Cầu ô tô

Chia sẻ: Nguyen Hoang | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:16

1
212
lượt xem
147
download

Cầu ô tô

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phân loại cấu tạo ô tô

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Cầu ô tô

  1. 19.1. Ph©n lo¹i, c«ng dông, cÊu t¹o chung ch−¬ng 19 CÇu «t« Ph©n lo¹i cÇu «t« 19.1. Ph©n lo¹i, c«ng dông, cÊu t¹o chung - CÇu chñ ®éng 19.2. TruyÒn lùc chÝnh - CÇu bÞ ®éng 19.3. Bé vi sai 19.4. B¸n trôc - C©u dÉn h−íng 19.5. DÇm cÇu - CÇu kh«ng dÉn h−íng 19.6. CÇu dÉn h−íng 19.1. Ph©n lo¹i, c«ng dông, cÊu t¹o chung 19.1. Ph©n lo¹i, c«ng dông, cÊu t¹o chung C«ng dông cña cÇu «t« CÊu t¹o chung cña cÇu «t« - TruyÒn, t¨ng vµ ph©n phèi m« men xo¾n ®Õn c¸c b¸nh xe -CÊu t¹o chung cña cÇu chñ ®éng gåm cã bé truyÒn lùc chÝnh, chñ ®éng. bé vi sai, c¸c b¸n trôc vµ vá cÇu. - NhËn c¸c ph¶n lùc tõ mÆt ®−êng t¸c dông lªn vµ ®ì toµn bé phÇn träng l−îng cña «t« ph©n bè trªn nã. -CÊu t¹o chung cña cÇu ®ì t¶i th−êng gåm mét dÇm cÇu, hai ®Çu cã l¾p c¸c b¸nh xe. CÇu ®−îc nèi víi khung xe - §ì phÇn träng l−îng cña «t« ph©n bè trªn cÇu ®ã vµ tiÕp b»ng hÖ thèng treo. nhËn c¸c ph¶n lùc tõ mÆt ®−êng, truyÒn tíi khung (th©n hoÆc vá) «t«. -CÊu t¹o chung cña cÇu dÉn h−íng gåm cã dÇm cÇu, chèt - KÕt hîp víi hÖ thèng l¸i ®Ó thùc hiÖn viÖc ®iÒu khiÓn h−íng trô ®øng (hoÆc trô ®øng gi¶ t−ëng), ngâng trôc ®Ó l¾p c¸c chuyÓn ®éng cña «t«. b¸nh xe lªn ®ã. 1
  2. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh ph©n lo¹i - Theo d¹ng bé truyÒn C«ng dông - truyÒn lùc chÝnh b¸nh r¨ng, - truyÒn vµ t¨ng m« men xo¾n tõ hép sè - truyÒn lùc chÝnh trôc vÝt, b¸nh vÝt truyÒn ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng - truyÒn lùc chÝnh kiÓu xÝch. ¤t« hiÖn nay sö dông rÊt phæ biÕn lo¹i truyÒn lùc chÝnh b¸nh r¨ng. -®æi ph−¬ng cña m« men xo¾n Trªn «t« ®éng c¬ ®Æt ngang ngay t¹i cÇu chñ ®éng th× truyÒn lùc chÝnh chØ dïng c¸c b¸nh r¨ng trô Trªn «t« cã ®éng c¬ ®Æt däc th× truyÒn lùc chÝnh cã mét cÆp b¸nh r¨ng c«n 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh ph©n lo¹i - Theo sè cÆp bé truyÒn ph©n lo¹i - truyÒn lùc chÝnh ®¬n (chØ gåm cã mét cÆp bé truyÒn hay 1 cÆp b¸nh r¨ng) - truyÒn lùc chÝnh kÐp (gåm 2 cÆp bé truyÒn hay 2 cÆp b¸nh r¨ng) TruyÒn lùc chÝnh kÐp cã thÓ ®−îc bè trÝ thµnh mét côm (gäi lµ truyÒn lùc chÝnh kÐp trung t©m) hoÆc ®−îc bè trÝ t¸ch thµnh 2 côm riªng biÖt. CÆp bé truyÒn thø nhÊt ®−îc ®Æt cïng víi bé vi sai ë trung t©m, cÆp bé truyÒn thø hai th−êng ®−îc ®Æt t¹i c¸c b¸nh xe (gäi lµ truyÒn lùc c¹nh hay truyÒn lùc cuèi cïng). 2
  3. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh TruyÒn lùc chÝnh ®¬n TruyÒn lùc chÝnh ®¬n §Æc ®iÓm cña cÆp b¸nh r¨ng c«n r¨ng th¼ng: - Bé truyÒn lùc chÝnh ®¬n chØ gåm 1 cÆp b¸nh r¨ng ¨n khíp víi - chÕ t¹o ®¬n gi¶n nh−ng ¨n khíp kh«ng ªm dÞu; nhau. §ã cã thÓ lµ cÆp b¸nh r¨ng c«n hoÆc cÆp b¸nh r¨ng trô - do ®iÒu kiÖn chÕ t¹o mµ sè r¨ng tèi thiÓu cña b¸nh r¨ng -Trong truyÒn lùc chÝnh ®¬n b¸nh r¨ng c«n, b¸nh r¨ng chñ ®éng chñ ®éng lín so víi c¸c cÆp b¾nh r¨ng kh¸c (v× vËy khã t¹o (cßn gäi lµ b¸nh r¨ng qu¶ døa) ®−îc chÕ t¹o liÒn trôc, b¸nh ®−îc tû sè truyÒn lín trong khi kÝch th−íc cña bé truyÒn lùc chÝnh vÉn nhá gän). r¨ng bÞ ®éng (cßn gäi lµ b¸nh r¨ng vµnh chËu hoÆc vµnh r¨ng) ®−îc chÕ t¹o rêi thµnh vµnh r¨ng råi ghÐp víi vá vi sai. Ngµy nay c¸c cÆp b¸nh r¨ng lo¹i nµy Ýt ®−îc sö dông trong -B¸nh r¨ng c«n cã thÓ lµ r¨ng th¼ng, r¨ng cong hoÆc b¸nh truyÒn lùc chÝnh cña «t«. r¨ng hyp«it. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh TruyÒn lùc chÝnh ®¬n TruyÒn lùc chÝnh ®¬n • Sö dông cÆp b¸nh r¨ng c«n xo¾n cã thÓ t¨ng ®−îc tû sè • CÆp b¸nh r¨ng hyp«it cã ®Æc ®iÓm lµ c¸c ®−êng t©m trôc cña truyÒn cña truyÒn lùc chÝnh trong khi vÉn gi÷ ®−îc kÝch th−íc b¸nh r¨ng chñ ®éng vµ bÞ ®éng kh«ng c¾t nhau mµ lÖch nhau nhá gän cña bé truyÒn (do ®Æc ®iÓm lµ sè r¨ng tèi thiÓu cña b¸nh r¨ng chñ mét kho¶ng c¸ch tèi ®a b»ng 20% ®−êng kÝnh b¸nh r¨ng vµnh chËu (H-15.2). V× vËy cã thÓ bè trÝ ®Ó sµn xe thÊp xuèng, lµm gi¶m chiÒu ®éng cã thÓ nhá h¬n (tõ 6 ®Õn 7 r¨ng) mµ vÉn ®¶m b¶o ¨n khíp tèt vµ bÒn). cao träng t©m trong khi vÉn gi÷ ®−îc kho¶ng s¸ng gÇm xe nh− sö dông c¸c cÆp b¸nh • CÆp b¸nh r¨ng lo¹i nµy cßn cã ®Æc ®iÓm lµ ¨n khíp ªm dÞu r¨ng kh¸c. h¬n cÆp b¸nh r¨ng c«n r¨ng th¼ng. • CÆp b¸nh r¨ng lo¹i nµy cßn cã ®Æc ®iÓm lµ ¨n khíp ªm vµ cã • Nh−îc ®iÓm lµ chÕ t¹o phøc t¹p h¬n vµ lùc chiÒu trôc sinh ra tû sè truyÒn lín h¬n c¸c bé truyÒn kh¸c cã cïng kÝch th−íc. lín vµ ®æi chiÒu theo chiÒu quay cña b¸nh r¨ng nªn æ l¨n cña trôc ph¶i lµm viÖc víi t¶i träng lín h¬n vµ ®æi chiÒu. • Nh−îc ®iÓm: chÕ t¹o phøc t¹p, ®ßi hái cã ®é chÝnh x¸c l¾p ghÐp cao vµ ®Æc biÖt lµ sù tr−ît gi÷a c¸c bÒ mÆt r¨ng lín, ®ßi Ngµy nay truyÒn lùc chÝnh cña «t« sö dông chñ yÕu lµ cÆp b¸nh hái ph¶i dïng dÇu b«i tr¬n ®Æc biÖt (dÇu hyp«Ýt). r¨ng lo¹i nµy. 3
  4. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh TruyÒn lùc chÝnh ®¬n TruyÒn lùc chÝnh ®¬n C¸c æ ®ì trôc c¸c b¸nh r¨ng truyÒn lùc chÝnh ph¶i ®¶m b¶o cho c¸c trôc ®é cøng v÷ng tèt ®Ó c¸c b¸nh r¨ng ¨n khíp ®óng víi nhau, chóng th−êng lµ c¸c æ thanh l¨n. Sù ¨n khíp cña cÆp b¸nh r¨ng c«n xo¾n rÊt nh¹y c¶m víi biÕn d¹ng cña trôc. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh TruyÒn lùc chÝnh ®¬n TruyÒn lùc chÝnh ®¬n CÊu t¹o cña truyÒn lùc chÝnh ®¬n b¸nh r¨ng c«n CÊu t¹o cña truyÒn lùc chÝnh ®¬n dïng b¸nh r¨ng trô 4
  5. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh TruyÒn lùc chÝnh kÐp TruyÒn lùc chÝnh kÐp • TruyÒn lùc chÝnh kÐp th−êng ®−îc dïng trªn «t« t¶i lín, khi cÇn cã tû sè truyÒn lùc chÝnh lín. TruyÒn lùc chÝnh kÐp th−êng gåm mét cÆp b¸nh r¨ng c«n vµ mét cÆp b¸nh r¨ng trô hoÆc mét bé truyÒn hµnh tinh. • 2 cÆp b¸nh r¨ng ®−îc bè trÝ chung thµnh mét côm, ®Æt trong mét vá vµ bé vi sai ®Æt sau cÆp b¸nh r¨ng thø hai. Bè trÝ nh− vËy th× kÝch th−íc cÇu lín, bé vi sai ph¶i chÞu t¶i lín h¬n • CÆp b¸nh r¨ng c«n vµ bé vi sai bè trÝ thµnh 1 côm, cÆp b¸nh r¨ng trô hay bé truyÒn hµnh tinh ®−îc bè trÝ trªn c¸c nöa trôc (truyÒn lùc c¹nh hay truyÒn lùc cuèi cïng). Bè trÝ nh− vËy th× kÝch th−íc cÇu nhá gän h¬n, kÝch th−íc vi sai còng nhá gän h¬n v× nã chØ chÞu t¶i nhá CÊu t¹o cña truyÒn lùc chÝnh kÐp nh−ng l¹i cÇn hai cÆp b¸nh r¨ng trô ë trªn hai b¸n trôc. bè trÝ trung t©m 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh Bè trÝ æ l¨n cña cÆp b¸nh r¨ng truyÒn lùc chÝnh Bè trÝ æ l¨n cña cÆp b¸nh r¨ng truyÒn lùc chÝnh • CÆp b¸nh r¨ng c«n cña truyÒn lùc chÝnh ph¶i ®¶m b¶o ®−îc bè trÝ sao cho cã ®é cøng v÷ng cao ®Ó kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn sù ¨n khíp cña b¸nh r¨ng. 5
  6. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh Bè trÝ æ l¨n cña cÆp b¸nh r¨ng truyÒn lùc chÝnh §iÒu chØnh truyÒn lùc chÝnh Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc, th× c¸c æ l¨n vµ c¸c mÆt r¨ng b¸nh Trong truyÒn lùc chÝnh dïng b¸nh r¨ng trô th× b¸nh r¨ng chñ r¨ng bÞ mßn dÉn ®Õn cã khe hë gi÷a c¸c r¨ng b¸nh r¨ng ¨n ®éng ®−îc l¾p trªn trôc thø cÊp hép sè nªn ta chØ cÇn bè trÝ æ trong qu¸ tr×nh ¨n khíp, lµm cho sù ¨n khíp kh«ng hîp lý, dÔ cho trôc hép sè, b¸nh r¨ng bÞ ®éng còng ®−îc bè trÝ nh− g©y h− háng b¸nh r¨ng (®Æc biÖt lµ c¸c cÆp b¸nh r¨ng c«n truyÒn lùc chÝnh b¸nh r¨ng c«n r¨ng cong v× chóng rÊt nh¹y c¶m víi ®é chÝnh x¸c ¨n khíp). V× vËy, ®èi víi truyÒn lùc chÝnh b¸nh r¨ng c«n cÇn ph¶i ®iÒu chØnh sù ¨n khíp cña c¸c b¸nh r¨ng vµ ®iÒu chØnh khe hë æ l¨n. TruyÒn lùc chÝnh b¸nh r¨ng trô th× ta kh«ng thÓ ®iÒu chØnh ®−îc sù ¨n khíp, khi qu¸ mßn th× ph¶i thay cÆp b¸nh r¨ng míi hoÆc æ l¨n míi. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.2. TruyÒn lùc chÝnh §iÒu chØnh truyÒn lùc chÝnh §iÒu chØnh truyÒn lùc chÝnh - Khe hë gi÷a c¸c r¨ng ¨n khíp ph¶i cã gi¸ trÞ tõ 0.15 ÷ 0.4 • Nguyªn t¾c ®iÒu chØnh truyÒn lùc chÝnh lµ ®iÒu chØnh khe hë æ mm ®èi víi cÆp b¸nh r¨ng míi vµ vµo kho¶ng 0.5 mm ®èi víi l¨n tr−íc sau ®ã míi ®iÒu chØnh sù ¨n khíp cña c¸c cÆp b¸nh cÆp b¸nh r¨ng ®· qua sö dông. r¨ng truyÒn lùc chÝnh. - DiÖn tÝch tiÕp xóc gi÷a c¸c r¨ng ¨n khíp ph¶i ®¶m b¶o kh«ng nhá h¬n 70% diÖn tÝch mÆt bªn cña r¨ng. • §iÒu chØnh sù ¨n khíp cña truyÒn lùc chÝnh ph¶i ®¶m b¶o khe hë gi÷a c¸c r¨ng ¨n khíp vµ diÖn tÝch tiÕp xóc cña c¸c NÕu diÖn tÝch tiÕp xóc bÐ th× øng suÊt tiÕp xóc lín lµm gi¶m tuæi r¨ng ¨n khíp. thä cña b¸nh r¨ng. NÕu khe hë lín qu¸ th× trong qu¸ tr×nh ¨n khíp sÏ cã hiÖn §Ó cã thÓ kiÓm tra diÖn tÝch tiÕp xóc, ng−êi ta th−êng dïng phÊn hoÆc s¬n b«i lªn bÒ mÆt t−îng va ®Ëp c¸c r¨ng, ¶nh h−ëng ®Õn ®é bÒn cña b¸nh r¨ng r¨ng tr−íc khi cho ¨n khíp vµ sau khi b¸nh r¨ng ¨n khíp th× kiÓm tra vÕt tiÕp xóc trªn c¸c bÒ mÆt r¨ng. 6
  7. 19.2. TruyÒn lùc chÝnh 19.3. Bé vi sai C«ng dông • Trong qu¸ tr×nh «t« lµm viÖc, cã thÓ chuyÓn ®éng trªn c¸c ®−êng vßng, hay chuyÓn ®éng th¼ng trªn c¸c mÆt ®−êng kh«ng b»ng ph¼ng... Khi ®ã c¸c b¸nh xe chñ ®éng ph¶i cã VÞ trÝ cña c¸c kh¶ n¨ng quay víi nh÷ng vËn tèc kh¸c nhau. NÕu c¸c b¸nh xe chñ vÕt tiÕp xóc ®éng kh«ng thÓ quay víi nh÷ng vËn tèc kh¸c nhau th× sÏ xÈy ra hiÖn t−îng tuÇn vμ vÞ trÝ ¨n hoµn c«ng suÊt, sÏ cã b¸nh xe bÞ tr−ît, g©y mµi mßn lèp, t¨ng suÊt tiªu hao nhiªn khíp liÖu cña ®éng c¬ vµ ¶nh h−ëng xÊu ®Õn ®éng häc quay vßng cña «t«. • Bé vi sai cã c«ng dông lµ ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe chñ ®éng cã thÓ quay víi nh÷ng vËn tèc kh¸c nhau vµ ph©n phèi m« men xo¾n ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng còng nh− ®Õn c¸c cÇu chñ ®éng. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai ph©n lo¹i - Theo sù bè trÝ vµ c«ng dông: ph©n lo¹i - Theo ®Æc ®iÓm ph©n chia m« men xo¾n cña vi sai - vi sai gi÷a c¸c b¸nh xe chñ ®éng trªn mét cÇu. Nã cho • vi sai ®èi xøng vµ vi sai kh«ng ®èi xøng. Vi sai ®èi xøng chia phÐp c¸c b¸nh xe chñ ®éng trªn cïng cÇu ®ã cã thÓ quay ®Òu m« men xo¾n cho c¸c trôc ra cña nã. th−êng ®−îc dïng gi÷a c¸c b¸nh xe trªn cïng mét cÇu chñ ®éng vµ còng ®−îc dïng lµm vi sai gi÷a c¸c cÇu víi vËn tèc kh¸c nhau vµ ph©n phèi m« men xo¾n ®Õn c¸c chñ ®éng. b¸nh xe ®ã • Vi sai kh«ng ®èi xøng chia m« men xo¾n cho c¸c trôc ra theo - vi sai gi÷a c¸c cÇu chñ ®éng (cßn gäi lµ vi sai trung t©m). mét tû lÖ nµo ®ã kh¸c 1. Nã ®−îc bè trÝ gi÷a c¸c cÇu chñ ®éng ®Ó ph©n phèi Nã cho phÐp c¸c b¸nh xe chñ ®éng trªn c¸c cÇu cã thÓ m« men xo¾n ra c¸c cÇu sao cho phï hîp víi tû lÖ träng l−îng b¸m trªn c¸c cÇu ®ã, quay víi nh÷ng vËn tèc kh¸c nhau vµ ph©n chia m« men nh»m n©ng cao tÝnh n¨ng ®éng lùc häc cña «t« vµ sö dông hîp lý m« men xo¾n cña ®éng c¬. xo¾n ®Õn c¸c cÇu ®ã. 7
  8. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai ph©n lo¹i: Theo kh¶ n¨ng h¹n chÕ ®é chªnh lÖch tèc ®é gi÷a ph©n lo¹i: Theo ®Æc ®iÓm kÕt cÊu c¸c trôc ra (h¹n chÕ sù tr−ît quay cña c¸c trôc ra hay lµ • vi sai b¸nh r¨ng: sö dông c¸c cÆp b¸nh r¨ng ¨n khíp (b¸nh r¨ng cña c¸c b¸nh xe chñ ®éng) cña c¸c bé vi sai trô hoÆc b¸nh r¨ng nãn). Lo¹i vi sai nµy ®−îc sö dông chñ yÕu trªn «t« hiÖn nay • vi sai cã ma s¸t trong nhá • vi sai trôc vÝt- b¸nh vÝt: sö dông bé truyÒn trôc vÝt - b¸nh vÝt. Lo¹i vi sai nµy cã ®Æc ®iÓm lµ hiÖu suÊt thÊp nªn hiÖn nay Ýt ®−îc sö • vi sai cã ma s¸t trong lín (vi sai t¨ng ma s¸t) dông trªn «t«. • vi sai cam: sö dông c¸c chi tiÕt cã bÒ mÆt cong kh«ng ®Òu (d¹ng cam) vµ c¸c con tr−ît ®Ó t¹o thµnh bé vi sai. C¸c con tr−ît cã thÓ • vi sai cã thÓ kho¸ cøng hoµn toµn. ®−îc bè trÝ h−íng trôc hoÆc h−íng kÝnh. Lo¹i vi sai nµy Ýt ®−îc sö dông trªn «t« d©n dông mµ ®−îc dïng nhiÒu trªn c¸c «t« qu©n sù cã tÝnh n¨ng ®éng lùc häc cao. • C¸c lo¹i vi sai kh¸c 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai ph©n lo¹i: Theo kh¶ n¨ng h¹n chÕ ®é chªnh lÖch tèc ®é gi÷a c¸c trôc ra (h¹n chÕ sù ph©n lo¹i: Theo c¸ch thøc ®iÒu khiÓn vi sai tr−ît quay cña c¸c trôc ra hay lµ cña c¸c b¸nh xe chñ ®éng) cña c¸c bé vi sai C¸c lo¹i vi sai h¹n chÕ tr−ît ®−îc ph©n biÖt víi nhau b»ng Vi sai cã kÕt cÊu cã kh¶ n¨ng h¹n chÕ ®é chªnh lÖch tèc ®é gi¸ trÞ cña hÖ sè khãa vi sai Kσ = Mms/M0. gi÷a c¸c trôc ra cã thÓ tù ®éng khãa hoÆc khãa c−ìng bøc. Vi sai cã ma s¸t trong nhá cã hÖ sè kho¸ vi sai Kσ = 0,05 ÷ • Lo¹i vi sai tù ®éng kho¸ ®Ó h¹n chÕ tr−ît sÏ tù ®éng t¹o ra 0,2 hÇu nh− kh«ng cã kh¶ n¨ng h¹n chÕ tr−ît quay cña c¸c trôc ra. m« men ma s¸t trong khi sù chªnh lÖch tèc ®é gi÷a hai trôc Vi sai cã ma s¸t trong lín cã hÖ sè kho¸ vi sai Kσ = 0,2 ÷ ra lín. Mét sè lo¹i vi sai h¹n chÕ ®é chªnh lÖc tèc ®é gi÷a 0,8, Vi sai cam, vi sai trôc vÝt - b¸nh vÝt vµ vi sai b¸nh r¨ng cã c¬ cÊu t¨ng ma s¸t hai trôc ra cã m« men ma s¸t tû lÖ víi ®é chªnh lÖch tèc ®é thuéc lo¹i nµy. gi÷a hai trôc ra nh− vi sai ma s¸t nhít. Vi sai cã thÓ khãa cøng hoµn toµn lµ lo¹i vi sai kh«ng cã c¬ cÊu t¨ng ma s¸t nh−ng cã c¬ cÊu khãa cøng vi sai. Khi khãa • Lo¹i vi sai kho¸ c−ìng bøc th× cÇn cã t¸c ®éng cña ng−êi cøng vi sai th× hÖ sè kho¸ vi sai cã gi¸ trÞ Kσ = 1 vµ khi ®ã ®iÒu khiÓn ®Ó kho¸ hoµn toµn vi sai. c¸c trôc ra lu«n quay cïng tèc ®é víi nhau. 8
  9. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng 1- b¸nh r¨ng vμnh chËu, - Khi hai trôc ra cña bé vi sai (hai b¸nh xe) quay cïng vËn 2,7 - ®Öm tú l−ng c¸c b¸nh tèc gèc, c¸c b¸nh r¨ng trôc ra quay ®ång bé víi nhau theo r¨ng, 3 - c¸c b¸nh r¨ng b¸n vµnh r¨ng vµ vá hép vi sai, c¸c b¸nh r¨ng hµnh tinh chØ trôc, 4- c¸c b¸nh r¨ng hμnh chuyÓn ®éng theo c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc chø kh«ng quay tinh, 5 - vá hép vi sai, quanh trôc cña nã. Khi ®ã chóng cã t¸c dông nh− nh÷ng 6 - bul«ng, 8 - trôc b¸nh r¨ng vi sai (ë ®©y cã d¹ng ch÷ thËp) c¸i nªm, nªm c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc l¹i víi nhau. M« men ®−îc truyÒn ®Õn c¸c trôc ra b»ng nhau vµ b»ng mét nöa m« men ®−îc truyÒn ®Õn vá vi sai. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng • Khi hai trôc ra cña bé vi sai quay víi c¸c vËn tèc kh¸c NÕu vËn tèc cña vá vi sai b»ng kh«ng th× hai trôc ra cã thÓ nhau, c¸c b¸nh r¨ng trôc ra quay t−¬ng ®èi víi nhau vµ c¸c quay ng−îc chiÒu nhau víi cïng gi¸ trÞ vËn tèc. b¸nh r¨ng hµnh tinh võa chuyÓn ®éng theo c¸c b¸nh r¨ng b¸n trôc võa quay quanh trôc cña nã. Tæng vËn tèc cña c¸c trôc ra b»ng 2 lÇn vËn tèc vá vi sai. Nh− vËy, trong qu¸ tr×nh phanh hÖ thèng truyÒn lùc trong khi «t« vÉn ®ang ch¹y th× cã thÓ c¸c b¸nh xe chñ ®éng sÏ • Khi ®ã, nÕu c¸c b¸nh xe vÉn cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn m« quay ng−îc chiÒu nhau, lµm ¶nh h−ëng lín ®Õn kh¶ n¨ng men truyÒn ®Õn th× m« men truyÒn ®Õn trôc quay nhanh M1 ®iÒu khiÓn h−íng chuyÓn ®éng cña «t«, ®Æc biÖt lµ cÇu chñ vµ m« men truyÒn ®Õn trôc quay chËm M2: ®éng dÉn h−íng. M1 = 0,5.(Mo - Mms); M2 = 0,5.(Mo + Mms). 9
  10. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng Vi sai b¸nh r¨ng c«n ®èi xøng • NÕu mét b¸nh xe nµo ®ã cã kh¶ n¨ng b¸m h¹n chÕ vµ chØ • §Ó t¨ng kh¶ n¨ng v−ît qua nh÷ng chç tr¬n tr−ît, ng−êi ta cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn m« men M1' < M1 th× m« men truyÒn chÕ t¹o vµ sö dông c¸c bé vi sai cã cã kh¶ n¨ng h¹n chÕ ®Õn trôc ®ã chØ b»ng M1' vµ m« men truyÒn ®Õn b¸nh xe tr−ît. TÊt nhiªn víi c¸c vi sai cã ma s¸t trong cao th× hiÖn t−îng tuÇn hoµn c«ng kia còng bÞ h¹n chÕ vµ tèi ®a lµ b»ng M1' + Mms. suÊt nhÑ gi÷a c¸c b¸nh xe th−êng xuyªn xÈy ra khi vËn tèc cña chóng kh«ng b»ng nhau. • V× vËy, nÕu mét b¸nh xe chñ ®éng n»m trªn chç ®−êng tr¬n • Khi gµi cøng vi sai th× bé vi sai kh«ng cßn t¸c dông. V× vËy tr−ît th× nã chØ cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn m« men xo¾n truyÒn chóng chØ ®−îc thùc hiÖn khi «t« ®i qua nh÷ng ®−êng tr¬n tr−ît, cã thÓ xÈy ra hiÖn rÊt nhá vµ bÞ quay tr¬n (hiÖn t−îng patinª) th× b¸nh xe kia t−îng tr−ît quay mét b¸nh xe nµo ®ã mµ th«i. Khi ra khái nh÷ng ®o¹n ®−êng xÊu còng chØ nhËn ®−îc mét m« men nhá vµ «t« cã thÓ kh«ng ®ã, cÇn ph¶i më kho¸ ®Ó vi sai ho¹t ®éng ®−îc b×nh th−êng. v−ît qua ®−îc chç ®−êng tr¬n tr−ît ®ã. 19.3. Bé vi sai 19.3. Bé vi sai Vi sai gμi khãa c−ìng bøc xøng Vi sai gμi khãa c−ìng bøc xøng • Vi sai gµi khãa c−ìng bøc cã c¬ cÊu gµi khãa riªng vµ ®−îc ®iÒu khiÓn bëi ng−êi l¸i. §èi víi nh÷ng «t« cã trang bÞ vi sai lo¹i nµy, ng−êi l¸i ph¶i tu©n thñ quy t¾c sö dông khãa vi sai ®Ó tr¸nh hiÖn t−îng mµi mßn lèp vµ tuÇn hoµn c«ng suÊt: trong nh÷ng tr−êng hîp cÇn thiÕt ng−êi l¸i sÏ ®iÒu khiÓn gµi vi sai ®Ó t¨ng tÝnh n¨ng th«ng qua cña «t« sau ®ã l¹i ®iÒu khiÓn më khãa vi sai ®Ó ®¶m b¶o ®óng ®éng häc cña c¸c b¸nh xe. §Ó b¸o cho ng−êi l¸i biÕt vi sai ®ang khãa, ng−êi ta cã thÓ bè trÝ ®Ìn b¸o khãa vi sai trªn b¶ng ®Ìn b¸o trong khoang l¸i. Lo¹i nµy ngµy nay th−êng chØ ®−îc sö dông trªn mét sè «t« t¶i lín vµ «t« chuyªn dïng. 8. C«ng t¾c ®Ìn b¸o gμi khãa vi sai, 9. VÝt h·m cμng g¹t vμo trôc tr−ît, 10. Nót ®æ dÇu, • DÉn ®éng gµi cøng vi sai cã thÓ b»ng c¬ khÝ hoÆc b»ng khÝ 11.trôc tr−ît, 12. Lß xo håi vÞ mμng sinh lùc, 13. Lß xo gi¶m chÊn, 15. Mμng sinh lùc, nÐn 16. èng dÉn khÝ nÐn, 17. §Õ ®ì mμng sinh lùc, 18. N¾p cña vá, 19. Vá cña bÇu mμng sinh lùc, 20. Cμng g¹t, 21. Vμnh r¨ng cña b¸nh r¨ng trôc ra, 22. èng r¨ng khãa vi sai. 10
  11. 19.3. BỘ VI SAI 19.3. Bé vi sai Vi sai tăng ma sát Vi sai gμi khãa c−ìng bøc xøng • Nguyªn lý lµm viÖc: • Vi sai t¨ng ma s¸t cã rÊt nhiÒu d¹ng kÕt cÊu. Nguyªn t¾c cÊu t¹o §Æc ®iÓm ®Ó t¨ng ma s¸t cho c¸c bé vi sai lµ dïng c¸c khíp ma s¸t ®Ó khi cã • Lo¹i vi sai cã thÓ kho¸ cøng c−ìng bøc nµy cã thÓ h¹n chÕ sù chuyÓn ®éng t−¬ng ®èi gi÷a c¸c b¸nh r¨ng hµnh tinh vµ c¸c trôc cña nã hoÆc chuyÓn ®éng t−¬ng ®èi gi÷a c¸c b¸nh r¨ng trôc ra tr−ît quay cña c¸c b¸nh xe rÊt tèt nh−ng cÇn cã thao t¸c ®iÒu th× khíp ma s¸t tù ®éng t¹o ra lùc ma s¸t trong néi t¹i bé vi sai. khiÓn cña ng−êi l¸i xe nªn thao t¸c ®iÒu khiÓn «t« phøc t¹p. • Sù gµi kho¸ vi sai rÊt khã thùc hiÖn khi cã sù chªnh lÖch tèc ®é gi÷a hai trôc ra cña vi sai vµ cã thÓ ph¶i ng¾t dßng c«ng suÊt cña ®éng c¬ truyÒn ®Õn vi sai hoÆc dõng «t« ®Ó cã thÓ gµi kho¸ vi sai. Do vËy khã cã thÓ tËn dông qu¸n tÝnh cña «t« ®Ó ®−a «t« ra khái chç ®−êng tr¬n tr−ît mét c¸ch dÔ dµng, nhanh chãng. Nh÷ng nh−îc ®iÓm nµy sÏ ®−îc kh¾c phôc khi sö dông vi sai tù ®éng kho¸. 1. Vμnh r¨ng bÞ ®éng cña truyÒn lùc chÝnh, 2,3. C¸c nöa vá 19.3. BỘ VI SAI 19.3. BỘ VI SAI hép vi sai, 4. C¸c b¸nh r¨ngtrôc ra, 5. C¸c b¸nh r¨ng Vi sai tăng ma sát Vi sai tăng ma sát hμnh tinh, 6. Trôc ch÷ thËp, 7,8. §Öm tú l−ng cña c¸c b¸nh r¨ng, 9. Vßng ma s¸t ngoμi, 10. Vßng ma s¸t trong. Khi c¸c trôc ra quay nhanh chËm kh¸c nhau th× c¸c b¸nh r¨ng hµnh tinh Gi÷a b¸nh r¨ng trôc ra vµ vá hép vi sai cã bè trÝ c¸c ®Üa ma s¸t. C¸c ®Üa trong quay vµ c¸c trôc cña nã tr−ît trªn c¸c bÒ mÆt v¸t vµ Ðp b¸nh r¨ng trôc ra g¾n chÆt víi c¸c b¸nh r¨ng trôc ra, c¸c ®Üa ngoµi g¾n chÆt víi vá hép vµ khi b¸nh quay chËm vÒ phÝa vá. Nh− vËy trong khíp ma s¸t xuÊt hiÖn ¸p lùc gi÷a r¨ng hµnh tinh quay th× lùc chiÒu trôc ¨n khíp cña b¸nh r¨ng hµnh tinh vµ b¸nh c¸c bÒ mÆt ma s¸t, xuÊt hiÖn m« men ma s¸t trong lín vµ vi sai tù ®éng r¨ng trôc ra sÏ t¹o nªn ¸p lùc cho khíp ma s¸t. Mét sè bé vi sai, ng−êi ta t¹o ra t¨ng ma s¸t trong cña nã. ¸p lùc gi÷a c¸c vßng ma s¸t b»ng lß xo nÐn gi÷a c¸c b¸nh r¨ng trôc ra. 11
  12. 19.3. BỘ VI SAI 19.3. BỘ VI SAI Vi sai tăng ma sát Vi sai cam dùng khớp ma sát nhớt Vi sai cam cã ma s¸t trong cao, ®−îc dïng chñ yÕu trªn c¸c xe qu©n sù cã tÝnh n¨ng c¬ ®éng cao. Vi sai cam cã lo¹i vi sai cam h−íng kÝnh vµ vi sai 1,4. C¸c b¸nh r¨ng trôc ra, cam h−íng trôc, cã lo¹i mét hay hai d·y. Nguyªn t¾c cÊu t¹o lµ trªn c¸c 2. b¸nh r¨ng hμnh tinh, 3. Trôc ra, 5. Phít dÇu, trôc ra cã c¸c bÒ mÆt cong kh«ng ®Òu (cam) t¹o nªn mét kho¶ng kh«ng 6. Vá ngoμi, 7. Vá trong, gian cã ®é réng kh«ng ®Òu gi÷a c¸c trôc ra, c¸c con ch¹y sÏ dÞch chuyÓn 8. Vßng trong cña khíp ma trong ®ã khi c¸c trôc ra quay víi vËn tèc kh¸c nhau, t¹o nªn ma s¸t trong s¸t, 9.Vßng c¸ch, lín cña vi sai. 10. Vßng ngoμi cña khíp ma s¸t, 11.Kho¶ng kh«ng chøa dÇu. Khíp ma s¸t cña nã gåm c¸c ®Üa ma s¸t ngoµi g¾n vëi vá vi sai vµ c¸c ®Üa ma s¸t trong g¾n víi mét b¸nh r¨ng trôc ra, tÊt c¶ ®−îc ng©m trong dÇu, th−êng lµ dÇu silic, ma s¸t ®−îc t¹o ra g÷a c¸c ®Üa cña khíp ma s¸t vµ chÊt láng trong khíp. 19.3. BỘ VI SAI 19.3. BỘ VI SAI Vi sai cam Vi sai bất đối xứng Vi sai bÊt ®èi xøng ®−îc dïng lµm vi sai gi÷a c¸c cÇu chñ ®éng. Khi tèc ®é c¸c trôc ra nh− nhau, m« men trªn c¸c trôc ra cña vi sai bÊt ®èi CÊu t¹o cña vi sai cam h−íng kÝnh 2 d·y nh− h×nh trªn gåm cã: C¸c vµnh cam xøng kh«ng b»ng nhau mµ ®−îc ph©n chia theo mét tû lÖ nµo ®ã tïy ngoµi vµ vµnh trong 3, 4 g¾n víi c¸c trôc ra cña bé vi sai, gi÷a chóng cã c¸c con tr−ît 2. C¸c con tr−ît ®−îc ph©n c¸ch nhau bëi vßng c¸ch 1 ®−îc chÕ t¹o liÒn víi thuéc vµo th«ng sè kÕt cÊu cña bé vi sai ®ã. V× vËy, ta cã thÓ bè trÝ ®Ó moay ¬ cña b¸nh r¨ng bÞ ®éng vµ lµ phÇn chñ ®éng cña bé vi sai. Vµnh cam trong m« men xo¾n truyÒn ®Õn c¸c c¸c b¸nh xe chñ ®éng cña c¸c cÇu t−¬ng gåm hai d·y vÊu cam, mçi d·y cã 6 vÊu vµ c¸c vÊu trªn hai d·y ®ã ®−îc bè trÝ so øng víi t¶i träng ph©n bè trªn cÇu ®ã, nh»m sö dông tèi ®a träng l−îng le nhau (c¸ch nhau nöa b−íc). Vµnh cam ngoµi chØ gåm mét d·y víi 6 cam lâm. b¸m cña «t«. 24 con tr−ît ®−îc l¾p vµo 2 d·y lç cña vßng c¸ch 1. 12
  13. 19.4. BÁN TRỤC 19.4. BÁN TRỤC Công dụng và phân loại Bán trục liền C«ng dông cña b¸n trôc lµ truyÒn m« men tõ bé vi sai ®Õn c¸c b¸nh xe chñ ®éng hay c¸c bé truyÒn lùc cuèi cïng ®Æt t¹i b¸nh xe chñ ®éng. B¸n trôc cßn cã thÓ chÞu mét phÇn t¶i träng tõ mÆt ®−êng truyÒn lªn b¸nh xe ®Ó ®ì mét phÇn träng l−îng cña «t« ph©n phèi lªn cÇu xe. Xu h−íng ngµy nay ng−êi ta B¸n trôc liÒn lµ mét trôc liÒn, mét ®Çu cã then hoa ®Ó ghÐp víi c¸c b¸nh r¨ng tr¸nh cho c¸c b¸n trôc ph¶i chÞu t¶i träng nµy. trôc ra cña bé vi sai, ®Çu kia hoÆc cã mét mÆt bÝch liÒn ®Ó l¾p víi moay¬ b¸nh xe hoÆc cã then hoa (hoÆc then) ®Ó ghÐp víi mÆt bÝch rêi hoÆc ®Ó ghÐp víi b¸nh r¨ng cña bé truyÒn lùc cuèi cïng t¹i b¸nh xe. §Ó h·m mÆt bÝch, ®Çu trôc Theo ®Æc ®iÓm kÕt cÊu th× b¸n trôc th−êng ®−îc ph©n lo¹i b¸n trôc liÒn vµ b¸n cã tiÖn ren ®Ó dïng ®ai èc h·m. Trªn trôc cßn cã c¸c gê ®Ó chÆn h·m c¸c chi trôc ghÐp. B¸n trôc liÒn ®−îc sö dông trong c¸c cÇu liÒn, hÖ thèng treo phô tiÕt l¾p ghÐp trªn nã: b¸nh r¨ng trôc ra cña vi sai, mÆt bÝch. thuéc cßn b¸n trôc ghÐp ®−îc sö dông trong c¸c cÇu rêi, hÖ thèng treo ®éc lËp. Theo ®Æc ®iÓm chÞu t¶i th× b¸n trôc ®−îc ph©n thµnh c¸c lo¹i: b¸n trôc §é dµi c¸c b¸n trôc ph¶i vµ tr¸i trªn mét cÇu cã thÓ b»ng nhau hoÆc kh¸c kh«ng gi¶m t¶i, b¸n trôc gi¶m t¶i mét nöa, b¸n trôc gi¶m t¶i 3/4 vµ b¸n trôc nhau tïy theo sù bè trÝ cña ®éng c¬ vµ hép sè. Sù dµi ng¾n kh¸c nhau cña hai gi¶m t¶i hoµn toµn. B¸n trôc ghÐp thuéc lo¹i gi¶m t¶i hoµn toµn. Thùc chÊt b¸n trôc trªn mét cÇu lµm cho ®é cøng cña c¸c b¸n trôc kh«ng ®Òu vµ khi xe cña c¸c b¸n trôc liÒn gi¶m t¶i lµ c¸ch bè trÝ c¸c æ l¨n cña b¸n trôc ®Ó c¸c æ t¨ng tèc nhanh cã thÓ dÉn ®Õn sù quay th©n xe, ®Æc biÖt lµ khi t¨ng ga ®ét ngét. l¨n chÞu c¸c t¶i träng tõ mÆt ®−êng truyÒn lªn b¸nh xe thay cho b¸n trôc 19.4. BÁN TRỤC 19.4. BÁN TRỤC Bán trục liền Bán trục liền S¬ ®å a: b¸n trôc kh«ng gi¶m t¶i. C¸c æ l¨n phÝa trong vµ phÝa ngoµi ®Òu ®−îc ®Æt S¬ ®å c: b¸n trôc gi¶m t¶i 3/4. Hai æ l¨n trªn b¸n trôc. B¸n trôc chÞu ®ñ c¸c lùc vµ ®Òu kh«ng ®Æt trªn b¸n trôc mµ ®−îc ®Æt m« men tõ mÆt ®−êng truyÒn lªn gåm: trªn dÇm cÇu vµ trªn vá vi sai. B¸n trôc Zbx, Y, Xk, Xp vµ c¸c m« men Mx, chØ chÞu c¸c t¶i träng: Mx, Mp = Xp.rbx, Y. Mp = Xp.rbx, My = Y.rbx, Mz = Zbx.b tõ mÆt ®−êng vµ tõ cÆp b¸nh r¨ng cña truyÒn S¬ ®å d: b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. lùc chÝnh. (M« men phanh t¸c dông lªn C¸c æ l¨n kh«ng ®Æt trªn b¸n trôc mµ ®Æt b¸n trôc khi phanh b»ng c¬ cÊu phanh bè trªn dÇm cÇu vµ vá vi sai. Riªng ë phÝa trÝ trªn hÖ thèng truyÒn lùc. b¸nh xe æ 2 æ l¨n ®Æt gÇn nhau. B¸n trôc S¬ ®å b: b¸n trôc gi¶m t¶i 1/2. æ l¨n nµy chØ chÞu t¶i träng: Mx, Mp. phÝa ngoµi ®−îc ®Æt trªn b¸n trôc, æ l¨n phÝa trong ®−îc ®Æt trªn vá vi sai. B¸n trôc chÞu c¸c t¶i träng: Mx, Mp = Xp.rbx, My = Y.rbx, Mz = Zbx.b, Zbx, Xk, Xp, Y. 13
  14. 19.4. BÁN TRỤC 19.4. BÁN TRỤC Bán trục liền Bán trục ghép B¸n trôc ghÐp thùc chÊt lµ mét trôc c¸c ®¨ng ®Ó ®¶m b¶o truyÒn m« men trong c¸c cÇu rêi, hÖ thèng treo ®éc lËp. NÕu lµ b¸n trôc cña cÇu xe dÉn h−íng th× nhÊt thiÕt ph¶i lµ trôc c¸c ®¨ng ®ång tèc. C¸c b¸n trôc ghÐp bao giê còng lµ b¸n trôc gi¶m t¶i hoµn toµn. GhÐp nèi gi÷a b¸n trôc liền vµ b¸nh xe. 19.4. BÁN TRỤC 19.4. BÁN TRỤC Bán trục ghép Bán trục ghép Hai b¸n trôc ghÐp trªn mét cÇu cã thÓ dµi b»ng nhau hoÆc kh¸c nhau, B¸n trôc dµi h¬n cã ®é cøng nhá h¬n nªn dao ®éng xo¾n cña trôc ®ã do ®ã ®é cøng cña chóng còng cã thÓ kh¸c nhau. B¸n trôc dµi thường cã biªn ®é lín h¬n, cã thÓ lµm cho xe chuyÓn ®éng kh«ng æn ®Þnh. V× được chÕ t¹o cã ®−êng kÝnh lín h¬n ®Ó nã cã ®é cøng t−¬ng ®−¬ng víi vËy, trªn b¸n trôc dµi cßn cã thÓ bè trÝ mét bé gi¶m chÊn xo¾n ®Ó dËp t¾t b¸n trôc ng¾n. Ng−êi ta còng cã thÓ sö dông mét trôc trung gian ®Ó hai c¸c dao ®éng ®ã, gióp cho xe chuyÓn ®éng æn ®Þnh h¬n. Bé gi¶m chÊn b¸n trôc cã ®é dµi b»ng nhau. C¸c b¸n trôc dµi b»ng nhau cßn t¹o nªn nµy ®−îc lµm thµnh mét vßng cao su g¾n liÒn trªn trôc. Khi trôc bÞ xo¾n, gãc nghiªng cña hai b¸n trôc b»ng nhau vµ do ®ã m« men lµm quay vßng cao su bÞ biÕn d¹ng vµ dËp t¾t dao ®éng. th©n xe gi¶m ®i 14
  15. 19.4. BÁN TRỤC 19.5. DẦM CẦU Cơ cấu tách / nối bán trục DÇm cÇu «t« cã c«ng dông ®ì toµn bé träng l−îng phÇn ®−îc treo cña «t« ph©n bè trªn cÇu ®ã; truyÒn c¸c ph¶n lùc ph¸t sinh gi÷a mÆt ®−êng vµ b¸nh xe lªn khung (hay th©n/vá) xe qua hÖ thèng treo. DÇm cÇu chñ ®éng (hay cßn gäi lµ vá cÇu chñ ®éng) cña c¸c cÇu liÒn cßn cã c«ng dông b¶o vÖ côm truyÒn lùc chÝnh, vi sai vµ b¸n trôc khái bÞ bÈn vµ gi÷ dÇu mì b«i tr¬n cho chóng. ë «t« nhiÒu cÇu chñ ®éng, đÓ h¹n chÕ sự tæn hao c«ng suÊt cña ®éng c¬ vµ sự mµi mßn chi tiÕt ng−êi ta th−êng bè trÝ c¬ cÊu kho¸ ®Çu b¸n trôc hoặc c¬ cÊu t¸ch/nèi b¸n trôc Trong cÇu rêi, hÖ thèng treo ®éc lËp th× kh«ng cã dÇm cÇu mµ chØ cã Mét b¸n trôc ®−îc chÕ t¹o thµnh 2 ®o¹n trôc, nèi víi nhau b»ng mét èng nèi c¸c ®ßn cña hÖ thèng treo. Ngoµi c«ng dông truyÒn c¸c phản lùc gi÷a cã then hoa trong. èng nèi nµy cã thÓ dÞch tr−ît trªn mét ®o¹n trôc nhê then hoa, vµ ®−îc ®iÒu khiÓn tù ®éng b»ng mét bÇu ch©n kh«ng. Khi gµi hép ph©n b¸nh xe vµ mÆt ®−êng lªn khung (hay vá) xe, nã còng cßn cã c«ng dông phèi ®Ó chuyÓn cÇu chñ ®éng phô thµnh cÇu chñ ®éng th× bÇu ch©n kh«ng ®−îc ®ì träng l−îng phÇn kh«ng ®−îc treo ph©n bè lªn cÇu. cÊp ch©n kh«ng, nã t¹o lùc vµ ®Èy èng nèi vµo nèi hai ®o¹n trôc l¹i víi nhau. Khi ng−êi l¸i gµi më cÇu thµnh cÇu bÞ ®éng th× bÇu ch©n kh«ng l¹i dÞch èng nèi vÒ, t¸ch hai ®o¹n trôc ®ã ®Ó chóng cã thÓ quay tù do víi nhau. 19.5. DẦM CẦU 19.5. DẦM CẦU Theo ®Æc ®iÓm kÕt cÇu cña dÇm cÇu th× dÇm cÇu ®−îc ph©n biÖt thµnh lo¹i dÇm cÇu liÒn vµ lo¹i dÇm cÇu ghÐp (cßn gäi lµ dÇm cÇu c¾t). DÇm cÇu liÒn lµ dÇm cÇu ®−îc chÕ t¹o thµnh mét khèi cßn dÇm cÇu ghÐp ®−îc chÕ t¹o thµnh hai nöa bªn ph¶i vµ bªn tr¸i sau ®ã ®−îc ghÐp víi nhau b»ng c¸c bu l«ng. DÇm cÇu bÞ ®éng cã hÖ thèng treo phô thuéc lµ dÇm cÇu liÒn. Mét sè dÇm cÇu chñ ®éng lµ dÇm cÇu ghÐp ®Ó dÔ th¸o l¾p bé truyÒn lùc chÝnh vµ vi sai. DÇm cÇu chñ ®éng liÒn ph¶i cã n¾p ®Ò cã thÓ th¸o l¾p côm truyÒn lùc chÝnh vµ vi sai. §Ó t¨ng ®é cøng v÷ng c¸c dÇm cÇu chñ ®éng cßn ®−îc lµm c¸c g©n t¨ng cøng bªn ngoµi vµ bªn trong. DÇm cÇu liÒn cã thÓ ®−îc chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p ®óc, b»ng ph−¬ng ph¸p rÌn dËp hoÆc ph−¬ng ph¸p hµn. DÇm cÇu chÕ t¹o b»ng ph−¬ng ph¸p rÌn dËp cã ®Æc ®iÓm lµ träng l−îng bÐ, chÕ t¹o ®¬n gi¶n vµ rÎ tiÒn h¬n nh−ng ®é cøng v÷ng l¹i kÐm h¬n. 15
  16. 19.6. CẦU DẪN HƯỚNG 19.6. CẦU DẪN HƯỚNG CÇu dÉn h−íng cã thÓ lµ chñ ®éng hoÆc bÞ ®éng. §èi víi cÇu chñ ®éng dÉn h−íng th× ngoµi c«ng dông cña cÇu chñ ®éng, nã cßn cã c«ng dông cña cÇu dÉn h−íng. CÇu bÞ ®éng dÉn h−íng cã c«ng dông ®ì träng l−îng cña «t« ph©n bè lªn nã, tiÕp nhËn c¸c ph¶n lùc tõ mÆt ®−êng t¸c dông lªn b¸nh xe vµ truyÒn nã lªn khung (vá) th«ng qua hÖ thèng treo. Thªm vµo ®ã nã cßn kÕt hîp víi hÖ thèng l¸i ®Ó ®iÒu khiÓn h−íng chuyÓn ®éng cña «t«. CÊu t¹o cña cÇu chñ ®éng dÉn h−íng gåm cã truyÒn lùc chÝnh, vi sai, c¸c b¸n trôc nh− cÇu chñ ®éng b×nh th−êng. Tuy nhiªn, b¸n trôc ph¶i lµ b¸n trôc ghÐp vµ lµ trôc c¸c ®¨ng ®ång tèc ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c b¸nh xe dÉn h−íng cã thÓ quay ®−îc trong hai mÆt ph¼ng vu«ng gãc víi nhau, ®¶m b¶o võa truyÒn ®−îc m« men l¹i võa ®iÒu khiÓn h−íng chuyÓn ®éng cña «t«. 19.6. CẦU DẪN HƯỚNG 19.6. CẦU DẪN HƯỚNG CÊu t¹o cña cÇu bÞ ®éng dÉn h−íng a) hÖ thèng treo phô thuéc, b) hÖ thèng treo ®éc lËp 1 - dÇm cÇu bÞ ®éng, 2 - ngâng trôc b¸nh xe dÉn h−íng, 3 - moay-¬ b¸nh xe, 4 - ®ßn ngang hÖ thèng treo, 5,6-c¸c khíp cÇu, A - trô ®øng (vμ trô ®øng giả t−ëng) 16

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản