CHUẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ BƯỚU ĐẠI BÀO XƯƠNG

Chia sẻ: thiuyen11

Tham khảo tài liệu 'chuẩn đoán điều trị bướu đại bào xương', y tế - sức khoẻ, y dược phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: CHUẨN ĐOÁN ĐIỀU TRỊ BƯỚU ĐẠI BÀO XƯƠNG

Hoäi Chaán thöông Chænh hình Tp. Hoà Chí Minh



BÖÔÙU ÑAÏI BAØO XÖÔNG: CHAÅN ÑOAÙN VAØ ÑIEÀU TRÒ

Nguyeãn vaên Thaéng*, Leâ Chí Duõng**


1. TOÙM TAÉT of biopsied primary bone tumors. More
than 75 percent of GCT are located near
Toång quan: Böôùu ñaïi baøo xöông
the articular end of a tubular bone.
(BÑBX) chieám khoaûng 15% böôùu xöông
nguyeân phaùt. Hôn 75% BÑBX coù vò trí ñaàu Material and Method: We have
caùc xöông daøi. studied 332 cases GCT 0f the bone, treated
Vaät lieäu vaø Phöông phaùp nghieân cöùu: at the department of orthopedic disease
Qua nghieân cöùu 332 tröôøng hôïp BÑBX ñieàu and oncology, Hospital for traumatology
trò taïi Khoa Beänh hoïc, Beänh vieän Chaán and orthopedies in HochiMinh city (from
thöông chænh hình (CTCH), Thaønh phoá Hoà november 1991 to august 2006)
Chí Minh töø (11/1991 – 8/2006). Phöông
Results: - Incidence: The patients
phaùp nghieân cöùu: tieàn cöùu.
range from 16 – 86 years of age. The
Keát quaû: chuùng toâi ghi nhaän: Beänh incidence peak is from 20 to 40 years of
nhaân phaân boá töø 16 – 86 tuoåi, xuaát ñoä cao age (67.5%). Female sexual predilection
ôû tuoåi töø 20 – 40: (67,5%). Beänh gaëp ôû nöõ (F/M = 1/0.93). - Recurrence rate was 9.1
nhieàu hôn nam ((nöõ/nam =1/0,93). Tyû leä percent (30 cases). Recurrence depended
taùi phaùt chung laø 9,1%(30 ca). Tyû leä taùi on method of treatment: 22,5 percent (9
phaùt phuï thuoäc nhieàu vaøo phöông phaùp cases) of recurrence GCT if treated by
ñieàu trò: Phaãu thuaät caét naïo böôùu vaø gheùp resection-curettage and bone grafting (40
xöông laø 22,5% (9/40 ca). Phaãu Thuaät caét cases). 11.3 percent (11 cases) of
naïo böôùu vaø ñoå xi maêng vaø gheùp xöông laø recurrence GCT if treated by resection-
11,3% (11/97 ca). Phaãu thuaät caét roäng, curettage and cement and bone grafting
gheùp xöông vaø keát hôïp xöông coù laø 5,6% (97 cases). 5.6 percent (9 cases) of
(9/160 ca). Phaãu thuaät ñoaïn chi laø 3% recurrence GCT if treated by wide
(1/33 ca). 2 ca hoùa aùc vaø di caên phoåi resection and bone grafting (160 cases). 3
(chieám tyû leä 0,6%). percent (1 cases) of recurrence GCT if
treated by amputation (33 cases).
Keát luaän: BÑBX laø böôùu laønh nhöng
Malignant transformation and pulmonary
thöôøng taán coâng taïi choã. Tyû leä taùi phaùt cuûa
metastasis 2 cases (0.6%).
BÑBX phuï thuoäc nhieàu vaøo phöông phaùp
ñieàu trò. Conclusions: GCT is a benign tumor
but often locally aggressive. Recurrence rate
1. SUMMARY GCT depended on method of treatment.
Background: Giant cell tumor (GCT)
0f the bone, accounts for about 15 percent

*
Giaûng vieân Ñaïi hoïc Y Döôïc, TP. HCM
**
Beänh vieän Chaán thöông chænh hình, TP. HCM


84
Hoäi nghò thöôøng nieân laàn thöù XV 27-28/06/2008


2. ÑAËT VAÁN ÑEÀ 3. TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU
BÑBX laø loaïi böôùu xöông thöôøng gaëp Theo doøng lòch söû Y hoïc, Giaûi phaãu
(15%) sau sarcom taïo xöông (23%) vaø beänh coù lòch söû toàn taïi vaø phaùt trieån töø xa
böôùu laønh suïn xöông (22%). BÑBX ñöôïc xöa. Lòch söû nghieân cöùu BÑBX môùi baét ñaàu
caùc taùc giaû quan taâm nghieân cöùu töø ñaàu töø ñaàu theá kyû XIX vaø ghi nhaän nhieàu quan
theá kyû XIX song tôùi nay theá kyû XXI vaãn ñieåm khaùc nhau. Quaù trình phaùt trieån luoân
coøn raát nhieàu bí aån. Caøng nghieân cöùu coù tranh luaän, maâu thuaãn trong: nhaän ñònh
BÑBX chuùng toâi caøng nhaän thaáy böôùu coù veà baûn chaát, phaân loaïi cuûa böôùu cuõng nhö
nhieàu phöùc taïp. Hieän nay BÑBX vaãn coøn löïa choïn phöông phaùp ñieàu trò cho BÑBX.
toàn taïi 5 caùch phaân loaïi khaùc nhau: Treân cô sôû hieåu bieát töôøng taän quaù khöù phaùt
trieån, keá thöøa coù choïn loïc nhöõng thaønh quaû
1. Chia BÑBX thaønh nhieàu nhoùm,
nghieân cöùu BÑBX vaø söû duïng toát kyõ thuaät
nhieàu ñoä: Jaffe, Lichtenstein vaø portis
nghieân cöùu hieän ñaïi seõ giuùp chaån ñoaùn vaø
(1940)11,13, Hutte10, Dalin2.
ñieàu trò BÑBX ngaøy caøng toát hôn.
2. Phaân BÑBX thuoäc nhoùm böôùu ñoâi
3.1. LÒCH SÖÛ NGHIEÂN CÖÙU
khi aùc8.
BÖÔÙU ÑAÏI BAØO XÖÔNG
3. Xaùc ñònh BÑBX laø böôùu aùc thaáp,
1805 Boyer ñònh nghóa hai loaïi
ñoä taùi phaùt cao nhöng di caên chaäm 5.6
böôùu: 1) Sarcom xöông laø söï chuyeån töø
4. Xaùc ñònh BÑBX laø böôùu laønh xöông thaønh thòt. 2) Spina Ventosa nghóa
nhöng thöôøng taán coâng taïi choã, Fechner 7. laø "tuùi cuûa gioù", moät toån thöông daïng boïc
giaõn xöông coù voû moûng trong chöùa maùu.
5. Phaân BÑBX thuoäc nhoùm böôùu
khoâng xaùc ñònh baûn chaát: Tomeno B7 Hình veõ "tuùi gioù" raát gioáng vôùi BÑBX hieän
nay. 1818 Astley, Travers vaø Cooper ñaõ
Do coù nhieàu quan nieäm, nhaän thöùc veà
cung caáp hình aûnh ñaïi theå ñaàu tieân cuûa
baûn chaát vaø phaân loaïi BÑBX khaùc nhau
böôùu ñaàu treân xöông chaøy maø ngaøy nay
neân vieäc quyeát ñònh, choïn löïa caùch ñieàu trò
ñöôïc ghi nhaän laø BÑBX. 1838. Johannes
cuõng khaùc nhau nhö:
Muller (ngöôøi Ñöùc) ngöôøi ñaàu tieân moâ taû
1. Caét naïo böôùu vaø gheùp xöông (töï hình aûnh vi theå cuûa BÑBX. 1845. Lebert
thaân hay ñoàng loaïi) nhaán maïnh: neáu khoâng quan saùt döôùi kính
hieån vi thì khoâng theå hieåu ñöôïc baûn chaát
2. Caét naïo böôùu vaø ñoå xi maêng
böôùu. OÂng ghi nhaän veà nhoùm böôùu chöùa
3. Caét naïo böôùu, hoùa chaát vaø gheùp
ñaïi baøo: böôùu deã taùi phaùt, do vaäy khi ñieàu
xöông hoaëc ñoå xi maêng
trò böôùu neân ñoaïn chi. 1854. James Paget
4. Caét roäng böôùu, gheùp xöông (töï moâ taû laàn ñaàu tieân veà BÑBX. 1860.
thaân hay ñoàng loaïi) vaø keát hôïp xöông Eugene Neùlaton phaùt haønh taäp taøi lieäu
goàm 364 trang hình veà böôùu xöông chöùa
5. Caét ñoaïn chi.
ñaïi baøo, vôùi töïa ñeà laø "Böôùu ñaïi baøo". OÂng
Do ñoù MUÏC TIEÂU coâng trình
cho raèng böôùu coù tính chaát laønh vaø khaúng
nghieân cöùu naøy:
ñònh BÑB laø cuûa rieâng xöông. 1862.
1. Xaùc ñònh baûn chaát cuûa BÑBX . Rudolph Virchow (1821- 1902) nhaø GPB
2. Ñeà xuaát phöông phaùp ñieàu trò BÑBX ngöôøi Ñöùc. Khaùc vôùi Neùlaton, Virchow
cho raèng BÑBX laø loaïi böôùu aùc vaø coù tieân
3. Ñeà xuaát chöông trình quaûn lyù BÑBX

85
Hoäi Chaán thöông Chænh hình Tp. Hoà Chí Minh


löôïng xaáu. 1876. Morris baùo caùo 1 ca, naïo phaûi keát hôïp chaët cheõ giöõa: LS-XQ-GPB.
1940 Jaffe, Lichtenstein vaø Portis döïa
böôùu daïng tuûy (BÑBX) ñaàu döôùi xöông
quay thaønh coâng. 1879. Samuel Gross baùo treân möùc ñoä taêng sinh vaø baát thöôøng cuûa
caùc teá baøo ñôn nhaân, chia BÑBX thaønh 3
caùo coâng trình LS goàm: 165 ca sarcom
ñoä GPB: Ñoä I (laønh); Ñoä II (coù theå laønh
trong ñoù coù 70 ca sarcom ñaïi baøo. 1894.
hay aùc); Ñoä III (aùc). 1941 Gomori laø ngöôøi
Clutton baùo caùo 2 ca thaønh coâng sau caét
nghieân cöùu hoùa moâ mieãn dòch ñaàu tieân cho
roäng böôùu daïng tuûy. 1895. Mikulitz baùo
BÑBX. 1949 Willis vaø Russell cho raèng
caùo 6 ca caét roäng BÑBX. 1898. Hinds baùo
BÑBX hoaêïc aùc tính roõ hoaëc luoân luoân taán
caùo 1 ca sarcom daïng tuûy (BÑBX ) coù hình
coâng, chöù khoâng theå laø laønh tính. 1954
aûnh XQ. 1911 Barrie cho raèng BÑBX laø
Dahlin chia BÑBX thaønh 2 nhoùm: laønh vaø
vieâm chaûy maùu xöông tuûy vaø khoâng neân
aùc. OÂng cuõng nhö Williams, Ghomley,
xeáp loaïi vaøo böôùu. Veà sau caùc taùc giaû
Schajowicz, Spjut, Ackerman cho raèng
Hutter, Jaffe; Goldenberg, Campbell vaø
vieäc phaân ñoä BÑBX laø khoâng höõu ích.
Bonfiglio ghi nhaän tyû leä taùi phaùt vaø söï hoùa
Naêm 1969 chính Jaffe cuõng khoâng phaân ñoä
aùc cuûa böôùu cao, do vaäy luaän thuyeát cuûa
GPB cuûa BÑBX nöõa. 1961 Schajowicz ñaõ
Barrie khoâng coøn phuø hôïp. 1912
chuù yù söï gioáng nhau veà hoùa moâ mieãn dòch
Bloodgood (1867 - 1935) ngöôøi ñaàu tieân
giöõa huûy coát baøo vaø ñaïi baøo, oâng cho raèng
ñaët teân cho toån thöông naøy laø BÑBX vaø
caùc teá baøo naøy cuøng moät nguoàn goác. 1962
cho raèng böôùu coù ñaëc tính laønh. OÂng cuõng
Hutter chia BÑBX thaønh 3 nhoùm: laønh,
laø ngöôøi ñaàu tieân duøng xöông gheùp laáp ñaày
giaùp bieân vaø aùc. 1962 Lichtenstein theâm
choã thieáu xöông do böôùu. 1919 Ewing
ñoä II(+). 1963 Aegerter ñöa ra quan ñieåm:
quan nieäm toaøn boä caùc böôùu chöùa ñaïi baøo
ñöôïc goïi laø sarcom ñaïi baøo laønh. Giöõa 1) "BÑBX chính danh" laø caùc böôùu ñoä II
naêm 1920 Codman uûng hoä luaän thuyeát cuûa theo Jaffe, böôùu aùc ngay töø ñaàu, hay taùi
phaùt nhöng di caên chaäm. 2) Vì vaäy phöông
Barrie vaø cuõng coá theâm khi phaùt hieän böôùu
phaùp ñieàu trò laø: Khoâng neân naïo böôùu. maø
naâu, böôùu haït söûa chöõa. 1920 Nhoùm
phaûi caét roäng hoaëc ñoaïn chi (neáu ôû vò trí
nghieân cöùu sarcom xöông cuûa Hoäi phaãu
khoâng cho pheùp caét roäng). 3) Böôùu ñoä I
thuaät ñaïi hoïc Myõ ñöôïc thaønh laäp bôûi
cuûa Jaffe laø toån thöông daïng böôùu hoaëc
Ernest Codman ôû Boston. Goàm 3 chuyeân
böôùu laønh coù ñaïi baøo. 4) Böôùu ñoä III ñuùng
gia veà böôùu xöông: Joseph Bloodgood,
ra phaûi chaån ñoaùn laø sarcom sôïi, sarcom
Jame Ewing vaø Ernest Codman. 1922
xöông, sarcom suïn coù nhieàu ñaïi baøo. Luùc
Stewart nhaán maïnh raèng huûy coát baøo thöïc
ñaàu quan ñieåm cuûa oâng ít ñöôïc chaáp nhaän
söï laø teá baøo cuûa xöông. Neân ñaët teân böôùu
nhöng ngaøy caøng coù tính thuyeát phuïc. 1977
sau khi quan saùt nhieàu vuøng khaùc nhau cuûa
Lichtenstein tuy vaãn giöõ caùch phaân ñoä
böôùu. OÂng ñaõ ñaët teân böôùu laø sarcom huûy
nhöng nhaän xeùt: "raát khoù chaån ñoaùn ñuùng
coát baøo Naêm 1925 nhoùm taäp hôïp ñöôïc 100
moät BÑBX chính danh, caøng khaûo saùt
tröôøng hôïp BÑBX vaø cho raèng BÑBX laø
caøng phaûi thaän troïng vaø caøng thaáy böôùu aùc
böôùu laønh neân ñaõ boû thuaät ngöõ sarcom.
tính hôn". 1980 Sanerkin chia BÑBX laøm
1925 Jaffe Jaffe ghi nhaän khoâng neân döïa
3 ñoä. Caùc taùc giaû Haø Lan phaân BÑBX
ñôn thuaàn vaøo söï hieän dieän nhieàu ñaïi baøo
thaønh 4 ñoä (I,II,III,IV). 1981 Schajowicz
maø phaûi quan saùt toaøn dieän hình aûnh moâ
nhaän xeùt: BÑBX laø moät böôùu taán coâng.
hoïc cuûa toån thöông, ñeå xaùc ñònh böôùu. Maët
1984 Dahlin baùo caùo 425 ca BÑBX vaø
khaùc ñeå chaån ñoaùn chính xaùc BÑBX caàn

86
Hoäi nghò thöôøng nieân laàn thöù XV 27-28/06/2008


phaân BÑBX thaønh 2 loaïi: laønh vaø aùc. 1987 Toùm laïi
Mirra nhaän ñònh tuy khoâng phaûi laø sarcom Trong 2 theá kyû XIX vaø XX coù raát
nhöng vì BÑBX huûy xöông nhieàu, xaâm laán nhieàu CTNC veà BÑBX treân caùc phöông
vaø hay taùi phaùt neân phaûi ñieàu trò nhö moät dieän khaùc nhau nhö: LS, XQ, GPB, ñieàu trò
sarcom ñoä aùc thaáp. 1987 Carnesale, vaø tieân löôïng… Muïc tieâu cuûa caùc taùc giaû laø
Pittcok xeáp BÑBX vaøo nhoùm böôùu ñoâi khi ñi tìm baûn chaát vaø phöông phaùp ñieàu trò
aùc tính. 1993 Robert E. Fechner xaùc ñònh höõu hieäu cho BÑBX. Tuy vaäy tôùi nay beân
BÑBX laø böôùu laønh nhöng thöôøng taán coâng theàm thieân nieân kyû môùi (theá kyû XXI) vaãn
taïi choã. OÂng khuyeân khoâng neân duøng thuaät chöa ñaït ñöôïc söï thoáng nhaát veà baûn chaát
ngöõ "böôùu aùc ñaïi baøo" vaø oâng nhaän thaáy cuõng nhö caùch phaân loaïi BÑBX.
nhöõng böôùu ñöôïc goïi laø böôùu aùc ñaïi baøo
* Trong theá kyû XIX toàn taïi 2 quan
thöïc söï laø sarcom xöông, böôùu moâ baøo sôïi
ñieåm khaùc nhau veà baûn chaát BÑBX laø: laønh
aùc hay sarcom sôïi coù nhieàu ñaïi baøo. 1994
vaø aùc. Phöông phaùp ñieàu trò laø naïo böôùu vaø
Leâ Chí Duõng chia BÑBX thaønh 2 loaïi:
ñoaïn chi nhöng chuû yeáu laø ñoaïn chi.
BÑBX chính danh vaø BÑBX aùc. 1998
* Trong theá kyû XX coù 5 caùch phaân
Howard Dorfman chia BÑBX thaønh 2
loaïi chính cho BÑBX. Phöông phaùp ñieàu
loaïi: Böôùu ñaïi baøo kinh ñieån (BÑBX laønh).
trò ña daïng hôn: Phöông phaùp ñieàu trò baûo
BÑBX aùc, nhöng taùc giaû nhaán maïnh BÑBX
toàn chi ñöôïc söû duïng roäng raõi. Phöông
aùc nguyeân phaùt ngay töø ñaàu, cöïc kyø hieám,
phaùp ñoaïn chi chæ söû duïng khi böôùu xaâm
thöôøng laø thöù phaùt sau söï hieän dieän cuûa
laán nhieàu khoâng coøn khaû naêng caét roäng
BÑBX laønh. Naêm 2000 Nguyeãn Vaên
böôùu. Phöông phaùp xaï trò ñöôïc khuyeán caùo
Thaéng, qua nghieân cöùu 135 ca, ñoàng quan
khoâng neân duøng ñeå ñieàu trò BÑBX song
ñieåm vôùi Fechner xaùc ñònh: baûn chaát BÑBX
vaãn ñöôïc söû duïng cho nhöõng tröôøng hôïp
laø böôùu laønh nhöng thöôøng taán coâng taïi choã.
khoâng coøn khaû naêng phaãu thuaät.
* Veà X quang: Merle D'Aubigneù
3.2. NGUOÀN GOÁC VAØ SIEÂU CAÁU
naêm 1954 ñaõ chia BÑBX thaønh: Theå yeân
TRUÙC CUÛA ÑAÏI BAØO
tónh; Theå hoaït ñoäng; Theå taán coâng.
Campanacci cuõng chia ra 3 ñoä XQ: I, II, 3.2.1. Hình aûnh sieâu caáu truùc cuûa
III vaø ghi nhaän 70-80% BÑBX thuoäc ñoä II. ñaïi baøo
1986 Enneking chia BÑBX thaønh 3 theå: I/
Sieâu caáu truùc cuûa ñaïi baøo ñöôïc
böôùu yeân tónh, II/ böôùu hoaït ñoäng, III/
nghieân cöùu bôûi nhieàu trung taâm khaùc nhau,
böôùu taán coâng.
ñaëc bieät laø Myõ, Nhaät nhö: Hanaoka vaø
* Tham khaûo qua MEDLINE coäng söï 1970; Ueno 1964; Kuwana 1967;
Steiner 1972; Schajowicz 1981 vaø nhieàu
Töø 1982 − 1998 coù 732 baùo caùo goàm
taùc giaû khaùc. Taát caû caùc taùc giaû ñeàu keát
6188 ca BÑBX, nghieân cöùu treân nhieàu maët
luaän: sieâu caáu truùc ñaïi baøo vaø huûy coát baøo
khaùc nhau: ñieàu trò, X quang, laâm saøng, giaûi
khoâng coù söï khaùc bieät.
phaãu beänh, teá baøo hoïc, hoùa moâ mieãn dòch ...
3.2.2. Caùc quan ñieåm veà nguoàn goác
* Taïi Vieät Nam: Töø 1965 ñeán nay
vaø quaù trình hình thaønh ñaïi baøo
coù 15 coâng trình nghieân cöùu (CTNC) veà
BÑBX goàm 509 ca trong ñoù coù 6 ca di caên - Nguoàn goác ñaïi baøo laø teá baøo trung
phoåi chieám tyû leä 1,2% moâ chöa bieät hoùa.


87
Hoäi Chaán thöông Chænh hình Tp. Hoà Chí Minh


- Hình thaønh ñaïi baøo, do 2 cô cheá: 4.2. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU
4.2.1. Thieát bò vaø duïng cuï nghieân cöùu:
. 1) Do söï hôïp cuûa caùc teá baøo ñôn nhaân.
. 2) Do söï phaân chia cuûa nhaân - Chuùng toâi söû duïng: maùy moùc, duïng
nhöng baøo töông khoâng phaân chia. cuï, hoùa chaát xöû lyù vaø laøm tieâu baûn giaûi
phaãu beänh. Kính hieån vi quang hoïc, taïi
- Nhieàu nhaø nghieân cöùu ñaõ coá gaéng
Phaân moân Giaûi phaãu beänh cuûa Khoa Ñieàu
nghieân cöùu nhaèm phaân bieät Ñaïi baøo, huûy coát
döôõng Kyõ thuaät Y hoïc vaø Boä moân GPB
baøo cuoái cuøng chung moät keát luaän: ñaïi baøo vaø
cuûa Khoa Y, Ñaïi hoïc Y Döôïc TP HCM.
huûy coát baøo khoâng coù söï khaùc nhau veà caáu
- Hoà sô, phim X Quang cuûa beänh nhaân
truùc cuõng nhö phaûn öùng hoùa moâ mieãn dòch.
taïi phoøng löu tröû BV. CTCH.
Phöông phaùp hoùa moâ mieãn dòch, khoâng phaân
bieät ñöôïc caùc loaïi ñaïi baøo.
4.2.2. Phöông phaùp nghieân cöùu:
Tieàn cöùu, loaïi nghieân cöùu phaân tích.
4. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP Tieán haønh laäp hoà sô nghieân cöùu cho töøng
NGHIEÂN CÖÙU beänh nhaân, moãi beänh nhaângoàm 3 phieáu: Thu
thaäp döï kieän laâm saøng, Thu thaäp döï kieän X
4.1. ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU
Quang, Thu thaäp döï kieän giaûi phaãu beänh.
Trong 14 naêm 7 thaùng, töø 11/1991 –
4.2.3. Xöû lyù soá lieäu vaø tính toaùn
8/2006 chuùng toâi ghi nhaän 332 tröôøng hôïp
thoáng keâ:
BÑBX ñöôïc khaùm vaø ñieàu trò taïi Khoa
beänh hoïc cô xöông khôùp, beänh vieän - Löu tröõ caùc döï kieän LS – XQ – GPB
CTCH. Caùc beänh phaåm moå ñöôïc gôûi tôùi trong maùy vi tinh.
phoøng xeùt nghieäm BV. CTCH, Phaân moân
- Phaân tích toång hôïp töø nhöõng ñaëc tính
Giaûi phaãu beänh cuûa Khoa Ñieàu döôõng Kyõ
LS – XQ – GPB vaø theo doõi dieãn tieán cuûa
thuaät Y hoïc vaø Boä moân GPB cuûa Khoa Y, beänh ñeå ñeà xuaát phöông phaùp ñieàu trò vaø
Ñaïi hoïc Y Döôïc TP HCM. Maãu moâ ñöôïc quaûn lyù cho BÑBX.
xöû lyù theo kyõ thuaät GPB quy öôùc vaø
- Duøng bieåu ñoà vaø baûng ñeå trình baøy
nhuoäm baèng phöông phaùp HE
caùc keát quaû nghieân cöùu vaø duøng caùc pheùp
(Hematoxilin Eosin). Sau ñoù ñöôïc khaûo saùt
kieåm U, T, ñeå kieåm chöùng, so saùnh caùc
bôûi 2 Baùc syõ coù kinh nghieäm veà beänh hoïc
keát quaû cuûa coâng trình nghieân cöùu naøy vaø
cuûa xöông. Nhöõng tröôøng hôïp khoâng ñieån
vôùi keát quaû caùc taùc giaû khaùc.
hình thì ñöôïc tieán haønh hoäi chaån.


5. KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU
5.1. Soá beänh nhaân phaân boá theo naêm ñieàu trò
Baûng 1: Soá beänh nhaân phaân boá theo naêm ñieàu trò

TT NAÊM SOÁ CA PHAÀN TRAÊM
1 1992 10 3,01
2 1993 5 1.50
3 1994 16 4,82
4 1995 25 7,53


88
Hoäi nghò thöôøng nieân laàn thöù XV 27-28/06/2008


TT NAÊM SOÁ CA PHAÀN TRAÊM
5 1996 23 6,93
6 1997 27 8,13
7 1998 29 8,73
8 1999 21 6.33
9 2000 25 7,53
10 2001 17 5,12
11 2002 27 8,13
12 2003 28 8,43
13 2004 30 9,04
14 2005 29 9,73
15 2006 20 6.03
TOÅNG 332 100
- Naêm 2004 coù soá beänh nhaân nhieàu nhaát: 30 beänh nhaân
- Naêm 1993 coù soá beänh nhaân ít nhaát: 5 beänh nhaân

5.2. Phaân boá beänh nhaân theo tuoåi vaø giôùi
Baûng 2: Phaân boá beänh nhaân theo tuoåi vaø giôùi

TUOÅI NAM NÖÕ TOÅNG %
11 – 20 4 13 17 5,1
21 – 30 71 56 127 38,3
31 – 40 35 62 97 29,2
41 – 50 29 28 57 17,1
51 – 60 15 6 21 6,3
61 - 70 4 4 8 2,4
71 – 80 2 2 4 1,2
>80 0 1 1 0,3
TOÅNG 160 172 332 100
- BÑBX haàu heát xaûy ra ôû beänh nhaân lôùn hôn 20 tuoåi (95%) vaø coù xuaát ñoä cao ôû löùa tuoåi töø
21 – 40 (224/332 ca chieám 67,5%). Beänh nhaân coù tuoåi nhoû nhaát trong coâng trình nghieân
cöùu (CTNC) naøy laø 16 tuoåi vaø lôùn nhaát laø 86 tuoåi. Nöõ nhieàu hôn nam moät ít: nöõ/nam
=172/160 ca =1,07

5.3. Phaân boá beänh nhaân theo vò trí
Baûng 3. Phaân boá chi tieát soá löôïng böôùu theo caùc vò trí
VÒ TRÍ SOÁ CA TOÅNG %
Phaûi Traùi
XÖÔNG THAÂN 7 2.10
- Xöông soáng 7
XÖÔNG ÑAI CHI 9 2,71
- Xöông chaäu 5 4 9


89
Hoäi Chaán thöông Chænh hình Tp. Hoà Chí Minh


CHI TREÂN 58 50 108 32.53
- ÑT xöông caùnh tay 9 6 15 4.52
- ÑD. xöông caùnh tay 1 1 0.30
- ÑD. Xöông quay 29 37 66 19,88
- ÑD. Xöông truï 12 4 16 4.82
- ÑT. Xöông truï 1 - 1 0,03
- Xöông baøn tay 6 3 9 2,71
CHI DÖÔÙI 108 100 208 62,65
- ÑT. Xöông ñuøi 12 5 17 51,20
- ÑD. Xöông ñuøi 47 39 86 25,90
- ÑT. Xöông chaøy 34 42 76 22,89
- ÑD. Xöông chaøy 4 6 10 3,01
- ÑT. Xöông maùc 5 4 9 2,71
- Xöông baøn chaân 6 2 8 2,40
- Xöông baùnh cheø 2 2 0,60
TOÅNG 171 154 332 100

BÑBX haàu heát xaûy ra ôû xöông daøi goàm 316 ca(95,2%). Vò trí böôùu ôû vuøng gaàn goái xa
khuyûu coù xuaát ñoä böôùu cao, goàm 279/332 ca (84%). Vuøng xöông coù xuaáât ñoä cao nhaát laø chi
döôùi goàm 208/332 ca (62,7%). Ñaëc bieät böôùu taäp trung nhieàu ôû vuøng goáâi 173/332 ca (chieám
52,1%) BÑBX vaø 83,2% BÑBX cuûa chi döôùi). Xöông ñuøi coù xuaát ñoä böôùu cao nhaát goàm
103 ca (31%). 3 vò trí thöôøng gaëp cuûa böôùu: Ñaàu döôùi xöông ñuøi 86 ca (25,9%). Ñaàu treân
xöông chaøy 76 ca (23%). Ñaàu döôùi xöông quay 66 ca (20%).
5.4. Trieäu chöùng laâm saøng. 5.5. Hình aûnh X quang (XQ) BÑBX
1. Ñau : - Vò trí böôùu trong xöông daøi (316 ca)
Nhieàu: 103 ca (31%);
vöøa:186 ca (56%); ít 43 ca (13%) ÔÛ xöông daøi böôùu luoân hieän dieän ôû
vuøng ñaàu thaân xöông (100%). Vuøng ñaàu
2. Söng noåi böôùu : 295/332 ca (89%);
thaân – ñaàu xöông coù soá böôùu nhieàu nhaát
3. Gaõy xöông beänh lyù: ghi nhaän
245/316 ca (78%). Böôùu xaâm laán thaân
73/332 ca (22%);
xöông 66/316 ca (21%). Böôùu coøn khu truù
4. Giôùi haïn cöû ñoäng: ghi nhaän 149 ca trong vuøng ñaàu thaân xöông 5/316 ca
(45%); (1,6%).
5. Chaán thöông: 26 ca (8%) coù tieàn söû - Soá beänh nhaân phaân boá theo kích thöôùc
chaán thöông tröôùc khôûi beänh 1 thaùng böôùu.
6. Thôøi gian khôûi beänh tröôùc nhaäp Haàu heát böôùu coù kích thöôùc >2cm :
312/332 ca (94%), thöôøng nhaát töø 4 – 8 cm
vieän: Beänh nhaân tôùi khaùm sôùm nhaát
: 205/332 ca (62%).
laø sau 1 thaùng vaø treã nhaát laø 20 naêm
sau khôûi beänh.. Thöôøng töø 4 – 8 - Tính chaát cuûa toån thöông xöông.
thaùng goàm 126/332 ca (38%). Beänh
Toån thöông X quang cuûa BÑBX coù 7
nhaân tôùi khaùm treã sau 4 thaùng khôûi
ñaëc tính chính:
beänh goàm 286/332 ca (86%).

90
Hoäi nghò thöôøng nieân laàn thöù XV 27-28/06/2008


- 4 ñaëc tính thöôøng gaëp: caùch giöõa moâ laønh vaø moâ böôùu.
Khaûo saùt 74 maãu böôùu ñöôïc naïo:
1. Huûy xöông ñôn thuaàn (98%), 2. Coù
maãu moâ naïo coù maät ñoä meàm,
giôùi haïn roõ (72%), 3. Moûng, phình voû
muõn coù maøu naâu ñoû xen laãn vaøng
Xöông (85%), 4. Toån thöông daïng toå
hoaëc ñen.
ong (83%).
- Ñaëc tính vi theå.
- 3 ñaëc tính ít gaëp hôn.
1. Caáu truùc caùc teá baøo ñôn nhaân:
1. Toån thöông leäch taâm (46%), 2.
275 ca (83%) coù teá baøo ñôn
Böôùu xaâm laán moâ meàm (35%), 3. Gaõy
nhaân hình troøn hay baàu duïc
xöông beänh lyù (27%).
chieám öu theá, 43 ca (13%) coù teá
- Phaân ñoä X quang:
baøo ñôn nhaân hình thoi chieám
- Ñoä 1: 30/332 = 9%. öu theá. 13 ca (4%) coù teá baøo ñôn
nhaân voùn.
- Ñoä II: 166/332 = 50%.
2. Ñaïi baøo coù kích thöôùc khoaûng 100
- Ñoä III: 136/332 = 41%.
microâmeùt, baøo töông nhieàu bôø roõ,
5.6. Ñaëc tính giaûi phaãu beänh (GPB)
aùi toan maïnh. Ñaïi baøo coù nhieàu
- Ñaëc tính ñaïi theå :
nhaân (töø 20 ñeán 200 nhaân), taäp
1. Ranh giôùi giöõa böôùu vaø moâ xung trung ôû vuøng trung taâm 93% caùc
quanh, khaûo saùt 312 ca: 98% moâ ñaïi baøo phaân boá lan toûa trong neàn
böôùu coù giôùi haïn, 46% ôû vò trí leäch teá baøo ñôn nhaân.
taâm, 90% böôùu laøm moûng phình
3. Caùc thaønh phaàn khaùc cuûa
voû xöông. BÑBX luoân luoân taán
BÑBX: Qua nghieân cöùu 332 ca
coâng vaøo ñaàu xöông (97%), nhöng
chuùng toâi ghi nhaän: 282 ca
khoâng bao giôø laøm huûy suïn khôùp.
(85%) hieän dieän moâ xuaát huyeát
2. Maët caét cuûa böôùu, khaûo saùt 214 tuï maùu. 292 ca (88%) hieän dieän
ca moå, chuùng toâi ghi nhaän: 64 ca moâ hoaïi töû. 56 ca (17%) hieän
(30%) maët caét ñaëc meàm bôû vaø coù dieän moâ haït môõ vaøng. 20 ca
nhieàu maøu saéc (ñoû naâu nhö thòt (6%) BÑBX keát hôïp vôùi boïc
xen laãn maøu ñen, vaøng). 150 ca phình maïch xöông. 37 ca (11%)
(70%) maët caét khoâng ñoàng nhaát, coù thaâm nhaäp vieâm. 63 ca (19%)
hieän dieän nhöõng hoác chöùa maùu moâ böôùu xaâm nhaäp maïch maùu.
hay dòch vaø ña maøu saéc. böôùu 76 ca (23%) hieän dieän nhieàu moâ
luoân luoân coù moät lôùp voû bao ngaên sôïi phaûn öùng.
5.7. Keát quaû ñieàu trò BÑBX.
Baûng 4: Keát quaû ñieàu trò phaân phoái theo phöông phaùp ñieàu trò.

TT Phöông phaùp ñieàu trò Soá ca Keát quaû
Toát Tr. bình Xaáu
1 - Caét naïo + gheùp xöông ñoàng loaïi 9 3 4 2
- Caét naïo + gheùp xöông töï thaân 19 10 5 4
- Caét naïo + gheùp xöông töï thaân vaø 12 5 4 3
ñoàng loaïi.


91
Hoäi Chaán thöông Chænh hình Tp. Hoà Chí Minh


TT Phöông phaùp ñieàu trò Soá ca Keát quaû
Toát Tr. bình Xaáu
2 - Caét naïo + Ximaêng 26 15 7 4
- Caét naïo + Ximaêng + gheùp xöông 71 52 12 7
3 - Caét roäng ñôn thuaàn 26 18 4 4
- Caét roäng + Keát hôïp xöông 107 77 25 5
- Caét böôùu thay khôùp nhaân taïo 27 22 5
4 - Caét ñoaïn chi 33 26 6 1
TOÅNG 330 228 72 30
% 100 69,1 20,4 9,1
1. Soá beänh nhaân phaân boá theo phöông naïo böôùu vaø gheùp xöông coù tyû leä
phaùp ñieàu trò, trong 332 ca BÑBX taùi phaùt cao nhaát goàm 9/40 ca
coù: 2 ca moå sinh thieát, 330 ca ñieàu (22,5%). Neáu keát hôïp ñoå xi maêng
trò baèng moå phaãu thuaät goàm: sau naïo böôùu thì tyû leä taùi phaùt
giaûm, goàm 11/97 ca (11,3%).
- Caét naïo böôùu, ñoå xi maêng hoaëc
Phöông phaùp coù tyû leä taùi phaùt ít
gheùp xöông 137/330ca (41,5%)
nhaát laø: caét roäng, gheùp xöông +
- Caét roäng böôùu, keát hôïp xöông hay keát hôïp xöông 9/160 ca (5,6%) vaøø
khoâng 160/330 ca (48,5%) ñoaïn chi 1/33 ca (3%)
- Ñoaïn chi 33 ca (10%). - Taùi phaùt cuûa böôùu theo ñoä XQ:
haàu heát caùc tröôøng hôïp taùi phaùt
2. Keát quaû: keát quaû toát chieám tyû leä
ñeàu coù hình aûnh XQ cuûa böôùu ôû
cao goàm 228/330 ca (chieám
ñoä II & III goàm 26/30 ca (87%).
69,1%). Keát quaû xaáu (böôùu taùi
phaùt) coù tyû leä thaáp 30/330 ca - Thôøi ñieåm taùi phaùt: Trong 2 naêm
(9,1%). Ña soá gaëp trong phöông sau moå goàm 19 ca (63%). Trong 5
phaùp caét naïo böôùu 20/30 ca naêm sau moå laàn ñaàu goàm 26/30 ca
(66,6%). 4 bieán chöùng thöôøng gaëp (87%).
sau phaãu thuaät BÑBX laø: ræ dòch,
- Böôùu tieán trieån hoùa aùc.
nhieãm truøng, gaõy ñinh vaø bieán
daïng chi. Trong CTNC naøy ghi nhaän 2 beänh nhaân
nöõ (0,6%):
3. Taùi phaùt cuûa böôùu 30/330 ca (9,1%).
Beänh nhaân 1: 36 tuoåi coù BÑBX ñaàu döôùi
- Taùi phaùt cuûa böôùu theo tuoåi vaø
xöông quay, ñöôïc naïo böôùu gheùp xöông töï
giôùi: Böôùu taùi phaùt ôû caû 2 giôùi (17
thaân 1986. Naêm 1996 taùi phaùt laàn 2 vaø
nöõ, 13 nam). Böôùu taùi phaùt ôû
hoùa aùc, moå caét khoái böôùu taùi phaùt + hoùa
nhieàu ôû löùa tuoåi, töø 21- 40 laø 22/30
trò. Thaùng 4/1999 moå ñoaïn chi 1/3 döôùi
ca (73%).
caùnh tay. Naêm 2000 phaùt hieän di caên vaø
- Taùi phaùt cuûa böôùu theo vò trí: taùi moå caét boû khoái u ôû phoåi. Naêm 2001 khoái u
phaùt nhieàu nhaát laø chi treân goàm ôû phoåi taùi phaùt.
14/30 ca (47%).
Beänh nhaân 2: 27 tuoåi BÑBX ñaàu döôùi
- Taùi phaùt cuûa böôùu theo phöông xöông quay, moå caét roäng u naêm 2003.
phaùp ñieàu trò: Phöông phaùp caét

92
Hoäi nghò thöôøng nieân laàn thöù XV 27-28/06/2008


Thaùng 6/2005 böôùu taùi phaùt vaø ñöôïc moå gheùp xöông (22,5%). Phöông phaùp caét
caét roäng + keát hôïp xöông. 10/2006 di caên roäng gheùp xöông: CTNC naøy taùi phaùt
phoåi moå caét thuøy phoåi ôû BV. Chôï raãy. (5,6%) cao hôn soá trung bình cuûa 4 taùc giaû
5/2007 moå thaùo neïp oác, beänh taïm oån. (4%) coù yù nghóa thoáng keâ (p
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản