Chọn giống ở cây tự thụ phấn

Chia sẻ: heoxinhkute1

Chọn giống ở cây tự thụ phấn Tự thụ phấn hay tự phối là việc chuyển phấn hoa từ nhị đực đến nhuỵ cái trong cùng một hoa, hay đến nhuỵ cái của hoa trong cùng một cây. Đó là quá trình kết hợp giao tử đực và giao tử cái của cùng một cây. Cây tự thụ phấn cũng có một số trường hợp giao phấn, phụ thuộc vào: - Giống hay dòng cây trồng - Điều kiện mùa vụ, nhất là nhiệt độ và độ ẩm ...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Chọn giống ở cây tự thụ phấn

Chọn giống ở
cây tự thụ phấn

Tự thụ phấn hay tự phối là việc chuyển
phấn hoa từ nhị đực đến nhuỵ cái trong
cùng một hoa, hay đến nhuỵ cái của hoa
trong cùng một cây. Đó là quá trình kết
hợp giao tử đực và giao tử cái của cùng
một cây. Cây tự thụ phấn cũng có một số
trường hợp giao phấn, phụ thuộc vào:
- Giống hay dòng cây trồng
- Điều kiện mùa vụ, nhất là nhiệt độ và
độ ẩm
- Hướng và tốc độ gió vào thời điểm thụ
phấn
- Quần thể côn trùng thụ phấn.
Tự thụ phấn không những duy trì kiểu
gene của bố mẹ từ đời này sang đời khác
mà còn nhanh chóng phục hồi tình trạng
đồng hợp cho kiểu gene trong các đời
tiếp theo. Tỷ lệ dị hợp Aa trong các đời
tiếp theo sẽ giảm đi một nữa.
Mức độ đồng hợp của mỗi đời có thể tính
theo công thức (2m – 1/2m)n, với m: số
đời, n: số cặp gene đồng hợp.
Các phương pháp chọn tạo giống
1. Nhập nội
Nhập nội thường được dùng như nguồn
cung cấp gen hay tổ hợp gen để cải lương
một kiểu gen thích ứng tốt nhưng còn
thiếu một hay nhiều tính trạng.
2. Thích nghi
Tính thích nghi là khả năng tự phục hồi
và thích ứng của quần thể với vùng khí
hậu mới. Quá trình thích nghi là kết quả
của sự chuyển dịch lệch di truyền về phía
các dạng thích ứng trong một quần thể
được đặt trong các điều kiện bất thuận
của môi trường. Hiệu quả của quá trình
thích nghi phụ thuộc vào:
+ Mức độ không đồng nhất trong quần
thể;
+ Phương thức sinh sản của loài;
+ Thời lượng của chu kỳ sống của loài;
+ Tính chất và cường độ của các điều
kiện bất thuận trong môi trường.
Cây giao phấn thích nghi nhanh hơn cây
tự thụ phấn do có tần số tái tổ hợp cao
hơn, sẽ tạo ra các kiểu gene có lợi với
tính thích nghi. Trong khi đó một dòng
thuần biến đổi rất ít.
3. Chọn lọc
Chọn lọc là một quá trình nhờ đó cá thể
hay một nhóm cá thể được chọn ra từ
một quần thể hỗn hợp và không đồng
nhất. Chọn tạo giống cây trồng tự thụ
phấn bằng chọn lọc hàng loạt hay chọn
lọc hõn hợp (chọn lọc quần thể) và chọn
lọc cá thể hay dòng thuần (chọn lọc phổ
hệ)
3.1. Chọn lọc quần thể
Ở phương pháp chọn lọc quần thể, người
ta chọn bông hay cây tốt rồi trộn lẫn hạt
giống của chúng để trồng lại đời sau.
Chọn lọc quần thể dựa trên cơ sở chọn
lọc kiểu hình, không thử nghiệm đời con,
nên có những khuyết điểm sau:
- Không thể biết được cây tập hợp lại là
đồng hợp hay dị hợp. Cây dị hợp thì đời
sau sẽ phân ly nên chọn lọc kiểu hình cần
được tiếp tục lặp lại
- Không thể biết được kiểu hình ưu tú
được chọn do các tính trạng di truyền hay
do môi trường.
Hiện nay, thực hiện việc tuyển chọn đời
con của các cá thể, sau đó dồn hạt giống
của những đời con giống nhau đã phần
nào làm tăng hiệu quả chọn lọc quần thể.
Theo Allard (1960) thì sai biệt chủ yếu
giữa chọn lọc quần thể đối với các cây tự
thụ phấn liên quan đến số lượng dòng giữ
lại. Đối với chọn lọc quần thể thì dạng
được chọn chỉ xuất phát từ một bông và
các dòng được chọn và giữ lại gộp thành
một quần thể hỗn hợp các dòng thuần.
Quần thể chọn ra trên thực tế đồng đều
về các tính trạng nông học quan trọng
như màu hạt, kích cỡ hạt, chiều cao cây,
thời gian sinh trưởng và khả năng chống
chịu bệnh.
Chọn lọc quần thể chủ yếu được dùng để
lọc các giống lẫn hoặc lọc các lô hạt
giống lẫn của các chương trình sản xuất
hạt giống. Việc lọc các giống lẫn bằng
chọn lọc quần thể được tiến hành như
sau:
+ Chọn lọc từ 200 đến 2.000 cây (cá thể)
đúng dạng hình chính của giống. Số
lượng cây chọn tùy thuộc vào nguồn
giống có được
+ Gieo cây đời con trên ô gồm 3-4 hàng
và quan sát độ đồng đều của các tính
trạng kiểu hình khác nhau.
+ Trộn hạt các đời con có dạng giống và
đồng đều lại để nhân giống.
Chọn lọc quần thể được xem như là một
phương pháp chọn tạo giống để cải lương
các giống cây trồng tự thụ phấn.
3.2. Chọn lọc cá thể - Giống dòng thuần
Chọn lọc cá thể với mục đích tạo ra
giống dòng thuần được thực hiện trong
hai trường hợp:
- Tạo các dòng thuần từ một giống địa
phương thích ứng tốt hay từ một quần thể
nhân tạo hay giống quần thể được chọn
lọc theo phương pháp chọn lọc quần thể
đã và đang được dùng nhiều trong sản
xuất.
- Tạo các dòng thuần từ một quần thể
đang phân ly của thể lai.
Trong cả hai trường hợp trên, chi tiết
chọn lọc đời sau của từng cá thể phụ
thuộc vào các điều kiện sau:
- Trường hợp các giống địa phương hình
thành từ các quần thể bằng phương pháp
chọn lọc quần thể, mang ít cây dị hợp, số
lớn cây là đồng hợp tại nhiều locus.
- Trường hợp của quần thể đang phân ly,
từng cây riêng rẽ ban đầu dị hợp trở
thành đồng hợp sau các đời liên tiếp.
Nhiều chương trình chọn tạo giống cây
trồng tự thụ phấn quan tâm đến việc chọn
tạo các giống dòng thuần vì: (i) Giống
dòng thuần có độ đồng đều cao về hình
dạng và về chất lượng sản phẩm; (ii) Một
dòng thuần đã thích ứng với các điều
kiện sinh thái và canh tác riêng thì chắc
chắn sẽ cho thành tích cao hơn quần thể
hỗn hợp các kiểu gene; và (iii) Dễ nhận
diện và duy trì một dòng thuần.
4. Tạp giao
Tạp giao chỉ việc lai hai cá thể có tính di
truyền khác nhau. Về mặt chọn tạo
giống, tạp giao phối hợp tính trạng của
hai giống và tạo thuận lợi cho việc chọn
lọc ra các cây mang các đặc tính mong
muốn của hai bố mẹ thông qua tái tổ hợp
trong quá trình phân ly đời con cháu.
Chương trình tạp giao của cây trồng tự
thụ phấn chủ yếu gồm hai bố mẹ, nhằm
mục đích loại bỏ một khiếm khuyết ra
khỏi một giống được xem là thích ứng tốt
và ưu việt về các mặt còn lại. Gồm có hai
dạng:
(1) Lai giống thích ứng với giống thích
ứng cao sản
(2) Lai dòng có nguồn gene thích ứng với
dòng không thích ứng.
Các cặp lai dạng (1) được thực hiện giữa
các dòng hay giống chị em. Các giống
này có cơ sở di truyền hẹp vì trong một
địa bàn nhất định, khả năng cao sản chỉ
tập trung vào một số ít dòng và các dòng
này liên tục được dùng để tạo ra giống
mới. Các cặp lai dạng (2) thường được
thực hiện với các dạng trung gian có
năng suất thấp hơn so với giống thích
ứng cao sản nhưng lại cung cấp một tính
trạng quan trọng như tính chống chịu với
bệnh.
Theo CSDT CGTV - Hoàng Trọng Phán
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản