c quyÒn ®ã. WWW.TAILIEUHOC.TK
  4. WWW.TAILIEUHOC.TK NhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña quèc héi cã thÓ chia thµnh ba nhãm: quyÒn lËp hiÕn vµ lËp ph¸p, quyÒn quyÕt ®Þnh viÖc quan träng nhÊt cña ®Êt níc quyÒn gi¸m s¸t tèi cao ®èi víi toµn bé ho¹t ®éng cña Nhµ níc. NhiÖm kú cña quèc héi lµ 5 n¨m. §iÒu 101, hiÕn ph¸p 1992 quy ®Þnh: chñ tÞch níc lµ ngêi ®øng ®Çu Nhµ níc thay mÆt níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vÒ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i. Chñ tÞch níc do quèc héi bÇu ra. ChÝnh phñ lµ c¬ quan chÊp hµnh cña quèc héi, lµ c¬ quan hµnh chÝnh cao nhÊt cña n íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam (®iÒu 109 hiÕn ph¸p 1992) ChÝnh phñ lµ tríc hÕt lµ c¬ quan chÊp hµnh cña quèc héi, do quèc héi thµnh lËp, cã nhiÖm vô tæ chøc thùc hiÖn hiÕn ph¸p, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña quèc héi. Lµ c¬ quan ®øng ®Çu hÖ thèng c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ n íc. ChÝnh phñ cã nhiÖm vô qu¶n lý ®iÒu hµnh toµn bé mäi mÆt ®êi ssèng cña ®Êt níc, nhiÖm vô quyÒn h¹n cña ChÝnh phñ ®îc quy ®Þnh trong hiÕn ph¸p 1992 (®iÒu 112) *Héi ®ång nh©n d©n vµ UBND Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng ®¹i diÖn cho ý chÝ, nguyÖn väng vµ quyÒn lµm chñ cña nh©n d©n do nh©n d©n ®Þa ph¬ng bÇu ra. ChÞu tr¸ch nhiÖm tríc nh©n d©n ®Þa ph¬ng vµ c¬ quan cÊp trªn (®iÒu 119, HiÕn ph¸p 1992) NhiÖm vô, quyÒn h¹n cña héi ®ång nh©n d©n bao gåm ba néi dung chÝnh chñ yÕu, quyÕt ®Þnh cña chñ tr¬ng biÖn ph¸p qu¶n lý. C©u 3: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt. Kh¸i niÖm: ph¸p luËt lµ hÖ thèng c¸c quy ph¹m do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o ®¶m thi hµnh b»ng c¸c tæ chøc, biÖn ph¸p mang tÝnh chÊt Nhµ níc, ph¸p luËt cña mçi x· héi vµ lµ yÕu tè ®iÒu chØnh mang tÝnh chÊt b¾t buéc chung ®èi víi c¸c quan hÖ x· héi. §Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt Ph¸p luËt lµ sù thÓ hiÖn ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ ®Æc®iÓm nµy chÝnh lµ b¶n chÊt chung cña ph¸p luËt ra ®êi tõ nhu cÇu b¶o vÖ lîi Ých cña giai cÊp thèng trÞ, thÓ hiÖn ý trÝ cña giai cÊp ®ã. ph¸p luËt lµ hÖ thèng c¸c quy t¾c xö mang tÝnh chÊt b¾t buéc chung. NghÜa lµ th«ng qua Nhµ níc c¸c ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ ®îc thÓ chÕ ho¸, trong quan hÖ x· héi cã rÊt nhiÒu lÜnh vùc do ®ã c¸c quy t¾c xö cña ph¸p luËt cßn cã tÝnh b¾t buéc chung ®oãi víi mäi ngêi ®©n. Ph¸p luËt do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o vÖ chie cã Nhµ níc míi cã quyÒn ®Æt ra ph¸p luËt . Nh÷ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m luËt theo chÕ ®é tr¸ch nhiÖm ph¸p lý, chõng ph¹t nh÷ng kÎ kh«ng lµm theo ph¸p luËt. C©u 4: B¶n chÊt- Chøc n¨ng ®Æc ®iÓm cña Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Còng nh mäi Nhµ níc kh¸c b¶n chÊt ®Æc ®iÓm ph¸p luËt cña Nhµ níc ViÖt Nam phï hîp víi b¶n chÊt, ®Æc ®iÎm cña Nhµ níc . WWW.TAILIEUHOC.TK
  5. WWW.TAILIEUHOC.TK §iÒu 2: HiÕn ph¸p n¨m 1992 x¸c ®Þnh: Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ Nhµ níc nh©n ®an, do d©n v× d©n tÊt c¶ quyÒn lùc Nhµ níc thuéc vÒ nh©n d©n vµ nÒn t¶ng liªn minh giai cÊp c«ng nh©n víi giai cÊp n«ng d©n vµ tÇng líp trÝ thøc. Ph¸p luËt cña Nhµ níc ta vÒ b¶n chÊt lµ ph¸p luËt x· héi chñ nghÜa , nã thÓ hiÖn ý trÝ cña giai cÊp c«ng nh©n ®ång thêi ph¶i thÓ hiÖn ý trÝ, lîi Ých ®ã ®øng trªn quan ®iÓm, lËp trêng cña ®¶ng. Sù kÕt hîp ph¶i ch¾t chÏ gi÷a tÝnh giai cÊp s©u s¾c tÝnh nh©n d©n réng r·i lµ ®Æc ®iÓm quan träng cña ph¸p luËt níc ta hiÖn nay. Ph¸p luËt lµ c«ng cô thùc hiÖn ®êng lèi chÝnh s¸ch cña ®¶ng, ph¸p luËt lµ sù biÓu hiÖn díi h×nh thøc Nhµ níc . c¸c chÝnh s¸ch cña ®¶ng lµ c«ng cô chñ yÕu ®Ó tæ chøc, thùc hiÖn ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña ®¶ng thêng hiÖn thùc sinh ®éng trong cuéc sèng, ®ång thêi b»ng viÖc thÓ chÕ ho¸ ph¸p luËt ®êng lèi chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña ®¶ng biÕn thµnh nh÷ng quyÕt ®Þnh qu¶n lý mang tÝnh quyÒn lùc Nhµ níc, trë thµnh c¸c quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ cña c¸c c¸ nh©n, tæ chøc thùc hiÖn mét c¸ch chÝnh x¸c thèng nhÊt trong c¶ níc, trong tõng lÜnh vùc. Ph¸p luËt lµ c«ng cô thùc hiÖn quyÒn lµm chñ cua nh©n d©n lao ®éng ph¸p luËt ph¶i quyÕt ®Þnh cô thÓ b¶o ®¶m ®ñ trong thùc tÕ nguyªn t¾c, mäi quyÒn lùc trong níc ®Òu thuéc vÒ nh©n d©n,nh©n d©n ph¶i lµ ngêi thùc sù X©y dùng nÒn t¶ng Nhµ níc cña m×nh tham gia vµo c«ng viÖc Nhµ níc kiÓm tra sù ho¹t ®éngc ¸c chÝnh quyÒn Nhµ níc. KiÓm tra vµo sù ho¹t ®éng cña c¸c chÝnh quyÒn Nhµ níc,ph¸p luËt còng phØa quyÕt ®Þnh cã nghÜa vô trung thµnh vµ phôc vô nh©n d©n mäi c¸ch tËn tuþ cña chÝnh quyÒn Nhµ níc gióp Nhµ níc trong viÖc thùc hµnh c«ng cô. Chèng th¸i ®é v« tr¸ch nhiÖm bµi trõ n¹n quan liªu. MÆt kh¸c c¸c c«ng nh©n khi thùc hiÖn quyÒn lµm chñ, thùc hiÖn quyÒn tù do ®©n chñ,thùc hiÖn quyÒn tù do d©n chñ cña m×nh kh«ng ®îc lµm tæn h¹i ®Õn lîi Ých chung cña x· héi, lµm ¶nh hëng ®Õn c¸c quyÒn tù do d©n chñ cña c«ng d©n kh¸c. Ph¸p luËt lµ c«ng cô lµ qu¶n lý cña Nhµ níc. Ph¸p luËt lµ do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o vÖ Nhµ níc qu¶n lý x· héi cÇn sö dông c«ng cô, biÖn ph¸p kh¸c nhau. Nhµ níc sö dông ph¸p luËt kh«ng chØ nhÇm chõng trÞ, chÊn ¸p, cìng chÕ gi÷ cho giai cÊp thèng trÞ mµ cßn t¹o ra quan hÖ x· héi.Ngµy nay ph¸p luËt cßn lµ c«ng cô híng dÉn, khuyÕn khÝch, thóc ®Èy ®iÒu chØnh ph¸t triÓn cña x· héi, ®Æc biÖt trong sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Vai trß quan träng kh¸c cña ph¸p luËt trong Nhµ níc lµ nã x¸c lËp cñng cè vµ hoµn thiÖn nh÷ng c¬ së phap¸ lý Nhµ níc vÒ kinh tÕ nh»m ph¸t huy cao nhÊt hiÖu lùc tÊt c¶ c¸c c¬ quan bé m¸y Nhµ níc.Nhµ níc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt th«ng qua mét c¬ chÕ nhÊt ®Þnh ®îc gäi lµ c¬ chÕ ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi b¨ng ph¸p luËt. C©u 5: Quy ph¹m ph¸p luËt – Kh¸i niÖm ®Æc ®iÓm vµ c¸c bé phËn cÊu thµnh? Tr¶ lêi: WWW.TAILIEUHOC.TK
  6. WWW.TAILIEUHOC.TK Kh¸i niÖm : quy ph¹m ph¸p luËt lµ nh÷ng quy t¾c sö sù tÝnh chÊt b¾t buéc chung do Nhµ níc dÉn ra vµ b¶o vÖ, thÓ hiÖn ý trÝ cña giai cÊp thèng trÞ. Cã 4 ®Æc ®iÓm: + ThÓ hiÖn ý chÝ cña Nhµ níc + Mang tÝnh b¾t buéc chung. + §îc Nhµ níc ban hµnh vµ thõa nhËn + §îc Nhµ níc b¶o ®¶m thùc hiÖn lµ mét quy ph¹m x· héi. Quy ph¹m ph¸p luËt cã tÊt c¶ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña quy ph¹m x· héi nãi chung mçi quy pham ph¸p luËt dÉn ra nh»m t¸c ®éng, ®iÒu ch×nh mét lo¹i quan hÖ x· héi nhÊt ®Þnh nã kh«ng quy ®Þnh tríc nh÷ng ngêi cô thÓ ¸p dông trong h¹n chÕ sè lÇn ¸p dông mµ ho¹t ®éng thêng xuyªn, liªn tôc. LËp ®i lËp l¹i vµo bÊt cø lóc nµo trong thùc tÕ xuÊt hiÖn nh÷ng sù kiÖn nh÷ng ®iÒu mµ nã dù ®Þnh. C¸c bé phËn cÊu thµnh. Nh×n chung c¸c bé phËn cÊu thµnh quy ph¹m ph¸p luËt bao gåm: gi¶ ®Þnh, quy ®Þnh, chÕ thÞ. Gi¶i thÝch: lµ bé phËn trung t©m cña quy ph¹m ph¸p luËt quy ®ÞnhvÒ ®Æc ®iÓm thêi gian cô thÓ, c¸c hoµn c¶nh ¶nh hëng cã thÓ x¶y ra tæng thùc tÕ mµ nÕu tån t¹i th× chóng ph¶i hµnh ®éng theo quy t¾c mµ quy ph¹m ®· ®Æt ra gi¶ ®Þnh v× vËy x¸c ®Þnh m«i trêng t¸c dông cña quy ph¹m ph¸p luËt. Quy ®Þnh: Lµ bé phËn trung t©m cña quy ph¹m ph¸p luËt v× chÝnh ®©y lµ quy t¾c sù thÓ hiÖn ý trÝ nhµ níc mµ ngêi d©n ph¶i thi hµnh khi xuÊt hiÖn nh÷ng ®iÒu kiÖn mµ phßng gi¶ ®Þnh ®· ra.Trong hoµn c¶nh ®ã ®iÒu kiÖn ®ã, lÖnh quy ®Þnh suy nghÜ, quy ®Þnh giao quyÒn thùc hiÖn kh«ng ®óng mÖnh lÖnh cña Nhµ níc ®· nªu trong quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã 4 lo¹i chÕ tµi: + ChÕ tµi h×nh sù + ChÕ tµi hµnh chÝnh + ChÕ tµi kü thuËt + ChÕ tµi d©n sù C©u6: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ ý nghÜa cña quan hÖ ph¸p luËt. Tr¶ lêi: Kh¸i niÖm cña quan hÖ ph¸p luËt : quan hÖ ph¸p luËt lµ quan hÖ gi÷a ngêi víi ngêi quan hÖ x· héi do mét quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh, biÓu hiÖn thµnh quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ cña c¸c bªn, ®îc ®¶m b¶o b»ng cêng chÕ Nhµ níc. §ÆC §IÓM: quan hÖ ph¸p luËt lµ mét ®¶ng cña quan hÖ x· héi, nã xuÊt hiÖn trªn quy ph¹m ph¸p luËt. C¸c bªn tham gia quan hÖ ph¸p luËt mang nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p luËt ®îc quy ph¹m ph¸p luËt dù kiÕn tríc. §îc ®¶m b¶o thùc hiÖn b»ng Nhµ níc WWW.TAILIEUHOC.TK
  7. WWW.TAILIEUHOC.TK Mang tÝnh x¸c ®Þnh cô thÓ §iÒu ®ã cã nghÜa nã ®îc xuÊt hiÖn kh«ng nh÷ng trêng hîp x¸c ®Þnh gi÷a h÷ng cô thÓ, chñ thÓ nhÊt ®Þnh khi cã ba ®iÒu sau: + XuÊt hiÖn nh÷ng sù kiÖn cô thÓ, ®· ®îc dù kiÕn tríc trong phßng gi¶ ®Þnh cña quy ph¹m ph¸p luËt nªu trªn. ý nghÜa: quan hÖ ph¸p luËt lµ nh÷ng quan hÖ x· héi thuéc kiÕn tróc tîng tÇng.®¬c X©y dùng trªn mét c¬ së kinh tÕ quyÕt ®Þnh nhng nã còng cã t¸c ®éng trë l¹i m¹nh mÏ ®Õ c¬ së kinh tÕ. C©u 7: Ph©n biÖt TH c¸ nh©n lµ chñ thÓ trùc tiÕp trong quan hÖ? Tr¶ lêi: Chñ thÓ cña quan hÖ ph¸p luËt lµ nh÷ng c¸ nh©n hay tæ chøc dùa trªn c¬ së cña c¸c quy ph¹m ph¸p luËt mµ tham gia vµo c¸c quan hÖ ph¸p luËt , trë thµnh nh÷ng ngêi mang c¸c quûÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ nhÊt ®Þnh. C¸ nh©n khi lµ chñ thÓ trùc tiÕp hoÆc chñ thÓ kh«ng trùc tiÕp. Chñ thÓ trùc tiÕp trong mçi quan hÖ ph¸p luËt lµ mét chñ thÓ lu«n cã ®ñ c¶ n¨ng lùc ph¸p luËt vµ n¨ng lùc hµnh vi. N¨ng lùc ph¸p luËt lµ kh¶ n¨ng cña mét ngêi chñ thÓ ®îc hëng quyÒn vµ lµm nghÜa vô tráng mét quan hÖ ph¸p luËt nhÊt ®Þnh. N¨ng lùc hµnh vi lµ kh¶ n¨ng cña ngêi chñ thÓ cã thÓ b»ng hµnh vi cña m×nh mµ tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt ®Ó h ëng quyÒn vµ lµm nghÜa vô (tøc lµ tham gia vµc¸c quan hÖ ph¸p luËt ) ngêi cã n¨ng lùc hµnh vi lµ ngêi hiÓu ý nghÜa vµ kÕt qu¶ hµnh vi mµ m×nh thùc hiÖn khi mét ngêi cã n¨ng lùc ph¸p luËt nhng kh«ng cã kh¶ n¨ng lóc hµnh vi th× ho tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt th«ng qua hµnh vi cña mét ngêi kh¸c. §©y lµ chñ thÓ kh«ng trùc tiÕp. C©u *8: Kh¸i niÖm.ý nghÜa vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc cã t c¸ch ph¸p nh©n? ph©n biÖt ph¸p nh©n víi thÓ nh©n? Tr¶ lêi: Mét tæ chøc khi tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt cã thÓ ®îc thõa nhËn lµ mét ph¸p nh©n. NÕu nh mét c¸ nh©n tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt víi t c¸ch lµ thÓ nh©n khi ph¸p luËt lµ mét tæ chøc n¨ng lùc hµnh vi ®Ó th¸m gia vµo c¸c quan hÖ ph¸p luËt kh¸c. Ph¸p nh©n lµ mét thÓ ®Þnh rÊt quan träng ®èi víi nghµnh luËt ®Æc biÖt lµ trong luËt d©n sù vµ c¸c nghµnh luËt trong lÜnh vùc kinh doanh. Mét tæ chøc cã t c¸ch ph¸p nh©n cÇn cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau: + Ph¸p nh©n ph¶i cã tµi s¶n riªng + Ph¸p nh©n ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm ®éc lËp b»ng tµi sµn riªng cña m×nh. WWW.TAILIEUHOC.TK
  8. WWW.TAILIEUHOC.TK +Ph¸p nh©n cã quyÒn hµnh ®éng víi danh nghÜa riªng cña m×nh th«ngqua nh÷ng ®¹i diÖn hîp ph¸p cña ph¸p nh©n th«ng th - êng mét ph¸p nh©n ®îc thµnh lËp bao giê còng th«ng qua mét quy c¸ch vµ t c¸ch ph¸p nh©n cña nã, còng nh ph¹m vi n¨ng lùc cña nã ®îc X©y dùng ngay trong v¨n b¶n ®ã. C©u 9: B¶n chÊt dÊu hiÖu vµ ph©n lo¹i vi ph¹m ph¸p luËt? Tr¶ lêi: Vi ph¹m ph¸p luËt lµ hµnh vi tr¸i ph¸p luËt , tãm l¹i c¸c quan hÖ x· héi ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ do c¸c chñ thÓ cã n¨ng lùc hµnh vi thùc hiÖn mét c¸ch cè ý vµ v« ý g©y hËu qu¶ cho x· héi. Vi ph¹m ph¸p luËt lµ nh÷ng sù kiÖn ph¸p lý vµ lµ c¬ së ®Ó truy cøu tr¸ch nhiÖm ph¸p lý. Dêu hiÖu c¬ b¶n cña vi ph¹m ph¸p luËt. Vi ph¹m ph¸p luËt lu«n lµ mét hµnh vi ( hµnh ®éng vµ kh«ng hµnh ®éng) Vi ph¹m ph¸p luËt kh«ng nh÷ng lµ hµnh vi x¸c ®Þnh con ngêi mµ hµnh vi ®ã ph¶i tr¸i víi quy ®Þnh cña luËt, x©m h¹i c¸c quan hÖ x· héi ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ.hµnh vi tr¸i phÐp ®ã ph¶i lµ chøa ®ùng nçi cña cñ thÓ cña hµnh vi ®ã. Cã lçi ( cè ý vµ v« ý)lçi chÝnh lµ dÊu hiÖu thÓ hiÖn qun hÖ th¸i ®é t©m lý t tëng cña chñ thÓ ®èi víi hµnh vi tr¸i ph¸p luËt cña m×nh ®ãi víi hËu qu¶ cña hµnh vi ®ã. + N¨ng lùc tr¸ch nhiÖm ph¸p lý cña chñ thÓ hµnh vi tr¸i ph¸p luËt .Vi ph¹m ph¸p luËt cã nhiÒu lo¹i cÊu thµnh -Vi ph¹m h×nh sù ( chia thµnh) -Hµnh chÝnh -Vi ph¹m d©n c -Vi ph¹m kû luËt. C©u 10-Kh¸i niÖn vµ ý nghÜa vµ c¸c yÕu ttã cÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p lý chñ yÕu. Tr¶ lêi: + Kh¸i niÖm. Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý ®îc hiÓu lµ nh÷ng hiÖu qu¶ ph¸p lý bÊt lîi Nhµ níc b¶o vÖ c¸c chñ thÓ ph¶i gµnh chÞu khi c¸c chñ thÓ nay cã thÓ hµnh vi VPPL. ý nghÜa : ViÖc ¸p dông tr¸ch nhiÖm ph¸p lý chÝnh lµ nh÷n biÖn ph¸p b¶o ®¶m trong thùc tÕ tÝnh cìng chÕ cña ph¸p luËt. C¸c yÕu tècÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p lý. §Ó truy cíp tr¸ch nhiÖm ph¸p lý tríc hÕt lµ x¸c ®Þnh cÊu thµnh VPPL mét hµnh vi gäi lµ vi ph¹m ph¸p luËt . + MÆt kh¸ch quan cña VPPL bao giê còng gåm nh÷ng dÊu hiÖu tinh khiÕt thÓ hiÖn bªn ngoµi cña VPPL nã bao gåm: + DÊu hiÖu tr¸i ph¸p luËt (hµnh vi quan träng nhÊt). C«ng cô, ph¬ng tiÖn VPPL, nh÷ng thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn mµ x· héi ph¶i g¸nh chÞu. -Mèi quan hÖ nh©n qua gi÷a hµnh vi tr¸i ph¸p luËt vµ thÖt hai WWW.TAILIEUHOC.TK
  9. WWW.TAILIEUHOC.TK -MÆt chñ quan cña hµnh vi VPPL lµ mÆt thÓ hiÖn trong giíi néi t©m cña c¸c chñ thÓ VPPL. ThÓ hiÖn trong t tëng nhËn thøc cña chñ thÓ cã dÊu hiÖu quan träng nhÊt lµ lçi. Lçi th¸i ®é, t©m lý chñ quan cña chñ thÓ VPPL thÓ hiÖn ë sù nhËn thøc cña hé ®èi víi hµnh vi tr¸i ph¸p luËt do hä thÓ hiÖn vµ ®èi víi hËu qu¶ t¸c h¹i do hµnh vi ®ã g©y ra. Lçi gåm cã: Cè ý, v« ý, Lçi cè ý: Lµ hµnh vi VPPL nhËn thøc ®îc vµ cã thÓ nhËn thøc ®îc hµnh vi cña hä lµ tr¸i ph¸p luËt nhng hä vÉn cètÝnh thùc hiÖn hµnh vi tr¸i ph¸p luËt ®ã. VÝ dô: trém cíp tµi s¶n cña c«ng d©n. Lçi cè ý chia lµm hai lo¹i: Cè ý trùc tiÕp lµ hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt mµ hä nhËn thøc ®îc vµ hä biÕt ®îc hËu qu¶ sÏ s¶y ra. Cè ý gi¸n tiÕp: Lµ hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt mµ hä nhËn thøc ®îc nhng hä kh«ng mong muèn thiÖt h¹i s¶y ra, hËu qu¶ n»m ngoµi ý muèn. Lçi v« ý: lµ chñ thÓ vi ph¹m ph¸p luËt kh«ng nhËn thøc ®îc kh«ng thÓ nhËn thøc ®îc mét hµnh vi cña hä lµ tr¸i ph¸p luËt, hä v« ý thùc hiÖn hµnh vi tr¸i ph¸p luËt ®ã. VÝ dô: Ngêi thî ®ang m¶i mª viÖc ë trªn cao, ch¨ng may anh ta lµm r¬i viªn g¹ch xuèng ®Êt g©y tæn th¬ng cho ngêi ®i ®ßng. V« ý chia thµnh hai lo¹i: -V« ý do qu¶ tù tin chñ vi ph¹m ph¸p luËt tin vµo kÕt qu¶ cña m×nh tin hËu qu¶ sÏ kh«ng s¶y ra nhng hä kh«ng lêng tríc ®îc. -V« ý cÈu th¶: XuÊt ph¸t tõ b¶n chÊt cÊu thµnh cña mçi ngêi, ngoµi ra mÆt chñ quan cña vi ph¹m ph¸p luËt cßn cã ®éng c¬, thùc hiÖn vi ph¹m ph¸p luËt . + Chu thÓ vi pham ph¸p luËt : lµ nh÷ng c¸ nh©n hay tæ chøc ph¶i cã n¨ng lùc ph¸p lý, n¨ng lùc ph¸p lý lµ hµnh vi trong quan hÖ ph¸p luËt . +C¸ch thÓ hiÖn cña vi ph¹m ph¸p lý lµ nh÷ng quan hÖ x· héi ®ang ®îc b¶o vÖ nhng l¹i bi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hai tíi. Do cña kh¸ch qu¶n ph¶i cã møc ®é nguy hiÓm cña hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt. Sù kh¸c nhau gi÷a c¸c lo¹i.TNPL: Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý h×nh sù(theo quy ®Þnh cña ngµnh luËt h×nh sù) ®îc ¸p dông ®èi víi nh÷ng ng¬× cã hµnh vi ph¹m téi ®îc thÓ hiÖn râ nhÊt. TËp trung nhÊt trong c¸c lo¹i chÕ t¹o h×nh sù. + Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý hµnh vi: lµ lo¹i tr¸ch nhiÖm mµ Nhµ níc ®Æt ra ®Ó trõng ph¹t hµnh vi vµ nã ®îc thùc hiÖn trong chÕ t¹i hµnh chÝnh. + Tr¸ch nhiÖm kû luËt ¸p dông víi nh÷ng ngêi cã hµh vi vi ph¹m kû luËt. + Tr¸ch nhiÖm d©n sù lµ tr¸ch nhiÖm ph¸p lý cña ngµnh d©n sù biÖn ph¸p t¸c ®éng ®Õn tµi s¶n bï ®¾p thiÖt h¹i vËt chÊt vµ tinh thÇn cho c¸c c¸ nh©n tæ chøc bÞ thiÖt h¹i. + H×nh sù thÓ hiÖn chung nhÊt, dâ nhÊt cña tr¸ch nhiÖm ph¸p lý lµ chÕ tµi. WWW.TAILIEUHOC.TK
  10. WWW.TAILIEUHOC.TK C©u 11 Kh¸i niÖm, ý nghÜa vµ ph©n lo¹i sù kiÖn ph¸p lý. Tr¶ lêi: Sù kiÖn ph¸p lý lµ nh÷ng sù kiÖn lÞch sø s¶y ra trong ®êi sèng, phï hîp víi nh÷ng ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh ®· ® îc dù kiÕn trong mét quy phm¹ ph¸p luËt lµm ph¸t sinh, thay ®æi chÊm døt mét quan hÖ ph¸p luËt. Sù kiÖn ph¸p lý bao gåm:Sù biÕn vµ sù sö sù cã ý chÝ. Sù biÕn lµ sù kiÖn ph¸t sinhkh«ng phô thuéc vµo ý muèn chñ quancña con ngêi nhng còng lµm ph¸t sinh thay ®æi, chÊm døt mét quan hÖ ph¸p luËt Xö lý cã ý chÝ lµ nh÷ng sù kiÖn s¶y ra do cã tÝnh to¸n, cã chñ ý cña nh÷ng ngêi cô thÓ c¶ vÒ môc ®Ých ®¹t ®îc ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh vµ hµnh vi, v× vËy cßn gäi lµ hµnh vi. *Sù kiÖn ph¸p lý: Lµ yÕu tè khëi ®Çu cña c¬ chÓ thùc hiÖn ph¸p luËt vµ viÖc x¸c lËp thùc hiÖn c¸c quan hÖ ph¸p luËt thÝch øng voøi sù kiÖn ®ã lµ biÓu hiÖn néi dung vµ kÕt qu¶ viÖc thùc hiÖn néi dung, kÕt qu¶ cña viiÖc thùc hiÖn ph¸p luËt . C©u 12: Kh¸i niªm, ®Æc ®iÓm cña ý thøc ph¸p luËt. ý thøc ph¸p luËt lµ h×nh th¸i cña ý thøc x· héi lµ mét trong nh÷ng biÓu hiÖn cña tr×nh ®é v¨n ho¸ - x· héi . ý thøc ph¸p luËt lµ nh÷ng tæng thÓ nh÷ng häc thuyÕt t tëng, t×nh c¶m cña con nêi thÓ hiÖn th¸i ®é sù ®¸nh gi¸ vÒ tÝnh c«ng b¨ng hay kh«ng c«ng b»ng, ®óng ®¾n cña ph¸p luËt hiÖn hµnh ph¸p luËt qu¶ nh vËy ph¸p luËt cÇn ph¶i cã tÝnh hîp ph¸p trong c¸ch c sö cña con ngêi trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan tæ chøc ý thøc ph¸p luËt bao gåm t tën ph¸p luËt, ph¸p lý luËt. T tëng ph¸p luËt lµ tæng thÓ nh÷ng t tëng- quan ®iÓm,, ph¹m trï kh¸i niÖm häc thuyÕtvÒ lý luËn tøc lµ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ ph¸p luËt . T©m lý ph¸p luËt ®îc thÓ hiÖn qua th¸i ®é t×nh c¶m t©m tr¹ng c¶m xóc ®èi víi ph¸p luËt vµ c¸c hiÖn tîg ph¸p lý kh¸c , lµ ph¶n ¶nh trùc tiÕp ë cÊp ®é dÊu ph¶n ¶nh mét c¸ch tù nhiªn cña con ngêi ®èi víi hiÖn tîng ®ã. ý nghÜa ®ã lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh®Õn hiÖu qu¶ c«ng viÖc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt. Mçi mét kiÓu ph¸p luËt trong lÞch sö cã hÖ thèng ý thøc ph¸p luËt cñng cè tÝnh ®éc lËp t¬ng ®èi cña nã mét kiÓu Nhµ níc vµ ph¸p luËt ®· bÞ thñ tiªu, nh- ng ý thøc ph¸p luËt t¬ng øng cña nã vÉn cã thÓ tßn t¹i trong x· héi míi. C©u 13: B¶n chÊt, ®Æc ®iÓm cña paaps chÕ x· héi chñ nghÜa? C¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa ë níc ta hiÖn nay. Tr¶ lêi: B¶n chÊt: Lµ ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa lµ ph¬ng thøc qu¶n lý cña Nhµ níc ®èi víi x· héi , biÓu hiÖn thùc hiÖn viªc nghiªm chØnh vµ triÕt ®Ó trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan ph¸p luËt Nhµ níc , viªn cøc Nhµ níc cao cÊp cña c¸c tæ chøc x· héi , c¸c tæ chøc kinh tÕ trong sih ho¹t cña mçi c«ng d©n ®èi víi ph¸p luËt mµ Nhµ níc ban hµnh. WWW.TAILIEUHOC.TK
  11. WWW.TAILIEUHOC.TK §iÒu 12: HiÕn ph¸p n¨m 1992 kh¼ng ®Þnh Nhµ níc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt khng ngõng t¨ng c¬ßng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa. Ph¸p chÕ bao gåm trong nã hai yªu cÇu vµ cã ®iÒu kiÖn. Ph¶i cã c¬ chÕ vµ biÖn ph¸p b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®îc thùc hiÖn nghiªm chØnh vµ triÖt ®Ó. Nhµ níc ph¶i X©y dùng vµ ban hµnh mét hÖ thèng ph¸p luËt ®Çy ®ñ §Æc ®iÓm cã tÝnh thèng nhÊt cao biÓu hiÖn sù thèng nhÊt chÆt chÏ , sù phãi hîp nhÞp nhµng gi÷a c¸c quyph¹m ph¸p luËt gi÷a c¸c v¨n b¶n p víi nhau, còng nh tÝnh rhèng nhÊt, ®ång bé cña toµn bé hÖ thèng ph¸p luËt. ViÖc thùc hiÖn thèng nhÊt víi ph¸p luËt ®· ban hµnh trong ph¹m vi cña c¶ níc. *C¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng PH¸P LUËT x· héi chñ nghÜa ö níc ta hiÖn nay. Cïng víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ë níc ta hiÖn n ay hÖ thèng bé m¸y Nhµ níc tr×nh ®é n¨ng lùc bé m¸y Nhµ níc vµ ®i liÒn víi nã lµ thùc tr¹ng cña ph¸p lý hiÖn nay ®ang kh«ng theo kÞp víi nh÷ng thµnh tùu ®æi míi kinh tÕ, tõ ®ã trë thµnh yÕu tè lµm k×m h·m sù ph¸t triÓn tÝch cùc cña nÒn kinh tÕ. V× vËy t¨ng cêng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa ®ang lµ mét yÕu tè cÊp b¸ch ®æi míi níc ta hiÖn nay. Nh÷ng ®ßi hái cÊp b¸ch quan träng. X©y dùng mét hÖ thèng ph¸p luËt lµm c¬ së cho viÖc tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ níc cã hiÖu lôc gän nhÑ, ®ñ tr×nh ®é ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng cao cña c«ng cuéc ®æi míi. X©y dùng vµ bæ xung ph¸p luËt ®Ó c«ng nhËn thùc hiÖn ®Çy ®ñ trong thùc tÕ quyÒn lµm chñ cña m×nh. X©y dùng mét hÖ thèng ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ phï hîp víi nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr êng ph¸t triÓn theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa mµ §¶ng x¸c ®Þnh. N©ng cao tr×nh ®é ý thøc ph¸p luËt cña c«ng d©n còng nh cña mçi viªn chøc Nhµ níc . Ph¸p luËt ph¶i t¹o ra c¬ së cho viÖc sö lý nghiªm minh ®èi víi mäi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt. *ThiÕt lËp nÕu ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa lµ thiÕt lËp mét x· héi vµ ph¸p luËt mµ bªn chuÈn bÞ cao nhÊt cña viÖc qu¶n lý x· héi ®iÒu ®ã còng cã ý nghÜa lµ X©y dùng mét Nhµ níc ph¸p quyÒn. C©u 14-Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ c¸c lo¹i h×nh ph¸p luËt -H×nh thøc ph¸p luËt lµ c¸ch thùc hiÖn ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ mµ th«ng qua ®ã ý chÝ trë thµnh luËt ph¸p. Lµ kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ ranh giíi tån t¹i ph¸p luËt trong hÖ thèng c¸c quy ph¹m. Lµ h×nh thøc biÓu hiÖn ra bªn ngoµi cña ph¸p luËt ®ång thêi còng lµ ph¬ng thøc ®ang tån t¹i thùc tÕ cña ph¸p luËt H×nh thøc ph¸p luËt chØ cã gi¸ trÞ khi nã ph¶n ¸nh ®îc tÝnh giai cÊp, vai trß x· héi cña ph¸p luËt. TÝnh quy ph¹m phæ biÕn ®- îc x¸c ®Þnh chÆt chÏ vÒ mÆt h×nh thøc vµ tÝnh ®îc b¶o ®¶m bëi sù khái sù khèng chÕ cña Nhµ níc.Trong lÞch sö x· héi loµi ngêi ®· tßn t¹i ba h×nh thøc ph¸p lkuËt vµ tËp qu¸n ph¸p biÕn lÖ ph¸p vµ v¨n ph¸p quy ph¹m ph¸p luËt. WWW.TAILIEUHOC.TK
  12. WWW.TAILIEUHOC.TK TËp qu¸n ph¸p lµ tËp qu¸n lu truyÒn trong x· héi phï hîp víi lîi Ých cu¶ giai cÊp thèng trÞ ®îc nhµ níc thõa nhËn lµm cho chóng trë thµnh nh÷ng quy t¾c chung mang tÝnh b¾t buéc chung vµ ®îc nhµ níc b¶o ®¶m thùc hiÖn nh»m ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi theo ®Þnh híng nhÊt ®Þnh. C©u 15: Nguyªn t¾c ban hµnh vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt. Tr¶ lêi: Ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹mpl lµ mét ho¹t ®éng quan träng cña qu¶n lý Nhµ níc, viÖc ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Nhµ níc ta bao gåm: Nguyªn t¾c tÊt c¶ c¸c quyÒn lùc thuéc vÒ nh©n d©n, nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ, nguyªn t¾c ph¸p chÕ ch chñ nghÜa. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n quan träng nhÊt vÒ qu¶n lý Nhµ níc trªn pph¹m vi c¶ níc ®Òu do Quèc héi quy ®Þnh trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt, viÖc ban hµnh VBQPPL ph¶i ®¶m b¶o tÝnh hîp hiÕn, hîp ph¸p vµ tÝnh thèng nhÊt. HiÕn ph¸p lµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cã gi¸ trÞ quy ph¹m ph¸p luËt. VBQPPL do c¬ quan Nhµ níc cÊp trªn ban hµnh. VBQPPL tr¸i víi hiÕn ph¸p, tr¸i víi c¬ quan Nhµ níc cÊp trªn sÏ bÞ huû bá; chØ thi hµnh theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn. Ngêi ta ph©n biÖt VBQPPL do quèc héi, c¬ quan Nhµ níc cao nhÊt ban hµnh cã hiÖu lùc ph¸p lý cao nhÊt víi v¨n b¶n díi luËt. a.V¨n b¶n luËt lµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt do quèc héi ban hµnh, cã hiÖu lùc ph¸p luËt cao nhÊt; bao gåm: hiÕn ph¸p vµ luËt HiÕn ph¸p lµ: VBQPPL cã gi¸ trÞ ph¸p lý cao nhÊt, lµ luËt c¬ b¶n cña Nhµ níc, hiÕn ph¸p quy ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n nhÊt cña Nhµ níc nh b¶n chÊt vµ h×nh thøc cña Nhµ níc, thÓ chÕ chÝnh trÞ, kinh tÕ x· héi; tæ chøc, nguyªn t¾c ho¹t ®éng vµ thÈm quyÒn cña c¬ quan Nhµ níc. HiÕn ph¸p lµ c¬ së ®Ó X©y dùng mäi hÖ thèng ph¸p luËt ®ång bé vµ hoµn chØnh. HiÕn ph¸p do quèc héi th«ng qua víi 2/3 tæng sè ®¹i biÓu quèc héi tan thµnh. LuËt: lµ v¨n b¶n cã gi¸ trÞ sau hiÕn ph¸p. LuËt cô thÓ ho¸ c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña HiÕn ph¸p, nã ® îc ban hµnh ®Ó quy ®Þnh c¸c nguyªn t¾c tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y Nhµ níc, c¸c quan hÖ x· héi vµo ho¹t ®éng cña c«ng d©n, luËt do quèc héi th«ng qua víi møc qu¸ b¸n tæng sè ®¹i biÓu quèc héi. b.V¨n b¶n díi luËt lµ nh÷ng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt do c¸c c¬ quan Nhµ níc kh¸c ngoµi quèc héi ban hµnh theo thñ tôc ph¸p luËt quy ®Þnh. V¨n b¶n díi luËt cã gi¸ trÞ ph¸p lý thÊp h¬n luËt ®îc ban hµnh trªn c¬ së v¨n b¶n luËt. V¨n b¶n díi luËt ta hiÖn nay gåm cã: Ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt, lÖnh, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh, th«ng t, chØ thÞ. Ph¸p lÖnh: do uû ban thêng vô quèc héi ban hµnh ®Ó quy ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò ®îc quèc héi giao. Ph¸p lÖnh cã hiÖu lùc ph¸p quy thÊp h¬n luËt nhng lµ v¨n b¶n díi luËt cao nhÊt. Ngoµi ph¸p lÖnh cßn cã nghÞ quyÕt, nghÞ quyÕt cã gi¸ trÞ nh ph¸p lÖnh. LÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc lµ v¨n b¶n ®îc ban hµnh ®Ó thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña chñ tÞch níc mµ hiÕn ph¸p quy ®Þnh. WWW.TAILIEUHOC.TK
  13. WWW.TAILIEUHOC.TK NghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ: NghÞ quyÕt cña chÝnh phñ lµ v¨n b¶n ®Ó ban hµnh chñ tr¬ng lín vµ chÝnh s¸ch cô thÓ vÒ X©y dùng, kiÖn toµn bé m¸y Nhµ níc, th«ng qua dù ¸n, kÕ ho¹ch vµ ng©n s¸ch, xö lý nh÷ng viÖc quan träng kh¸c thuéc thÈm quyÒn cña ChÝnh phñ. NghÞ ®Þnh cã hai lo¹i: NghÞ ®Þnh quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh luËt, nghÞ quyÕt cña quèc héi, ph¸p lÖnh víi nghÞ quyÕt cña uû ban th êng vô quèc héi, lÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc, quy ®Þn nhiÖm vô, quyÒn h¹n, tæ chøc bé m¸y cña bé, c¬ quan thuéc chÝnh phñ vµ c¸c c¬ quan thuéc thÈm quyÒn cña chÝnh phñ thµnh lËp; quy ®Þnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña chÝnh phñ. NghÞ ®Þnh quy ®Þnh c¸c vÊn ®Ò hÕt søc cÇn thiÕt nhng cha cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó X©y dùng ph¸p luËt. HoÆc ph¸p lÖnh ®Ó ®¶m b¶o yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý x· héi. QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña thñ tíng chÝnh phñ QuyÕt ®Þnh cña TTCP ®îc ban hµnh ®Ó quy ®Þnh c¸c chñ tr¬ng, ho¹t ®éng cña chÝnh phñ vµ hÖ thèng hµnh chÝnh Nhµ n- íc; quy chÕ lµm viÖc víi thµnh viªn chÝnh phñ, chñ tÞch+uû ban nh©n d©n cÊp tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ¬ng vµ quy ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c thuéc thÈm quyÒn cña thñ tíng chÝnh phñ. ChØ thÞ cña TTCP ®Ó chØ ®¹o, ®«n ®èc kiÓm tra, híng dÉn phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c bé, c¸c c¬ quan ngang bé, c¬ quan thuéc ChÝnh phñ, UBND tØnh thµnh c¸c cÊp trong viÖc thùc hiÖn c¸c chñ tr¬ng chÝnh s¸ch ph¸p luËt cña Nhµ níc vµ c¸c quyÕt ®Þnh cña CP. QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t cña Bé, c¬ quan ngang bé, c¬ quan thuéc CP Th«ng t: ®îc ban hµnh ®Ó híng dÉn thùc hiÖn luËt, nghÞ quyÕt cña quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña uû ban th êng vô quèc héi, lÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc, nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh cña chÝnh phñ; QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña Thñ tíng chÝnh phñ thuéc ph¹m vi ngµnh, lÜnh vùc do m×nh phô tr¸ch. NghÞ quyÕt cña Héi ®ång thÈm ph¸n TAND tèi cao, ®îc ban hµnh ®Ó híng dÉn toµ ¸n nh©n d©n c¸c cÊp ¸p dông, thèng nhÊt ph¸p luËt vµ tæng kÕt kinh nghiÖm xÐt xö. QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t cña viÖn trëng, viÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao, ®îc ban hµnh quy ®Þnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô quyÒn h¹n. C©u 16 ý nghÜa cña hÖ thèng ho¸ ? c¸c ph¬ng ph¸p hÖ thèng ph¸p luËt. Tr¶ lêi: ýNghÜa: tËp hîp c¸c v¨n b¶n ph¸p quy lµ ho¹t ®éng thêng xuyªn cña c¬ quan Nhµ níc. ViÖc ban hµnh quy ph¹m ph¸p luËt míi ®ßi hái ph¶i cã sù xö lýu c¸c v¨n b¶n ®· ban hµnh nh»m ph¸t hiÖn quyÕt ®Þnh kh«ng phï hîp, lo¹i bá nh÷ng m©u thuÉn, chång chÐo, b¶o ®¶m sù thèng nhÊt cña hÖ thèng qu¶n lý, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ¸p dông ph¸p luËt. WWW.TAILIEUHOC.TK
  14. WWW.TAILIEUHOC.TK TËp hîp ho¸ lµ s¾p xÕp c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt toe mét tiªu chÝ nhÊt ®Þnh. TËp hîp ho¸ kh«ng bæ sung quy ph¹m míi. Kh«ng thay ®æi néi dung cña v¨n b¶n mµ chØ lo¹i bá nh÷ng quy ph¹m ®· hÕt hiÖu lùc thi hµnh vµ cã néi dung m©u thuÉn víi quy ®Þnh hiÖn hµnh. §èi tîng cña tËp hîp ho¸ lµ VBQPPL vµ nh÷ng phÇn, nh÷ng ®iÒu kho¶n cña v¨n b¶n hÖ thèng ho¸, nã vÉn gi÷ nguyªn hiÖu lùc cña m×nh. Ph¸p ®iÓn ho¸: lµ h×nh thøc hÖ thèng ho¸ ph¸p luËt trong ®ã tËp hîp nh÷ng quy ph¹m ph¸p luËt vÒ mçi lÜnh vùc nhÊt ®Þnh ®· ®îc quy ®Þnh trong mçi v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt kh¸c ®Ó X©y dùng thµnh mét VBQPPL míi c¶ néi dung vµ h×nh thøc. Ph¸p ®iÓn ho¸ lo¹i bá nh÷ng quy ph¹m ®· cò, söa ®æi quy ph¹m sai sãt, bæ sung quy ph¹m míi, ®èi tîng cña ph¸p ®iÓn ho¸ lµ quy ph¹m ph¸p luËt; kÕt qu¶ cña ph¸p ®iÓn ho¸ lµ nh÷ng bé luËt VÝ dô: Bé luËt lao ®éng cña níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ®îc th«ng qua ngµy 23 th¸ng 6 n¨m 1994 lµ mét c«ng tr×nh ph¸p ®iÓn ho¸ ph¸p luËt lao ®éng cña Nhµ níc ta tõ tríc tíi nay. C©u 17: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña hÖ thèng luËt c¸c kiÓu luËt trong lÞch sö, hÖ thèng quèc gia vµ hÖ thèng luËt quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay. Kh¸i niÖm: hÖ thèng ph¸p luËt lµ mét chØnh thÓ thèng nhÊt cÊu thµnh c¸c ngµnh luËt, c¸c chÕ ®Þnh ph¸p luËt kh¸c ®iÒu chØnh nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i, tån t¹i mét c¸ch kh¸ch quan, phï hîp víi sù kh¸ch quan cña chÕ ®é kinh tÕ – chÝnh trÞ – x· héi. §Æc ®iÓm thèng nhÊt-sù ph©n chia HTPL-tÝnh kh¸ch quan cña hÖ thèng ph¸p luËt TÝnh thèng nhÊt: hÖ thèng ph¸p luËt cã tÝnh thèng nhÊt- viÖc ban hµnh ph¸p luËt ph¶i dùa trªn nguyªn t¾c, lÉn t tëng xuyªn suèt chØ ®¹o – chÝnh nh÷ng quy t¾c ®ã mµ hÖ thèng ph¸p luËt cã tÝnh thèng nhÊt. Sù ph©n chia HTPL cña m×nh phï hîp víi kÕt cÊu kinh tÕ, giai cÊp trong x· héi. Trong chÕ ®é chiÕm h÷u n« lÖ x· héi ®îc X©y dùng trªn nguyªn t¾c ®èi lËp gi÷a chñ víi n« lÖ. HÖ thèng ph¸p luËt phong kiÕn: ®îc chia thµnh ph¸p luËt trong quý téc, t¨ng l÷, ph¸p luËt cho nh÷ng ngêi d©n, ph¸p luËt n«ng n«… dùa trªn sù ph¸p luËt ®¼ng cÊp trong x· héi phong kiÕn. Ph¸p luËt t s¶n ph©n chia thµnh hai bé ph©n c«ng ph¸p vµ t ph¸p, c«ng ph¸p ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c níc c¬ quan Nhµ níc (luËt hµnh chÝnh). T ph¸p ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi liªn quan ®Õn viÖc b¶o vÖ lîi Ých cña c¸ nh©n (luËt d©n sù, luËt th¬ng m¹i) ChÕ ®Þnh ph¸p luËt lµ mét nhãm quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh mét nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i. VÝ dô: trong bé luËt d©n sù cã rÊt nmhiÒu chÕ ®Þnh vÒ mét nhãm quan hÖ së h÷u t¹o thµnh chÕ ®Þnh së h÷u. TÝnh kh¸ch quan cña HTPL lµ ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ. ph¸p luËt ra ®êi nh»m ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi vµ tån t¹i kh¸c, tÊt c¶ c¸c ®iÒu ®ã thÓ hiÖn tÝnh kh¸ch quan cña ph¸p luËt. HÖ thèng luËt quèc gia vµ hÖ thèng luËt quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay. WWW.TAILIEUHOC.TK
  15. WWW.TAILIEUHOC.TK HÖ thèng luËt quèc gia gåm: LuËt hµnh chÝnh LuËt d©n sù, LuËt h×nh sù HÖ thèng luËt quèc tÕ ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së tho¶ thuËn gi÷a c¸c quèc gia vµ thÓ hiÖn ý chÝ chung cña quèc gia ®s. HÖ thèng ph¸p luËt quèc tÕ: C«ng ph¸p quèc tÕ vµ t ph¸p quèc tÕ. C©u 18: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm ®èi tîng ®iÒu chØnh vµ néi dung chñ yªó cña c¸c ngµnh luËt trong hÖ thèng luËt cña Nhµ níc ta hiÖn nay. Tr¶ lêi: Trong HTPL Nhµ níc ta hiÖn nay, tuy møc ®é ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh luËt cã kh¸c nhng mµ níc ta cã nh÷n ngµnh luËt chñ yÕu nh sau: LuËt Nhµ níc: lµ tæng thÓ c¸c quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi c¬ b¶n nhÊt cÊu thµnh chÕ ®Þnh chÝnh trÞ – x· héi cña Nhµ níc. C¸c quy ph¹m cña ngµnh luËt Nhµ níc cñng cè vµ b¶o vÖ ChÕ ®é chÝnh trÞ kinh tÕ x· héi v¨n ho¸ cña Nhµ níc. X¸c ®Þnh quyÒn vµ nghÜa vô c¬ b¶n cña c«ng d©n. X¸c ®Þnh c¬ cÊu vµ nguyªn t¾c c¬ b¶n vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ níc. LuËt Nhµ níc gi÷ vai trß chñ ®¹o, luËt Nhµ níc b¶o ®¶m cho sù thèng nhÊt ph¸p luËt. HiÕn ph¸p céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1992 gåm nh÷ng chÕ ®Þnh chñ yÕu sau: ChÕ ®Þnh chÝnh trÞ-kinh tÕ-v¨n ho¸-gi¸o dôc-koa häc-c«ng nghÖ-b¶o vÖ TQXHCN-UBND-TAND vµ VKSND. LuËt hµnh chÝnh gåm: nh÷ng quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi h×nh thµnh trong qu¸ tr×nh tæ chøc vµ ho¹t ®éng chÊp hµnh ®iÒu chØnh. C©u 19: kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm tån t¹i cña c¸c lo¹i c¬ quan Nhµ níc. Kh¸i niÖm: c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc lµ nh÷ng chñ thÓ chñ yÕu cña qppl hµnh chÝnh. Lµ nh÷ng c¬ quan thùc hiÖn c¸c lo¹i ho¹t ®éng chÊp hµnh ®iÒu hµnh ®èi víi c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi mµ khi thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô nµy c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ph¶i phôc tïng hµnh chÝnh Nhµ níc. §Æc ®iÓm: lµ mét lo¹i c¬ quan Nhµ níc, c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã toµn bé c¸c ®Æc ®iÓm cña c¬ quan Nhµ níc nãi chung. TÝnh quyÒn lùc Nhµ níc lµ ®Æc ®iÓm quan träng. Nhµ níc v× lîi Ých cña Nhµ níc, cã quyÒn ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng cña m×nh. Ph¹m vi thÈm quyÒn lµ tæng thÓ nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô chung còng nh c¸c quyÒn WWW.TAILIEUHOC.TK
  16. WWW.TAILIEUHOC.TK h¹n cô thÓ ®îc ph¸p luËt quy ®Þnh ®Ó c¸c c¬ quan ®ã thùc hiÖn chøc n¨ng cña m×nh. Ngoµi ra c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cßn cã ®Æc ®iÓm lµ: Ho¹t ®éng theo hÖ thèng c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc lµ ho¹t ®éng chÊp hµnh, ®iÒu hµnh, ho¹t ®éng ph¶i dùa trªn c¬ së sau ®Ó thùc hiÖn: ho¹t ®éng cña c¬ quan nµy ph¶i chÊp hµnh nghÞ quyÕt cña héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp vµ c¬ quan hµnh chÝnh cÊp trªn. C¸c c¬ quan hµnh chÝnh ph¶i b¸o c¸o c«ng viÖc cña m×nh tríc c¬ quan quyÒn lùc chÞu sù gi¸m s¸t cña c¬ quan quyÒn lùc. C¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ®îc tæ chøc theo quan hÖ song trïng trùc thuéc: däc vµ ngang. Trong quan hÖ nµy ChÝnh phñ lµ c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cao nhÊt. Toµn bé hÖ thèng vµ mèi quan hÖ chÆt ch÷ gi÷ c¸c quan hÖ hµnh chÝnh t¹o thµnh bé m¸y hµnh chÝnh quèc gia, bé phËn quan träng cña bé m¸y Nhµ níc. Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc. Cã nhiÒu c¸ch kh¸c nhau: C¸ch 1: C¨n cø vµo c¬ së ph¸p lý trong viÖc thµnh lËp c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc, cã hai lo¹i: C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc thµnh lËp trªn c¬ së hiÕn ®Þnh lµ nh÷ng c¬ quan ®îc thµnh lËp trªn c¬ së hiÕn ph¸p. vÝ dô ChÝnh phñ lµ c¬ quan hµnh chÝnh cao nhÊt. C¸c bé, c¬ quan ngang bé lµ c¬ quan cña ChÝnh phñ, UBND c¸c ®Þa ph ¬ng lµ c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng C¬ quan Nhµ níc thµnh lËp trªn c¬ së v¨n b¶n díi luËt. VÝ dô; tæng cvô, cô, c¸c vô, phßng ban thuéc c¬ quan hiÕn ®Þnh nãi trªn. C¸ch hai: C¨n cø vµo thÈm quyÒn qu¶n lý cña c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc. C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn chung: ChÝnh phñ vµ Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kh¸c nhau trong ph¹m vi toµn quèc hoÆc ®Þa ph ¬ng. C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn riªng lµ nh÷ng c¬ quan qu¶n lý theo ngµnh vµ theo chøc n¨ng C¸ch 3: c¨n cø vµo chÕ ®é l·nh ®¹o cña c¸c c¬ quan hµnh chÝnh cã thÈm quyÒn chung. C¬ quan lµm viÖc theo chÕ ®é tËp thÓ l·nh ®¹o, c¸c c¬ quan hµnh chÝnh cã thÈm quyÒn chung. C¬ quan lµm viÖc theo chÕ ®é c¸ nh©n l·nh ®¹o. C¸ch 4: C¨n cø vµo ph¹m vi qu¶n lý, hai lo¹i: C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc Trung ¬ng: ChÝnh phñ, bé, c¬ quan ngµnh bé. C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ®Þa ph¬ng UBND c¸c cÊp së. C©u 20: HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc? Ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh víi hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt. HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc. V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc lµ nh÷ng v¨n b¶n ®îc c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ban hµnh nh»m thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng chÊp hµnh ®iÒu hµnh cña m×nh. WWW.TAILIEUHOC.TK
  17. WWW.TAILIEUHOC.TK V¨n b¶n do c¬ quan hµnh chinh snn lµ mét lo¹i v¨n b¶n, nã cã ®Æc ®iÓm cña v¨n b¶n Nhµ n íc nãi chung, ®Æc biÖt lµ tÝnh ph¸p lý cña nã. V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc lµ c¸c v¨n b¶n díi luËt ®îc ban hµnh trªn c¬ së hiÕn ph¸p ®Ó chÊp hµnh hiÕn ph¸p, luËt vµ c¸c nghÞ quyÕt cña c¬ quan quyÒn lùc. -V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc bao gåm: +V¨n b¶n chÝnh Pñ +V¨n b¶n cña thñ tíng chÝnh phñ +V¨n b¶n cña bé trëng, thø trëng c¸c c¬ quan ngµnh bé, thñ trëng chÝnh phñ +V¨n b¶n cña Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp. +V¨n b¶n vÒ qu¶n lý hµnh chÝnh néi bé do c¸c c¬ quan kiÓm so¸t xÐt xö ban hµnh. +V¨n b¶n vÒ qu¶n lý hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn chuyªn m«n ë ®Þa ph¬ng *Ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh vµ hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh la do c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ban hµnh nh»m thùc hiÖn ho¹t ®éng chÊp hµnh - ®iÒu hµnh cña m×nh. HÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt lµ do c¬ quan quyÒn lùc cao nhÊt c¶u Nhµ níc ban hµnh. Nã lµ mét tæng thÓ cña ph¸p luËt cã mèi liªn hÖ néi t¹i thèng nhÊt víi nhau vµ cã sù ph©n ®Þnh mét c¸ch kÕt qu¶ thµnh mét ngµnh luËt kh¸c nhau, ®iÒu chØnh c¸c nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i tån t¹i mét c¸ch kh¸ch quan, phô thuéc víi sù ph¸t triÓn kh¸ch quan cña chÕ ®é kinh tÕ chÝnh trÞ – x· héi. HÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt bao gåm hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh. C©u 21: Kh¸i niÖm - §Æc ®iÓm – Ph©n lo¹i viªn chøc Nhµ níc. Néi dung chñ yÕu cña c¸c quy chÕ viªn chøc Nhµ níc. *Kh¸i niÖm viªn chøc Nhµ níc lµ nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c c¬ quan Nhµ níc ®îc tuyÓn dông, bÇu hoÆc bæ nhiÖm gi÷ mét chøc vô hay lµ theo lo¹i ho¹t ®éng ®ã. *§Æc ®iÓm: Viªn chøc Nhµ níc bao giê còng lµ ngêi thùc hiÖn c¸c c«ng vô Nhµ níc. Khi thùc hiÖn c¸c c«ng vô, viªn chøc Nhµ níc nh©n danh quyÒn lùc Nhµ níc, hä chØ ®îc ho¹t ®éng trong ph¹m vi quyÒn h¹n ®îc giao. Ho¹t ®éng thõa hµnh c«ng vô cña viªn chøc Nhµ níc kh«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ra c¬ së vËt chÊt cho x· héi mµ nã lµ ph¹m trï qu¶n lý Nhµ níc nãi chung. +Viªn chøc Nhµ níc ®îc hëng l¬ng do ng©n s¸ch Nhµ níc ®µi thä. Ph©n lo¹i: C«ng chøc Nhµ níc +Viªn chøc Nhµ níc kh«ng ph¶i lµ c«ng chøc Nhµ níc WWW.TAILIEUHOC.TK
  18. WWW.TAILIEUHOC.TK C«ng chøc Nhµ níc lµ c«ng d©n ViÖt Nam ®îc tuyÓn dông vµ gi÷ mét c«ng vô thêng xuyªn trong mét c«ng së Nhµ níc ë Trung ¬ng hay ®Þa ph¬ng ë trong níc hay ë níc ngoµi ®· ®îc xÕp vµo ngµnh c«ng t¸c vµ ®îc hëng l¬ng theo ng©n s¸ch Nhµ níc cÊp. Nh÷ng ngêi thuéc ph¹m vi c«ng chøc Nhµ níc Nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ë Trung ¬ng, ë c¸c tØnh, huyÖn, vµ cÊp t¬ng ®¬ng. Nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c trêng häc, bÖnh viÖn, c¬ quan nghiªn cøu Nhµ níc vµ ®îc nhËn l¬ng tõ ng©n s¸ch. Nh÷ng nh©n viªn d©n sù lµm ë c¬ quan bé quèc phßng. Nh÷ng ngêi ®îc tuyÓn dông vµ bæ nhiÖm gi÷ chøc vô thêng xuyªn trong quèc héi, UBTVQH, H§ND, toµ ¸n, viÖn kiÓm s¸t. Viªn chøc Nhµ níc kh«ng ph¶i lµ c«ng chøc Nhµ níc: C¸c ®¹i biÓu quèc héi, ®¹i biÓu héi ®ång nh©n d©n; nh÷ng sÜ quan, h¹ sÜ quan trong qu©n ®éi; nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c tæ chøc kinh doanh Nhµ níc gi÷ chøc vô nh: gi¸m ®èc, th ký, kÕ to¸n trëng. Ngoµi nh÷ng viªn chøc ®îc gi÷ chøc vô vÉn cßn nh÷ng viªn chøc Nhµ níc ®îc cö lµ: C¸c héi thÈm toµ ¸n nh©n d©n tèi cao; C¸c héi thÈm qu©n sù cña c¸c toµ ¸n qu©n sù C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ph¸p lý cña c¸c c«ng viÖc mµ viªn chøc n¨m gi÷ ngêi ta chia viªn chøc Nhµ níc thµnh hai lo¹i: Viªn chøc phô tr¸ch: th«ng thêng hµnh vi cã thÓ lµm ph¸t sinh, thay ®æi hay chÊm døt nh÷ng mèi quan hÖ nhÊt ®Þnh. Ng êi gióp viÖc, phôc vô cho c¸c c¬ quan Nhµ níc, gióp cho viªn chøc phô tr¸ch nh÷ng quyÕt ®Þnh: ®¸nh m¸y, v¨n th. *Néi dung chñ yÕu cña c¸c quy chÕ viªn chøc Nhµ níc: +C¸c nguyªn t¾c chung vÒ c¸c viªn chøc Nhµ níc +c¸c quyÕt ®Þnh vÒ quyÒn h¹n, nghÜa vô, tr¸ch nhiÖm cña viªn chøc Nhµ níc +C¸c chÕ ®é vÒ kû luËt, khen thëng. -Ho¹t ®éng thùc hµnh c«ng vô cña viªn chøc Nhµ níc kh«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ra c¬ së vËt chÊt cho x· héi mµ nã lµ ph¹m trï qu¶n lý Nhµ níc nãi chung. C©u 22: Kh¸i niÖm, néi dung vµ ph¹m vi ¸p dông cña tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh Kh¸i niÖm: §ã lµ nh÷ng hËu qu¶ ph¸p lý bÊt lîi theo quyÕt ®Þnh cña LuËt HC Nhµ níc ¸p dông cho nh÷ng ®¬n vÞ, nh÷ng c¸ nh©n hay tæ chøc ®· cã hµnh vi VPPLHC x©m h¹i nh÷ng nguyªn t¾c qu¶n lý Nhµ níc trong c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi nh- ng cha ®ñ møc ®é nguy hiÓm ®Ó truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù. Néi dung vµ ph¹m vi ¸p dông TNHC chñ yÕu lµ c¸c c¬ quan ë HTHC Nhµ níc vµ c¸c viªn chøc THHC ®èi víi bÊt cø c¸ nh©n, tæ chøc nµo cã hµnh vi vi ph¹m hµnh chÝnh trong ph¹m vi thÈm quyÒn cña m×nh. C¸c h×nh thøc cã tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh. +C¸c chÕ tµi thi hµnh hµnh chÝnh. +C¸c biÖn ph¸p b¾t buéc hµnh chÝnh kh¸c: buéc ®×nh chØ hµnh vi g©y « nhiÔm, g©y n¸o ®éng. WWW.TAILIEUHOC.TK
  19. WWW.TAILIEUHOC.TK +C¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh kh¸c buéc ®a vµo c¬ së gi¸o dìng, qu¶n chÕ hµnh chÝnh, ®a vµo c¬ së gi¸o dôc. VÝ dô: mét ngêi bÞ bÖnh t©m thÇn cã hµnh vi ¨n c¾p tµi s¶n cña ngêi kh¸c, do ®ã kh«ng ¸p dông chÕ tµi mµ ph¶i ®a vµo c¬ së ch÷a bÖnh ®Ó hä cã thÓ nhËn ra râ hµnh vi cña m×nh. Thñ tôc ¸p dông tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh: Cã hai thñ tôc kh¸c nhau Thñ tôc ®¬n gi¶n: ®îc thùc hiÖn trong nh÷ng trêng hîp hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cã tÝnh chÊt ®¬n gi¶n, vÝ dô vi ph¹m ph¸p luËt giao th«ng Thñ tôc hµnh chÝnh ®Çy ®ñ: xö lý nh÷ng vi ph¹m ph¸p luËt trong ®ã ngêi ph¸t hiÖn ra hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hµnh chÝnh lËp biªn b¶n vµ thu gi÷ nh÷ng chøng cø; sau ®ã giö lªn cho c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh xÐt xö. Ph¹m vi ¸p dông c¸c tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh: ®èi víi nh÷ng hµnh vi nguy hiÓm cho x· héi nh ng víi møc ®é thÊp h¬n so víi tr¸ch nhiÖm h×nh sù. C©u 23: Tæ chøc vµ thñ tôc tµi ph¸n hµnh chÝnh Khëi kiÖn vô ¸n: toµ ¸n chØ nhËn gi¶i quyÕt c¸c khëi kiÖn hµnh chÝnh khi ngêi khëi kiÖn cã lµm ®¬n ra toµ trong thêi h¹n 30 ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ®îc v¨n b¶n tr¶ lêi cña c¬ quan Nhµ níc hoÆc ngêi ®· ra quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh hoÆc hµnh vi hµnh chÝnh viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i trõ khi ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §¬n kiÖn ph¶i cã c¸c néi dung chÝnh nh ngµy… th¸ng … n¨m; toµ ¸n ®îc yªu cÇu néi dung kiÖn ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu 30. NÕu thÊy cã ®Çy ®ñ ®iÒu kiÖn ®· ®¸p øng, nguyªn ®¬n ®ãng lÖ phÝ th× toµ ¸n míi thô lý vô ¸n. ChuÈn bÞ xÐt xö: trong thêi h¹n 7 ngµy kÓ tõ ngµy thô lý vô ¸n toµ ¸n ph¶i th«ng b¸o cho bªn bÞ kiÖn vµ ng êi cã quyÒn nghÜa vô liªn quan biÕt ®Õn néi dung ®¬n kiÖn trong thêi h¹n 15 ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ® îc th«ng b¸o, hä ph¶i göi cho toµ ý kiÕn cña m×nh b»ng v¨n b¶n ®¬n kiÖn vµ c¸c tµi liÖu kh¸c liªn quan ®Õn viÖc gi¶i quyÕt vô ¸n trong thêi h¹n 60 ngµy nÕu phøc t¹p th× kh«ng qu¸ 90 ngµy kÓ tõ ngµy thô lý vô ¸n, thÈm ph¸n ®îc ph©n c«ng chñ to¹ ph¶i quyÕt ®Þnh t¹m ®×nh chØ hoÆc ®a vô ¸n ra xÐt xö vµ th«ng b¸o cho c¸c bªn liÖn quan trong thêi h¹n 30 ngµy kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh ® a vô ¸n ra xÐt xö vµ th«ng b¸o cho c¸c bªn liªn quan trong thêi h¹n 30 ngµy kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh ®a vô ¸n ra xÐt xö; toµ ¸n ph¶i më phiªn toµ s¬ thÈm. Phiªn toµ s¬ thÈm ®îc xÐt xö c«ng khai, trõ trêng hîp quyÕt ®Þnh kh¸c, víi sù cã mÆt cña ngêi tiÕn hµnh tè tông, ®¬ng sù, bªn bÞ kiÖn ngêi ®¹i diÖn do ®¬ng sù uû quyÒn, ngêi gi¸m ®Þnh vµ ph¸n quyÕt. Thñ tôc xÐt xö ®îc tiÕn hµnh: +Thñ tôc b¾t ®Çu: ThÈm ph¸n ®îc ph©n c«ng xÐt xö sÏ ®îc quyÕt ®Þnh kiÓm tra sù cã mÆt cña bªn cã liªn quan. Héi ®ång xÐt xö hái c¸c ®¬ng sù; héi ®ång xÐt xö gåm mét thÈm ph¸n vµ hai héi thÈm nh©n d©n. trêng hîp xÐt xö s¬ thÈm ®ång thêi lµ chung thÈm, th× cã 3 thÈm ph¸n vµ hai héi thÈm. +Tranh luËn t¹i phiªn toµ: WWW.TAILIEUHOC.TK
  20. WWW.TAILIEUHOC.TK +QuyÕt ®Þnh b¶n ¸n. Biªn ¸n Thñ tôc phóc thÈm lµ viÖc toµ ¸n cÊp trªn trùc tiÕp xem xÐt l¹i nh÷ng b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh cña toµ s¬ thÈm cã hiÖu lùc ph¸p luËt bÞ kh¸ng c¸o hoÆc ®ang bÞ thóc quyÒn cña viÖn kiÓm so¸t nh©n d©n; thêi h¹n ®¬ng sù cã quyÒn kh¸ng c¸o lµ ba ngµy thêi h¹n kh¸ng nghÞ lªn viÖn kiÓm s¸t cïng cÊp lµ 10 ngµy, cña cÊp trªn lµ 20 ngµy. NÕu cÊp xÐt xö s¬ thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn th× xÐt xö phóc thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n cÊp tØnh, nÕu lµ s¬ thÈm lµ cÊp tØnh th× phóc thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n tèi cao. Thêi h¹n xÐt xö phóc thÈm tèi ®a lµ 60 ngµy, trêng hîp ®Æc biÖt kh«ng qu¸ 90 ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ®ñ hå s¬ toµ ¸n xÐt xö cÊp s¬ thÈm göi ®Õn. Thñ tôc phóc thÈm nh s¬ thÈm. Héi ®ång xÐt xö gåm ba thµnh phÇn kh«ng cã bÞ thÈm gi¸m ®èc thÈm vµ t¸i thÈm. Gi¸m ®èc thÈm: lµ xÐt l¹i c¸c b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ®· cã hiÖu lùc nhng cã nh÷ng t×nh tiÕt míi cã thÓ lµm thay ®æi c¬ b¶n cña néi dung b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ®ã cÇn cã c¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh phóc thÈm ®îc quyÕt ®Þnh trong ®iÒu 67 kho¶n 2. Nh÷ng c¬ quan cã quyÒn kh¸ng nghÞ trong TT. Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao, viÖn trëng viÖn kiÓm so¸t nh©n tèi cao cã quyÒn kh¸ng nghÞ ®èi víi toµ ¸n; phã ch¸nh ¸n toµ ¸n nh©n d©n tèi cao; phã viÖn trëng viÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao theo thñ tôc gi¸m ®èc ®èi víi toµ ¸n ®Þa ph¬ng. TANN, VTVKSND cÊp tØnh ®Ò nghÞ ®èi víi toµ ¸n cÊp huyÖn ®îc quyÒn gi¶i quyÕt cña toµ ¸n ®èi víi hai bªn cña toµ ¸n nh©n d©n tØnh G§T vµ thñ tôc víi toµ ¸n nh©n d©n huyÖn. Hµnh chÝnh toµ ¸n nh©n d©n tèi gi¸m ®èc thÈm ®èi víi toµ ¸n nh©n d©n cÊp tØnh TPTANDTC gi¸m ®èc thÈm va thñ trëng. QuyÕt ®Þnh ®a vô ¸n ra xÐt xö toµ ¸n ph¶i xÐt xö s¬ thÈm. Nh÷ng toµ ¸n s¬ thÈm ®îc tiÕn hµnh c«ng khai trõ trêng hîp quyÕt ®Þnh kh¸c, víi sù cã mÆt cña ngêi tiÕn hµnh tè tông, thÈm ph¸n hái thÈm ph¸n nh©n d©n, kiÓm s¸t viªn, th ký, toµ ¸n, ngêi tham gia tè tông, ®¬ng sù, ngêi bÞ kiÖn, bªn bÞ kiÖn, ngêi ®¹i diÖn do ®¬ng sù uû quyÒn, ngêi gi¸m ®Þnh vµ phiªn dÞch. Thñ tôc tiÕn hµnh: héi ®ång xÐt xö hái c¸c ®¬ng sù. Th«ng thêng héi ®ång xÐt xö cã mét thÈm ph¸n vµ hhai héi thÈm nh©n d©n, trêng hîp xÐt xö s¬ thÈm ®ång thêi lµ chung thÈm, cã ba thÈm ph¸n, hai héi thÈm nh©n d©n. +Tranh luËn t¹i phiªn toµ +NghÞ ¸n vµ quyÕt ®Þnh b¶n ¸n. +Tuyªn ¸n. C©u 24: §Æc ®iÓm quan hÖ tµi s¶n vµ quan hÖ nh©n th©n víi t c¸ch lµ ®èi tîng ®iÒu chØnh cña luËt d©n sù. WWW.TAILIEUHOC.TK
Đồng bộ tài khoản