Câu hỏi môn pháp luật đại cương

Chia sẻ: thegiang91

Câu 1- Bản chất và những đặc điểm chung của nhà nước. Câu 2- Các nguyên tắc tổ cức bộ máy Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ? vị trí thẩm quyền của các cơ quan trong bộ máy nhà nước. Phân loại các cơ quan nhà nước. Câu 3- Khái niệm, đặc điểm chung của pháp luật. Câu 4- Bản chất- chức năng đặc điểm của nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam? Câu 5- Quy phạm pháp luật. Khái niệm, đặc điểm các bộ phận cấu thành. Câu 6- Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa...

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Câu hỏi môn pháp luật đại cương

WWW.TAILIEUHOC.TK
Ph¸p luËt ®¹i cong hái - ®¸p


C©u 1- B¶n chÊt vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña nhµ níc.
C©u 2- C¸c nguyªn t¾c tæ cøc bé m¸y Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ? vÞ trÝ thÈm quyÒn cña c¸c c¬
quan trong bé m¸y nhµ níc. Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan nhµ níc.
C©u 3- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt.
C©u 4- B¶n chÊt- chøc n¨ng ®Æc ®iÓm cña nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam?
C©u 5- Quy ph¹m ph¸p luËt. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm c¸c bé phËn cÊu thµnh.
C©u 6- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ ý nghÜa cña quan hÖ ph¸p luËt
C©u 7-ph©n biÖt TH c¸ nh©n lµ chñ thÓ trùc tiÕp trong mét quan hÖ.
C©u 8- Kh¸i niÖm,ý nghÜa vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó mét tæ chøc cã t c¸ch ph¸p luËt ? ph©n biÖt ph¸p nh©n víi thÕ
nh©n.
C©u 9- B¶n chÊt, dÊu hiÖu vµ ph©n lo¹i ph¹m vi ph¸p luËt .
C©u 10- Kh¸i niÖn, ý nghÜa cña c¸c yÕu tè cÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p luËt chñ yÕu.
C©u 11- Kh¸i niÖm, ý nghÜa vµ ph©n biÖt lo¹i sù kiÖn ph¸p lý.
C©u 12- Kh¸i niÖn,®Æc ®iÓm ý nghÜa cña ý thøc ph¸p luËt .
C©u 13- B¶n chÊt, ®Æc ®iÓm cña ph¸p chÔh chñ nghÜa ? c¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng ph¸p chÐ XHCN ë níc ta hiÖn nay.
C©u 14- KhÝa niÖn, ®Æc ®iÓm vµ c¸c lo¹i h×nh thøc ph¸p luËt .
C©u 15- Nguyªn t¾c ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt
C©u 16- ý nghÜa cña hÖ thèng ho¸? C¸c ph¬ng ph¸p hÖ thèng ph¸p luËt .
C©u 17- Kh¸i niÖm,®Æc ®iÓm chung cña hÖ thèng luËt cñac¸c kiÓu luËt trong lÞch sö hÖ thèng lu¹t quèc gia vµ hÖ
th«ngs luËt quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay.
C©u 18- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÎm ®èi tîng ®iÒu chØnh vµ n«i dung chñ yÕu cña c¸c nghµnh luËt trong hÖ thèng luËt cña
nhµ níc ta hiÖn nay.
C©u 19- Kh¸i niÖm,®Æc ®iÎm ph©n lo¹i c¸c c¬ quan hµnh chÝnh nhµ níc.
C©u 20- HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnhnhµ níc? ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh víi hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p
luËt .
C©u 21- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÎm ph©n lo¹i viªn chøc nhµ níc. Néi dung chñ yÕuc¸c quy chÕ viªn cøc nhµ níc.
C©u 22- Kh¸i niÖn, néi dung ph¹m vi ¸p dông cña tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
C©u 23- Tæ chøc vµ thñ tôc tµi ph¸n hµnh chÝnh.
C©u 24- §Æc ®iÓm quan hÖ tµi s¶n vµ quan hÖ t nh©n víi t c¸ch lµ ®èi tîng ®iÒu chØnh cña luËt d©n sù.
C©u 25- Kh¸i niÖn chung vÒ quyÒn së h÷u, c¸c lo¹i quyÒn së h÷u cña níc ta hiÖn nay.
C©u 26- Kh¸i niÖn, §Æc ®iÓm cña c¸c hîp ®ång d©n sù? C¸c quyÕt ®Þnh chñ yÕu vÒ giao kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång
d©n sù?
C©u 27- Néi dung chñ yÕucña chÕ ®é thõa kÕ theo di chóc vµ thõa kÕ theo ph¸p luËt .
C©u28-Kh¸i niÖm §Æc ®iÓm cña téi ph¹m? Ph©n biÖt téi ph¹m víi vi ph¹m ph¸p luËt kh¸c.
C©u29-Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t ph©n biÖth×nhg ph¹t víi c¸c chÕ tµi kh¸c.
C©u 30- Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña téi ph¹m? ph©m biÖt téi ph¹m víi c¸c vi ph¹m ph¸p luËt .
C©u 31- Kh¸i niÖm, vµ ®Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t víi c¸c chÕ tµi ph¸p luËt kh¸c.


Hái ®¸p ph¸p luËt ®¹i c¬ng
C©u 1- PhÈm chÊt vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña nhµ níc.
TR¶ lêi: Nhµ níc lµ mét tæ chøc ®Æc ®iÓm cña quyÒn lùc chÝnh trÞ cã bé m¸y chuyªn lµm nhiÖm vô cìng chÕ vµ thùc hiÖn
chøc n¨ng qu¶n lý ®Æc biÖt nh»m thùc hiÖn c¸c lîi Ých vµ b¶o vÖ îi Ých cña giai cÊp thèng trÞ trong x· héi cã giai cÊp nhµ n -
íc chØ xuÊt hiÖn vµ tån t¹i trong x· héi giai cÊp.
B¶n chÊt chung cña nhµ níc.
Nhµ níc lµ mét bé m¸y chÊn ¸p cña giai cÊp nµy ®èi víi giai cÊp kh¸c.
Trong x· héi XHCN lu«n b¶o vÖ lîi Ých cho giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng .
Nhµ níc cã 5 ®iÒu nhËn biÕt nh sau:
Nhµ níc thiÕt lËp mét quyÒn c«ng n«ng ®Æc biÖt.
Nhµ níc ph©n chia d©n c theo ®¬n vÞ hµnh chÝnh l·nh thæ
Nhµ níc ban hµnh ph¸p luËt vµ thùc thi ph¸p luËt
Nhµ níc cã quy ®Þnh vµ thu c¸c lo¹i thuÕ.

C©u 2- C¸c nguyªn t¾c tæ chøc bé m¸y nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam . VÞ trÝ thÈm quyÒn cña c¸c c¬ quan
trong bé m¸y nhµ níc? Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan nhµ níc.
Tr¶ lêi: Bé m¸y nhµ níc ta ®îc tæ chøc ho¹t ®éng trªn c¬ së c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n sau.:
Nguyªn t¾c b¶o ®¶m sù l·nh ®¹o cña ®¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®èi víi nhµ níc.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
§¶m b¶o sù l·nh ®¹o cña ®¶ng lµ nguyªn t¾c trong tæ chøc ho¹t ®éng cña bbé m¸y nhµ níc. Sù l·nh ®¹o cña §¶ng ®¶m b¶o
cho nhµ níc ®i theo ®óng ®êng lèi chÝnh trÞ ®óng ®¾n, thÓ hiÖn b¶n chÊt c¸ch m¹ng khoa häc cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin vµ
t tëng HCM, gi÷ v÷ng b¶n chÊt tèt ®Ñp cña nhµ níc, cña nh©n d©n, do d©n v× d©n.
§¶ng ®Þnh ra ®êng lèi chÝnh s¸ch chñ tr¬ng cô thÓ quan träng cã quan hÖ nhiÒu mÆt, cã ¶nh hëng chÝnh trØéng lín cña
tæ chøc bé m¸y nhµ níc ®¶ng l·nh ®¹o nhµ níc th«ng qua c¸c tæ chøc cña nhµ níc nhng ®¶ng vµ mäi ®¶ng viªn ph¶i ho¹t ®éng
trong khu«n khæ cña ph¸p luËt nhµ níc.
Nguyªn t¾c quyÒn lùc nhµ níc lµ thèng nhÊt, cã sù ph©n c«ng vµ phèi hîp chÆt chÏ gia c¸c c¬ quan nhµ níc trong viÖc thùc
hiÖn quyÕn lùc.
Mét ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña nhµ níc lµ tÊt c¶ quyÒn lùc nhµ níc thuéc vÒ nh©n d©n; nh©n d©n lµ chñ thÓ vµ lµ céi nguån cña
nhµ níc, trao quyÒn lùc nhµ níc cho quèc héi (c¬ quan do d©n trùc tiÕp bÇu ra), lµ c¬ quan ®¹i biÓu cao nhÊt cña nh©n d©n
vµ lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc cao nhÊt. Nh©n d©n trao quyÒn cao nhÊt, thèng nhÊt vµo quèc héi ®ång thêi cã sù ph©n
cong vµ phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ níc v× kh«ng mét c¬n quan Nhµ níc nµo cã thÓ thùc thi c¶ ba nhiÖm vô ®ã.
Nguyªn t¾c ®¶m b¶o sù tham gia cña nh©n d©n vµo sù qu¶n lý Nhµ níc.
Thu hót ®«ng ®¶o nh©n d©n tham gia c«ng viÖc qu¶n lý Nhµ níc lµ mét nguyªn t¾c quan träng trong tæ chcs vµ ho¹t ®éng
cña bé m¸y Nhµ níc, nguyªn t¾c nµy kh«ng nh÷ng t¹o kh¶ n¨ng ph¸t huy søc lùc trÝ tuÖ cña nh©n d©n vµo c«ng viÖc cña Nhµ
níc mµ cßn lµ ph¬ng ph¸p cã hiÖu qu¶ ®Ò ng¨n chÆn vÒ quan liªu, cöa quyÒn cña bé m¸y Nhµ níc. H×nh thøc tham gia cña
nh©n d©n vµo Nhµ níc rÊt phong phó vµ c¸c c¬ quan Nhµ níc bÇu nh÷ng ngêi ®¹i diÖn cña m×nh vµo CQNH th¶o luËn, gãp
ý.
Nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ.
KÕt hîp sù chØ ®¹o, ®iÒu hµnh tËp trung thèng nhÊt cña Trung ¬ng ho¹t ®éng tù chñ, n¨ng ®éng s¸ng t¹o cña ®Þa ph¬ng vµ
c¬ quan Nhµ níc cÊp díi. Nguyªn t¾c nµy cßn vµ c¬ chÕ ho¹t ®éng cña mçi cÊp trong bé m¸y Nhµ níc còng nh trong viÖc kÕt
hîp ho¹t ®éng quyÕt ®Þnh cña tËp thÓ víi tr¸ch nhiÖm cña c¸ nh©n, cÇn ph¶i kh¾c phôc nh÷ng biÓu hiÖn lÖch l¹c cña hai
ph¬ng híng. TËp trung quan liªu vµ ph©n t¸n, côc bé.
Nguyªn t¾c ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa. Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái viÖc tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y Nhµ
níc phØa tiÕn hµnh theo ®ungs quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Khi thi hµnh quyÖn h¹n vµ nhiÖm vô cña m×nh, nguyªn t¾c nµy ®ßi
hái ph¶i t¨ng cêng kiÓm tra gi¸m s¸t xö lý nghiªm minh nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt.
C¸c c¬ quan Nhµ níc cña níc ta
Quèc héi lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc cao nhÊt, quèc héi thèng nhÊt tËp trung c¸c quyÒn lùc Nhµ níc lËp ph¸p, hµnh ph¸p, t
ph¸p, ®ång thêi cã sù ph©n c«ng phï hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ níc trong viÖc thùc hiÖn c¸c quyÒn ®ã.


WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
NhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña quèc héi cã thÓ chia thµnh ba nhãm: quyÒn lËp hiÕn vµ lËp ph¸p, quyÒn quyÕt ®Þnh viÖc quan
träng nhÊt cña ®Êt níc quyÒn gi¸m s¸t tèi cao ®èi víi toµn bé ho¹t ®éng cña Nhµ níc. NhiÖm kú cña quèc héi lµ 5 n¨m. §iÒu
101, hiÕn ph¸p 1992 quy ®Þnh: chñ tÞch níc lµ ngêi ®øng ®Çu Nhµ níc thay mÆt níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
vÒ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i. Chñ tÞch níc do quèc héi bÇu ra.
ChÝnh phñ lµ c¬ quan chÊp hµnh cña quèc héi, lµ c¬ quan hµnh chÝnh cao nhÊt cña n íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt
Nam (®iÒu 109 hiÕn ph¸p 1992)
ChÝnh phñ lµ tríc hÕt lµ c¬ quan chÊp hµnh cña quèc héi, do quèc héi thµnh lËp, cã nhiÖm vô tæ chøc thùc hiÖn hiÕn ph¸p,
ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña quèc héi. Lµ c¬ quan ®øng ®Çu hÖ thèng c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ n íc. ChÝnh phñ cã
nhiÖm vô qu¶n lý ®iÒu hµnh toµn bé mäi mÆt ®êi ssèng cña ®Êt níc, nhiÖm vô quyÒn h¹n cña ChÝnh phñ ®îc quy ®Þnh
trong hiÕn ph¸p 1992 (®iÒu 112)
*Héi ®ång nh©n d©n vµ UBND
Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ quan quyÒn lùc Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng ®¹i diÖn cho ý chÝ, nguyÖn väng vµ quyÒn lµm chñ cña
nh©n d©n do nh©n d©n ®Þa ph¬ng bÇu ra. ChÞu tr¸ch nhiÖm tríc nh©n d©n ®Þa ph¬ng vµ c¬ quan cÊp trªn (®iÒu 119,
HiÕn ph¸p 1992)
NhiÖm vô, quyÒn h¹n cña héi ®ång nh©n d©n bao gåm ba néi dung chÝnh chñ yÕu, quyÕt ®Þnh cña chñ tr¬ng biÖn ph¸p
qu¶n lý.
C©u 3: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt.
Kh¸i niÖm: ph¸p luËt lµ hÖ thèng c¸c quy ph¹m do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o ®¶m thi hµnh b»ng c¸c tæ chøc, biÖn ph¸p mang
tÝnh chÊt Nhµ níc, ph¸p luËt cña mçi x· héi vµ lµ yÕu tè ®iÒu chØnh mang tÝnh chÊt b¾t buéc chung ®èi víi c¸c quan hÖ x·
héi.
§Æc ®iÓm chung cña ph¸p luËt
Ph¸p luËt lµ sù thÓ hiÖn ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ ®Æc®iÓm nµy chÝnh lµ b¶n chÊt chung cña ph¸p luËt ra ®êi tõ nhu
cÇu b¶o vÖ lîi Ých cña giai cÊp thèng trÞ, thÓ hiÖn ý trÝ cña giai cÊp ®ã. ph¸p luËt lµ hÖ thèng c¸c quy t¾c xö mang tÝnh
chÊt b¾t buéc chung. NghÜa lµ th«ng qua Nhµ níc c¸c ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ ®îc thÓ chÕ ho¸, trong quan hÖ x· héi cã
rÊt nhiÒu lÜnh vùc do ®ã c¸c quy t¾c xö cña ph¸p luËt cßn cã tÝnh b¾t buéc chung ®oãi víi mäi ngêi ®©n.
Ph¸p luËt do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o vÖ chie cã Nhµ níc míi cã quyÒn ®Æt ra ph¸p luËt . Nh÷ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m luËt theo
chÕ ®é tr¸ch nhiÖm ph¸p lý, chõng ph¹t nh÷ng kÎ kh«ng lµm theo ph¸p luËt.

C©u 4: B¶n chÊt- Chøc n¨ng ®Æc ®iÓm cña Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
Còng nh mäi Nhµ níc kh¸c b¶n chÊt ®Æc ®iÓm ph¸p luËt cña Nhµ níc ViÖt Nam phï hîp víi b¶n chÊt, ®Æc ®iÎm cña Nhµ níc .
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
§iÒu 2: HiÕn ph¸p n¨m 1992 x¸c ®Þnh: Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ Nhµ níc nh©n ®an, do d©n v× d©n
tÊt c¶ quyÒn lùc Nhµ níc thuéc vÒ nh©n d©n vµ nÒn t¶ng liªn minh giai cÊp c«ng nh©n víi giai cÊp n«ng d©n vµ tÇng líp trÝ
thøc.
Ph¸p luËt cña Nhµ níc ta vÒ b¶n chÊt lµ ph¸p luËt x· héi chñ nghÜa , nã thÓ hiÖn ý trÝ cña giai cÊp c«ng nh©n ®ång thêi ph¶i
thÓ hiÖn ý trÝ, lîi Ých ®ã ®øng trªn quan ®iÓm, lËp trêng cña ®¶ng. Sù kÕt hîp ph¶i ch¾t chÏ gi÷a tÝnh giai cÊp s©u s¾c
tÝnh nh©n d©n réng r·i lµ ®Æc ®iÓm quan träng cña ph¸p luËt níc ta hiÖn nay.
Ph¸p luËt lµ c«ng cô thùc hiÖn ®êng lèi chÝnh s¸ch cña ®¶ng, ph¸p luËt lµ sù biÓu hiÖn díi h×nh thøc Nhµ níc . c¸c chÝnh
s¸ch cña ®¶ng lµ c«ng cô chñ yÕu ®Ó tæ chøc, thùc hiÖn ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña ®¶ng thêng hiÖn thùc sinh ®éng trong
cuéc sèng, ®ång thêi b»ng viÖc thÓ chÕ ho¸ ph¸p luËt ®êng lèi chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña ®¶ng biÕn thµnh nh÷ng quyÕt
®Þnh qu¶n lý mang tÝnh quyÒn lùc Nhµ níc, trë thµnh c¸c quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ cña c¸c c¸ nh©n, tæ chøc thùc
hiÖn mét c¸ch chÝnh x¸c thèng nhÊt trong c¶ níc, trong tõng lÜnh vùc. Ph¸p luËt lµ c«ng cô thùc hiÖn quyÒn lµm chñ cua
nh©n d©n lao ®éng ph¸p luËt ph¶i quyÕt ®Þnh cô thÓ b¶o ®¶m ®ñ trong thùc tÕ nguyªn t¾c, mäi quyÒn lùc trong níc ®Òu
thuéc vÒ nh©n d©n,nh©n d©n ph¶i lµ ngêi thùc sù X©y dùng nÒn t¶ng Nhµ níc cña m×nh tham gia vµo c«ng viÖc Nhµ níc
kiÓm tra sù ho¹t ®éngc ¸c chÝnh quyÒn Nhµ níc. KiÓm tra vµo sù ho¹t ®éng cña c¸c chÝnh quyÒn Nhµ níc,ph¸p luËt còng
phØa quyÕt ®Þnh cã nghÜa vô trung thµnh vµ phôc vô nh©n d©n mäi c¸ch tËn tuþ cña chÝnh quyÒn Nhµ níc gióp Nhµ níc
trong viÖc thùc hµnh c«ng cô. Chèng th¸i ®é v« tr¸ch nhiÖm bµi trõ n¹n quan liªu.
MÆt kh¸c c¸c c«ng nh©n khi thùc hiÖn quyÒn lµm chñ, thùc hiÖn quyÒn tù do ®©n chñ,thùc hiÖn quyÒn tù do d©n chñ cña
m×nh kh«ng ®îc lµm tæn h¹i ®Õn lîi Ých chung cña x· héi, lµm ¶nh hëng ®Õn c¸c quyÒn tù do d©n chñ cña c«ng d©n kh¸c.
Ph¸p luËt lµ c«ng cô lµ qu¶n lý cña Nhµ níc.
Ph¸p luËt lµ do Nhµ níc ®Æt ra vµ b¶o vÖ Nhµ níc qu¶n lý x· héi cÇn sö dông c«ng cô, biÖn ph¸p kh¸c nhau. Nhµ níc sö dông
ph¸p luËt kh«ng chØ nhÇm chõng trÞ, chÊn ¸p, cìng chÕ gi÷ cho giai cÊp thèng trÞ mµ cßn t¹o ra quan hÖ x· héi.Ngµy nay
ph¸p luËt cßn lµ c«ng cô híng dÉn, khuyÕn khÝch, thóc ®Èy ®iÒu chØnh ph¸t triÓn cña x· héi, ®Æc biÖt trong sù ph¸t triÓn
cña nÒn kinh tÕ.
Vai trß quan träng kh¸c cña ph¸p luËt trong Nhµ níc lµ nã x¸c lËp cñng cè vµ hoµn thiÖn nh÷ng c¬ së phap¸ lý Nhµ níc vÒ kinh
tÕ nh»m ph¸t huy cao nhÊt hiÖu lùc tÊt c¶ c¸c c¬ quan bé m¸y Nhµ níc.Nhµ níc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt th«ng qua mét c¬
chÕ nhÊt ®Þnh ®îc gäi lµ c¬ chÕ ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi b¨ng ph¸p luËt.

C©u 5: Quy ph¹m ph¸p luËt – Kh¸i niÖm ®Æc ®iÓm vµ c¸c bé phËn cÊu thµnh?
Tr¶ lêi:


WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
Kh¸i niÖm : quy ph¹m ph¸p luËt lµ nh÷ng quy t¾c sö sù tÝnh chÊt b¾t buéc chung do Nhµ níc dÉn ra vµ b¶o vÖ, thÓ hiÖn ý
trÝ cña giai cÊp thèng trÞ.
Cã 4 ®Æc ®iÓm:
+ ThÓ hiÖn ý chÝ cña Nhµ níc
+ Mang tÝnh b¾t buéc chung.
+ §îc Nhµ níc ban hµnh vµ thõa nhËn
+ §îc Nhµ níc b¶o ®¶m thùc hiÖn lµ mét quy ph¹m x· héi. Quy ph¹m ph¸p luËt cã tÊt c¶ nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña quy ph¹m
x· héi nãi chung mçi quy pham ph¸p luËt dÉn ra nh»m t¸c ®éng, ®iÒu ch×nh mét lo¹i quan hÖ x· héi nhÊt ®Þnh nã kh«ng quy
®Þnh tríc nh÷ng ngêi cô thÓ ¸p dông trong h¹n chÕ sè lÇn ¸p dông mµ ho¹t ®éng thêng xuyªn, liªn tôc. LËp ®i lËp l¹i vµo bÊt
cø lóc nµo trong thùc tÕ xuÊt hiÖn nh÷ng sù kiÖn nh÷ng ®iÒu mµ nã dù ®Þnh.
C¸c bé phËn cÊu thµnh.
Nh×n chung c¸c bé phËn cÊu thµnh quy ph¹m ph¸p luËt bao gåm: gi¶ ®Þnh, quy ®Þnh, chÕ thÞ.
Gi¶i thÝch: lµ bé phËn trung t©m cña quy ph¹m ph¸p luËt quy ®ÞnhvÒ ®Æc ®iÓm thêi gian cô thÓ, c¸c hoµn c¶nh ¶nh hëng
cã thÓ x¶y ra tæng thùc tÕ mµ nÕu tån t¹i th× chóng ph¶i hµnh ®éng theo quy t¾c mµ quy ph¹m ®· ®Æt ra gi¶ ®Þnh v× vËy
x¸c ®Þnh m«i trêng t¸c dông cña quy ph¹m ph¸p luËt.
Quy ®Þnh: Lµ bé phËn trung t©m cña quy ph¹m ph¸p luËt v× chÝnh ®©y lµ quy t¾c sù thÓ hiÖn ý trÝ nhµ níc mµ ngêi d©n
ph¶i thi hµnh khi xuÊt hiÖn nh÷ng ®iÒu kiÖn mµ phßng gi¶ ®Þnh ®· ra.Trong hoµn c¶nh ®ã ®iÒu kiÖn ®ã, lÖnh quy ®Þnh
suy nghÜ, quy ®Þnh giao quyÒn thùc hiÖn kh«ng ®óng mÖnh lÖnh cña Nhµ níc ®· nªu trong quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã 4
lo¹i chÕ tµi:
+ ChÕ tµi h×nh sù
+ ChÕ tµi hµnh chÝnh
+ ChÕ tµi kü thuËt
+ ChÕ tµi d©n sù

C©u6: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ ý nghÜa cña quan hÖ ph¸p luËt.
Tr¶ lêi: Kh¸i niÖm cña quan hÖ ph¸p luËt : quan hÖ ph¸p luËt lµ quan hÖ gi÷a ngêi víi ngêi quan hÖ x· héi do mét quy ph¹m
ph¸p luËt ®iÒu chØnh, biÓu hiÖn thµnh quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ cña c¸c bªn, ®îc ®¶m b¶o b»ng cêng chÕ Nhµ níc.
§ÆC §IÓM: quan hÖ ph¸p luËt lµ mét ®¶ng cña quan hÖ x· héi, nã xuÊt hiÖn trªn quy ph¹m ph¸p luËt.
C¸c bªn tham gia quan hÖ ph¸p luËt mang nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô ph¸p luËt ®îc quy ph¹m ph¸p luËt dù kiÕn tríc.
§îc ®¶m b¶o thùc hiÖn b»ng Nhµ níc
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
Mang tÝnh x¸c ®Þnh cô thÓ
§iÒu ®ã cã nghÜa nã ®îc xuÊt hiÖn kh«ng nh÷ng trêng hîp x¸c ®Þnh gi÷a h÷ng cô thÓ, chñ thÓ nhÊt ®Þnh khi cã ba ®iÒu
sau:
+ XuÊt hiÖn nh÷ng sù kiÖn cô thÓ, ®· ®îc dù kiÕn tríc trong phßng gi¶ ®Þnh cña quy ph¹m ph¸p luËt nªu trªn.
ý nghÜa: quan hÖ ph¸p luËt lµ nh÷ng quan hÖ x· héi thuéc kiÕn tróc tîng tÇng.®¬c X©y dùng trªn mét c¬ së kinh tÕ quyÕt
®Þnh nhng nã còng cã t¸c ®éng trë l¹i m¹nh mÏ ®Õ c¬ së kinh tÕ.

C©u 7: Ph©n biÖt TH c¸ nh©n lµ chñ thÓ trùc tiÕp trong quan hÖ?
Tr¶ lêi: Chñ thÓ cña quan hÖ ph¸p luËt lµ nh÷ng c¸ nh©n hay tæ chøc dùa trªn c¬ së cña c¸c quy ph¹m ph¸p luËt mµ tham gia
vµo c¸c quan hÖ ph¸p luËt , trë thµnh nh÷ng ngêi mang c¸c quûÒn vµ nghÜa vô ph¸p lý cô thÓ nhÊt ®Þnh.
C¸ nh©n khi lµ chñ thÓ trùc tiÕp hoÆc chñ thÓ kh«ng trùc tiÕp.
Chñ thÓ trùc tiÕp trong mçi quan hÖ ph¸p luËt lµ mét chñ thÓ lu«n cã ®ñ c¶ n¨ng lùc ph¸p luËt vµ n¨ng lùc hµnh vi.
N¨ng lùc ph¸p luËt lµ kh¶ n¨ng cña mét ngêi chñ thÓ ®îc hëng quyÒn vµ lµm nghÜa vô tráng mét quan hÖ ph¸p luËt nhÊt
®Þnh.
N¨ng lùc hµnh vi lµ kh¶ n¨ng cña ngêi chñ thÓ cã thÓ b»ng hµnh vi cña m×nh mµ tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt ®Ó h ëng
quyÒn vµ lµm nghÜa vô (tøc lµ tham gia vµc¸c quan hÖ ph¸p luËt ) ngêi cã n¨ng lùc hµnh vi lµ ngêi hiÓu ý nghÜa vµ kÕt qu¶
hµnh vi mµ m×nh thùc hiÖn khi mét ngêi cã n¨ng lùc ph¸p luËt nhng kh«ng cã kh¶ n¨ng lóc hµnh vi th× ho tham gia vµo quan
hÖ ph¸p luËt th«ng qua hµnh vi cña mét ngêi kh¸c. §©y lµ chñ thÓ kh«ng trùc tiÕp.

C©u *8: Kh¸i niÖm.ý nghÜa vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc cã t c¸ch ph¸p nh©n? ph©n biÖt ph¸p nh©n víi thÓ nh©n?
Tr¶ lêi: Mét tæ chøc khi tham gia vµo quan hÖ ph¸p luËt cã thÓ ®îc thõa nhËn lµ mét ph¸p nh©n. NÕu nh mét c¸ nh©n tham
gia vµo quan hÖ ph¸p luËt víi t c¸ch lµ thÓ nh©n khi ph¸p luËt lµ mét tæ chøc n¨ng lùc hµnh vi ®Ó th¸m gia vµo c¸c quan hÖ
ph¸p luËt kh¸c.
Ph¸p nh©n lµ mét thÓ ®Þnh rÊt quan träng ®èi víi nghµnh luËt ®Æc biÖt lµ trong luËt d©n sù vµ c¸c nghµnh luËt trong lÜnh
vùc kinh doanh.
Mét tæ chøc cã t c¸ch ph¸p nh©n cÇn cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau:
+ Ph¸p nh©n ph¶i cã tµi s¶n riªng
+ Ph¸p nh©n ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm ®éc lËp b»ng tµi sµn riªng cña m×nh.



WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
+Ph¸p nh©n cã quyÒn hµnh ®éng víi danh nghÜa riªng cña m×nh th«ngqua nh÷ng ®¹i diÖn hîp ph¸p cña ph¸p nh©n th«ng th -
êng mét ph¸p nh©n ®îc thµnh lËp bao giê còng th«ng qua mét quy c¸ch vµ t c¸ch ph¸p nh©n cña nã, còng nh ph¹m vi n¨ng lùc
cña nã ®îc X©y dùng ngay trong v¨n b¶n ®ã.

C©u 9: B¶n chÊt dÊu hiÖu vµ ph©n lo¹i vi ph¹m ph¸p luËt?
Tr¶ lêi: Vi ph¹m ph¸p luËt lµ hµnh vi tr¸i ph¸p luËt , tãm l¹i c¸c quan hÖ x· héi ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ do c¸c chñ thÓ cã n¨ng lùc
hµnh vi thùc hiÖn mét c¸ch cè ý vµ v« ý g©y hËu qu¶ cho x· héi.
Vi ph¹m ph¸p luËt lµ nh÷ng sù kiÖn ph¸p lý vµ lµ c¬ së ®Ó truy cøu tr¸ch nhiÖm ph¸p lý. Dêu hiÖu c¬ b¶n cña vi ph¹m ph¸p
luËt.
Vi ph¹m ph¸p luËt lu«n lµ mét hµnh vi ( hµnh ®éng vµ kh«ng hµnh ®éng)
Vi ph¹m ph¸p luËt kh«ng nh÷ng lµ hµnh vi x¸c ®Þnh con ngêi mµ hµnh vi ®ã ph¶i tr¸i víi quy ®Þnh cña luËt, x©m h¹i c¸c quan
hÖ x· héi ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ.hµnh vi tr¸i phÐp ®ã ph¶i lµ chøa ®ùng nçi cña cñ thÓ cña hµnh vi ®ã. Cã lçi ( cè ý vµ v« ý)lçi
chÝnh lµ dÊu hiÖu thÓ hiÖn qun hÖ th¸i ®é t©m lý t tëng cña chñ thÓ ®èi víi hµnh vi tr¸i ph¸p luËt cña m×nh ®ãi víi hËu qu¶
cña hµnh vi ®ã.
+ N¨ng lùc tr¸ch nhiÖm ph¸p lý cña chñ thÓ hµnh vi tr¸i ph¸p luËt .Vi ph¹m ph¸p luËt cã nhiÒu lo¹i cÊu thµnh
-Vi ph¹m h×nh sù ( chia thµnh)
-Hµnh chÝnh
-Vi ph¹m d©n c
-Vi ph¹m kû luËt.
C©u 10-Kh¸i niÖn vµ ý nghÜa vµ c¸c yÕu ttã cÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p lý chñ yÕu.
Tr¶ lêi:
+ Kh¸i niÖm. Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý ®îc hiÓu lµ nh÷ng hiÖu qu¶ ph¸p lý bÊt lîi Nhµ níc b¶o vÖ c¸c chñ thÓ ph¶i gµnh chÞu khi
c¸c chñ thÓ nay cã thÓ hµnh vi VPPL.
ý nghÜa : ViÖc ¸p dông tr¸ch nhiÖm ph¸p lý chÝnh lµ nh÷n biÖn ph¸p b¶o ®¶m trong thùc tÕ tÝnh cìng chÕ cña ph¸p luËt.
C¸c yÕu tècÊu thµnh tr¸ch nhiÖm ph¸p lý.
§Ó truy cíp tr¸ch nhiÖm ph¸p lý tríc hÕt lµ x¸c ®Þnh cÊu thµnh VPPL mét hµnh vi gäi lµ vi ph¹m ph¸p luËt .
+ MÆt kh¸ch quan cña VPPL bao giê còng gåm nh÷ng dÊu hiÖu tinh khiÕt thÓ hiÖn bªn ngoµi cña VPPL nã bao gåm:
+ DÊu hiÖu tr¸i ph¸p luËt (hµnh vi quan träng nhÊt).
C«ng cô, ph¬ng tiÖn VPPL, nh÷ng thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn mµ x· héi ph¶i g¸nh chÞu.
-Mèi quan hÖ nh©n qua gi÷a hµnh vi tr¸i ph¸p luËt vµ thÖt hai
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
-MÆt chñ quan cña hµnh vi VPPL lµ mÆt thÓ hiÖn trong giíi néi t©m cña c¸c chñ thÓ VPPL. ThÓ hiÖn trong t tëng nhËn thøc
cña chñ thÓ cã dÊu hiÖu quan träng nhÊt lµ lçi. Lçi th¸i ®é, t©m lý chñ quan cña chñ thÓ VPPL thÓ hiÖn ë sù nhËn thøc cña
hé ®èi víi hµnh vi tr¸i ph¸p luËt do hä thÓ hiÖn vµ ®èi víi hËu qu¶ t¸c h¹i do hµnh vi ®ã g©y ra.
Lçi gåm cã: Cè ý, v« ý,
Lçi cè ý: Lµ hµnh vi VPPL nhËn thøc ®îc vµ cã thÓ nhËn thøc ®îc hµnh vi cña hä lµ tr¸i ph¸p luËt nhng hä vÉn cètÝnh thùc
hiÖn hµnh vi tr¸i ph¸p luËt ®ã. VÝ dô: trém cíp tµi s¶n cña c«ng d©n.
Lçi cè ý chia lµm hai lo¹i:
Cè ý trùc tiÕp lµ hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt mµ hä nhËn thøc ®îc vµ hä biÕt ®îc hËu qu¶ sÏ s¶y ra.
Cè ý gi¸n tiÕp: Lµ hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt mµ hä nhËn thøc ®îc nhng hä kh«ng mong muèn thiÖt h¹i s¶y ra, hËu qu¶ n»m
ngoµi ý muèn.
Lçi v« ý: lµ chñ thÓ vi ph¹m ph¸p luËt kh«ng nhËn thøc ®îc kh«ng thÓ nhËn thøc ®îc mét hµnh vi cña hä lµ tr¸i ph¸p luËt, hä v«
ý thùc hiÖn hµnh vi tr¸i ph¸p luËt ®ã.
VÝ dô: Ngêi thî ®ang m¶i mª viÖc ë trªn cao, ch¨ng may anh ta lµm r¬i viªn g¹ch xuèng ®Êt g©y tæn th¬ng cho ngêi ®i ®ßng.
V« ý chia thµnh hai lo¹i:
-V« ý do qu¶ tù tin chñ vi ph¹m ph¸p luËt tin vµo kÕt qu¶ cña m×nh tin hËu qu¶ sÏ kh«ng s¶y ra nhng hä kh«ng lêng tríc ®îc.
-V« ý cÈu th¶: XuÊt ph¸t tõ b¶n chÊt cÊu thµnh cña mçi ngêi, ngoµi ra mÆt chñ quan cña vi ph¹m ph¸p luËt cßn cã ®éng c¬,
thùc hiÖn vi ph¹m ph¸p luËt .
+ Chu thÓ vi pham ph¸p luËt : lµ nh÷ng c¸ nh©n hay tæ chøc ph¶i cã n¨ng lùc ph¸p lý, n¨ng lùc ph¸p lý lµ hµnh vi trong quan
hÖ ph¸p luËt .
+C¸ch thÓ hiÖn cña vi ph¹m ph¸p lý lµ nh÷ng quan hÖ x· héi ®ang ®îc b¶o vÖ nhng l¹i bi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hai tíi. Do
cña kh¸ch qu¶n ph¶i cã møc ®é nguy hiÓm cña hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt.
Sù kh¸c nhau gi÷a c¸c lo¹i.TNPL:
Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý h×nh sù(theo quy ®Þnh cña ngµnh luËt h×nh sù) ®îc ¸p dông ®èi víi nh÷ng ng¬× cã hµnh vi ph¹m téi ®îc
thÓ hiÖn râ nhÊt. TËp trung nhÊt trong c¸c lo¹i chÕ t¹o h×nh sù.
+ Tr¸ch nhiÖm ph¸p lý hµnh vi: lµ lo¹i tr¸ch nhiÖm mµ Nhµ níc ®Æt ra ®Ó trõng ph¹t hµnh vi vµ nã ®îc thùc hiÖn trong chÕ t¹i
hµnh chÝnh.
+ Tr¸ch nhiÖm kû luËt ¸p dông víi nh÷ng ngêi cã hµh vi vi ph¹m kû luËt.
+ Tr¸ch nhiÖm d©n sù lµ tr¸ch nhiÖm ph¸p lý cña ngµnh d©n sù biÖn ph¸p t¸c ®éng ®Õn tµi s¶n bï ®¾p thiÖt h¹i vËt chÊt vµ
tinh thÇn cho c¸c c¸ nh©n tæ chøc bÞ thiÖt h¹i.
+ H×nh sù thÓ hiÖn chung nhÊt, dâ nhÊt cña tr¸ch nhiÖm ph¸p lý lµ chÕ tµi.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK

C©u 11 Kh¸i niÖm, ý nghÜa vµ ph©n lo¹i sù kiÖn ph¸p lý.
Tr¶ lêi:
Sù kiÖn ph¸p lý lµ nh÷ng sù kiÖn lÞch sø s¶y ra trong ®êi sèng, phï hîp víi nh÷ng ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh ®· ® îc dù kiÕn trong
mét quy phm¹ ph¸p luËt lµm ph¸t sinh, thay ®æi chÊm døt mét quan hÖ ph¸p luËt.
Sù kiÖn ph¸p lý bao gåm:Sù biÕn vµ sù sö sù cã ý chÝ.
Sù biÕn lµ sù kiÖn ph¸t sinhkh«ng phô thuéc vµo ý muèn chñ quancña con ngêi nhng còng lµm ph¸t sinh thay ®æi, chÊm døt
mét quan hÖ ph¸p luËt
Xö lý cã ý chÝ lµ nh÷ng sù kiÖn s¶y ra do cã tÝnh to¸n, cã chñ ý cña nh÷ng ngêi cô thÓ c¶ vÒ môc ®Ých ®¹t ®îc ph¬ng ph¸p
tiÕn hµnh vµ hµnh vi, v× vËy cßn gäi lµ hµnh vi.
*Sù kiÖn ph¸p lý: Lµ yÕu tè khëi ®Çu cña c¬ chÓ thùc hiÖn ph¸p luËt vµ viÖc x¸c lËp thùc hiÖn c¸c quan hÖ ph¸p luËt thÝch
øng voøi sù kiÖn ®ã lµ biÓu hiÖn néi dung vµ kÕt qu¶ viÖc thùc hiÖn néi dung, kÕt qu¶ cña viiÖc thùc hiÖn ph¸p luËt .
C©u 12: Kh¸i niªm, ®Æc ®iÓm cña ý thøc ph¸p luËt.
ý thøc ph¸p luËt lµ h×nh th¸i cña ý thøc x· héi lµ mét trong nh÷ng biÓu hiÖn cña tr×nh ®é v¨n ho¸ - x· héi .
ý thøc ph¸p luËt lµ nh÷ng tæng thÓ nh÷ng häc thuyÕt t tëng, t×nh c¶m cña con nêi thÓ hiÖn th¸i ®é sù ®¸nh gi¸ vÒ tÝnh c«ng
b¨ng hay kh«ng c«ng b»ng, ®óng ®¾n cña ph¸p luËt hiÖn hµnh ph¸p luËt qu¶ nh vËy ph¸p luËt cÇn ph¶i cã tÝnh hîp ph¸p
trong c¸ch c sö cña con ngêi trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan tæ chøc ý thøc ph¸p luËt bao gåm t tën ph¸p luËt, ph¸p lý luËt.
T tëng ph¸p luËt lµ tæng thÓ nh÷ng t tëng- quan ®iÓm,, ph¹m trï kh¸i niÖm häc thuyÕtvÒ lý luËn tøc lµ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn
vÒ ph¸p luËt .
T©m lý ph¸p luËt ®îc thÓ hiÖn qua th¸i ®é t×nh c¶m t©m tr¹ng c¶m xóc ®èi víi ph¸p luËt vµ c¸c hiÖn tîg ph¸p lý kh¸c , lµ ph¶n
¶nh trùc tiÕp ë cÊp ®é dÊu ph¶n ¶nh mét c¸ch tù nhiªn cña con ngêi ®èi víi hiÖn tîng ®ã.
ý nghÜa ®ã lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh®Õn hiÖu qu¶ c«ng viÖc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt. Mçi mét kiÓu ph¸p luËt trong
lÞch sö cã hÖ thèng ý thøc ph¸p luËt cñng cè tÝnh ®éc lËp t¬ng ®èi cña nã mét kiÓu Nhµ níc vµ ph¸p luËt ®· bÞ thñ tiªu, nh-
ng ý thøc ph¸p luËt t¬ng øng cña nã vÉn cã thÓ tßn t¹i trong x· héi míi.
C©u 13: B¶n chÊt, ®Æc ®iÓm cña paaps chÕ x· héi chñ nghÜa? C¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa ë níc ta
hiÖn nay.
Tr¶ lêi:
B¶n chÊt: Lµ ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa lµ ph¬ng thøc qu¶n lý cña Nhµ níc ®èi víi x· héi , biÓu hiÖn thùc hiÖn viªc nghiªm
chØnh vµ triÕt ®Ó trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan ph¸p luËt Nhµ níc , viªn cøc Nhµ níc cao cÊp cña c¸c tæ chøc x· héi , c¸c
tæ chøc kinh tÕ trong sih ho¹t cña mçi c«ng d©n ®èi víi ph¸p luËt mµ Nhµ níc ban hµnh.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
§iÒu 12: HiÕn ph¸p n¨m 1992 kh¼ng ®Þnh Nhµ níc qu¶n lý x· héi b»ng ph¸p luËt khng ngõng t¨ng c¬ßng ph¸p chÕ x· héi chñ
nghÜa.
Ph¸p chÕ bao gåm trong nã hai yªu cÇu vµ cã ®iÒu kiÖn.
Ph¶i cã c¬ chÕ vµ biÖn ph¸p b¶o ®¶m cho ph¸p luËt ®îc thùc hiÖn nghiªm chØnh vµ triÖt ®Ó.
Nhµ níc ph¶i X©y dùng vµ ban hµnh mét hÖ thèng ph¸p luËt ®Çy ®ñ
§Æc ®iÓm cã tÝnh thèng nhÊt cao biÓu hiÖn sù thèng nhÊt chÆt chÏ , sù phãi hîp nhÞp nhµng gi÷a c¸c quyph¹m ph¸p luËt
gi÷a c¸c v¨n b¶n p víi nhau, còng nh tÝnh rhèng nhÊt, ®ång bé cña toµn bé hÖ thèng ph¸p luËt. ViÖc thùc hiÖn thèng nhÊt víi
ph¸p luËt ®· ban hµnh trong ph¹m vi cña c¶ níc.
*C¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng PH¸P LUËT x· héi chñ nghÜa ö níc ta hiÖn nay.
Cïng víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ë níc ta hiÖn n ay hÖ thèng bé m¸y Nhµ níc tr×nh ®é n¨ng lùc bé m¸y Nhµ níc vµ ®i liÒn víi nã lµ
thùc tr¹ng cña ph¸p lý hiÖn nay ®ang kh«ng theo kÞp víi nh÷ng thµnh tùu ®æi míi kinh tÕ, tõ ®ã trë thµnh yÕu tè lµm k×m h·m
sù ph¸t triÓn tÝch cùc cña nÒn kinh tÕ.
V× vËy t¨ng cêng ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa ®ang lµ mét yÕu tè cÊp b¸ch ®æi míi níc ta hiÖn nay. Nh÷ng ®ßi hái cÊp b¸ch
quan träng.
X©y dùng mét hÖ thèng ph¸p luËt lµm c¬ së cho viÖc tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña bé m¸y Nhµ níc cã hiÖu lôc gän nhÑ, ®ñ
tr×nh ®é ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng cao cña c«ng cuéc ®æi míi.
X©y dùng vµ bæ xung ph¸p luËt ®Ó c«ng nhËn thùc hiÖn ®Çy ®ñ trong thùc tÕ quyÒn lµm chñ cña m×nh.
X©y dùng mét hÖ thèng ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ phï hîp víi nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr êng ph¸t
triÓn theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa mµ §¶ng x¸c ®Þnh.
N©ng cao tr×nh ®é ý thøc ph¸p luËt cña c«ng d©n còng nh cña mçi viªn chøc Nhµ níc .
Ph¸p luËt ph¶i t¹o ra c¬ së cho viÖc sö lý nghiªm minh ®èi víi mäi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt.
*ThiÕt lËp nÕu ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa lµ thiÕt lËp mét x· héi vµ ph¸p luËt mµ bªn chuÈn bÞ cao nhÊt cña viÖc qu¶n lý x·
héi ®iÒu ®ã còng cã ý nghÜa lµ X©y dùng mét Nhµ níc ph¸p quyÒn.
C©u 14-Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ c¸c lo¹i h×nh ph¸p luËt
-H×nh thøc ph¸p luËt lµ c¸ch thùc hiÖn ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ mµ th«ng qua ®ã ý chÝ trë thµnh luËt ph¸p. Lµ kh¸i niÖm
dïng ®Ó chØ ranh giíi tån t¹i ph¸p luËt trong hÖ thèng c¸c quy ph¹m. Lµ h×nh thøc biÓu hiÖn ra bªn ngoµi cña ph¸p luËt ®ång
thêi còng lµ ph¬ng thøc ®ang tån t¹i thùc tÕ cña ph¸p luËt
H×nh thøc ph¸p luËt chØ cã gi¸ trÞ khi nã ph¶n ¸nh ®îc tÝnh giai cÊp, vai trß x· héi cña ph¸p luËt. TÝnh quy ph¹m phæ biÕn ®-
îc x¸c ®Þnh chÆt chÏ vÒ mÆt h×nh thøc vµ tÝnh ®îc b¶o ®¶m bëi sù khái sù khèng chÕ cña Nhµ níc.Trong lÞch sö x· héi loµi
ngêi ®· tßn t¹i ba h×nh thøc ph¸p lkuËt vµ tËp qu¸n ph¸p biÕn lÖ ph¸p vµ v¨n ph¸p quy ph¹m ph¸p luËt.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
TËp qu¸n ph¸p lµ tËp qu¸n lu truyÒn trong x· héi phï hîp víi lîi Ých cu¶ giai cÊp thèng trÞ ®îc nhµ níc thõa nhËn lµm cho chóng
trë thµnh nh÷ng quy t¾c chung mang tÝnh b¾t buéc chung vµ ®îc nhµ níc b¶o ®¶m thùc hiÖn nh»m ®iÒu chØnh c¸c quan
hÖ x· héi theo ®Þnh híng nhÊt ®Þnh.
C©u 15: Nguyªn t¾c ban hµnh vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt.
Tr¶ lêi: Ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹mpl lµ mét ho¹t ®éng quan träng cña qu¶n lý Nhµ níc, viÖc ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p
luËt cña Nhµ níc ta bao gåm: Nguyªn t¾c tÊt c¶ c¸c quyÒn lùc thuéc vÒ nh©n d©n, nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ, nguyªn t¾c
ph¸p chÕ ch chñ nghÜa. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n quan träng nhÊt vÒ qu¶n lý Nhµ níc trªn pph¹m vi c¶ níc ®Òu do Quèc héi quy
®Þnh trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt, viÖc ban hµnh VBQPPL ph¶i ®¶m b¶o tÝnh hîp hiÕn, hîp ph¸p vµ tÝnh thèng nhÊt.
HiÕn ph¸p lµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cã gi¸ trÞ quy ph¹m ph¸p luËt. VBQPPL do c¬ quan Nhµ níc cÊp trªn ban hµnh.
VBQPPL tr¸i víi hiÕn ph¸p, tr¸i víi c¬ quan Nhµ níc cÊp trªn sÏ bÞ huû bá; chØ thi hµnh theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan Nhµ níc
cã thÈm quyÒn.
Ngêi ta ph©n biÖt VBQPPL do quèc héi, c¬ quan Nhµ níc cao nhÊt ban hµnh cã hiÖu lùc ph¸p lý cao nhÊt víi v¨n b¶n díi luËt.
a.V¨n b¶n luËt lµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt do quèc héi ban hµnh, cã hiÖu lùc ph¸p luËt cao nhÊt; bao gåm: hiÕn ph¸p vµ
luËt
HiÕn ph¸p lµ: VBQPPL cã gi¸ trÞ ph¸p lý cao nhÊt, lµ luËt c¬ b¶n cña Nhµ níc, hiÕn ph¸p quy ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n
nhÊt cña Nhµ níc nh b¶n chÊt vµ h×nh thøc cña Nhµ níc, thÓ chÕ chÝnh trÞ, kinh tÕ x· héi; tæ chøc, nguyªn t¾c ho¹t ®éng
vµ thÈm quyÒn cña c¬ quan Nhµ níc. HiÕn ph¸p lµ c¬ së ®Ó X©y dùng mäi hÖ thèng ph¸p luËt ®ång bé vµ hoµn chØnh.
HiÕn ph¸p do quèc héi th«ng qua víi 2/3 tæng sè ®¹i biÓu quèc héi tan thµnh.
LuËt: lµ v¨n b¶n cã gi¸ trÞ sau hiÕn ph¸p. LuËt cô thÓ ho¸ c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña HiÕn ph¸p, nã ® îc ban hµnh ®Ó quy
®Þnh c¸c nguyªn t¾c tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan trong bé m¸y Nhµ níc, c¸c quan hÖ x· héi vµo ho¹t ®éng cña c«ng
d©n, luËt do quèc héi th«ng qua víi møc qu¸ b¸n tæng sè ®¹i biÓu quèc héi.
b.V¨n b¶n díi luËt lµ nh÷ng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt do c¸c c¬ quan Nhµ níc kh¸c ngoµi quèc héi ban hµnh theo thñ tôc
ph¸p luËt quy ®Þnh.
V¨n b¶n díi luËt cã gi¸ trÞ ph¸p lý thÊp h¬n luËt ®îc ban hµnh trªn c¬ së v¨n b¶n luËt. V¨n b¶n díi luËt ta hiÖn nay gåm cã: Ph¸p
lÖnh, nghÞ quyÕt, lÖnh, nghÞ ®Þnh, quyÕt ®Þnh, th«ng t, chØ thÞ.
Ph¸p lÖnh: do uû ban thêng vô quèc héi ban hµnh ®Ó quy ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò ®îc quèc héi giao. Ph¸p lÖnh cã hiÖu lùc
ph¸p quy thÊp h¬n luËt nhng lµ v¨n b¶n díi luËt cao nhÊt. Ngoµi ph¸p lÖnh cßn cã nghÞ quyÕt, nghÞ quyÕt cã gi¸ trÞ nh ph¸p
lÖnh.
LÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc lµ v¨n b¶n ®îc ban hµnh ®Ó thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña chñ tÞch níc mµ
hiÕn ph¸p quy ®Þnh.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
NghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ:
NghÞ quyÕt cña chÝnh phñ lµ v¨n b¶n ®Ó ban hµnh chñ tr¬ng lín vµ chÝnh s¸ch cô thÓ vÒ X©y dùng, kiÖn toµn bé m¸y Nhµ
níc, th«ng qua dù ¸n, kÕ ho¹ch vµ ng©n s¸ch, xö lý nh÷ng viÖc quan träng kh¸c thuéc thÈm quyÒn cña ChÝnh phñ.
NghÞ ®Þnh cã hai lo¹i:
NghÞ ®Þnh quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh luËt, nghÞ quyÕt cña quèc héi, ph¸p lÖnh víi nghÞ quyÕt cña uû ban th êng vô quèc
héi, lÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc, quy ®Þn nhiÖm vô, quyÒn h¹n, tæ chøc bé m¸y cña bé, c¬ quan thuéc chÝnh phñ
vµ c¸c c¬ quan thuéc thÈm quyÒn cña chÝnh phñ thµnh lËp; quy ®Þnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña
chÝnh phñ.
NghÞ ®Þnh quy ®Þnh c¸c vÊn ®Ò hÕt søc cÇn thiÕt nhng cha cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó X©y dùng ph¸p luËt. HoÆc ph¸p lÖnh
®Ó ®¶m b¶o yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý x· héi.
QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña thñ tíng chÝnh phñ
QuyÕt ®Þnh cña TTCP ®îc ban hµnh ®Ó quy ®Þnh c¸c chñ tr¬ng, ho¹t ®éng cña chÝnh phñ vµ hÖ thèng hµnh chÝnh Nhµ n-
íc; quy chÕ lµm viÖc víi thµnh viªn chÝnh phñ, chñ tÞch+uû ban nh©n d©n cÊp tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ¬ng vµ quy
®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c thuéc thÈm quyÒn cña thñ tíng chÝnh phñ.
ChØ thÞ cña TTCP ®Ó chØ ®¹o, ®«n ®èc kiÓm tra, híng dÉn phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c bé, c¸c c¬ quan ngang bé, c¬ quan
thuéc ChÝnh phñ, UBND tØnh thµnh c¸c cÊp trong viÖc thùc hiÖn c¸c chñ tr¬ng chÝnh s¸ch ph¸p luËt cña Nhµ níc vµ c¸c
quyÕt ®Þnh cña CP.
QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t cña Bé, c¬ quan ngang bé, c¬ quan thuéc CP
Th«ng t: ®îc ban hµnh ®Ó híng dÉn thùc hiÖn luËt, nghÞ quyÕt cña quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña uû ban th êng vô
quèc héi, lÖnh, quyÕt ®Þnh cña chñ tÞch níc, nghÞ quyÕt, nghÞ ®Þnh cña chÝnh phñ; QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña Thñ tíng
chÝnh phñ thuéc ph¹m vi ngµnh, lÜnh vùc do m×nh phô tr¸ch.
NghÞ quyÕt cña Héi ®ång thÈm ph¸n TAND tèi cao, ®îc ban hµnh ®Ó híng dÉn toµ ¸n nh©n d©n c¸c cÊp ¸p dông, thèng nhÊt
ph¸p luËt vµ tæng kÕt kinh nghiÖm xÐt xö.
QuyÕt ®Þnh, chØ thÞ, th«ng t cña viÖn trëng, viÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao, ®îc ban hµnh quy ®Þnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó
thùc hiÖn nhiÖm vô quyÒn h¹n.
C©u 16 ý nghÜa cña hÖ thèng ho¸ ? c¸c ph¬ng ph¸p hÖ thèng ph¸p luËt.
Tr¶ lêi:
ýNghÜa: tËp hîp c¸c v¨n b¶n ph¸p quy lµ ho¹t ®éng thêng xuyªn cña c¬ quan Nhµ níc. ViÖc ban hµnh quy ph¹m ph¸p luËt míi
®ßi hái ph¶i cã sù xö lýu c¸c v¨n b¶n ®· ban hµnh nh»m ph¸t hiÖn quyÕt ®Þnh kh«ng phï hîp, lo¹i bá nh÷ng m©u thuÉn, chång
chÐo, b¶o ®¶m sù thèng nhÊt cña hÖ thèng qu¶n lý, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ¸p dông ph¸p luËt.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
TËp hîp ho¸ lµ s¾p xÕp c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt toe mét tiªu chÝ nhÊt ®Þnh. TËp hîp ho¸ kh«ng bæ sung quy ph¹m
míi. Kh«ng thay ®æi néi dung cña v¨n b¶n mµ chØ lo¹i bá nh÷ng quy ph¹m ®· hÕt hiÖu lùc thi hµnh vµ cã néi dung m©u thuÉn
víi quy ®Þnh hiÖn hµnh. §èi tîng cña tËp hîp ho¸ lµ VBQPPL vµ nh÷ng phÇn, nh÷ng ®iÒu kho¶n cña v¨n b¶n hÖ thèng ho¸, nã
vÉn gi÷ nguyªn hiÖu lùc cña m×nh.
Ph¸p ®iÓn ho¸: lµ h×nh thøc hÖ thèng ho¸ ph¸p luËt trong ®ã tËp hîp nh÷ng quy ph¹m ph¸p luËt vÒ mçi lÜnh vùc nhÊt ®Þnh
®· ®îc quy ®Þnh trong mçi v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt kh¸c ®Ó X©y dùng thµnh mét VBQPPL míi c¶ néi dung vµ h×nh thøc.
Ph¸p ®iÓn ho¸ lo¹i bá nh÷ng quy ph¹m ®· cò, söa ®æi quy ph¹m sai sãt, bæ sung quy ph¹m míi, ®èi tîng cña ph¸p ®iÓn ho¸ lµ
quy ph¹m ph¸p luËt; kÕt qu¶ cña ph¸p ®iÓn ho¸ lµ nh÷ng bé luËt
VÝ dô: Bé luËt lao ®éng cña níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ®îc th«ng qua ngµy 23 th¸ng 6 n¨m 1994 lµ mét c«ng
tr×nh ph¸p ®iÓn ho¸ ph¸p luËt lao ®éng cña Nhµ níc ta tõ tríc tíi nay.
C©u 17: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm chung cña hÖ thèng luËt c¸c kiÓu luËt trong lÞch sö, hÖ thèng quèc gia vµ hÖ thèng luËt
quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay.
Kh¸i niÖm: hÖ thèng ph¸p luËt lµ mét chØnh thÓ thèng nhÊt cÊu thµnh c¸c ngµnh luËt, c¸c chÕ ®Þnh ph¸p luËt kh¸c ®iÒu
chØnh nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i, tån t¹i mét c¸ch kh¸ch quan, phï hîp víi sù kh¸ch quan cña chÕ ®é kinh tÕ – chÝnh trÞ –
x· héi.
§Æc ®iÓm thèng nhÊt-sù ph©n chia HTPL-tÝnh kh¸ch quan cña hÖ thèng ph¸p luËt
TÝnh thèng nhÊt: hÖ thèng ph¸p luËt cã tÝnh thèng nhÊt- viÖc ban hµnh ph¸p luËt ph¶i dùa trªn nguyªn t¾c, lÉn t tëng xuyªn
suèt chØ ®¹o – chÝnh nh÷ng quy t¾c ®ã mµ hÖ thèng ph¸p luËt cã tÝnh thèng nhÊt.
Sù ph©n chia HTPL cña m×nh phï hîp víi kÕt cÊu kinh tÕ, giai cÊp trong x· héi.
Trong chÕ ®é chiÕm h÷u n« lÖ x· héi ®îc X©y dùng trªn nguyªn t¾c ®èi lËp gi÷a chñ víi n« lÖ.
HÖ thèng ph¸p luËt phong kiÕn: ®îc chia thµnh ph¸p luËt trong quý téc, t¨ng l÷, ph¸p luËt cho nh÷ng ngêi d©n, ph¸p luËt n«ng
n«… dùa trªn sù ph¸p luËt ®¼ng cÊp trong x· héi phong kiÕn.
Ph¸p luËt t s¶n ph©n chia thµnh hai bé ph©n c«ng ph¸p vµ t ph¸p, c«ng ph¸p ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi vÒ tæ chøc vµ
ho¹t ®éng cña c¸c níc c¬ quan Nhµ níc (luËt hµnh chÝnh). T ph¸p ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi liªn quan ®Õn viÖc b¶o vÖ
lîi Ých cña c¸ nh©n (luËt d©n sù, luËt th¬ng m¹i)
ChÕ ®Þnh ph¸p luËt lµ mét nhãm quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh mét nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i.
VÝ dô: trong bé luËt d©n sù cã rÊt nmhiÒu chÕ ®Þnh vÒ mét nhãm quan hÖ së h÷u t¹o thµnh chÕ ®Þnh së h÷u. TÝnh kh¸ch
quan cña HTPL lµ ý chÝ cña giai cÊp thèng trÞ. ph¸p luËt ra ®êi nh»m ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi vµ tån t¹i kh¸c, tÊt c¶
c¸c ®iÒu ®ã thÓ hiÖn tÝnh kh¸ch quan cña ph¸p luËt.
HÖ thèng luËt quèc gia vµ hÖ thèng luËt quèc tÕ trong thêi ®¹i ngµy nay.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
HÖ thèng luËt quèc gia gåm:
LuËt hµnh chÝnh
LuËt d©n sù,
LuËt h×nh sù
HÖ thèng luËt quèc tÕ ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së tho¶ thuËn gi÷a c¸c quèc gia vµ thÓ hiÖn ý chÝ chung cña quèc gia ®s. HÖ
thèng ph¸p luËt quèc tÕ:
C«ng ph¸p quèc tÕ vµ t ph¸p quèc tÕ.

C©u 18: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm ®èi tîng ®iÒu chØnh vµ néi dung chñ yªó cña c¸c ngµnh luËt trong hÖ thèng luËt cña Nhµ níc
ta hiÖn nay.
Tr¶ lêi:
Trong HTPL Nhµ níc ta hiÖn nay, tuy møc ®é ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh luËt cã kh¸c nhng mµ níc ta cã nh÷n ngµnh luËt chñ
yÕu nh sau:
LuËt Nhµ níc: lµ tæng thÓ c¸c quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi c¬ b¶n nhÊt cÊu thµnh chÕ ®Þnh chÝnh
trÞ – x· héi cña Nhµ níc. C¸c quy ph¹m cña ngµnh luËt Nhµ níc cñng cè vµ b¶o vÖ ChÕ ®é chÝnh trÞ kinh tÕ x· héi v¨n ho¸
cña Nhµ níc. X¸c ®Þnh quyÒn vµ nghÜa vô c¬ b¶n cña c«ng d©n. X¸c ®Þnh c¬ cÊu vµ nguyªn t¾c c¬ b¶n vÒ tæ chøc vµ ho¹t
®éng cña bé m¸y Nhµ níc.
LuËt Nhµ níc gi÷ vai trß chñ ®¹o, luËt Nhµ níc b¶o ®¶m cho sù thèng nhÊt ph¸p luËt. HiÕn ph¸p céng hoµ x· héi chñ nghÜa
ViÖt Nam n¨m 1992 gåm nh÷ng chÕ ®Þnh chñ yÕu sau:
ChÕ ®Þnh chÝnh trÞ-kinh tÕ-v¨n ho¸-gi¸o dôc-koa häc-c«ng nghÖ-b¶o vÖ TQXHCN-UBND-TAND vµ VKSND.
LuËt hµnh chÝnh gåm: nh÷ng quy ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi h×nh thµnh trong qu¸ tr×nh tæ chøc vµ ho¹t
®éng chÊp hµnh ®iÒu chØnh.
C©u 19: kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm tån t¹i cña c¸c lo¹i c¬ quan Nhµ níc.
Kh¸i niÖm: c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc lµ nh÷ng chñ thÓ chñ yÕu cña qppl hµnh chÝnh. Lµ nh÷ng c¬ quan thùc hiÖn c¸c lo¹i
ho¹t ®éng chÊp hµnh ®iÒu hµnh ®èi víi c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi mµ khi thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô nµy c¬
quan hµnh chÝnh Nhµ níc ph¶i phôc tïng hµnh chÝnh Nhµ níc.
§Æc ®iÓm: lµ mét lo¹i c¬ quan Nhµ níc, c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã toµn bé c¸c ®Æc ®iÓm cña c¬ quan Nhµ níc nãi
chung.
TÝnh quyÒn lùc Nhµ níc lµ ®Æc ®iÓm quan träng. Nhµ níc v× lîi Ých cña Nhµ níc, cã quyÒn ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý
®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng cña m×nh. Ph¹m vi thÈm quyÒn lµ tæng thÓ nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô chung còng nh c¸c quyÒn
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
h¹n cô thÓ ®îc ph¸p luËt quy ®Þnh ®Ó c¸c c¬ quan ®ã thùc hiÖn chøc n¨ng cña m×nh. Ngoµi ra c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ
níc cßn cã ®Æc ®iÓm lµ:
Ho¹t ®éng theo hÖ thèng c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc lµ ho¹t ®éng chÊp hµnh, ®iÒu hµnh, ho¹t ®éng ph¶i dùa trªn c¬ së
sau ®Ó thùc hiÖn: ho¹t ®éng cña c¬ quan nµy ph¶i chÊp hµnh nghÞ quyÕt cña héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp vµ c¬ quan hµnh
chÝnh cÊp trªn. C¸c c¬ quan hµnh chÝnh ph¶i b¸o c¸o c«ng viÖc cña m×nh tríc c¬ quan quyÒn lùc chÞu sù gi¸m s¸t cña c¬
quan quyÒn lùc.
C¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ®îc tæ chøc theo quan hÖ song trïng trùc thuéc: däc vµ ngang. Trong quan hÖ nµy ChÝnh
phñ lµ c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cao nhÊt.
Toµn bé hÖ thèng vµ mèi quan hÖ chÆt ch÷ gi÷ c¸c quan hÖ hµnh chÝnh t¹o thµnh bé m¸y hµnh chÝnh quèc gia, bé phËn
quan träng cña bé m¸y Nhµ níc. Ph©n lo¹i c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc.
Cã nhiÒu c¸ch kh¸c nhau:
C¸ch 1: C¨n cø vµo c¬ së ph¸p lý trong viÖc thµnh lËp c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc, cã hai lo¹i:
C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc thµnh lËp trªn c¬ së hiÕn ®Þnh lµ nh÷ng c¬ quan ®îc thµnh lËp trªn c¬ së hiÕn ph¸p. vÝ dô
ChÝnh phñ lµ c¬ quan hµnh chÝnh cao nhÊt. C¸c bé, c¬ quan ngang bé lµ c¬ quan cña ChÝnh phñ, UBND c¸c ®Þa ph ¬ng lµ
c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ë ®Þa ph¬ng
C¬ quan Nhµ níc thµnh lËp trªn c¬ së v¨n b¶n díi luËt. VÝ dô; tæng cvô, cô, c¸c vô, phßng ban thuéc c¬ quan hiÕn ®Þnh nãi
trªn.
C¸ch hai: C¨n cø vµo thÈm quyÒn qu¶n lý cña c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc. C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn
chung: ChÝnh phñ vµ Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kh¸c nhau trong ph¹m vi toµn quèc hoÆc ®Þa ph ¬ng.
C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn riªng lµ nh÷ng c¬ quan qu¶n lý theo ngµnh vµ theo chøc n¨ng
C¸ch 3: c¨n cø vµo chÕ ®é l·nh ®¹o cña c¸c c¬ quan hµnh chÝnh cã thÈm quyÒn chung. C¬ quan lµm viÖc theo chÕ ®é tËp
thÓ l·nh ®¹o, c¸c c¬ quan hµnh chÝnh cã thÈm quyÒn chung. C¬ quan lµm viÖc theo chÕ ®é c¸ nh©n l·nh ®¹o.
C¸ch 4: C¨n cø vµo ph¹m vi qu¶n lý, hai lo¹i: C¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc Trung ¬ng: ChÝnh phñ, bé, c¬ quan ngµnh bé. C¬
quan hµnh chÝnh Nhµ níc ®Þa ph¬ng UBND c¸c cÊp së.

C©u 20: HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc? Ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh víi hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt.
HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc.
V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc lµ nh÷ng v¨n b¶n ®îc c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ban hµnh nh»m thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng
chÊp hµnh ®iÒu hµnh cña m×nh.


WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
V¨n b¶n do c¬ quan hµnh chinh snn lµ mét lo¹i v¨n b¶n, nã cã ®Æc ®iÓm cña v¨n b¶n Nhµ n íc nãi chung, ®Æc biÖt lµ tÝnh
ph¸p lý cña nã. V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc lµ c¸c v¨n b¶n díi luËt ®îc ban hµnh trªn c¬ së hiÕn ph¸p ®Ó chÊp hµnh hiÕn
ph¸p, luËt vµ c¸c nghÞ quyÕt cña c¬ quan quyÒn lùc.
-V¨n b¶n hµnh chÝnh Nhµ níc bao gåm:
+V¨n b¶n chÝnh Pñ
+V¨n b¶n cña thñ tíng chÝnh phñ
+V¨n b¶n cña bé trëng, thø trëng c¸c c¬ quan ngµnh bé, thñ trëng chÝnh phñ
+V¨n b¶n cña Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp.
+V¨n b¶n vÒ qu¶n lý hµnh chÝnh néi bé do c¸c c¬ quan kiÓm so¸t xÐt xö ban hµnh.
+V¨n b¶n vÒ qu¶n lý hµnh chÝnh Nhµ níc cã thÈm quyÒn chuyªn m«n ë ®Þa ph¬ng
*Ph©n biÖt hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh vµ hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt
HÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh la do c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ban hµnh nh»m thùc hiÖn ho¹t ®éng chÊp hµnh - ®iÒu
hµnh cña m×nh.
HÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt lµ do c¬ quan quyÒn lùc cao nhÊt c¶u Nhµ níc ban hµnh. Nã lµ mét tæng thÓ cña ph¸p luËt cã
mèi liªn hÖ néi t¹i thèng nhÊt víi nhau vµ cã sù ph©n ®Þnh mét c¸ch kÕt qu¶ thµnh mét ngµnh luËt kh¸c nhau, ®iÒu chØnh c¸c
nhãm quan hÖ x· héi cïng lo¹i tån t¹i mét c¸ch kh¸ch quan, phô thuéc víi sù ph¸t triÓn kh¸ch quan cña chÕ ®é kinh tÕ chÝnh
trÞ – x· héi. HÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt bao gåm hÖ thèng v¨n b¶n hµnh chÝnh.
C©u 21: Kh¸i niÖm - §Æc ®iÓm – Ph©n lo¹i viªn chøc Nhµ níc. Néi dung chñ yÕu cña c¸c quy chÕ viªn chøc Nhµ níc.
*Kh¸i niÖm viªn chøc Nhµ níc lµ nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c c¬ quan Nhµ níc ®îc tuyÓn dông, bÇu hoÆc bæ nhiÖm gi÷
mét chøc vô hay lµ theo lo¹i ho¹t ®éng ®ã.
*§Æc ®iÓm:
Viªn chøc Nhµ níc bao giê còng lµ ngêi thùc hiÖn c¸c c«ng vô Nhµ níc. Khi thùc hiÖn c¸c c«ng vô, viªn chøc Nhµ níc nh©n
danh quyÒn lùc Nhµ níc, hä chØ ®îc ho¹t ®éng trong ph¹m vi quyÒn h¹n ®îc giao.
Ho¹t ®éng thõa hµnh c«ng vô cña viªn chøc Nhµ níc kh«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ra c¬ së vËt chÊt cho x· héi mµ nã lµ ph¹m trï
qu¶n lý Nhµ níc nãi chung.
+Viªn chøc Nhµ níc ®îc hëng l¬ng do ng©n s¸ch Nhµ níc ®µi thä.
Ph©n lo¹i:
C«ng chøc Nhµ níc
+Viªn chøc Nhµ níc kh«ng ph¶i lµ c«ng chøc Nhµ níc


WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
C«ng chøc Nhµ níc lµ c«ng d©n ViÖt Nam ®îc tuyÓn dông vµ gi÷ mét c«ng vô thêng xuyªn trong mét c«ng së Nhµ níc ë Trung
¬ng hay ®Þa ph¬ng ë trong níc hay ë níc ngoµi ®· ®îc xÕp vµo ngµnh c«ng t¸c vµ ®îc hëng l¬ng theo ng©n s¸ch Nhµ níc cÊp.
Nh÷ng ngêi thuéc ph¹m vi c«ng chøc Nhµ níc
Nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c c¬ quan hµnh chÝnh Nhµ níc ë Trung ¬ng, ë c¸c tØnh, huyÖn, vµ cÊp t¬ng ®¬ng.
Nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c trêng häc, bÖnh viÖn, c¬ quan nghiªn cøu Nhµ níc vµ ®îc nhËn l¬ng tõ ng©n s¸ch.
Nh÷ng nh©n viªn d©n sù lµm ë c¬ quan bé quèc phßng.
Nh÷ng ngêi ®îc tuyÓn dông vµ bæ nhiÖm gi÷ chøc vô thêng xuyªn trong quèc héi, UBTVQH, H§ND, toµ ¸n, viÖn kiÓm s¸t.
Viªn chøc Nhµ níc kh«ng ph¶i lµ c«ng chøc Nhµ níc: C¸c ®¹i biÓu quèc héi, ®¹i biÓu héi ®ång nh©n d©n; nh÷ng sÜ quan, h¹
sÜ quan trong qu©n ®éi; nh÷ng ngêi lµm viÖc trong c¸c tæ chøc kinh doanh Nhµ níc gi÷ chøc vô nh: gi¸m ®èc, th ký, kÕ to¸n
trëng. Ngoµi nh÷ng viªn chøc ®îc gi÷ chøc vô vÉn cßn nh÷ng viªn chøc Nhµ níc ®îc cö lµ: C¸c héi thÈm toµ ¸n nh©n d©n tèi
cao; C¸c héi thÈm qu©n sù cña c¸c toµ ¸n qu©n sù
C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ph¸p lý cña c¸c c«ng viÖc mµ viªn chøc n¨m gi÷ ngêi ta chia viªn chøc Nhµ níc thµnh hai lo¹i: Viªn chøc
phô tr¸ch: th«ng thêng hµnh vi cã thÓ lµm ph¸t sinh, thay ®æi hay chÊm døt nh÷ng mèi quan hÖ nhÊt ®Þnh. Ng êi gióp viÖc,
phôc vô cho c¸c c¬ quan Nhµ níc, gióp cho viªn chøc phô tr¸ch nh÷ng quyÕt ®Þnh: ®¸nh m¸y, v¨n th.
*Néi dung chñ yÕu cña c¸c quy chÕ viªn chøc Nhµ níc:
+C¸c nguyªn t¾c chung vÒ c¸c viªn chøc Nhµ níc
+c¸c quyÕt ®Þnh vÒ quyÒn h¹n, nghÜa vô, tr¸ch nhiÖm cña viªn chøc Nhµ níc
+C¸c chÕ ®é vÒ kû luËt, khen thëng.
-Ho¹t ®éng thùc hµnh c«ng vô cña viªn chøc Nhµ níc kh«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ra c¬ së vËt chÊt cho x· héi mµ nã lµ ph¹m trï
qu¶n lý Nhµ níc nãi chung.
C©u 22: Kh¸i niÖm, néi dung vµ ph¹m vi ¸p dông cña tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh
Kh¸i niÖm:
§ã lµ nh÷ng hËu qu¶ ph¸p lý bÊt lîi theo quyÕt ®Þnh cña LuËt HC Nhµ níc ¸p dông cho nh÷ng ®¬n vÞ, nh÷ng c¸ nh©n hay tæ
chøc ®· cã hµnh vi VPPLHC x©m h¹i nh÷ng nguyªn t¾c qu¶n lý Nhµ níc trong c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi nh-
ng cha ®ñ møc ®é nguy hiÓm ®Ó truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù.
Néi dung vµ ph¹m vi ¸p dông TNHC chñ yÕu lµ c¸c c¬ quan ë HTHC Nhµ níc vµ c¸c viªn chøc THHC ®èi víi bÊt cø c¸ nh©n, tæ
chøc nµo cã hµnh vi vi ph¹m hµnh chÝnh trong ph¹m vi thÈm quyÒn cña m×nh.
C¸c h×nh thøc cã tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh.
+C¸c chÕ tµi thi hµnh hµnh chÝnh.
+C¸c biÖn ph¸p b¾t buéc hµnh chÝnh kh¸c: buéc ®×nh chØ hµnh vi g©y « nhiÔm, g©y n¸o ®éng.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
+C¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh kh¸c buéc ®a vµo c¬ së gi¸o dìng, qu¶n chÕ hµnh chÝnh, ®a vµo c¬ së gi¸o dôc. VÝ dô: mét ngêi
bÞ bÖnh t©m thÇn cã hµnh vi ¨n c¾p tµi s¶n cña ngêi kh¸c, do ®ã kh«ng ¸p dông chÕ tµi mµ ph¶i ®a vµo c¬ së ch÷a bÖnh
®Ó hä cã thÓ nhËn ra râ hµnh vi cña m×nh.
Thñ tôc ¸p dông tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh: Cã hai thñ tôc kh¸c nhau
Thñ tôc ®¬n gi¶n: ®îc thùc hiÖn trong nh÷ng trêng hîp hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cã tÝnh chÊt ®¬n gi¶n, vÝ dô vi ph¹m ph¸p
luËt giao th«ng
Thñ tôc hµnh chÝnh ®Çy ®ñ: xö lý nh÷ng vi ph¹m ph¸p luËt trong ®ã ngêi ph¸t hiÖn ra hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hµnh chÝnh
lËp biªn b¶n vµ thu gi÷ nh÷ng chøng cø; sau ®ã giö lªn cho c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh xÐt xö.
Ph¹m vi ¸p dông c¸c tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh: ®èi víi nh÷ng hµnh vi nguy hiÓm cho x· héi nh ng víi møc ®é thÊp h¬n so víi
tr¸ch nhiÖm h×nh sù.
C©u 23: Tæ chøc vµ thñ tôc tµi ph¸n hµnh chÝnh
Khëi kiÖn vô ¸n: toµ ¸n chØ nhËn gi¶i quyÕt c¸c khëi kiÖn hµnh chÝnh khi ngêi khëi kiÖn cã lµm ®¬n ra toµ trong thêi h¹n 30
ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ®îc v¨n b¶n tr¶ lêi cña c¬ quan Nhµ níc hoÆc ngêi ®· ra quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh hoÆc hµnh vi hµnh
chÝnh viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i trõ khi ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. §¬n kiÖn ph¶i cã c¸c néi dung chÝnh nh ngµy… th¸ng …
n¨m; toµ ¸n ®îc yªu cÇu néi dung kiÖn ®îc quy ®Þnh trong ®iÒu 30. NÕu thÊy cã ®Çy ®ñ ®iÒu kiÖn ®· ®¸p øng, nguyªn ®¬n
®ãng lÖ phÝ th× toµ ¸n míi thô lý vô ¸n.
ChuÈn bÞ xÐt xö: trong thêi h¹n 7 ngµy kÓ tõ ngµy thô lý vô ¸n toµ ¸n ph¶i th«ng b¸o cho bªn bÞ kiÖn vµ ng êi cã quyÒn nghÜa
vô liªn quan biÕt ®Õn néi dung ®¬n kiÖn trong thêi h¹n 15 ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ® îc th«ng b¸o, hä ph¶i göi cho toµ ý kiÕn
cña m×nh b»ng v¨n b¶n ®¬n kiÖn vµ c¸c tµi liÖu kh¸c liªn quan ®Õn viÖc gi¶i quyÕt vô ¸n trong thêi h¹n 60 ngµy nÕu phøc t¹p
th× kh«ng qu¸ 90 ngµy kÓ tõ ngµy thô lý vô ¸n, thÈm ph¸n ®îc ph©n c«ng chñ to¹ ph¶i quyÕt ®Þnh t¹m ®×nh chØ hoÆc ®a vô
¸n ra xÐt xö vµ th«ng b¸o cho c¸c bªn liÖn quan trong thêi h¹n 30 ngµy kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh ® a vô ¸n ra xÐt xö vµ th«ng
b¸o cho c¸c bªn liªn quan trong thêi h¹n 30 ngµy kÓ tõ ngµy cã quyÕt ®Þnh ®a vô ¸n ra xÐt xö; toµ ¸n ph¶i më phiªn toµ s¬
thÈm.
Phiªn toµ s¬ thÈm ®îc xÐt xö c«ng khai, trõ trêng hîp quyÕt ®Þnh kh¸c, víi sù cã mÆt cña ngêi tiÕn hµnh tè tông, ®¬ng sù,
bªn bÞ kiÖn ngêi ®¹i diÖn do ®¬ng sù uû quyÒn, ngêi gi¸m ®Þnh vµ ph¸n quyÕt.
Thñ tôc xÐt xö ®îc tiÕn hµnh:
+Thñ tôc b¾t ®Çu: ThÈm ph¸n ®îc ph©n c«ng xÐt xö sÏ ®îc quyÕt ®Þnh kiÓm tra sù cã mÆt cña bªn cã liªn quan. Héi ®ång
xÐt xö hái c¸c ®¬ng sù; héi ®ång xÐt xö gåm mét thÈm ph¸n vµ hai héi thÈm nh©n d©n. trêng hîp xÐt xö s¬ thÈm ®ång thêi lµ
chung thÈm, th× cã 3 thÈm ph¸n vµ hai héi thÈm.
+Tranh luËn t¹i phiªn toµ:
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
+QuyÕt ®Þnh b¶n ¸n.
Biªn ¸n
Thñ tôc phóc thÈm
lµ viÖc toµ ¸n cÊp trªn trùc tiÕp xem xÐt l¹i nh÷ng b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh cña toµ s¬ thÈm cã hiÖu lùc ph¸p luËt bÞ kh¸ng
c¸o hoÆc ®ang bÞ thóc quyÒn cña viÖn kiÓm so¸t nh©n d©n; thêi h¹n ®¬ng sù cã quyÒn kh¸ng c¸o lµ ba ngµy thêi h¹n kh¸ng
nghÞ lªn viÖn kiÓm s¸t cïng cÊp lµ 10 ngµy, cña cÊp trªn lµ 20 ngµy. NÕu cÊp xÐt xö s¬ thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn
th× xÐt xö phóc thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n cÊp tØnh, nÕu lµ s¬ thÈm lµ cÊp tØnh th× phóc thÈm lµ toµ ¸n nh©n d©n tèi cao.
Thêi h¹n xÐt xö phóc thÈm tèi ®a lµ 60 ngµy, trêng hîp ®Æc biÖt kh«ng qu¸ 90 ngµy kÓ tõ ngµy nhËn ®ñ hå s¬ toµ ¸n xÐt xö
cÊp s¬ thÈm göi ®Õn.
Thñ tôc phóc thÈm nh s¬ thÈm.
Héi ®ång xÐt xö gåm ba thµnh phÇn kh«ng cã bÞ thÈm gi¸m ®èc thÈm vµ t¸i thÈm.
Gi¸m ®èc thÈm: lµ xÐt l¹i c¸c b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ®· cã hiÖu lùc nhng cã nh÷ng t×nh tiÕt míi cã thÓ lµm thay ®æi c¬
b¶n cña néi dung b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ®ã cÇn cã c¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh phóc thÈm ®îc quyÕt ®Þnh trong ®iÒu 67 kho¶n
2.
Nh÷ng c¬ quan cã quyÒn kh¸ng nghÞ trong TT.
Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao, viÖn trëng viÖn kiÓm so¸t nh©n tèi cao cã quyÒn kh¸ng nghÞ ®èi víi toµ ¸n; phã ch¸nh ¸n toµ ¸n
nh©n d©n tèi cao; phã viÖn trëng viÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao theo thñ tôc gi¸m ®èc ®èi víi toµ ¸n ®Þa ph¬ng. TANN,
VTVKSND cÊp tØnh ®Ò nghÞ ®èi víi toµ ¸n cÊp huyÖn ®îc quyÒn gi¶i quyÕt cña toµ ¸n ®èi víi hai bªn cña toµ ¸n nh©n d©n
tØnh G§T vµ thñ tôc víi toµ ¸n nh©n d©n huyÖn. Hµnh chÝnh toµ ¸n nh©n d©n tèi gi¸m ®èc thÈm ®èi víi toµ ¸n nh©n d©n cÊp
tØnh TPTANDTC gi¸m ®èc thÈm va thñ trëng.
QuyÕt ®Þnh ®a vô ¸n ra xÐt xö toµ ¸n ph¶i xÐt xö s¬ thÈm.
Nh÷ng toµ ¸n s¬ thÈm ®îc tiÕn hµnh c«ng khai trõ trêng hîp quyÕt ®Þnh kh¸c, víi sù cã mÆt cña ngêi tiÕn hµnh tè tông, thÈm
ph¸n hái thÈm ph¸n nh©n d©n, kiÓm s¸t viªn, th ký, toµ ¸n, ngêi tham gia tè tông, ®¬ng sù, ngêi bÞ kiÖn, bªn bÞ kiÖn, ngêi ®¹i
diÖn do ®¬ng sù uû quyÒn, ngêi gi¸m ®Þnh vµ phiªn dÞch.
Thñ tôc tiÕn hµnh: héi ®ång xÐt xö hái c¸c ®¬ng sù. Th«ng thêng héi ®ång xÐt xö cã mét thÈm ph¸n vµ hhai héi thÈm nh©n
d©n, trêng hîp xÐt xö s¬ thÈm ®ång thêi lµ chung thÈm, cã ba thÈm ph¸n, hai héi thÈm nh©n d©n.
+Tranh luËn t¹i phiªn toµ
+NghÞ ¸n vµ quyÕt ®Þnh b¶n ¸n.
+Tuyªn ¸n.
C©u 24: §Æc ®iÓm quan hÖ tµi s¶n vµ quan hÖ nh©n th©n víi t c¸ch lµ ®èi tîng ®iÒu chØnh cña luËt d©n sù.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
Quan hÖ tµi s¶n lµ quan hÖ gi÷a ngêi vµ ngêi th«ng qua mét tµi s¶n díi d¹ng tù ®iÒu s¶n xuÊt. TLTD hoÆc dÞch vô t¹o ra tõ
mçi s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh .
Theo ®iÒu 172 cña bé luËt d©n sù .Tµi s¶n bao gåm :vËt cã thùc nÕu giÊy tê trÞ gi¸ ®îc b»nh tiÒn ng©n phiÕu. Cæ phiÕu ,
tµi s¶n vÒ së h÷u ®¸t , vÒ trÝ tôe vµ ®Æc ®iÓm. Nh÷ng quan hÖ tµi s¶n gi÷a ngêi víi ngêi mang tÝnh ý trÝ lµ biÓu hiÖn chñ
quan cña quan hÖ kinh tÕ cô thÓ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt :ph©n phèi lu th«ng tõ bªn s¶n xu¸t t liÖu tiªu dïng trong x·
héi g¾n liÒn víi quan hÖ s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh.
Trong phÇn lín c¸c quan hÖ tµi s¶n b×nh ®¼ng víi nhau, ngêi b¸n ®ång ý b¸n vµ ngêi mua ®ång ý mua.
Quan hÖ nh©n th©n lµ quan hÖ gi÷a ngêi víi ngìi vÒ lÜnh vùc phi vËt chÊt
Kh«ng mang tÝnh kinh tÕ kh«ng tÝnh ®îc thµnh tiÒn vµ kh«ng thÓ chuyÓn giao.Nã ph¶i ph¸t sinh tõ mét gi¸ trÞ tinh thÇn cña
mét c¸ nh©n hay mét tæ chøc vµ lu«n g¾n víi chñ thÓ nhÊt ®Þnh. VÝ dô: quyÒn ®øng tªn t¸c gi¶ trªn c¸c t¸c phÈm v¨n häc
nghÖ thuËt hoÆc tªn tuæi, h×nh ¶n, danh dù.
*§Æc ®iÓm: lu«n g¾n liÒn víi mét chñ thÓ vµ kh«ng thÎ chuyÓn dÞch. Kh«ng x¸c ®Þnh ®îng b»ng tiÒn v× kh«ng ph¶i lµ ®¹i l-
îng t¬ng ®¬ng, kh«ng trao ®æi ngang gi¸, vÝ dô hä tªn ®êi t. quan hÖ nh©n th©n gåm hai lo¹i: Quan hÖ nh©n th©n g¾n liÒn
víi tµi s¶n lµ c¸c quan hÖ nh©n th©n lµm tiªu ®Ò ph¸t sinh c¸c quan hÖ tµi s¶n tiªp theo nh: quyÒn t¸c gi¶ ®èi víi c¸c t¸c phÈm
v¨n häc nghÖ thuËt, hoÆc c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu. Quan hÖ nh©n th©n phi tµi s¶n lµ nh÷ng quan hÖ gi÷a ng êi víi ngêi vÒ
lÜnh vùc tinh thÇn, tån t¹i mét c¸ch ®éc lËp kh«ng liªn quan tíi tµi s¶n còng nh quan hÖ hä tªn, danh dù quèc tÞch, bÝ mËt ®êi
t…
C©u 25: Kh¸i niÖm chung vÒ quyÒn së h÷u, c¸c lo¹i quyÒn së h÷u cña níc ta hiÖn nay
Kh¸i niÖm quyÒn së h÷u: lµ nh÷ng quan hÖ ®îc ph¸p luËt ®iÒu chØnh trë thµnh quyÒn së h÷u. Quan hÖ së h÷u c¬ së lµ mät
quan hÖ x· héi vÒ viÖc chiÕm gi÷ c¸c cña c¶i vËt chÊt trong x· héi th«ng qua quan hÖ së h÷u ®Ó ph©n biÖt tµi s¶n thuéc vÒ
ai ®ã. C¸c lo¹i quyÒn së h÷u ë níc ta hiÖn nay. QuyÒn së h÷u nhµ níc, së h÷u toµn d©n lµ chiÕm h÷u c«ng céng cña toµn thÓ
x· héi ®èi víi nh÷ng t liÖu s¶n xuÊt. Nhµ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa viÖt nam thay mÆt cho toµn x· héi ®Ó trùc tiÕp lµm
chñ së h÷u. nhµ níc lµ chñ thÓ mang quyÒn vµ nghÜa vô trùc tiÕp sö dông c¸c quyÒn n¨ng chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t
®èi víi tµi s¶n thuéc së h÷u toµn d©n…
QuyÒn së h÷u hîp t¸c: lµ lo¹i h×nh së h÷u ®Æc trng thuéc chÕ ®é së h÷u tËp thÓ. Nh÷ng ngêi lao ®éng ®èi víi t liÖu s¶n
xuÊt; HTX lµ chñ së h÷u cña nh÷ng tµi s¶n ®· ®îc tËp thÓ ho¸ nh»m môc ®Ých hç trî t¹o ®iÒu kiÖn cho nh÷ng x· viªn s¶n xuÊt
kinh doanh tèt. QuyÒn së h÷u HTX lµ tæng hîp c¸c quy ph¹m ph¸p luËt. Sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n HTX. ë n íc ta hiÖn nay
cã nhiÒu lo¹i HTX ho¹t ®éng trong nh÷ng lÜnh vùc kh¸c nhau, c¸c HTX ®éc lËp víi nhau vÒ mÆt tæ chøc vµ tµi s¶n.
QuyÒn së h÷u c«ng d©n lµ tæng hîp c¸c quy ph¹m pl ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ vÒ chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n
cña c¸c nh©n. Mäi c«ng d©n ®Òu cã quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña m×nh. Tµi s¶n thuéc vÒ quyÒn së h÷u cña c«ng
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
d©ngåm nh÷ng thu nhËp hîp ph¸p, cña c¶i ®Ó dµnh, nhµ ë, ®å dïng sinh ho¹t vµ c¸c t liÖu s¶n xuÊt. Nhµ níc b¶o hé quyÒn së
h÷u cña c«ng d©n ®èi víi nh÷ng tµi s¶n hîp ph¸p.
QuyÒn së h÷u chung lµ nh÷ng quyÒn n¨ng cña hai hay nhiÒu chñ thÓ ®èi víi mét tµi s¶n hoÆc mét khèi tµi s¶n, cã hai lo¹i:
QuyÒn së h÷u chung theo phÇn: mçi chñ thÓ së h÷u chung cã mét phÇn së h÷ ®îc x¸c ®Þnh tríc trong toµn bé khèi tµi s¶n
chung ®ã.
QuyÒn së h÷u chung hîp nhÊt: c¸c chñ së h÷u chung cã quyÒn ngang nhau vÝ dô tµi s¶n chung cña vî chång.
C©u 26: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña hîp ®ång d©n sù? C¸c quyÕt ®Þnh chñ yÕu vÒ giao kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù.
Kh¸i niÖm: ®ã lµ nh÷ng tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn vÒ viÖc x¸c lËp thay ®æi hoÆc chÊm døt c¸c quyÒn vµ nghÜa vô d©n sù.
Hîp ®ång d©n sù lµ c¨n cø chñ yÕu ®Ó lµm ph¸t sinh nghÜa vô d©n sù, lµm ph¸t sinh quyÒn së h÷u cña c¸ nh©n, tæ chøc
®èi víi tµi s¶n.
VÝ dô: mét ngêi muèn mua mét ng«i nhµ ®Òu tho¶ thuËn víi ngêi b¸n vµ ngêi b¸n nhµ cã nghÜa vô giao nhµ, khi ®· nhËn ®ñ
tiÒn.
C¸c quyÕt ®Þnh chñ yÕu vÒ giao kÕt thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù.
Giao kÕt hîp ®ång d©n sù
Nguyªn t¾c giao kÕt hîp ®ång d©n sù c¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ c¸c chñ thÓ kh¸c cã quyÒn tù do giao kÕt hîp ®ång víi ®iÒu
kiÖn kh«ng tr¸i ph¸p luËt.
Cac bªn giao kÕt hîp ®ång ph¶i b×nh ®¼ng víi nhau, chñ thÓ giao kÕt hîp ®ång d©n sù: c¸ nh©n tõ ®ñ 18 tuæi cã kh¶ n¨ng
nhËn thøc ®îc quyÒn vµ nghÜa vô thùc hiÖn hîp ®ång vµ tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã.
-Ngêi tõ 16 tuæi cã tµi s¶n riªng ®ñ ®¶m b¶o viÖc thanh to¸n nghÜa vô th× ®îc giao kÕt hîp ®ång mµ kh«ng cÇn ngêi ®¹i
diÖn thoe ph¸p luËt ®ång ý. Ngêi díi 16 tuæi, ngêi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®îc phÐp tham gia quan hÖ hîp ®ång
d©n sù nhng ph¶i ®îc sù ®ång ý cña ngêi gi¸m hé (bè, mÑ) trõ trêng hîp phôc vô cho nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy. Ph¸p nh©n
vµ c¸c chñ thÓ kh¸c còng lµ chñ thÓ cña hîp ®ång d©n sù, trong quan hÖ hîp ®ång d©n sù, c¸c chñ thÓ nµy ph¶i cö nh÷ng
ngêi ®¹i diÖn hîp ph¸p.
Thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù: H§ DS ph¶i ®îc thùc hiÖn mét c¸ch trung thùc theo tinh thÇn hîp t¸c vµ ®¶m b¶o lîi Ých cña hai
bªn. viÖc thùc hiÖn quyÒn vµ nghÜa vô trong hîp ®ång d©n sù kh«ng ®îc x©m ph¹m lîi Ých cña nhµ níc vµ cña ngêi kh¸c. C¸c
bªn cã quyÒn tho¶ thuËn söa ®æi hîp ®ång vµ ph¶i tù chÞu hËu qu¶. Hîp ®ång d©n sù chÊm døt trong c¸c trêng hîp sau:
Hîp ®ång ®· ®îc hoµn thµnh; Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn; C¸ nh©n giao kÕt hîp ®ång chÕt; Hîp ®ång bÞ huû bá ®×nh chØ;
c¸c trêng hîp kh¸c nÕu pl cã quy ®Þnh. Bªn huû bá hîp ®ång ph¶i th«ng b¸o cho bªn kia biÐt nÕu khèngÏ bÞ chÞu hËu qu¶.
Mét bªn cã thÓ ®¬n ph¬ng huû bá hîp ®ång nÕu ®îc; hîp ®ång kh«ng mang l¹i lîi Ých cho m×nh dÉn ®Õn bªn nµy ph¶i båi th-
êng cho bªn kia.
WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
C©u 27: Néi dung chñ yªu cña chÕ ®é thõa kÕ theo di chóc vµ thõa kÕ thoe ph¸p luËt
Thõa kÕ theo di chóc lµ viÖc thõa kÕ theo hîp ®ång ®Þnh ®o¹t cña ngêi cã tµi s¶n khi hä cßn sèng. Sù ®Þnh ®o¹t cña ngêi
cã tµi s¶n ®îc thÓ hiÖn trong di chóc. Cã di chóc miÖng di chóc viÕt.
Di chóc miÖng ph¶i cã ngêi lµm chøng vµ néi dung ph¶i hîp ph¸p. ngêi lËp di chóc ph¶i hoµn toµn trong tr¹ng th¸i s¸ng suèt. Di
chóc cña ngêi ®Ó l¹i chØ ph¸t sinh hiÖu lùc pl kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ. Néi dung ®Þnh ®o¹t cña ngêi lËp di chóc:
+ChØ ®Þnh ngêi thõa kÕ, ®Ó l¹i tµi s¶n cho bÊt cø c¸ nh©n hay tæ chøc nµo, truÊt quyÒn hëng thõa kÕ cña ngêi thõa kÕ
theo ph¸p luËt mµ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i nªu lý do. Ph©n ®Þnh tµi s¶n cho tõng ngêi thõa kÕ; giao nghÜa vô cho ngêi thõa
kÕ; giµnh mét phÇn tµi s¶n ®Ó tÆng hoÆc thê cóng; ChØ ®Þnh ngêi gi÷ di chóc vµ qu¶n lý tµi s¶n; ngêi lËp di chóc cã
quyÒn söa ®æi bæ sung di chóc ®· lËp. Thay thÕ di chóc ®· lËp b»ng di chóc kh¸c hay huû bá di chóc.
Thõa kÕ theo pl lµ viÖc chuyÓn giao tµi s¶n cña ngêi chÕ cho ngêi cßn sãng kh«ng ph¶i theo ®Þnh ®o¹t cña ngêi cã tµi s¶n
mµ tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh cña pl vÒ thõa kÕ. §iÒu kiÖn ¸p dông thõa kÕ theo pl: kh«ng cã di chóc hoÆc di chóc bÊt hîp
ph¸p; Ngêi thõa kÕ theo di chóc chÕ tríc hoÆc cïng mét thêi ®iÓm víi ngêi ®Ó l¹i di chóc. Tæ chøc ®îc chØ ®Þnh lµ ngêi thõa
kÕ theo trong di chóc cßn tån t¹i vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ. Ngêi thõa kÕ hîp ph¸p theo di chóc kh«ng cã quyÒn hëng thõa
kÕ hoÆc tõ chèi quyÒn hëng thõa kÕ. TÊt c¶ nh÷ng ngêi n»m trong diÖn thõa kÕ gåm ba hµng: vî hoÆc chång, con ®Î, con
nu«i, cha ®Î, cha nu«i, mÑ ®Î, mÑ nu«i, nh÷ng ngêi nµy ®îc xÕp vµo hµng thõa kÕ thø nhÊt lµ ngêi cã quan hÖ gÇn gòi nhÊt
®èi víi ngêi ®Ó l¹i tµi s¶n; «ng bµ ngo¹i, c«, g×, chó b¸c, cËu ruét hoÆc ch¸u ruét cña ngêi chÕt. Nguyªn t¨c chia thõa kÕ:
nh÷ng ngêi ë hµng thõa kÕ ®îc hëng thõa kÕ khi kh«ng cã ai ë hµng thõa kÕ tríc. NÕu c¶ ba hµng thõa kÕ kh«ng cã ai ht× tµi
s¶n thuéc vÒ së h÷u toµn d©n, do nhµ níc thay mÆt qu¶n lý. Thõa kÕ vÞ: lµ viÖc c¸c con hoÆc ch¸u ®îc thay vµo vÞ trÝ cña
bè mÑ hay «ng bµ hoÆc cô khi tríc cïng mét thêi ®iÓm víi ngêi ®Ó l¹i tµi s¶n.
C©u 28: Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña téi ph¹m? Ph©n biÖt téi ph¹m víi c¸c vi ph¹m ph¸p luËt.
Tr¶ lêi: téi ph¹m lµ hµnh vi g©y nguy hiÓm cho x· héi ®îc quy ®Þnh trong bé luËt h×nh sù, thùc hiÖn mét c¸ch cè ý hoÆc v« ý,
tæ chøc x©m ph¹m toµn vÑn l·nh thæ, x©m ph¹m nhµ níc x· héi cn vn, x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khë, danh dù, nh©n phÈm,
tù do, tµi s¶n, c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p kh¸c cña c«ng d©n, x©m ph¹m c¸c lÜnh vùc kh¸c trong trËt tù ph¸p luËt xhcn (®iÒu
8 luËt h×nh sù níc chxhcnvn)
§Æc ®iÓm téi ph¹m theo luËt h×nh sù vn ph¶i lµ hµnh vÞ cña ngêi, cßn nh÷ng g× míi xuÊt hiÖn trong t tëng, cha cã biÓu hiÖn
ra bªn ngoµi b»ng hµnh vi th× cha thÓ lµ téi ph¹m.
Ph©n biÖt téi ph¹m víi c¸c vi ph¹m pl kh¸c:
Gièng nhau: téi ph¹m còng nh c¸c hµnh vi vi ph¹m pl kh¸c ®Òu lµ nh÷ng hµnh vi vi ph¹m pl vµ ®Òu bÞ lªn ¸n vµ cÇn xö lý
nghiªm kh¾c.


WWW.TAILIEUHOC.TK
WWW.TAILIEUHOC.TK
Kh¸c nhau: ®Ò ph©n biÖt ®îc hµnh vi téi ph¹m vµ c¸c quy ph¹m pl kh¸c ta ph¶i dùa vµo bèn dÊu hiÖu: tÝnh nguy hiÓm cho x·
héi. ThÓ hiÖn ë tÝnh chÊt quan träng cña quan hÖ x· héi bÞ x©m h¹i, tÝnh chÊt vµ møc ®é thiÖt hia g©y ra hoÆc cã thÓ
g©y ra. VÝ dô hµnh vi ph¶n béi tæ quèc, ©m mu lËt ®æ chÝnh quyÒn, giÕt ngêi cø¬p cña. Nh÷ng hµnh vi nµy lu«n ®îc coi lµ
téi ph¹m, nã mang tÝnh nguy hiÓm cho x· héi, ®Ó x¸c ®Þnh møc ®é nghiªm träng cña nã ta ph¶i dùa vµo nh÷ng biÓu hiÖn:
tÝnh chÊt cña cqh x· héi bÞ xam ph¹m; tÝnh chÊt cña hµnh v kh¸ch quan, ph¬ng ph¸p, thñ ®o¹n, c«ng cô hoÆc ph¬ng tiÖn
ph¹m téi; møc ®é thiÖt h¹i g©y ra hoÆc ®e do¹ g©y ra; tÝnh chÊt vµ møc ®é lçi; ®éng c¬ môc ®Ých cña ng êi cã hµnh vi vi
ph¹m; xuÊt th©n cña ngêi cã hµnh vi ph¹m téi; nh÷ng t×nh tiÕt t¨ng nÆng hoÆc gi¶m nhù; ngêi ph¹m téi cã lçi. Lçi lµ th¸i ®é
chñ quan cña mçi chñ thÓ; thÓ hiÖn ë sù nhËn thøc cña hä ®èi víi hµnh vi tr¸i pl vµ hËu qu¶ do hä g©y ra lçi cè ý hoÆc v« ý.
Trong bé luËt h×nh sù vn ®îc nªu trong ®Þnh nghÜa vÒ cïng tÝnh nguy hiÓm cho x· héi mang tÝnh kh¸ch quan trong lçi.
TÝnh tr¸i ph¸p luËt lµ biÓu hiÖn ®åi hái ph¶i cã hµnh vi ph¹m téi. LuËt h×nh sù vn coi tÝnh tr¸i pl lµ mét dÊu hiÖu cña téi ph¹m,
®ã lµ dÊu hiÖu biÓu hiÖn vÒ mÆt ×nh thøc ph¸p lý cña dÊu hiÖu tÝnh nguy hiÓm cho x· héi. TÝnh chÞu h×nh ph¹t lµ mét
dÊu hiÖu cña téi ph¹m nhng kh«ng ph¶i lµ thuéc tÝnh bªn trong cña téi ph¹m nh trªn, chÝnh ph¹m vi nguy hiÓm cho x· héi vµ
tr¸i pl h×nh sù nªn téi ph¹m ph¶i chÞu h×nh ph¹t
C©u 29: Kh¸i niÖm, vµ ®Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t víi c¸c chÕ tµi ph¸p luËt kh¸c.
Kh¸i niÖm: h×nh ph¹t lµ biÖn ph¸p cìng chÕ do toµ ¸n nh©n d©n quyÕt ®Þnh ¸p dông ®èi víi nh÷ng ngêi ph¹m téi theo quyÕt
®Þnh cña luËt h×nh sù. Tíc bá hoÆc h¹n chÕ nh÷ng quyÒn vµ lîi Ých nhÊt ®Þnh cña ngêi bÞ kÕt ¸n nh»m môc ®Ých c¶i t¹o,
gi¸o dôc ngêi ph¹m téi vµ ng¨n ngõa téi ph¹m.
§Æc ®iÓm cña h×nh ph¹t lµ biÖn ph¸p kh¸c nhau, nã cã thÓ tíc bá nh÷ng quyÒn vµ lîi Ých thiÕt thùc cña téi ph¹m nh quyÒn tù
do, quyÒn së h÷u, quyÒn ®îc sèng. H×nh ph¹t ®îc quy ®Þnh trong c¶ phÇn chung vµ phÇn c¸c téi ph¹m trong bé luËt h×nh sù
vn. PhÇn c¸c téi ph¹m quyÕt ®Þnh c¸c lo¹i vµ møc h×nh ph¹t cho tõng téi ph¹m cô thÓ. Møc ®é nghiªm kh¾c cña h×nh ph¹t
phô thuéc vµo tÝnh chÊt vµ møc ®é nghiªm träng cña téi ph¹m. Ph©n biÖt h×nh ph¹t víi c¸c chÕ tµi pl kh¸c: h×nh ph¹t vµ c¸c
chÕ tµi pl ®Òu chia râ rµng, nÕu vµo nh÷ng ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh kh¸c nhau, ngêi vi ph¹m cã nh÷ng hµnh vi vi ph¹m kh¸c
nhau th× ph¶i chÞu nh÷ng hËu qu¶, h×nh ph¹t kh¸c nhau.
Kh¸c nhau: ChÕ tµi ®îc ¸p dông réng r·i; chÕ tµi h×nh sù lµ h×nh ph¹t; chÕ tµi hµnh chÝnh, chÕ tµi kû luËt, chÕ tµi d©n sù.
H×nh ph¹t lµ mét lo¹i chÕ tµi ®ã lµ chÕ tµi h×nh sù.




WWW.TAILIEUHOC.TK
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản