Chỉ thị số 69/TATC

Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
33
lượt xem
2
download

Chỉ thị số 69/TATC

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chỉ thị số 69/TATC về việc giải quyết vấn đề nhà, đảm bảo chỗ ở cho các đương sự sau khi ly hôn do Toà án nhân dân tối cao ban hành

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chỉ thị số 69/TATC

  1. TÒA ÁN NHÂN DÂN T I C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T CAO NAM ******** c l p - T do - H nh phúc ******** S : 69/TATC Hà N i, ngày 24 tháng 12 năm 1979 CH THN V VI C GI I QUY T V N NHÀ, M B O CH CHO CÁC ƯƠNG S SAU KHI LY HÔN Vi c chia tài s n chung c a v ch ng khi ly hôn ã ư c quy nh trong Lu t Hôn nhân và gia ình. Toà án nhân dân t i cao ã có hư ng d n thêm trong Thông tư s 690/DS ngày 29-4-1960 và ti p ó, qua th c ti n xét x nhi u v n c th cũng ã ư c gi i quy t trong các h i ngh t ng k t công tác hàng năm c a ngành Toà án. Nhi u a phương trong khi hoà gi i, xét x ã gi i quy t t t v n tài s n, nh t là nhà , v a b o m chính sách, pháp lu t, v a quan tâm úng m c quy n l i c a ngư i v và con cái, phù h p v i th c t . Tuy nhiên, trong khi v n d ng cũng còn nhi u b n án xét x chưa tho áng, chưa b o m nguyên t c b o v quy n l i ph n và con cái. Có nh ng trư ng h p ngư i v ã l n tu i su t c th i gian dài ã góp nhi u công s c vào vi c xây d ng, duy trì s a ch a nhà c a, nhưng n khi ly hôn ch ư c nh n 1 s ti n n bù công s c không t o l p ư c ch m i. Do ó, có s ch em ông con nh ph i ra nh nhà kho c a H p tác xã và trư ng h c, th m chí có ch b ng con quán ch ... Cũng có trư ng h p bên cha m ch ng giúp cho con làm nhà riêng, lúc bình thư ng không có v n gì nhưng khi con ly hôn, cha m ch ng l i coi là nhà c a mình òi l i, ngư i con dâu ph i ra ch khác. Có trư ng h p hai v ch ng có nhà riêng nhưng ngư i ch ng thoát ly công tác, ngư i v làm nông nghi p a phương và nuôi con chung nhưng không ư c chia nhà v i lý do nhà ó làm trên t nhà ch ng; xung quanh là h hàng nhà ch ng. các t nh mi n Nam (tr các t nh Tây Nguyên), h u h t các v ly hôn, ngư i ph n u tr v nhà cha m , ho c tìm ch khác nên cũng có 1 s ch em th c t có khó khăn v ch , nh t là khi ch em ph i nuôi con chung. Do m t s v gi i quy t ch cho các ương s không tho áng nên m t s b n án kéo dài không thi hành ư c. Có v d n n hai bên ương s ho c gia ình h hàng hai bên ương s ánh cãi nhau gây thương tích, nh hư ng n tr t t tr an chung và t n thương tình oàn k t trong nhân dân. Nguyên nhân c a tình hình ó, m t m t do chưa nh n th c úng n v vai trò v trí ngư i ph n trong gia ình, quy n l i c a ch em i v i tài s n chung c a v ch ng và trách nhi m i v i con cái, m t khác do chưa quán tri t ư ng l i, chính sách c a ng và Nhà nư c v v n gi i quy t ch cho nhân dân trong tình hình khó khăn chung v nhà c a hi n nay. Có m t s Toà án chưa c g ng i sâu i u tra th c t , chưa ph i h p ch t ch v i các oàn th a phương, ã ra nh ng quy t nh không h p tình h p lý gây thi t h i quy n l i c a ph n và tr em.
  2. Xu t phát t tình hình nói trên, căn c vào các nguyên t c c a Lu t Hôn nhân và gia ình và th c ti n xét x , Toà án nhân dân t i cao ra m t s i m chính v phương hư ng gi i quy t v n chia nhà, b o m ch cho các ương s trong các v ly hôn như sau: V n chia nhà n m trong toàn b v n chia tài s n chung c a v ch ng khi ly hôn ã ư c quy nh i u 15 và i u 29 Lu t Hôn nhân và gia ình. Nhưng nhà là m t nhu c u thi t y u c a cu c s ng, là tư li u sinh ho t quan tr ng nh t trong tài s n chung c a v ch ng. Nguyên t c chung là dù ã ly hôn, m i ngư i u có quy n có ch , vì v y, gi i quy t nhà ph i nh m t o i u ki n m i bên có ch , n nh cu c s ng nh t là i v i các con cái. ây là v n khó khăn và ph c t p, không nh ng ph i n m v ng ư ng l i chính sách mà còn v n d ng thích h p vào hoàn c nh c th c a m i v ki n. Quá trình gi i quy t, Toà án nhân dân các c p c n h t s c chú ý i u tra nghiên c u xác nh ngu n g c xây d ng, quá trình qu n lý s d ng, tu s a nhà ó. Xác nh công s c óng góp c a m i bên và tình tr ng, hoàn c nh c th c a m i bên khi ly hôn. Khi chia nhà, ph i b o m quy n l i chính áng c a c hai bên ương s , ng th i r t quan tâm n quy n l i ngư i v và con cái vì thông thư ng h có nhi u khó khăn hơn. Khi v n d ng, c n xem xét toàn di n các chính sách như chính sách i v i t nông thôn cũng như thành th , chính sách th ng nh t qu n lý nhà thành th , chính sách qu n lý h khNu và chính sách i v i b i, thương binh, gia ình li t sĩ. Khi gi i quy t, c n h t s c chú ý n tình hình th c t c a vi c s d ng, tránh nh ng quy t nh i n phá d nhà. Ph i lưu ý n tình hình khó khăn trong vi c tìm ch m i nh t là i v i ph n và con cái, b t kỳ trong trư ng h p nào cũng không ư c v con ra kh i nhà khi h th c s chưa có ch m t cách tho áng. Khi v ch ng ã ly hôn mà còn ph i chung m t nhà là b t c dĩ. Vì v y, nên quan tâm t o i u ki n m i bên có ch riêng. Trong nh ng trư ng h p không có kh năng nào gi i quy t t t hơn, thì v n ph i chung m t nhà, sau ó, qua th c t cu c s ng h s t s p x p b ng cách này hay cách khác ti n l i cho h . Hi n nay nhu c u v nhà r t l n nh t là thành ph và th xã, kh năng c a ta l i r t h n ch . Cho nên gi i quy t v n nhà sau khi ly hôn không nh ng ph i có quan i m úng n mà ph i d a vào th c t , d a vào s giúp c a các cơ quan, oàn th , h p tác xã, ng th i ph i r t chú ý công tác hoà gi i, giáo d c các ương s nh n rõ trách nhi m c a mình, th y h t tình hình khó khăn ph c t p h có thái úng n cùng nhau bàn b c tìm cách gi i quy t tho áng. Cán b Toà án không nh ng có tinh th n trách nhi m mà c n có quan i m qu n chúng, có y nhi t tình i sâu i sát bàn b c cách gi i quy t v a b o m ư ng l i, chính sách, pháp lu t, v a sát h p v i tình hình th c t . Phương hư ng gi i quy t nh ng trư ng h p c th : A. NHÀ NÔNG THÔN Nhà nông thôn g n li n v i t. Nông thôn ta ang trên con ư ng i lên s n xu t l n xã h i ch nghĩa, b t kỳ âu, ngư i nông dân cũng có quy n có ch t làm nhà .
  3. Trư c h t, c n xác nh quy n s h u bình ng c a bên v và bên ch ng i v i tài s n chung c a h như i u 15 và 29 Lu t Hôn nhân và gia ình. Tuy nhiên, vi c chia nhà cho ai xu t phát t tình hình c th t ng vi c gi i quy t. Trên cơ s chính sách c a ng và Nhà nư c nông thôn, giáo d c hai bên m b o oàn k t, cùng nhau hoà gi i gi i quy t. Trư ng h p hoà gi i không ư c Toà án s xét x . 1. Nhà do hai v ch ng t o l p trong th i gian chung s ng là tài s n chung c a v ch ng - vi c chia nhà cho bên v hay ch ng c n ph i xem xét các m t như: - Hai ngư i có th c s nhà ó t trư c n khi ly hôn hay v ho c ch ng có nơi khác. Sau khi ly hôn, ai m nh n vi c nuôi gi con chung. - Ai có khó khăn hơn trong vi c t o l p nơi m i. Trong trư ng h p ngư i ch ng thoát ly gia ình công tác xa không có cha m già chung, ch có m t mình v nông thôn làm ăn nuôi con, lâu nay v n trong nhà ó thì khi ly hôn nên chia nhà cho ngư i v , ngư i ch ng s nh n nh ng tài s n khác; n u tài s n khác không còn gì áng giá thì có th x cho ngư i v bù 1 kho n ti n tương x ng v i quy n l i c a ngư i ch ng ư c hư ng. Trư ng h p hai v ch ng v n chung thì c n xem xét c th ai c n nhà hơn, ai có khó khăn hơn sau khi ly hôn thì x giao nhà cho ngư i ó. N u hai bên th c s u có khó khăn trong vi c t o l p ch m i thì ngăn chia nhà ó cho c hai bên s d ng. Di n tích chia cho m i bên s d ng nhi u hay ít tuỳ thu c c th vào vi c m nh n nuôi con cái, không nh t thi t chia ôi. N u nhà quá ch t không th chia ư c ho c khi mâu thu n sâu s c hai ngư i không mu n cùng nhà, thì c n ưu tiên cho ngư i nào khó khăn hơn, nh t là i v i ph n ph i nuôi con nh . Ngư i không ư c chia nhà s nh n tài s n khác ho c bù ti n - N u trong kh i tài s n chung có nh ng th v t li u làm nhà ư c k c tre, g trong vư n nên chia cho bên không ư c giao nhà. Nhà g n li n v i t - Trong trư ng h p t r ng thì có th chia t cho c hai bên - N u trên t có cây ăn trái thì cũng chia cho tho áng - N u t quá h p, mà hai ngư i không còn ch t nào khác thì c n ư c bàn b c v i a phương có s giúp i u ch nh cho ngư i không ư c chia nhà 1 ch t làm nhà . 2. Nhà c a cha m ch ng (ho c cha m v ). Trong trư ng h p v ch ng ăn chung v i cha m và gia ình nhà ch ng (hay nhà v ) mà ngư i ó có công s c óng góp v i gia ình ch ng hay v thì khi ly hôn quy n l i c a ngư i ó ư c gi i quy t b ng hình th c n bù công s c - vi c n bù ó có th b ng m t kho n ti n, cũng có th b ng hi n v t. a) N u khi ly hôn, ngư i v th c s có khó khăn v ch và còn nuôi con chung, thì c n bàn b c gia ình nhà ch ng v i s giúp c a h p tác xã, t o i u ki n cho ngư i ph n làm nhà nơi khác. Gia ình nhà ch ng n bù công s c cho ngư i v b ng v t li u xây d ng nhà tre, g , g ch..., m t s công lao ng và phí t n làm nhà. b) Trư ng h p gia ình nhà ch ng có ch tương i r ng, ngư i v làm dâu ã lâu, có nhi u công s c óng góp xây d ng nhà ch ng thì khi ly hôn nên hoà gi i ngư i v và các con l i m t ph n nhà c a gia ình nhà ch ng, tính như n bù công s c b ng hi n v t.
  4. c) N u ngư i con dâu m i v nhà ch ng chưa có óng góp v i nhà ch ng nhi u ( i v i ngư i con r cũng v y) thì khi ly hôn v n nhà không t ra, nhưng trư ng h p ngư i ó th c s có khó khăn v ch thì cũng tuỳ tình hình c th c n giúp h t o l p nơi m i. d) Trong các trư ng h p trên n u c n có th i gian tìm ch khác thì gia ình ch ng t m th i h l i m t th i gian cho n khi t o l p ư c nơi m i. Ngư i ch ng và gia ình nhà ch ng nên có s giúp ngư i v s m có ch khác. Trong trư ng h p n u cha m ch ng ã ch t, di s n th a k chưa chia thì c n gi i quy t chia th a k , ph n c a ngư i ch ng nh p vào tài s n chung c a v ch ng chia. C n quan tâm quy n l i ngư i v , nhưng cũng không xâm ph m quy n l i chính áng các cái th a k khác gia ình nhà ch ng. V t t ng, ph i ưa nh ng ngư i này ho c i di n c a h tham gia v i tư cách d s . 3. Nhà do cha m làm cho con riêng khi cư i v ho c sau khi cư i, cha m cho thêm ti n, v t li u con làm nhà. Khi xét x c n i sâu tìm hi u th c t , xem xét ngu n g c vi c làm nhà, ý th c c a gia ình khi làm nhà ó; quá trình s d ng, b o qu n, tu s a k c xây d ng thêm... N u xác nh ư c nhà ó cha m làm cho con ho c cho thêm ti n v t li u con t làm (trên t c a h p tác xã phân cho hay t c a gia ình nhà ch ng cũng v y), mà lâu nay ngư i con v n s d ng, tu b thì ph i xem ó là nhà c a con. i u 15 Lu t Hôn nhân và gia ình ã quy nh rõ v ch ng có quy n s h u, hư ng th và s d ng ngang nhau i v i tài s n có trư c và sau khi cư i. Tuỳ tình hình mà gi i quy t vi c chia nhà như tài s n chung c a v ch ng ã nói ph n trên. N u t vư n xung quanh là c a gia ình ch ng l i tương i r ng và có hoa l i như cây ăn trái thì khi gi i quy t c t m t ph n t vư n theo nhà, s t vư n còn l i v n thu c gia ình ch ng. Trong trư ng h p làm nhà v i ý th c cho con, nhưng cha m (ho c 1 trong 2 ngư i) cùng v i con t trư c, nay cha m cũng không có ch nào khác, thì khi gi i quy t c n xem xét c th , quan tâm c n quy n l i c a cha m ; có th coi là ng s h u, chia cho cha m và c hai v ch ng m i ngư i m t ph n nhà; ho c chia nhà cho ngư i ch ng thì chia r ng hơn trong ó có c ph n c a cha m . N u nhà ch t ch có th chia cho ngư i v nuôi con, cha m ch ng không mu n cùng thì c n trích m t ph n tài s n ho c không có tài s n thì ngư i con dâu ph i bù ti n cha m ch ng có i u ki n nơi khác. i v i mi n núi: Gi i quy t chia nhà trong ly hôn cũng v n ph i d a trên nguyên t c chung nhưng k t h p v i phong t c t p quán a phương. Dù ngư i v làm dâu hay ngư i ch ng làm r , khi ly hôn, c n gi i quy t tho áng ngư i không ư c chia nhà có i u ki n làm nhà khác. B. NHÀ THÀNH PH , THN XÃ các thành ph , th xã khi gi i quy t v n nhà trong các v ly hôn, ngoài các nguyên t c quy nh trong Lu t Hôn nhân và gia ình, c n chú ý n chính sách Nhà nư c th ng nh t qu n lý nhà c a, chính sách qu n lý h khN u thành ph và th xã
  5. mà còn ph i tính n th c t hi n nay là tình hình nhà c a r t khó khăn vi c x lý sát úng c v n i dung và thN m quy n. Vi c gi i quy t trên nguyên t c b o m quy n l i chính áng c a ngư i dân là quy n có ch . 1. Nhà do v ch ng t o l p: Nói chung khi ly hôn nên gi i quy t chia nhà m i bên ư c s d ng m t ph n. Di n tích m i bên nhi u hay ít là tuỳ tình hình c th t ng vi c. N u ngư i nào ã nh n con chung ho c có cha m cùng thì có th chia r ng hơn. N u ngư i ch ng ho c ngư i v ang sinh s ng, làm ăn nơi khác, h khN u thư ng trú nơi ó, nhà không có cha m , ho c ngư i ph i nuôi dư ng thì có th chia nhà cho ngư i a phương n nh cu c s ng. Trư ng h p ngư i ch ng ang t i ngũ v n yêu c u ư c chia nhà thì c n b o m quy n l i c a ngư i ch ng, t m giao ph n c a ch ng cho ngư i v qu n lý. Tóm l i, vi c chia nhà cho 1 bên ch nên h n ch trong trư ng h p h t bàn b c tho thu n, ho c vì nhà quá ch t mà bên kia có i u ki n tìm nơi khác như v chung v i cha m , ho c vào t p th cơ quan, xí nghi p. các thành ph , th xã mi n Nam, ang ti n hành c i t o xã h i ch nghĩa v nhà c a, n u trong di n tích ó thì c n có s xác nh n c a ban c i t o. Tr ph n Nhà nư c c i t o, ph n nào cho v ch ng lúc ó s chia. Trư ng h p nhà mua c a Nhà nư c theo hình th c tr ti n d n, m c d u trong văn t mua nhà ng tên m t bên v ho c ch ng, v n xem là tài s n chung và gi i quy t theo hư ng nói trên. N ti n Nhà nư c chưa tr h t thì hai bên có trách nhi m tr theo t l ph n nhà ư c chia. N u nhà trên t tương i r ng, nên chia c t, n u m t bên không ư c nhà, có th chia t r ng hơn có i u ki n làm nhà khác. 2. V ch ng nhà cha m ch ng ho c cha m v Trong trư ng h p ly hôn mà v ch ng chưa có con ho c có ít con, th i gian chung s ng chưa lâu thì thông thư ng ngư i con dâu ho c con r i nơi khác, ít có tranh ch p v nhà . Trư ng h p ngư i v v làm dâu trong gia ình nhà ch ng lâu năm, có công s c óng góp v i nhà ch ng, l i ông con, khi ly hôn ngư i v ang ph i nuôi con nh và th c s có khó khăn trong vi c tìm ch m i, xét bình quân di n tích trong nhà ch ng cao hơn m c bình quân chung thành th , thì cũng có th gi i quy t cho ngư i v ư c lưu l i nơi cũ trong gia ình nhà ch ng v i m t di n tích phù h p, coi như vi c n bù công s c b ng hi n v t. N u v ch ng cùng nhà cha m , nhưng kinh t hoàn toàn riêng bi t thì khi ly hôn không có v n n bù công s c, nhưng khi gi i quy t ch v n ph i xem xét tình hình nhà c a, m c bình quân di n tích chung, c ng v i hoàn c nh c th v ch c a ngư i v hay ngư i ch ng n u h th c s chưa có ch khác thì t m th i cho h ư c l i có th i gian tìm ch khác. B n thân ngư i ó ph i tích c c tìm nơi ăn ch n m i, nhưng ngư i ch ng và gia ình ch ng cũng t o i u ki n, giúp ngư i ph n có ch khác.
  6. 3. Nhà cho thuê (c a Nhà nư c và tư nhân) Nhà thuê không ph i tài s n c a v ch ng cho nên khi ly hôn vi c chia nhà không t ra. Tuy v y, có v n quy n l i ngư i thuê nhà c a c ngư i v ho c ngư i ch ng dù ch 1 bên ng h p ng thuê. Khi ly hôn, c 2 bên u có quy n ti p t c v i tư cách là ngư i thuê n u h không có nơi khác. Do hoàn c nh v ch ng ã thay i khi ly hôn h ã tách thành hai h , có th có s tranh ch p v ch . Vi c tranh ch p này trư c h t hai ngư i t hoà gi i và ư c gi i quy t theo nguyên t c và trình t ã quy nh trong b n i u l cho thuê nhà thành ph và th xã. Hai bên ly hôn có th cùng bên cho thuê nhà (S nhà t ho c tư nhân) bàn b c i u ch nh l i h p ng thuê nhà - N u không t gi i quy t ư c thì U ban nhân dân và cơ quan qu n lý nhà t s gi i quy t. Toà án không quy t nh vi c chia di n tích nhà thuê cho m i bên. Nhưng n u có tranh ch p gay g t và m b o tr t t xã h i, n nh trư c m t cu c s ng c a m i bên, trong b n án ly hôn, Toà án có th t m th i phân nh cho m i bên s d ng 1 ph n nhà thuê. Sau ó các ương s s t n cơ quan có thN m quy n xem xét gi i quy t. 4. Nhà do cơ quan phân ph i Cũng như nhà thuê, nhà do cơ quan phân ph i không ph i là tài s n chung c a v ch ng nên không t v n chia nhà khi ly hôn. Cơ quan qu n lý và phân ph i nhà cho h s tuỳ tình hình c th mà s p x p phù h p v i hoàn c nh m i c a h . Toà án không quy t nh v n chia nhà trong b n án ly hôn. N u h có tranh ch p thì cơ quan qu n lý h s gi i quy t theo các ch , chính sách v nhà i v i cán b , công nhân, viên ch c. Ph m Hưng ( ã ký)
Đồng bộ tài khoản