Chế biến và bảo quản nông sản - phần thiết bị và máy móc

Chia sẻ: vanthang122141

Sản xuất lương thực tập trung ở qui mô hộ gia đình với diện tích đất canh tác nhỏ và các khâu canh tác cũng như các hoạt động sau thu hoạch chủ yếu vẫn theo phương pháp truyền thống.

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Chế biến và bảo quản nông sản - phần thiết bị và máy móc

Ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn NN vµ n«ng th«n Qu¶ng Ng·i - RUDEP
ViÖn c¬ ®iÖn n«ng nghiÖp vµ c«ng nghÖ sau thu ho¹ch - VIAEP




ChÕ biÕn vµ b¶o qu¶n n«ng s¶n
(PhÇn thiÕt bÞ vµ m¸y mãc)




Qu¶ng Ng·i, 2004
Môc lôc
Trang

Lêi giíi thiÖu ............................................................................. 2


C«ng cô tÏ ng« ............................................................................................. 3
1. èng tÏ ng« ®¬n gi¶n OTN-20........................................................................................ 3
2. C«ng cô tÏ ng« quay tay (TNQT) ................................................................................. 4

C«ng cô vµ m¸y nghiÒn h¹t .......................................................................... 6
1. M¸y nghiÒn ND - 200 .................................................................................................. 7
2. C«ng cô nghiÒn quay tay NQT-20 ................................................................................ 8

Ph−¬ng ph¸p lµm kh«, lµm s¹ch vµ b¶o qu¶n n«ng s¶n ............................ 9
1. Ph−¬ng ph¸p lµm kh« .................................................................................................. 9
1.1 LÒu sÊy ®èi l−u BS-4-6 ........................................................................................... 9
1.2 M¸y sÊy n«ng s¶n ®¬n gi¶n SH1-200. ................................................................ 10
2. c«ng cô lµm s¹ch h¹t ................................................................................................. 13
3. b¶o qu¶n h¹t trong thïng chøa ®¬n gi¶n.................................................................... 13
3.1 Thïng chøa ®¬n gi¶n ........................................................................................... 15
3.2 ThiÕt bÞ b¶o qu¶n n«ng s¶n CCT-2 ..................................................................... 15

B¬m n−íc giÕng s©u th¨ng long - unicep-viae ...................................... 17


C«ng cô th¸i l¸t s¾n .................................................................................... 21
1. C«ng cô th¸i l¸t s¾n quay tay ..................................................................................... 21
2. C«ng cô th¸i l¸t s¾n d¹p ch©n .................................................................................... 22




1
Lêi giíi thiÖu

Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi, s¶n xuÊt l−¬ng thùc n−íc ta ®· ®¹t ®−îc nh÷ng
thµnh tùu næi bËt. Tõ mét n−íc thiÕu l−¬ng thùc, ViÖt Nam ®· trë thµnh n−íc xuÊt khÈu g¹o
lín trªn thÕ giíi.

S¶n xuÊt l−¬ng thùc chñ yÕu tËp trung ë qui m« hé gia ®×nh víi diÖn tÝch ®Êt canh
t¸c nhá vµ c¸c kh©u canh t¸c còng nh− c¸c ho¹t ®éng sau thu ho¹ch chñ yÕu vÉn theo
ph−¬ng ph¸p truyÒn thèng cïng víi nh÷ng bÊt cËp vÒ c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ trong c¸c kh©u
kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh thu ho¹ch vµ sau thu ho¹ch g©y ra nh÷ng tæn thÊt lín c¶ vÒ l−îng
vµ chÊt. Mét sè tµi liÖu ®· c«ng bè tû lÖ tæn thÊt sau thu ho¹ch cña thãc tõ 16% trë lªn. §Ó
gi¶m tæn thÊt sau thu ho¹ch vµ gi¶m c−êng ®é lao ®éng cña ng−êi n«ng d©n, mét sè c«ng
cô vµ m¸y mãc ®· ®−îc c¸c ViÖn nghiªn cøu vµ c¸c c¬ së chÕ t¹o chuyÓn giao vµo s¶n
xuÊt. Tuy vËy, c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ cßn ë møc rÊt h¹n hÑp do ng−êi lao ®éng thiÕu th«ng
tin, hiÓu biÕt vµ kh¶ n¨ng mua s¾m, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c hé nghÌo ë vïng miÒn nói, vïng
s©u, vïng xa vµ c¸c h¶i ®¶o.

Víi tiªu chÝ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo cho tØnh Qu¶ng Ng·i, C¬ quan Ph¸t triÓn Quèc tÕ
óc (AusAID) ®· tµi trî mét kho¶n kinh phÝ lín cho TØnh. Ban Qu¶n lý Ch−¬ng tr×nh Ph¸t
triÓn N«ng th«n Qu¶ng Ng·i (RUDEP) ®· tiÕp nhËn vµ triÓn khai kho¶n viÖn trî nµy tõ n¨m
2001.

Trong mÊy n¨m qua RUDEP ®· mêi nhiÒu ®oµn t− vÊn vÒ c¸c lÜnh vùc liªn quan
®Õn Qu¶ng Ng·i ®Ó kh¶o s¸t, gióp ®ì ch−¬ng tr×nh thùc hiÖn mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Trong
c¸c lÜnh vùc nµy cã mét phÇn vÒ trang bÞ c«ng nghÖ, m¸y mãc vµ thiÕt bÞ nh»m gi¶m tæn
thÊt sau thu ho¹ch, gi¶m nhÑ c−êng ®é lao ®éng vµ n©ng cao ®êi sèng cña ng−êi lao ®éng.

Cuèn Sæ tay nhá nµy giíi thiÖu mét sè c«ng cô, m¸y mãc vµ thiÕt bÞ do ViÖn C¬
®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch (VIAEP) nghiªn cøu, thiÕt kÕ, chÕ t¹o hoÆc
tuyÓn chän ®Ó cung cÊp cho Ch−¬ng tr×nh. Cuèn Sæ tay sÏ cã Ých cho C¸n bé Ph¸t triÓn
HuyÖn, c¸n bé khuyÕn n«ng tuyªn truyÒn vµ phæ biÕn c¸c th«ng tin trong c«ng t¸c khuyÕn
n«ng, gióp cho hé n«ng d©n lùa chän mua s¾m, vËn hµnh vµ b¶o d−ìng m¸y vµ thiÕt bÞ
thu ho¹ch vµ sau thu ho¹ch.

Cuèn Sæ tay nµy chØ mang tÝnh chÊt tham kh¶o vµ còng kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng
thiÕu sãt. RÊt mong ®éc gi¶ th«ng c¶m vµ ®ãng gãp ý kiÕn.




NguyÔn Th¸i §−êng
ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ
Sau thu ho¹ch (VIAEP)




2
C«ng cô tÏ ng«
Trong những năm gần đây, nhiÒu gièng ng« lai cã n¨ng suÊt cao đã được ứng dụng
vµo s¶n xuÊt, đồng thời diÖn tÝch gieo trång vµ n¨ng suÊt ng« cũng kh«ng ngõng t¨ng lªn.
Ng« hµng ho¸ ®· vµ ®ang ®−îc ph¸t triÓn nªn c¸c kh©u s¶n xuÊt còng cÇn ph¶I ®−îc c¬
giíi ho¸, nhÊt lµ kh©u t¸ch h¹t. V× vËy, c¸c nhµ nghiªn cøu ë c¸c ViÖn nghiªn cøu, Tr−êng
®¹i häc vµ c¸c nhµ m¸y chÕ t¹o cña ngµnh n«ng nghiÖp ®· bÒn bØ nghiªn cøu, chÐp mÉu,
c¶i tiÕn nhiÒu lo¹i c«ng cô, m¸y tÏ ng« ®Ó øng dông vµo s¶n xuÊt. ViÖn C¬ ®iÖn n«ng
nghiÖp ®· nghiªn cøu thiÕt kÕ èng tÏ ng«, c«ng cô tÏ ng« quay tay cã n¨ng suÊt 50÷80 kg
h¹t/giê. Nh÷ng c«ng cô nµy rÊt phï hîp víi c¸c hé n«ng d©n miÒn nói, nh÷ng vïng ®Êt
chËt ng−êi ®«ng vµ cã diÖn tÝch trång ng« kh«ng lín. §èi víi c¸c vïng trång nhiÒu ng«, c¸c
lo¹i m¸y ch¹y b»ng ®éng c¬ cã thÓ ¸p dông ®Ó n¨ng cao n¨ng suÊt vµ ®¶m b¶o tÏ h¹t
nhanh ®Ó kÞp ph¬I hoÆc sÊy kh« nh»m gi¶m thiÓu tèi ®a nÊm mèc. Trong cuèn sæ tay nhá
nµy chóng ta chØ quan t©m tíi c¸c c«ng cô ®¬n gi¶n ®Ó h−íng dÉn cho ®ång bµo d©n téc
c¸c vïng nói cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n ch−a trang bÞ ®−îc c¸c lo¹i m¸y ch¹y b»ng ®éng c¬.

1. èng tÏ ng« ®¬n gi¶n OTN-20
Trªn c¬ së kÕt qu¶ kh¶o s¸t c¸c th«ng sè c¬ b¶n vÒ kÝch th−íc b¾p ng«: ®−êng kÝnh
b¾p ng« cßn nguyªn h¹t (30-55 mm) vµ ®−êng kÝnh lâi ng« sau khi t¸ch h¹t (25-35mm)
èng tÏ ng« ®−îc thiÕt kÕ vµ chÕ t¹o ®Ó øng dông cho c¸c hé gia ®×nh trång ng« víi s¶n
l−îng Ýt vµ còng lµ tËn dông tèi ®a thêi gian cã n¾ng ®Ó ph¬i.
C«ng cô cã thÓ do n«ng d©n tù chÕ t¹o. Cã 2 mÉu nh− sau:
MÉu 1: Xem h×nh vÏ d−íi ®©y.




MÉu 2 – OTN-20:
VËn dông nguyªn lý tÏ ng« cæ truyÒn cña n«ng d©n (t¸ch h¹t b»ng ngãn tay), èng tÏ
ng« OTN-20 ®−îc thiÕt kÕ b»ng h×nh trô rçng, phÝa trong cã 4 thanh r¨ng l¾p cè ®Þnh vµo
èng theo h−íng xuyªn t©m víi kho¶ng c¸ch b»ng nhau.




3
§Æc tÝnh kü thuËt cña èng tÏ ng« ®¬n gi¶n OTN-20
N¨ng suÊt, kg/h 20
ChiÒu dµi èng h×nh trô rçng, mm 60
§−êng kÝnh trong cña èng, mm 58
§−êng kÝnh tíi ®Ønh c¸c thanh r¨ng, mm:
®Çu to 35
®Çu nhá 25
ChiÒu dµi thanh r¨ng, mm 30

VËt liÖu chÕ t¹o èng tÏ ng« cã thÓ lµm b»ng kim lo¹i cã ®é dµy 1 mm, nh−ng còng cã
thÓ lµm b»ng èng tre, èng nøa cã l¾p r¨ng b»ng gç.
C¸ch sö dông èng tÏ ng«: cã thÓ xoay b»ng tay, quay b»ng tay quay hoÆc ®¹p ch©n.
Xoay b»ng tay: Tay tr¸i cÇm èng tÏ ng« tay ph¶i cÇm b¾p ng« ®−a vµo èng tÏ, 2 tay
xoay ng−îc chiÒu nhau ®Ó t¸ch h¹t ra. N¨ng suÊt cã thÓ ®¹t 20 kg/giê (ng« h¹t).
TÏ ng« b»ng tay quay: èng tÏ ng« ®−îc l¾p vµo mét tay quay, tay tr¸i ®−a b¾p ng«
vµo èng, tay ph¶i quay. N¨ng suÊt ®¹t 30-35 kg/giê.
TÏ ng« ®¹p ch©n: èng tÏ ng« ®−îc l¾p vµo ®Çu trôc guång tuèt lóa ®¹p ch©n, n¨ng
suÊt ®¹t 40-50 kg/giê
èng tÏ ng« OTN-20 cã kÕt cÊu rÊt ®¬n gi¶n, dÔ chÕ t¹o, vËt liÖu dÔ kiÕm, dÔ sö dông,
tËn dông ®−îc lao ®éng ë mäi løa tuæi phï hîp víi tËp qu¸n, quy m« s¶n xuÊt ng« ph©n
t¸n ë nhiÒu vïng ®ång b»ng vµ miÒn nói.

2. C«ng cô tÏ ng« quay tay (TNQT)




C«ng cô tÏ ng« quay tay ®−îc ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp thiÕt kÕ vµ chÕ t¹o theo
mÉu cña n−íc ngoµi (tõ 1991). HiÖn nay nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt c¬ khÝ ®· chÕ t¹o hµng lo¹t
víi sè l−îng lín ®Ó phôc vô s¶n xuÊt. C«ng cô tÏ ng« quay tay cã kÕt cÊu ®¬n gi¶n, dÔ chÕ
t¹o, gi¸ thµnh rÎ, phï hîp víi quy m« s¶n xuÊt hé gia ®×nh ë c¸c tØnh miÒn nói vµ ®ång
b»ng kh«ng chuyªn canh ng«.
CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc
Bé phËn lµm viÖc chÝnh cña c«ng cô tÏ ng« lµ ®Üa tÏ cã c¸c r¨ng nhän, phÇn h×nh
c«n ®−îc Ðp vµo ®Üa b»ng lß xo (xem h×nh). Khi lµm viÖc, c¸c r¨ng trªn ®Üa chµ x¸t vµo b¾p


4
ng« vµ t¸ch h¹t ng« khái b¾p, b¾p ng« quay quanh trôc cña nã vµ chuyÓn ®éng ®Þnh tiÕn
tõ miÖng phÔu xuèng phÝa d−íi. Sau khi t¸ch khái b¾p h¹t r¬i xuèng phia d−íi, cßn lâi di
chuyÓn sang ngang so víi trôc phÔu vµ r¬i ra ngoµi nhê mét c¬ cÊu ®Æc biÖt.

C¸ch sö dông
§Ó thuËn tiÖn khi thao t¸c sö dông, c«ng cô tÏ ng« cÇn ®−îc b¾t chÆt vµo mét c¸i gi¸
b»ng 2 bul«ng M8.
C¸ch thao t¸c: Tay ph¶i quay ®Üa, tay tr¸i th¶ tõng b¾p ng« vµo miÖng phÔu. L−u ý,
®−a ®Çu nhá b¾p ng« vµo tr−íc, b¾p ng« sÏ dÔ tho¸t h¬n. Cã thÓ ®iÒu chØnh ®é c¨ng lß xo
Ðp phÔu vµo ®Üa b»ng c¸ch níi láng hoÆc xiÕt ®ai èc M8 (tai hång), t¨ng ®é Ðp cña lß xo
cho ®Õn khi tÏ kh«ng cßn sãt h¹t trªn lâi th× dõng l¹i.

§Æc tÝnh kü thuËt
Ng« b¾p kh«ng bÑ ®· ®−îc ph¬i tõ 1-2 n¾ng (®é Èm h¹t trªn b¾p < 20%).
N¨ng suÊt, kg h¹t/giê 80
Träng l−îng, kg 7,5
Sè ng−êi thao t¸c 1
KÝch th−íc chung (D×R×C), mm 400x400x200


§Þa chØ liªn hÖ: * ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch
102/54, §−êng Tr−êng Chinh, Ph−¬ng Mai, §èng §a- Hµ Néi.
§T: (04) 8689724 - 8695635, Fax: (04) 8689131
E-mail: viae@fpt.vn




5
C«ng cô vµ m¸y nghiÒn h¹t

Trong s¶n xuÊt vµ chÕ biÕn, m¸y nghiÒn h¹t chñ yÕu dïng ®Ó nghiÒn c¸c lo¹i
nguyªn liÖu phôc vô chÕ biÕn thøc ¨n ch¨n nu«i. MÊy n¨m gÇn ®©y, ngµnh ch¨n nu«i ë
ViÖt nam cã tèc ®é t¨ng tr−ëng t−¬ng ®èi m¹nh. Thøc ¨n ch¨n nu«i s¶n xuÊt theo ph−¬ng
ph¸p c«ng nghiÖp míi ®¸p øng ®−îc 22 - 25%. Nhu cÇu thøc ¨n ch¨n nu«i ®Õn n¨m 2005
lµ kho¶ng 14 -15 triÖu tÊn/n¨m. Nh− vËy, nhu cÇu ®èi víi m¸y nghiÒn trong thêi gian tíi
còng rÊt lín.
CÊu t¹o
Trong d©y chuyÒn chÕ biÕn thøc ¨n ch¨n nu«i, c«ng ®o¹n nghiÒn ®ãng vai trß rÊt quan
träng, bëi nã ¶nh h−ëng lín ®Õn chÊt l−îng s¶n phÈm vµ tiªu hao nhiÒu n¨ng l−îng (chiÕm
40 - 50% tæng n¨ng l−îng tiªu thô).
M¸y nghiÒn bóa lµ lo¹i dïng phæ biÕn nhÊt hiÖn nay. M¸y th−êng cã c¸c bé phËn: phÔu
cÊp liÖu, roto nghiÒn, buång nghiÒn vµ khung bÖ.
- Roto nghiÒn bao gåm trôc, c¸c ®Üa nghiÒn, chèt bóa vµ bóa nghiÒn.
- Buång nghiÒn bao gåm th©n buång, sµng vµ khung ®ì sµng. KÕt cÊu buång nghiÒn
thiÕt kÕ ®¶m b¶o kh©u th¸o, l¾p sµng ®−îc thùc hiÖn dÔ dµng.
Nguyªn t¾c ho¹t ®éng
Nguyªn liÖu tõ phÔu ®−îc cÊp tõ tõ vµo trong buång nghiÒn. T¹i ®©y, nguyªn liÖu ®−îc
nghiÒn nhá d−íi t¸c ®éng va ®Ëp cña bóa nghiÒn. Khi vì ®Õn ®é nhá cÇn thiÕt, nguyªn liÖu
tho¸t khái buång nghiÒn qua l−íi sµng, nguyªn liÖu to cßn l¹i tiÕp tôc ®−îc nghiÒn nhá
trong buång nghiÒn. §é nhá cña s¶n phÈm nghiÒn ®−îc ®iÒu chØnh b»ng c¸ch thay l−íi
sµng cã kÝch th−íc thÝch hîp
C¸ch sö dông
C¸c b−íc chuÈn bÞ:
V× m¸y nghiÒn cã tèc ®é quay cña roto rÊt lín, do vËy tr−íc khi vËn hµnh cÇn:
- KiÓm tra tÊt c¶ c¸c bul«ng, ®ai èc, nhÊt lµ c¸c bul«ng b¾t gèi ®ì, ®éng c¬. NÕu láng
ph¶i xiÕt chÆt l¹i;
- Dïng tay quay roto nghiÒn xem cã va ch¹m vµo thµnh hoÆc sµng kh«ng. NÕu cã
v−íng m¾c ph¶i t×m nguyªn nh©n vµ c¸ch kh¾c phôc;
- KiÓm tra d©y ®ai, nÕu chïng ph¶i c¨ng thªm;
- KiÓm tra nguån ®iÖn xem cã bÞ mÊt pha vµ cã ®ñ ®iÖn ¸p kh«ng. NÕu lµ ®éng c¬ næ,
kiÓm tra l−îng nhiªn liÖu, n−íc lµm m¸t trong c¸c thïng vµ l−îng dÇu b«i tr¬n trong
m¸y.
- §Þnh kú tra mì vµo hai gèi ®ì cña roto;
- Mäi söa ch÷a, thay thÕ phô tïng chØ ®−îc thùc hiÖn khi m¸y dõng.
VËn hµnh m¸y nghiÒn theo tr×nh tù sau:
- §ãng ®iÖn, kiÓm tra chiÒu quay cña roto;
- Khi ®óng chiÒu quay, ®Ó m¸y nghiÒn ch¹y kh«ng t¶i 40 - 50 gi©y;

6
- Tõ tõ më van ®Ó cÊp nguyªn liÖu vµo buång nghiÒn. NÕu kh«ng cã ®ång hå Ampe th×
ph¶i nghe tiÕng m¸y. Khi m¸y qu¸ t¶i, tiÕng m¸y nghe kh«ng b×nh th−êng vµ tèc ®é
quay cña roto gi¶m ®i.
- Trong qu¸ tr×nh vËn hµnh, nÕu bÞ dÞ vËt lµ kim lo¹i r¬i vµo buång nghiÒn, ph¶i dõng
m¸y l¹i vµ lÊy dÞ vËt ra ®Ó tr¸nh kh«ng lµm r¸ch sµng;
- §é nhá cña s¶n phÈm nghiÒn ®−îc ®iÒu chØnh b»ng viÖc thay l−íi sµng.

1. m¸y nghiÒn Nd - 200




§Æc tÝnh kü thuËt
ND – 200
M· hiÖu
N¨ng suÊt, kg/giê 200
C«ng suÊt l¾p ®Æt, kW 5,5
Tèc ®é roto, Vg/ph 4.500
KÝch th−íc buång nghiÒn, mm:
- BÒ réng 150
- §−êng kÝnh 350
KÝch th−íc bóa nghiÒn, mm 40 x 110
KÝch th−íc sµng, mm:
ChiÒu dµI 500
ChiÒu réng 150
Khèi l−îng m¸y, kg 75
KÝch th−íc m¸y (DxRxC), m 0,7x0,5x0,85

§Þa chØ liªn hÖ: * C«ng ty c¬ khÝ Nam Hång

Km6 ®−êng b¾c Th¨ng Long-Néi Bµi
(X· Nam Hång- HuyÖn §«ng Anh- Hµ Néi)
§T: (04) 8832623 Fax: (04) 8832096

* ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch
102/54, §−êng Tr−êng Chinh, Ph−¬ng Mai, §èng §a- Hµ Néi.
§T: (04) 8689724 - 8695635, Fax: (04) 8689131
E-mail: viae@fpt.vn



7
2. C«ng cô nghiÒn quay tay NQT-20

CÊu t¹o vµ ph¹m vi øng dông

NghiÒn ng« quay tay NQT-20 cã cÊu t¹o gåm: Ch©n ®Õ b»ng gang hoÆc s¾t. Buång
nghiÒn b»ng gang. Trªn trôc xuyªn qua buång nghiÒn cã l¾p r¸p tay quay, bé phËn ®iÒu
chØnh ®é nhá cña s¶n phÈm, ®Üa nghiÒn vµ b¸nh ®µ b»ng gang nh»m t¨ng thªm qu¸n tÝnh
trong lóc lµm viÖc ®Ó gi¶m nhÑ lùc quay cho ng−êi sö dông. PhÝa trªn buång nghiÒn cã
phÔu n¹p nguyªn liÖu cßn phÝa d−íi cã m¸ng ra phÈm.
C«ng cô cã thÓ dïng trong c¸c gia ®×nh ë trung du, ®åi nói ®Ó chÕ biÕn h¹t n«ng s¶n
phôc vô b÷a ¨n gia ®×nh hoÆc ch¨n nu«i gia sóc.
Nguyªn lý lµm viÖc vµ c¸ch sö dông
Khi ®Üa nghiÒn trong buång nghiÒn quay, nhê lùc quay truyÒn tõ tay quay, nguyªn liÖu
trong buång nghiÒn sÏ bÞ chµ x¸t vµo thµnh buång nghiÒn vµ ®Üa nªn bÞ vì ra tõng m¶nh
nhá. §é nhá cña nguyªn liÖu ®−îc ®iÒu chØnh nhê mét bé phËn l¾p r¸p trªn trôc nghiÒn.
Khi ®· ®−îc nghiÒn nhá, sÈn phÈm tho¸t ra ngoµi qua m¸ng phÝa d−íi buång nghiÒn.
Tr−íc khi cho nguyªn liÖu vµo nghiÒn cÇn kiÓm tra kü xem cã vËt l¹ g× r¬i vµo phÔu
n¹p kh«ng, sau ®ã quay khëi ®éng nhiÒu vßng ®Ó b¸nh ®µ cã qu¸n tÝnh råi míi ®æ nguyªn
liÖu vµo.
Sau khi sö dông ph¶i ®Ëy phÔu n¹p ®Ó tr¸nh c¸c vËt l¹ r¬i vµo buång nghiÒn.




§Æc tÝnh kü thuËt

12 ÷ 20
N¨ng suÊt, kg/h
0,5 ÷ 4,0
§é nhá s¶n phÈm, mm
Khèi l−îng m¸y, kg 60


§Þa chØ liªn hÖ: * ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch
102/54, §−êng Tr−êng Chinh, Ph−¬ng Mai, §èng §a- Hµ Néi.
§T: (04) 8689724 - 8695635, Fax: (04) 8689131
E-mail: viae@fpt.vn


8
Ph−¬ng ph¸p lµm kh«, lµm s¹ch vµ b¶o qu¶n n«ng s¶n
1. Ph−¬ng ph¸p lµm kh«
§èi víi lóa g¹o, kh©u lµm kh« h¹t sau thu ho¹ch ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt
l−îng b¶o qu¶n vµ chÕ biÕn. §Æc biÖt lµ yÕu tè h¹n chÕ tèi ®a c¸c lo¹i nÊm mèc g©y bÖnh
cho ng−êi vµ vËt nu«i. Yªu cÇu cña qu¸ tr×nh lµm kh« n«ng s¶n lµ gi¶m ®é Èm cña nguyªn
liÖu ®Õn ®é Èm an toµn (11÷13%) ®Ó b¶o qu¶n trong kho Ýt nhÊt tõ 6-12 th¸ng.
Ph−¬ng ph¸p lµm kh« cæ truyÒn cña n«ng d©n lµ ph¬i n¾ng trªn s©n, trªn quèc lé.
Víi c¸ch nµy ®é kh« cña s¶n phÈm sÏ kh«ng ®¶m b¶o vµ kh«ng chñ ®éng ®−îc khi cã
m−a bÊt chît. NhiÒu mÉu m¸y vµ thiÕt bÞ sÊy ®· vµ ®ang ®−îc øng dông trong s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp, tuy nhiªn do yªu cÇu vµ tÇm quan träng cña tõng lo¹i n«ng s¶n vµ tr¸I c©y
mµ cÇn chän lo¹i m¸y sÊy cã kiÓu d¸ng vµ kÝch th−íc kh¸c nhau cho thÝch hîp kh«ng
nh÷ng vÒ chÊt l−îng s¶n phÈm cÇn ®¹t mµ cßn c¶ chØ tiªu kinh tÕ còng nh− d¹ng n¨ng
l−îng sö dông.

1.1 LÒu sÊy ®èi l−u BS-4-6

BS-4-6 lµ mét trong nh÷ng thiÕt bÞ sÊy ®¬n gi¶n nh−ng rÊt hiÖu qu¶ ®èi víi vïng ®åi,
nói dµo sè giê n¾ng trong ngµy.




§Æc tÝnh kü thuËt
M· hiÖu BS – 4 – 6
DiÖn tÝch ph¬i, m2 150 – 200
Khèi l−îng ph¬i, tÊn/mÎ 4–6
0
NhiÖt ®é trong lÒu, C:
Mïa hÌ 50 – 6 0
Mïa ®«ng 35 - 45
Tèc ®é gi¶m Èm, %/giê 1,5 – 1,8




9
§Æc ®iÓm vµ c«ng dông
§©y lµ lÒu sÊy n«ng s¶n sö dông n¨ng l−îng mÆt trêi, ho¹t ®éng theo nguyªn lý ®èi
l−u tù nhiªn. Thay v× ph¬i trªn s©n nh−ng nÕu cïng khèi l−îng ph¬i nh− nhau th× lÒu sÊy cã
diÖn tÝch Ýt h¬n 50%. MÆt kh¸c, do lÒu sÊy cã hiÖu øng nhµ kÝnh nªn nhiÖt ®é kh«ng khÝ
trong lÒu lín h¬n ngoµi trêi v× vËy kh¶ n¨ng tho¸t Èm tõ vËt liÖu sÊy nhanh. ¦u ®iÓm cña
lÒu sÊy lµ khi gÆp m−a kh«ng cÇn ph¶i thu dän s¶n phÈm, gi¶m tæn thÊt vÒ khèi l−îng vµ
chÊt l−îng, gi¸ l¾p ®Æt rÎ.
CÊu t¹o
LÒu sÊy gåm cã khung lÒu lµm b»ng kim lo¹i hoÆc tre, gç, m¸i ®−îc che phñ b»ng
tÊm nil«ng tr¾ng trong suèt (PE). Sµn sÊy b»ng g¹ch hoÆc l¸ng xi m¨ng, xung quanh cã
r·nh tho¸t n−íc. Cã hai cöa ë hai phÝa ®Çu håi ®Ó tho¸t Èm, h−íng cña hai cöa cÇn theo
h−íng §«ng Nam ®Ó viÖc th«ng giã tho¸t Èm dÔ dµng.
C¸ch sö dông
H¹t n«ng s¶n ®−îc r¶i ®Òu trªn nÒn víi bÒ dµy 5 ®Õn 10 cm. Sau kho¶ng mét giê
ph¬i, tiÕn hµnh cµo ®¶o ®Ó viÖc tho¸t Èm ®ång ®Òu. Tr−êng hîp gÆp m−a chØ cÇn dïng
nil«ng hoÆc cãt Ðp che hai cöa ë phÝa ®Çu håi.

§Þa chØ liªn hÖ: * C¸c hé s¶n xuÊt lóa ë §ång b»ng S«ng Cöu long

* ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch
102/54, §−êng Tr−êng Chinh, Ph−¬ng Mai, §èng §a- Hµ Néi.
§T: (04) 8689724 - 8695635, Fax: (04) 8689131
E-mail: viae@fpt.vn

1.2 M¸y sÊy n«ng s¶n ®¬n gi¶n SH1-200.
M¸y sÊy n«ng s¶n SH1-200 lµ m¸y sÊy tÜnh, cã kÕt cÊu gän nhÑ, phï hîp hé gia
®×nh cÇn sÊy c¸c h¹t n«ng s¶n hoÆc mét sè nguyªn liÖu kh¸c. Nhiªn liÖu cÇn thiÕt cho thiÕt
bÞ phong phó (cñi, trÊu, than tæ ong...).

CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña m¸y sÊy SH1- 200

CÊu t¹o m¸y sÊy n«ng s¶n SH1-200.
ThiÕt bÞ SH1-200 gåm 2 phÇn chÝnh:
Buång sÊy ®−îc chÕ t¹o b»ng l−íi ®øng h×nh trô (®−êng kÝnh 760 mm, cao 1000
mm) thãc ®−îc chøa trong h×nh vµnh khuyªn. KhÝ nãng ®−îc cÊp vµo h×nh trô trong (®−êng
kÝnh 340 mm, cao 800 mm) ®ång t©m víi h×nh trô ngoµi. PhÝa trªn h×nh trô trong cã mét
chãp ®Ëy kÝn ®Ó khÝ nãng kh«ng tho¸t tù do ra ngoµi. Gi¸ ®ì toµn bé phÝa d−íi lµ mét h×nh
nãn côt cã 1 ®Õn 3 cöa th¸o liÖu chia ®Òu nhau theo chu vi, mÆt ngoµi cã 3 ch©n ®ì tiÕp
xóc víi mÆt ®Êt. Cã thÓ sö dông cãt thay thÕ l−íi h×nh trô ngoµi b»ng c¸ch sö dông thªm 6
cäc tre cã ®−êng kÝnh 50 -60 mm, cao 1200 mm.




10
8 1. Qu¹t vµ ®éng c¬.
2. Lß ®èt than tæ ong.
3. Chôp hót nhiÖt.
9 4. èng hót khÝ nãng.
5. èng nèi.
10 6. M¸ng tho¸t liÖu.
7. Cöa th¸o liÖu.
11 8. Chãp t¶n nhiÖt.
9. Khung vµ lång l−íi
ngoµi (buång sÊy)
7 12
10. Lång l−íi trong
4 (buång cÊp nhiÖt).
11. Khung ®¸y.
6
12. Ch©n trô m¸y.
3
5
2


Bé phËn cÊp nhiÖt gåm: HÖ thèng tuy- e, qu¹t, bÕp than tæ ong.
Tuy- e (®−êng kÝnh 100 mm), mét ®Çu nèi víi qu¹t, ®Çu cßn l¹i nèi víi cöa vµo cña
buång sÊy (h×nh trô trong) phÝa d−íi gi¸ ®ì. Khãi lß tõ bÕp than ®−îc dÉn b»ng èng cã
®−êng kÝnh 100 mm vµ nèi víi tuy-e d¹ng tiÕp tuyÕn ngay t¹i ®iÓm gÇn vïng ¸p suÊt nhá
nhÊt ®Ó t¨ng c−êng kh¶ n¨ng hót. Chôp hót khãi lß tõ bÕp than cã thÓ ®iÒu chØnh ®é cao
cho phï hîp víi kÝch th−íc bÕp vµ nhiÖt ®é cÇn dïng. Toµn bé hÖ thèng ®−îc g¸ chÆt vµo
gi¸ ®ì buång sÊy vµ mét ch©n phô.


Nguyªn lý lµm viÖc.

M¸y sÊy SH1- 200 lµ lo¹i m¸y sÊy tÜnh, sÊy theo mÎ. Mçi mÎ sÊy ®−îc 220-250 kg
thãc hoÆc 250-270 kg ng« h¹t. Khi ho¹t ®éng, khÝ nãng tõ lß 2 ®−îc qu¹t 1 ®Èy vµo buång
cÊp nhiÖt lång l−íi 10 nhê qua èng huót 4. Lâi trong cña tuy- e ®−îc qu¹t thæi kh«ng khÝ
m¸t vµo t¹o ¸p suÊt hót khãi lß tõ bÕp than hoµ trén võa ®ñ tíi nhiÖt ®é nhÊt ®Þnh ®Ó ®−a
vµo buång sÊy. Nhê cÊu t¹o b»ng l−íi nªn kh«ng khÝ nãng ®i qua líp sÊy ë buång 9 dÔ
dµng, bÒ mÆt tho¸t Èm lín, n«ng s¶n ®−îc sÊy kh« nhanh chãng. Dßng kh«ng khÝ nãng
lµm nãng nguyªn liÖu sÊy råi hót Èm vµ chuyÓn Èm ®ã ra ngoµi kh«ng khÝ qua l−íi 9.

Quy tr×nh sÊy n«ng s¶n b»ng m¸y sÊy SH1-200.

Trong thùc tÕ, c¸c vïng th−êng gÆp khã kh¨n vÒ diÖn tÝch ®Ó ph¬i, hoÆc gÆp nh÷ng
ngµy thêi tiÕt kh«ng thuËn lîi n«ng s¶n cã thÓ sÊy kh« b»ng m¸y sÊy SH1-200.




11
Qui tr×nh c«ng nghÖ sÊy b»ng SH1-200
(§èi víi n«ng s¶n cã ®é Èm thÊp 15-20%)

Thãc, ng« cÇn sÊy
(W = 15-20%)

Rh2 = Rhkk
T2 < 430C
§æ vµo m¸y
Nhãm bÕp than

BËt qu¹t
SÊy 2-3 giê


§¶o lÇn 1


SÊy 1-2 giê
Rh1 = 70%
T1 = 48-490C
§¶o lÇn 2


Lµm nguéi

S¬ ®å chuyÓn Èm
Thãc, ng« sau sÊy W < 13,5%




Qui tr×nh c«ng nghÖ sÊy b»ng SH1-200
(§èi víi n«ng s¶n cã ®é Èm cao – 21-26%)

Thãc, ng« cÇn sÊy
(W = 21-26%)


Lµm s¹ch

§æ vµo m¸y
Nhãm bÕp than

BËt qu¹t
SÊy 3-4 giê

§¶o lÇn 1

SÊy 3-4 giê

§¶o lÇn 2, 3...

SÊy ®Õn kh«

Lµm nguéi

CÊt gi÷


Thãc, ng« sau sÊy W < 13,5%
12
øng dông cña m¸y sÊy SH1-200 trong b¶o qu¶n n«ng s¶n.
M¸y SH 1-200 cã thÓ ®−îc sö dông nh− mét thiÕt bÞ b¶o qu¶n n«ng s¶n t¹i chç b»ng
c¸ch dïng mét tÊm nilon bao phñ toµn bé bÒ mÆt ngoµi cña m¸y sÊy.

2. c«ng cô lµm s¹ch h¹t
Lo¹i bá c¸c lo¹i h¹t cá d¹i, ®Êt, ®¸, t¸ch c¸c h¹t lÐp, löng, v.v… ra khái ®èng h¹t
ch¾c, mÈy gióp cho thêi gian b¶o ®−îc l©u h¬n vµ khi chÕ biÕn s¶n phÈm sÏ cã gi¸ trÞ h¬n.
§¸p øng nhu cÇu sö dông réng r·i h¹t th−¬ng phÈm cã chÊt l−îng cao víi gi¸ thµnh s¶n
xuÊt thÊp, mét sè mÉu c«ng cô ®¬n gi¶n ®· ®−îc øng dông ë c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn
trong ®ã cã ViÖt Nam. Nguyªn lý ho¹t ®éng lµ dùa trªn h×nh d¸ng, kÝch th−íc, tû träng...
cña h¹t ngò cèc.

Sµng lµm s¹ch h¹t




TÊm ®iÒu chØnh
l−îng thãc ch¶y
xuèng m¸ng

Sµng th«
Sµng tinh




C¸t vµ bôi


R¬m, bæi Lóa ch¾c




§Æc tÝnh kü thuËt.
2÷3
N¨ng suÊt, t¹/h
KÝch th−íc (D×R×C), m 1,0 x 0,5 x 1,2

§éng lùc søc ng−êi, qu¹t ®iÖn

Sè ng−êi vËn hµnh 1
C«ng cô gåm c¸c bé phËn chÝnh: phÔu n¹p liÖu, sµng nghiªng, khung sµng, qu¹t
®iÖn gia dông hoÆc ng−êi qu¹t. T¹p chÊt ®−îc t¸ch b»ng sµng nghiªng nh− h×nh vÏ.


§Þa chØ liªn hÖ: C¸c x−ëng méc hoÆc nhµ m¸y C¬ khÝ ®Þa ph−¬ng


3. b¶o qu¶n h¹t trong thïng chøa ®¬n gi¶n
ViÖc b¶o qu¶n h¹t ph¶i ®¸p øng yªu cÇu chèng Èm, chuét, bä vµ c«n trïng x©m h¹i,
gi¶m tæn thÊt c¶ vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng trong qu¸ tr×nh b¶o qu¶n.

13
Tr−íc ®©y, nhiÒu lo¹i n«ng s¶n ë quy m« hé gia ®×nh th−êng ®−îc b¶o qu¶n trong
chum v¹i, hßm gç vµ cãt qu©y. C¸c dông cô nµy vÒ c¬ b¶n ®¸p øng ®−îc yªu cÇu b¶o
qu¶n. Tuy nhiªn, chum v¹i cã thÓ tÝch chøa bÞ h¹n chÕ, cßn hßm gç cã gi¸ thµnh ®¾t v× gç
ngµy cµng khan hiÕm,. ViÖc dïng cãt qu©y ®Ó b¶o qu¶n cã nh−îc ®iÓm lµ kh«ng c¸ch Èm
tèt, th−êng bÞ chuét, bä vµ c«n trïng ph¸ ho¹i.
HiÖn nay, nhiÒu gia ®×nh th−êng dïng thïng “t«n” tr¸ng kÏm ®Ó b¶o qu¶n n«ng s¶n:

- -u ®iÓm cña lo¹i thïng “t«n” lµ kÝn, chèng ®−îc chuét, bä, c«n trïng vµ cã ®é
bÒn cao;
- Nh−îc ®iÓm lµ hÊp thô nhiÖt cao nÕu bÞ ¸nh n¾ng chiÕu vµo. V× vËy, thïng
chøa nÕu ®Ó ngoµi trêi hoÆc ngoµi hµnh lang cÇn ®−îc che n¾ng ®Ó h¹t b¶o
qu¶n kh«ng bÞ nãng.

CÊu t¹o
• Thïng chøa h¹t ®¬n gi¶n lµ d¹ng thïng chøa h×nh lËp ph−¬ng, h×nh ch÷ nhËt hoÆc
h×nh trßn. Trªn n¾p thïng cã cöa n¹p liÖu; d−íi ®¸y thïng cã cöa th¸o liÖu theo
kiÓu ng¨n kÐo. NÕu thïng lµm b»ng t«n m¹ kÏm, bªn c¹nh vµ ®¸y thïng cã dËp
c¸c g©n t¨ng cøng nh»m t¨ng kh¶ n¨ng chÞu lùc cña thïng.

• Cöa n¹p liÖu cã kÝch th−íc hîp lý lµ:
D × R (m) = 0,5 × 0,5
• Cöa th¸o liÖu cã kÝch th−íc hîp lý lµ:
D × R (m) = 0,15 × 0,1
• Kho¶ng c¸ch gi÷a cöa th¸o liÖu (®¸y thïng) ®Õn mÆt ®Êt hîp lý lµ (chiÒu cao so víi
mÆt ®Êt):
C (m) = 0,35

C¸ch sö dông
Sau khi thïng chøa h¹t chÕ t¹o xong, lµm vÖ sinh s¹ch sÏ trong lßng thïng (chñ yÕu
lau hÕt líp dÇu b¶o qu¶n trªn mÆt t«n), ®æ h¹t n«ng s¶n ®· kh« vµo thïng, ®Ëy n¾p thïng
l¹i ®Ó tr¸nh chuét, bä x©m nhËp vµo thïng.
Thïng chøa h¹t ®¬n gi¶n dÔ sö dông, dïng ®−îc cho nhiÒu lo¹i n«ng s¶n nh−: thãc,
ng«, ®Ëu, ®ç... Sau thêi gian b¶o qu¶n trong thïng tõ 60 ®Õn 70 ngµy nªn th¸o toµn bé
s¶n phÈm ra ®em ph¬i kh« l¹i ®Ó gi¶m Èm trong h¹t, tr¸nh hiÖn t−îng mèc, mät ph¸t triÓn.




14
3.1 Thïng chøa ®¬n gi¶n




1. Thïng khèi ch÷ nhËt

KÝch th−íc (D×R×C), m 2,0 × 1,0 × 1,0

2. Thïng trßn
§−êng kÝnh, m 0,90
ChiÒu cao mét m« ®un (khoanh), m 0,46
Víi lo¹i thïng trßn cã thÓ chång c¸c khoang lªn tuú theo khèi l−îng h¹t cÇn chøa.

C¬ së s¶n xuÊt: C¸c x−ëng c¬ khÝ ®Þa ph−¬ng

3.2 ThiÕt bÞ b¶o qu¶n n«ng s¶n CCT-2


ThiÕt bÞ cã d¹ng h×nh trô, c¸c m«®un cã cïng ®−êng kÝnh lµ 970 mm, chiÒu cao 440
mm, phÇn d−íi cïng cña mçi m« ®un cã ®−êng kÝnh nhá h¬n ®Ó c¸c m« ®un cã thÓ chång
khÝt lªn nhau. Tuú theo yªu cÇu cña mçi hé gia ®×nh, khi muèn t¨ng thªm kh¶ n¨ng chøa
cã thÓ l¾p thªm m« ®un ®Ó t¨ng thÓ tÝch. §¸y cña thiÕt bÞ ®−îc thiÕt kÕ theo h×nh nãn côt
nªn n«ng s¶n ®−îc lÊy ra dÔ dµng. C¸c ch©n ®Õ ®−îc thiÕt kÕ v÷ng ch¾c vµ c¸ch mÆt ®Êt
tõ 400 mm trë lªn nh»m chèng h¬i Èm bèc lªn tõ mÆt ®Êt vµ t¹o thuËn lîi khi th¸o s¶n
phÈm ra ngoµi.

C¸ch l¾p ®Æt vµ sö dông thiÕt bÞ
ThiÕt bÞ ®−îc l¾p ®Æt ë c¸c vÞ trÝ thuËn lîi cho gia ®×nh, cã thÓ ®Ó trong nhµ hoÆc
d−íi hiªn cã m¸i che. Kh«ng nªn ®Æt thiÕt bÞ ë nh÷ng n¬i Èm thÊp, kh«ng th«ng tho¸ng.
MÆt b»ng ®Æt thiÕt bÞ cÇn b»ng ph¼ng ®Ó ®¶m b¶o v÷ng ch¾c cho thiÕt bÞ trong qu¸ tr×nh
n¹p vµ b¶o qu¶n n«ng s¶n.
Sau khi ®· chän ®−îc ®Þa ®iÓm hîp lý, b¾t ®Çu tiÕn hµnh l¾p ®Æt thiÕt bÞ theo c¸c
b−íc sau ®©y:




15
B−íc 1: §Æt phÇn khung ®¸y, kiÓm tra c¸c ch©n trô cña thiÕt bÞ xem cã bÞ kªnh hay
kh«ng. §Ó thiÕt bÞ cã thÓ sö dông ®−îc mét c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt còng nh− ®Ó an toµn cho
ng−êi sö dông, nhÊt thiÕt ph¶i kª ®Æt phÇn ®¸y cho ch¾c ch¾n.
B−íc 2: Sau khi l¾p ®Æt phÇn ®¸y tiÕn hµnh l¾p ghÐp c¸c m« ®un. §−êng kÝnh nhá
cña m« ®un ®−îc quay xuèng d−íi vµ ®Æt khÝt vµo vßng trong cña khung ®¸y (xem s¬ ®å
d−íi ®©y)
B−íc 3: N¹p nguyªn liÖu vµo thiÕt bÞ cho ®Õn khi c¸ch miÖng trªn kho¶ng 20 cm
th× l¾p r¸p m« ®un thø 2 vµo vµ tiÕp tôc n¹p nguyªn liÖu. Qu¸ tr×nh lÆp l¹i nh− trªn ®èi víi
m« ®un thø 3.
B−íc 4: KiÓm tra c¸c m« ®un, kh«ng nªn ®Æt qu¸ 4 m« ®un cho 1 thiÕt bÞ chøa v× ®é
cao cña thiÕt bÞ g©y khã kh¨n cho qu¸ tr×nh n¹p nguyªn liÖu. BÒ mÆt trªn cña nguyªn liÖu
®−îc n¹p vµo thiÕt bÞ nªn ®Ó chõa mét kho¶ng 20 cm cho kh«ng khÝ l−u th«ng vµ ®Ó cã thÓ
®Ëy ®−îc n¾p cña thiÕt bÞ. N¾p cña thiÕt bÞ ®−îc l¾p vµo t−¬ng tù nh− qu¸ tr×nh l¾p ®Æt
khay ®ùng.

970
440
300




100


§Æc tÝnh kü thuËt

0.3 – 1.2
Søc chøa, tÊn (tuú theo sè m« ®un l¾p dÆt)
§−êng kÝnh cña mçi m« ®un, mm 970
N¬i s¶n xuÊt C¸c ®Þa ph−¬ng cã thÓ tù s¶n xuÊt




16
b¬m n−íc giÕng s©u th¨ng long - unicep-viae
B¬m n−íc giÕng s©u Th¨ng Long do ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau
thu ho¹ch phèi hîp víi UNICEP thiÕt kÕ vµ chÕ t¹o. B¬m cã thÓ dïng cho c¸c vïng ®åi nói
®Ó hót n−íc tõ giÕng s©u phôc vô sinh ho¹t hµng ngµy, t−íi v−ên, röa chuång tr¹i vµ cã thÓ
dïng ®Ó ch÷a ch¸y.
B¬m cã c¸c bé phËn chÝnh ®−îc m« t¶ nh− h×nh vÏ.




17
Lç th«ng h¬i ∅ 50




18
L¾p ®Æt b¬m
1. §èi víi n−íc giÕng n«ng (giÕng ®µo hoÆc giÕng khoan), cã møc n−íc tÜnh H (tÝnh tõ
chç ®øng b¬m tíi mÆt n−íc giÕng) nhá h¬n 7 m (H< 7m) th× ®Æt xi lanh ngay trªn
mÆt ®Êt. B¬m chØ cã èng hót ®Ó hót n−íc lªn.
2. §èi víi giÕng s©u cã H> 7m th× ph¶i ®Æt xi lanh ë l−ng chõng giÕng. B¬m ®−a n−íc
lªn nhê hai èng: èng hót n−íc tíi xi lanh vµ èng ®Èy ®Èy n−íc tõ xi lanh lªn mÆt ®Êt
nhê mét ty n©ng n−íc ch¹y däc trong èng ®Èy. ChiÒu dµi èng ®Èy lµ H – 7m. Nh−
vËy víi b¬m giÕng s©u ph¶i chÕ t¹o thªm èng ®Èy b»ng thÐp èng tr¸ng kÏm trong
®ã cã ty n©ng n−íc.
C¸ch l¾p b¬m võa hót võa ®Èy nµy cã thÓ b¬m ®−îc n−íc ë giÕng s©u tíi 20m (H
max = 20m).
§èi víi giÕng khoan cã møc n−íc s©u H> 7 m th× ph¶i dïng lo¹i xi lanh nhá, kh¸c
víi xi lanh th«ng th−êng.
3. §Æt chiÒu cao tay b¬m (tÝnh tõ mÆt ®Êt n¬i ®øng b¬m ®Õn khíp tùa quay cña tay
b¬m) tèt nhÊt lµ tõ 75 - 80 cm, nghÜa lµ cao gÇn ngang eo l−ng ng−êi lín. Víi tÇm
cao nµy lùc b¬m míi khoÎ. NÕu thÊp qu¸ th× ph¶i cói, cao qu¸ th× ph¶i víi tay cao
nªn sÏ mÊt lùc kÐo.
4. C¸c chç nèi cña èng hót vµ ®Èy ph¶i l¾p thËt kÝn kh«ng hë kh«ng khÝ. Chç nèi èng
nhùa ph¶i b«i keo. Chç èng thÐp ph¶i quÊn t¬ ®ay vµ b«i s¬n hoÆc b¨ng dÝnh. Chç
nèi ty n©ng n−íc ph¶i vÆn èc thËt s©u vµo nhau råi vÆn èc c«ng l¹i.
5. Khi xiÕt èc ë c¸c mÆt bÝch ph¶i tõ tõ vµ ®Òu ®Ó gio¨ng ®−îc Ðp ®Òu, kh«ng vÆn
c¨ng qu¸ cã thÓ lµm vì mÆt bÝch.
6. Víi giÕng s©u cã thÓ l¾p ®Æt thªm qu¶ ®èi träng vµo cuèi tay b¬m ®Ó b¬m ®−îc nhÑ
h¬n.
7. Víi giÕng ®µo, mÆt giÕng nªn bÞt kÝn b»ng n¾p bª t«ng, ®Æt b¬m lªn trªn n¾p ®ã vµ
gÇn s¸t mÐp giÕng. GiÕng ®−îc bÞt kÝn sÏ ®¶m b¶o vÖ sinh cho n−íc vµ an toµn cho
trÎ em (cã b¶n vÏ quy c¸ch ®æ n¾p giÕng vµ bÖ b¬m kÌm theo). B¹t thµnh giÕng chØ
cßn thÊp 20 cm lµ võa råi ®Æt n¾p giÕng lªn.
C¸ch sö dông b¬m
1. Cø kho¶ng nöa th¸ng nªn nhá mét vµi giät dÇu nhên vµo 5 lç trªn c¸c trôc quay
cña b¬m ®Ó b¬m ®−îc nhÑ nhµng vµ kÐo dµi ®−îc tuæi thä b¬m.
2. HÖ van cña b¬m rÊt kÝn khÝt, ®Õ van hót b»ng ®ång nªn kh«ng bÞ n−íc lµm gØ do
®ã gi÷ ®−îc n−íc trong èng rÊt l©u, qua mét ®ªm thËm chÝ c¶ th¸ng kh«ng b¬m,
th× khi b¬m chØ cÇn l¾c mét c¸i lµ n−íc x¶ ra ngay. NÕu ph¶i l¾c nhiÒu lÇn hoÆc
måi n−íc th× b¬m cã vÊn ®Ò, ph¶i t×m nguyªn nh©n ®Ó söa ch÷a (chñ yÕu lµ do
èng bÞ hë chç nèi nµo ®ã lµm cho kh«ng khÝ lät vµo). ChØ cÇn måi n−íc 01 lÇn
khi l¾p b¬m.
3. æ Ðp tót ch¾n n−íc ë cÇn pit«ng, sau mét thêi gian sö dông d©y Ðp bÞ gi·n ra vµ
mßn, khi phun nÕu n−íc phôt lªn th× xiÕt n¾p Ðp tót l¹i (chØ kho¶ng 1/2 vßng).
Dïng l©u ph¶i cuén thªm d©y vµo æ Ðp tót. Cø 2 ®Õn 3 th¸ng th× th¸o n¾p Ðp tót




19
ra, b«i mì vµo ren ®Ó b¶o vÖ ren kh«ng bÞ rØ ®Ó xiÕt hoÆc th¸o n¾p Ðp tót ®−îc
dÔ dµng.
4. B¬m Th¨ng Long l¾p thay thÕ vµo b¬m UNICEP ®êi cò mét c¸ch dÔ dµng. ChØ
cÇn th¸o b¬m UNICEP ®êi cò ra khái èng giÕng råi vÆn b¬m nµy vµo lµ xong
(ph¶i cuèn t¬ ®ay vµ phÕt s¬n vµo ren èng giÕng).
Sö dông ®óng quy c¸ch trªn, b¬m Th¨ng Long sÏ rÊt bÒn, kho¶ng 2- 3 n¨m míi
ph¶i thay cuppen mét lÇn.


§Þa chØ liªn hÖ: * ViÖn C¬ ®iÖn N«ng nghiÖp vµ C«ng nghÖ Sau thu ho¹ch
102/54, §−êng Tr−êng Chinh, Ph−¬ng Mai, §èng §a- Hµ Néi.
§T: (04) 8689724 - 8695635, Fax: (04) 8689131
E-mail: viae@fpt.vn




20
C«ng cô th¸i l¸t s¾n
ë c¸c vïng ®åi nói vµ trung du s¾n ®−îc trång nhiÒu ®Ó chÕ biÕn lµm thøc ¨n ch¨n
nu«i hoÆc cho ng−êi. Nh÷ng vïng trång s¾n nguyªn liÖu cã thÓ cung cÊp s¾n cñ t−¬i cho
c¸c nhµ m¸y chÕ biÕn tinh bét s¾n. C©y s¾n dÔ trång vµ cho n¨ng suÊt cao, ®Æc biÖt lµ
gièng s¾n cao s¶n KM-94 vµ KM-95. Tuy nhiªn, ®Ó khai th¸c hÕt lîi Ých cña s¾n th× kh«ng
ph¶i ng−êi n«ng d©n nµo còng biÕt. §èi víi c¸c vïng s©u, vïng xa víi ®iÒu kiÖn giao th«ng
còng nh− chÕ biÕn gÆp nhiÒu khã kh¨n nªn n«ng d©n th−êng ®Ó s¾n l−u vô cho nªn ®Õn
vô sau th× hµm l−îng tinh bét gi¶m rÊt nhiÒu. Còng cã nhiÒu gia ®×nh th¸i s¾n thµnh l¸t råi
ph¬i, nh−ng do kh«ng cã c«ng cô hoÆc m¸y th¸i nªn dïng dao ®Ó th¸i l¸t. Trong tr−êng
hîp nµy l¸t s¾n ®−îc th¸i ra rÊt dµy, kh«ng ®Òu vµ n¨ng suÊt lao ®éng l¹i thÊp. §èi víi s¾n
l¸t dµy ph¬i rÊt l©u kh« nªn s¾n th−êng bÞ th©m ®en, nÕu gÆp thêi tiÕt kh«ng thuËn lîi th×
s¾n l¸t cã thÓ bÞ nÊm mèc vµ ®©y lµ nguyªn nh©n g©y bÖnh nÕu ng−êi hoÆc gia sóc ¨n
ph¶i c¸c s¶n phÈm kÐm chÊt l−îng nµy.
§Ó c¸c l¸t s¾n máng ®Òu, dÔ kh« khi ph¬i, ®ång thêi t¨ng n¨ng suÊt th¸i l¸t vµ n©ng
cao chÊt l−îng cña s¾n, trong s¶n xuÊt ®· cã nhiÒu lo¹i c«ng cô vµ m¸y th¸i l¸t ®¬n gi¶n,
gi¸ rÎ, phï hîp víi kh¶ n¨ng mua s¾m cña n«ng d©n vïng s©u, vïng xa.
D−íi ®©y lµ hai lo¹i c«ng cô th¸i l¸t s¾n ®¬n gi¶n nhÊt cã thÕ chÕ t¹o t¹i c¸c c¬ së c¬
khÝ cña ®Þa ph−¬ng.

1. C«ng cô th¸i l¸t s¾n quay tay
CÊu t¹o
C«ng cô th¸i l¸t quay tay cã cÊu t¹o ®¬n gi¶n, gåm mét ®Üa th¸i b»ng kim lo¹i dµy 3-
5 mm ®−îc khoÐt 2 hoÆc 3 lç h×nh ch÷ nhËt vµ 2 hoÆc 3 l−ìi dao máng g¾n trªn c¸c lç ®ã.
1 tay quay ®−îc g¾n chÆt vµo ®Üa. C¸c bé phËn nµy ®−îc ®Æt trªn 1 khung kim lo¹i hoÆc
khung gç th«ng qua 1 æ bi hoÆc æ tr−ît ®Ó ®Üa cã thÓ quay trßn khi th¸i l¸t. 1 häng th¸i
b»ng kim lo¹i hoÆc b»ng gç ®−îc g¾n trªn khung vµ s¸t phÝa tr−íc c¸c l−ìi dao. §Ó c«ng
cô lµm viÖc æn ®Þnh, 2 ch©n cña khung cã thÓ ®ãng chÆt vµo 1 tÊm gç.

Nguyªn lý ho¹t ®éng vµ c¸ch sö dông
Dïng tay quay ®Üa th¸i ®ång thêi cho cñ s¾n tú s¸t vµo ®Üa nhê sù trî gióp cña häng
th¸i, cñ s¾n sÏ bÞ th¸i máng ra thµnh tõng l¸t. L¸t s¾n cã thÓ ®iÒu chØnh dµy hay máng lµ
tuú thuéc vµo khe hë gi÷a l−ìi dao vµ ®Üa th¸i. Khe hë nµy cã thÓ ®iÒu chØnh ®−îc.
Tr−íc khi sö dông, c«ng cô ph¶i ®−îc kiÓm tra b»ng c¸ch võa quay ®Üa th¸i võa quan
s¸t xem l−ìi dao cã ch¹m vµo häng th¸i kh«ng. NÕu cã th× ph¶i kh¾c phôc råi míi cho
c«ng cô lµm viÖc.
S¾n tr−íc khi ®−a vµo th¸i l¸t ph¶i chÆt bá phÇn cuèng cøng ®Ó tr¸nh lµm mÎ l−ìi
dao. NÕu cã ®iÒu kiÖn th× ph¶i röa s¾n hoÆc gät s¬ qua líp vá gç ®Ó sau khi ph¬i kh« s¾n
sÏ cã mµu tr¾ng ®Ñp vµ chÊt l−îng cao.




21
§Æc tÝnh kü thuËt cña c«ng cô th¸i l¸t s¾n quay tay

N¨ng suÊt, kg/h 50-80
§é dµy l¸t th¸i (cã thÓ ®iÒu chØnh ®−îc), mm 3-6
Khèi l−îng, kg 4
§iÒu kiÖn sö dông hé gia ®×nh
Sè ng−êi vËn hµnh 1
N¬i s¶n xuÊt cã thÓ ®Æt hµng t¹i c¸c c¬ së c¬ khÝ ®Þa ph−¬ng


2. C«ng cô th¸i l¸t s¾n d¹p ch©n
C«ng cô th¸i l¸t s¾n ®¹p ch©n cã cÊu t¹o gièng nh− c«ng cô th¸i l¸t quay tay. ChØ cã
®iÓm kh¸c lµ thay v× tay quay mét c¬ cÊu truyÒn ®éng b»ng d©y ®ai ®−îc l¾p r¸p vµo
c«ng cô ®Ó lµm quay ®Üa th¸i. N¨ng suÊt cña c«ng cô ®¹p ch©n lín h¬n nhiÒu so víi
c«ng cô quay tay.
Nguyªn lý ho¹t ®éng vµ c¸ch sö dông t−¬ng tù nh− c«ng cô quay tay.




22
§Æc tÝnh kü thuËt cña c«ng cô th¸i l¸t s¾n ®¹p ch©n

N¨ng suÊt, kg/h 120-150
§é dµy l¸t th¸i (cã thÓ ®iÒu chØnh ®−îc), mm 3-6
Khèi l−îng, kg 20
§iÒu kiÖn sö dông hé gia ®×nh
Sè ng−êi vËn hµnh 1
N¬i s¶n xuÊt cã thÓ ®Æt hµng t¹i c¸c c¬ së c¬ khÝ ®Þa ph−¬ng


C¸c c«ng cô th¸i l¸t quay tay vµ ®¹p ch©n cã thÓ sö dông ®Ó th¸i khoai lang.




23
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản