Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG ĐẰNG

Chia sẻ: meocondoibung

HOÀNG ĐẰNG (黄藤) Radix et Caulis Fibraurea Tên khác: Hoàng liên đằng, Dây vàng giang, Nam hoàng liên. Tên khoa học: Vị thuốc là thân già và rễ phơi khô của cây Hoàng đằng (Fibraurea recisa Pierre hay F. tinctoria Lour.), họ Tiết dê (Menispermaceae). Mô tả: Cây: Dây leo to có rễ và thân già màu vàng. Lá mọc so le, dài 9-20cm, rộng 410cm, cứng, nhẵn; phiến lá bầu dục, đầu nhọn, gốc lá tròn hay cắt ngang, có ba gân chính rõ, cuống dài, hơi gần trong phiến, phình lên ở hai đầu. Hoa nhỏ, màu vàng lục, đơn tính,...

Nội dung Text: Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG ĐẰNG

Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG
ĐẰNG




Vị thuốc Hoàng đằng
Cây Hoàng đằng




HOÀNG ĐẰNG (黄藤)
Radix et Caulis Fibraurea



Tên khác: Hoàng liên đằng, Dây vàng giang, Nam hoàng liên.


Tên khoa học: Vị thuốc là thân già và rễ phơi khô của cây Hoàng đằng
(Fibraurea recisa Pierre hay F. tinctoria Lour.), họ Tiết dê (Menispermaceae).
Mô tả:


Cây: Dây leo to có rễ và thân già màu vàng. Lá mọc so le, dài 9-20cm, rộng 4-
10cm, cứng, nhẵn; phiến lá bầu dục, đầu nhọn, gốc lá tròn hay cắt ngang, có ba
gân chính rõ, cuống dài, hơi gần trong phiến, phình lên ở hai đầu. Hoa nhỏ, màu
vàng lục, đơn tính, khác gốc, mọc thành chuỳ dài ở kẽ lá đã rụng, phân nhánh hai
lần, dài 30-40cm. Hoa có lá đài hình tam giác; hoa đực có 6 nhị, chỉ nhị hơi hẹp và
dài hơn bao phấn; hoa cái có 3 lá noãn. Quả hạch hình trái xoan, khi chín màu
vàng. Mùa hoa tháng 5-7.


Dược liệu: Những đoạn thân và rễ hình trụ thẳng hoặc hơi cong, dài 10 - 30 cm,
đường kính 1 - 3 cm, có khi tới 10 cm. Mặt ngoài màu nâu có nhiều vân dọc và
sẹo của cuống lá (đoạn thân) hay sẹo của rễ con (đoạn rễ). Mặt cắt ngang có màu
vàng gồm 3 phần rõ rệt: phần vỏ hẹp, phần gỗ có những tia ruột xếp thành hình
nan hoa bánh xe, phần ruột ở giữa tròn và hẹp; thể chất cứng, khó bẻ gãy, vị đắng.


Bộ phận dùng: Vị thuốc là thân già và rễ phơi khô của cây Hoàng đằng
(Fibraurea recisa Pierre hay F. tinctoria Lour.)


Phân bố: Cây của vùng Đông Dương và Malaixia, mọc hoang ở ven rừng nơi ẩm
mát vùng núi, gặp nhiều từ Nghệ An vào tới các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam
bộ.


Thu hái: rễ và thân cây vào tháng 8-9, cạo sạch lớp bần bên ngoài, chặt từng
đoạn, phơi khô hay sấy khô.


Thành phần hoá học: Alcaloid (3%), chủ yếu là palmatin 1-3,5% ngoài ra còn có
jatrorrhizin, columbamin và berberin.
Công năng: Thanh nhiệt, tiêu viêm, sát trùng. Palmatin có tác dụng ức chế đối với
các vi khuẩn đường ruột.


Công dụng: Làm giảm viêm, chữa viêm ruột, viêm bàng quang, viêm gan, đau
mắt, mụn nhọt, sốt nóng, kiết lỵ, hồi hộp, mất ngủ. Làm nguyên liệu chiết
palmatin.


Cách dùng, liều lượng: Ngày 6-12g, dạng thuốc sắc.


Bài thuốc:


1. Chữa viêm đường tiết niệu, viêm gam virus, viêm âm đạo, bạch đới, viêm tai
trong và hội chứng lỵ: Hoàng đằng, Mộc thông, Huyết dụ, mỗi vị 10-12g, sắc
uống.


2. Viêm tai có mủ: Bột Hoàng đằng 20g trộn với phèn chua 10g, thổi dần vào tai
ngày 2-3 lần.


3. Mắt sưng đỏ hoặc có màng: Hoàng đằng 4g, phèn chua chút ít, tán nhỏ, chưng
cách thuỷ gạn lấy nước trong mà nhỏ mắt. Hoặc dùng bột palmatin chlorhydrat
pha chế thành thuốc nước để nhỏ mắt. Có khi người ta phối hợp Hoàng đằng với
Hoàng liên nấu thành thuốc chữa đau mắt.


4. Người ta còn dùng bột Hoàng đằng và cao Mức hoa trắng, hoặc phối hợp cao
Hoàng đằng và cao Cỏ sữa lá lớn làm thuốc viên chữa kiết lỵ.


Kiêng kỵ: Bệnh thuộc hàn không nên dùng.
Chú ý: Một số tỉnh miền núi phía nam sử dụng thân cây Cyclea bicristata (Girff.)
Diels., họ Tiết dê với tên gọi Hoàng đằng hay Hoàng đằng lá to. Cây này có thành
phần hoá học, công dụng tương tự Hoàng đằng.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản