Chuẩn mực kế toán Việt Nam - Phần 5

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:66

0
388
lượt xem
281
download

Chuẩn mực kế toán Việt Nam - Phần 5

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'chuẩn mực kế toán việt nam - phần 5', tài chính - ngân hàng, kế toán - kiểm toán phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chuẩn mực kế toán Việt Nam - Phần 5

  1. B TÀI CHÍNH C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM Đ c l p - T do - H nh phúc S : 100/2005/QĐ-BTC Hà N i, ngày 28 tháng 12 năm 2005 QUY T Đ NH V vi c ban hành và công b b n (04) chu n m c k toán Vi t Nam (đ t 5) B TRƯ NG B TÀI CHÍNH - Căn c Lu t K toán s 03/2003/QH11 ngày 17/6/2003; - Căn c Ngh đ nh s 77/2003/NĐ-CP ngày 01/07/2003 c a Chính ph Quy đ nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c b máy B Tài chính; Đ đáp ng yêu c u đ i m i cơ ch qu n lý kinh t , tài chính, nâng cao ch t lư ng thông tin k toán cung c p trong n n kinh t qu c dân và đ ki m tra, ki m soát ch t lư ng công tác k toán; Theo đ ngh c a V trư ng V Ch đ k toán và ki m toán và Chánh Văn phòng B Tài chính, QUY T Đ NH: Đi u 1: Ban hành b n (04) Chu n m c k toán Vi t Nam (đ t 5) có s hi u và tên g i sau đây: - Chu nm cs 11 – “H p nh t kinh doanh”; - Chu nm cs 18 – “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng”; - Chu nm cs 19 – “H p đ ng b o hi m”; - Chu nm cs 30 – “Lãi trên c phi u”. Đi u 2: B n (04) Chu n m c k toán Vi t Nam ban hành kèm theo Quy t đ nh này đư c áp d ng đ i v i t t c các doanh nghi p thu c các ngành, các thành ph n kinh t trong c nư c. Đi u 3: Quy t đ nh này có hi u l c thi hành sau 15 ngày, k t ngày đăng công báo. Các ch đ k toán c th ph i căn c vào b n chu n m c k toán đư c ban hành kèm theo Quy t đ nh này đ s a đ i, b sung cho phù h p.
  2. Đi u 4: V trư ng V Ch đ k toán và ki m toán, Chánh Văn phòng B và Th trư ng các đơn v liên quan thu c B Tài chính ch u trách nhi m hư ng d n, ki m tra và thi hành Quy t đ nh này. Nơi nh n: KT. B TRƯ NG - Th tư ng Chính ph , các Phó Th tư ng TH TRƯ NG Chính ph (đ báo cáo); - Văn phòng TW Đ ng; - Văn phòng Ch t ch nư c; (đã ký) - Văn phòng Qu c h i; - Văn phòng Chính ph ; - Tòa án Nhân dân t i cao; - Vi n Ki m sát Nhân dân t i cao; Tr n Văn Tá - Các B , cơ quan ngang B , cơ quan thu c Chính ph ; - UBND các t nh, thành ph tr c thu c TW; - S Tài chính, C c Thu các t nh, thành ph tr c thu c TW; - Các T ng công ty Nhà nư c; - C c ki m tra văn b n (B Tư pháp); - H i k toán và ki m toán Vi t Nam; - H i ki m toán viên hành ngh Vi t Nam; - Các công ty k toán, ki m toán; - Công báo; - Các đơn v thu c B Tài chính; - Lưu VT, V CĐKT. 2
  3. HÖ thèng CHUÈN Mùc KÕ To¸N VIÖT Nam ChuÈn mùc sè 11 Hîp nhÊt kinh doanh (Ban hành và c«ng bè theo QuyÕt ®Þnh sè 100/2005/Q§-BTC ngày 28/12/2005 cña Bé tr-ëng Bé Tài chÝnh) QUY ®ÞNH CHUNG 01. M c đích c a chu n m c này là quy đ nh và hư ng d n các nguyên t c và phương pháp k toán vi c h p nh t kinh doanh theo phương pháp mua. Bên mua ghi nh n tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c, các kho n n ti m tàng theo giá tr h p lý t i ngày mua và ghi nh n l i th thương m i. 02. Chu n m c này áp d ng cho vi c h ch toán h p nh t kinh doanh theo phương pháp mua. 03. Chu n m c này không áp d ng đ i v i: a) H p nh t kinh doanh trong trư ng h p các doanh nghi p riêng bi t ho c các ho t đ ng kinh doanh riêng bi t đư c th c hi n dư i hình th c liên doanh; b) H p nh t kinh doanh liên quan đ n các doanh nghi p ho c các ho t đ ng kinh doanh cùng dư i m t s ki m soát chung; c) H p nh t kinh doanh liên quan đ n hai ho c nhi u doanh nghi p tương h ; d) H p nh t kinh doanh trong trư ng h p các doanh nghi p riêng bi t ho c các ho t đ ng kinh doanh riêng bi t đư c h p nh t l i đ hình thành m t đơn v báo cáo thông qua m t h p đ ng mà không xác đ nh đư c quy n s h u. Xác đ nh h p nh t kinh doanh 04. H p nh t kinh doanh là vi c k t h p các doanh nghi p riêng bi t ho c các ho t đ ng kinh doanh riêng bi t thành m t đơn v báo cáo. K t qu c a ph n l n các trư ng h p h p nh t kinh doanh là m t doanh nghi p (bên mua) n m đư c quy n ki m soát m t ho c nhi u ho t đ ng kinh doanh khác (bên b mua). N u m t doanh nghi p n m quy n ki m soát m t ho c nhi u đơn v khác không ph i là các ho t đ ng kinh doanh thì vi c k t h p các đơn v này không ph i là h p nh t kinh doanh. Khi m t doanh nghi p mua m t nhóm các tài s n ho c các tài s n thu n nhưng không c u thành m t ho t đ ng kinh doanh thì ph i phân b giá phí c a nhóm tài s n đó cho các tài s n và n ph i tr có th xác đ nh riêng r trong nhóm tài s n đó d a trên giá tr h p lý tương ng t i ngày mua. 05. H p nh t kinh doanh có th đư c th c hi n dư i nhi u hình th c khác nhau như: M t doanh nghi p có th mua c ph n c a m t doanh nghi p khác; mua t t c tài s n thu n c a m t doanh nghi p khác, gánh ch u các kho n n c a m t doanh nghi p khác; mua m t s tài s n thu n c a m t doanh nghi p khác đ cùng hình thành nên m t ho c nhi u ho t đ ng kinh doanh.Vi c mua, bán có th đư c th c 3
  4. hi n b ng vi c phát hành công c v n ho c thanh toán b ng ti n, các kho n tương đương ti n ho c chuy n giao tài s n khác ho c k t h p các hình th c trên. Các giao d ch này có th di n ra gi a các c đông c a các doanh nghi p tham gia h p nh t ho c gi a m t doanh nghi p và các c đông c a doanh nghi p khác. H p nh t kinh doanh có th bao g m vi c thành l p m t doanh nghi p m i đ ki m soát các doanh nghi p tham gia h p nh t ho c các tài s n thu n đã đư c chuy n giao, ho c tái cơ c u m t ho c nhi u doanh nghi p tham gia h p nh t. 06. H p nh t kinh doanh có th s d n đ n quan h công ty m - công ty con, trong đó bên mua s là công ty m và bên b mua s là công ty con. Trư ng h p này, bên mua s áp d ng Chu n m c này khi l p báo cáo tài chính h p nh t c a mình. Công ty m s trình bày ph n s h u c a mình trong công ty con trên báo cáo tài chính riêng c a mình như là kho n đ u tư vào công ty con (Theo quy đ nh t i Chu n m c k toán s 25 “Báo cáo tài chính h p nh t và k toán các kho n đ u tư vào công ty con”). 07. H p nh t kinh doanh có th liên quan đ n vi c mua tài s n thu n, bao g m c l i th thương m i (n u có) c a m t doanh nghi p khác mà không ph i là vi c mua c ph n doanh nghi p đó. H p nh t kinh doanh theo hình th c này không d n đ n quan h công ty m - công ty con. 08. H p nh t kinh doanh trong chu n m c này bao g m c vi c h p nh t kinh doanh trong đó m t doanh nghi p đư c n m quy n ki m soát đ i v i các doanh nghi p khác nhưng ngày n m quy n ki m soát (ngày mua) không trùng v i ngày n m quy n s h u (ngày trao đ i). Trư ng h p này có th phát sinh khi bên đư c đ u tư đ ng ý v i tho thu n mua l i c phi u v i m t s nhà đ u tư và do đó quy n ki m soát c a bên đư c đ u tư thay đ i. 09. Chu n m c này không quy đ nh v k toán các kho n v n góp liên doanh c a các bên góp v n liên doanh (theo quy đ nh t i Chu n m c k toán s 08 “Thông tin tài chính v nh ng kho n v n góp liên doanh”). H p nh t kinh doanh liên quan đ n các doanh nghi p ch u s ki m soát chung 10. H p nh t kinh doanh liên quan đ n các doanh nghi p ho c các ho t đ ng kinh doanh ch u s ki m soát chung là h p nh t kinh doanh, trong đó t t c các doanh nghi p ho c các ho t đ ng kinh doanh tham gia h p nh t ch u s ki m soát lâu dài b i cùng m t bên ho c nhi u bên k c trư c ho c sau khi h p nh t kinh doanh và vi c ki m soát là lâu dài. 11. Nhóm cá nhân có quy n ki m soát m t doanh nghi p khác khi h có quy n chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a doanh nghi p nh m thu đư c l i ích kinh t t các ho t đ ng c a doanh nghi p đó, theo tho thu n h p đ ng. Do đó, vi c h p nh t kinh doanh theo hình th c này s không thu c ph m vi áp d ng c a chu n m c này trong trư ng h p cùng m t nhóm cá nhân có quy n l i chung cao nh t chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a t ng đơn v tham gia 4
  5. h p nh t nh m đ t đư c l i ích t ho t đ ng c a các đơn v đó theo tho thu n h p đ ng và quy n l i chung cao nh t đó là lâu dài. 12. M t cá nhân ho c nhóm cá nhân có th cùng nhau ki m soát m t đơn v theo m t tho thu n h p đ ng mà cá nhân ho c nhóm cá nhân đó không ph i l p và trình bày báo cáo tài chính theo quy đ nh c a chu n m c k toán. Vì v y, các đơn v tham gia h p nh t không đư c coi như m t ph n c a báo cáo tài chính h p nh t cho vi c h p nh t kinh doanh c a các đơn v dư i s ki m soát chung. 13. L i ích c a c đông thi u s trong t ng đơn v tham gia h p nh t trư c ho c sau khi h p nh t kinh doanh không liên quan đ n vi c xác đ nh h p nh t có bao g m các đơn v dư i s ki m soát chung không. M t trong nh ng đơn v tham gia h p nh t là công ty con không đư c trình bày trên báo cáo tài chính h p nh t c a t p đoàn theo quy đ nh t i Chu n m c k toán s 25 “Báo cáo tài chính h p nh t và k toán các kho n đ u tư vào công ty con” s không liên quan đ n vi c xác đ nh vi c h p nh t có liên quan đ n các đơn v dư i s ki m soát chung. Các thu t ng trong Chu n m c này đư c hi u như sau: Ngày mua: Là ngày mà bên mua có quy n ki m soát đ i v i bên b mua. Ngày ký k t: Là ngày ghi trên h p đ ng khi đ t đư c tho thu n gi a các bên tham gia h p nh t và ngày thông báo công khai trong trư ng h p công ty niêm y t trên th trư ng ch ng khoán. Trư ng h p mua mang tính thôn tính, ngày s m nh t tho thu n gi a các bên h p nh t đ t đư c là ngày có đ các ch s h u c a bên b mua ch p thu n đ ngh c a bên mua v vi c n m quy n ki m soát c a bên b mua. Ho t đ ng kinh doanh: Là t p h p các ho t đ ng và tài s n đư c th c hi n và qu n lý nh m m c đích: a) T o ra ngu n thu cho các nhà đ u tư; ho c b) Gi m chi phí cho nhà đ u tư ho c mang l i l i ích kinh t khác tr c ti p ho c theo t l cho nh ng ngư i n m quy n ho c nh ng ngư i tham gia. Ho t đ ng kinh doanh thư ng bao g m các y u t đ u vào, các quy trình đ x lý các y u t đ u vào đó, và các y u t đ u ra đang ho c s đư c s d ng đ t o ra doanh thu. N u l i th thương m i có đư c t m t t p h p các ho t đ ng và các tài s n đư c chuy n giao thì t p h p đó đư c coi là m t ho t đ ng kinh doanh. H p nh t kinh doanh: Là vi c chuy n các doanh nghi p riêng bi t ho c các ho t đ ng kinh doanh riêng bi t thành m t đơn v báo cáo. H p nh t kinh doanh liên quan đ n các doanh nghi p ho c các ho t đ ng kinh doanh dư i s ki m soát chung: Là h p nh t kinh doanh trong đó các doanh nghi p ho c ho t đ ng kinh doanh tham gia h p nh t ch u s ki m soát c a cùng m t bên ho c m t nhóm các bên c trư c và sau khi h p nh t kinh doanh và s ki m soát đó là lâu dài. 5
  6. N ti m tàng: Theo Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng”, n ti m tàng là: a) Nghĩa v n có kh năng phát sinh t các s ki n đã x y ra và s t n t i c a nghĩa v n này s ch đư c xác nh n b i kh năng hay x y ra ho c không hay x y ra c a m t ho c nhi u s ki n không ch c ch n trong tương lai mà doanh nghi p không ki m soát đư c; ho c b) Nghĩa v n hi n t i phát sinh t các s ki n đã x y ra nhưng chưa đư c ghi nh n vì: i) Không ch c ch n có s gi m sút v l i ich kinh t do vi c ph i thanh toán nghĩa v n ; ho c ii) Giá tr c a nghĩa v n đó không đư c xác đ nh m t cách đáng tin c y. Ki m soát: Là quy n chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a doanh nghi p nh m thu đư c l i ích kinh t t các ho t đ ng c a doanh nghi p đó. Ngày trao đ i: Là ngày mua khi vi c h p nh t kinh doanh đư c th c hi n trong m t giao d ch đơn l . Khi vi c h p nh t kinh doanh liên quan đ n nhi u giao d ch, ví d vi c h p nh t đ t đư c theo t ng giai đo n b ng vi c mua c ph n liên ti p, ngày trao đ i là ngày m i kho n đ u tư đơn l đó đư c ghi nh n trong báo cáo tài chính c a bên mua. Giá tr h p lý: Là giá tr tài s n có th đư c trao đ i ho c giá tr m t kho n n đư c thanh toán m t cách t nguy n gi a các bên có đ y đ hi u bi t và s n sàng trong s trao đ i ngang giá. L i th thương m i: Là nh ng l i ích kinh t trong tương lai phát sinh t các tài s n không xác đ nh đư c và không ghi nh n đư c m t cách riêng bi t. Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh: Lµ tµi s¶n kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt nh-ng x¸c ®Þnh ®-îc gi¸ trÞ vµ do doanh nghiÖp n¾m gi÷, sö dông trong s¶n xuÊt, kinh doanh, cung cÊp dÞch vô hoÆc cho c¸c ®èi t-îng kh¸c thuª phï hîp víi tiªu chuÈn ghi nhËn TSC§ v« h×nh. Liªn doanh: Lµ tháa thuËn b»ng hîp ®ång cña hai hoÆc nhiÒu bªn ®Ó cïng thùc hiÖn ho¹t ®éng kinh tÕ, mµ ho¹t ®éng nµy ®-îc ®ång kiÓm so¸t bëi c¸c bªn gãp vèn liªn doanh. L i ích c a c đông thi u s : Là m t ph n c a k t qu ho t đ ng thu n và giá tr tài s n thu n c a m t công ty con đư c xác đ nh tương ng cho các ph n l i ích không ph i do công ty m s h u m t cách tr c ti p ho c gián ti p thông qua các công ty con. Doanh nghi p tương h : Là doanh nghi p không thu c quy n s h u c a nhà đ u tư nhưng mang l i chi phí th p hơn ho c các l i ích kinh t khác tr c ti p hay theo t l cho nh ng ngư i có quy n ho c nh ng ngư i tham gia, như công ty b o hi m tương h ho c đơn v h p tác tương h . 6
  7. Công ty m : Là công ty có m t ho c nhi u công ty con. Đơn v báo cáo: Là m t đơn v k toán riêng bi t ho c m t t p đoàn bao g m công ty m và các công ty con ph i l p báo cáo tài chính theo quy đ nh c a pháp lu t. Công ty con: Là doanh nghi p ch u s ki m soát c a m t doanh nghi p khác (g i là công ty m ). NéI DUNG CHUÈN MùC Phương pháp k toán 14. M i trư ng h p h p nh t kinh doanh đ u ph i đư c k toán theo phương pháp mua. 15. Phương pháp mua xem xét vi c h p nh t kinh doanh trên quan đi m là doanh nghi p thôn tính các doanh nghi p khác đư c xác đ nh là bên mua. Bên mua mua tài s n thu n và ghi nh n các tài s n đã mua, các kho n n ph i tr và n ti m tàng ph i gánh ch u, k c nh ng tài s n, n ph i tr và n ti m tàng mà bên b mua chưa ghi nh n trư c đó. Vi c xác đ nh giá tr tài s n và n ph i tr c a bên mua không b nh hư ng b i giao d ch h p nh t cũng như không m t tài s n hay n ph i tr thêm nào c a bên mua đư c ghi nh n là k t qu t giao d ch do chúng không ph i là đ i tư ng c a giao d ch này. Áp d ng phương pháp mua 16. Áp d ng phương pháp mua g m các bư c sau: a) Xác đ nh bên mua; b) Xác đ nh giá phí h p nh t kinh doanh; và c) T i ngày mua, bên mua ph i phân b giá phí h p nh t kinh doanh cho tài s n đư c mua, n ph i tr cũng như nh ng kho n n ti m tàng ph i gánh ch u. Xác đ nh bên mua 17. M i trư ng h p h p nh t kinh doanh đ u ph i xác đ nh đư c bên mua. Bên mua là m t doanh nghi p tham gia h p nh t n m quy n ki m soát các doanh nghi p ho c các ho t đ ng kinh doanh tham gia h p nh t khác. 18. Do phương pháp mua xem xét h p nh t kinh doanh theo quan đi m c a bên mua nên phương pháp này gi đ nh r ng m t trong nh ng bên tham gia giao d ch h p nh t kinh doanh có th đư c xác đ nh là bên mua. 19. Ki m soát là quy n chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a m t doanh nghi p ho c ho t đ ng kinh doanh nh m thu đư c l i ích kinh t t các ho t đ ng c a doanh nghi p ho c ho t đ ng kinh doanh đó. M t doanh nghi p tham gia h p nh t s đư c coi là n m đư c quy n ki m soát c a doanh nghi p tham gia h p 7
  8. nh t khác khi doanh nghi p đó n m gi trên 50% quy n bi u quy t c a doanh nghi p khác đó tr khi quy n s h u đó không g n li n quy n ki m soát. N u m t trong s các doanh nghi p tham gia h p nh t không n m gi trên 50% quy n bi u quy t c a doanh nghi p tham gia h p nh t khác thì doanh nghi p đó v n có th có đư c quy n ki m soát các doanh nghi p tham gia h p nh t do k t qu c a h p nh t kinh doanh mà có; n u: a) Quy n l n hơn 50% quy n bi u quy t c a doanh nghi p kia nh có m t tho thu n v i các nhà đ u tư khác; b) Quy n chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a doanh nghi p khác theo m t qui ch hay m t tho thu n; c) Quy n b nhi m, bãi mi n đa s thành viên H i đ ng qu n tr (ho c m t b ph n qu n lý tương đương) c a doanh nghi p khác; ho c d) Quy n b phi u quy t đ nh trong các cu c h p H i đ ng qu n tr (ho c b ph n qu n lý tương đương) c a doanh nghi p khác. 20. M t s trư ng h p khó xác đ nh đư c bên mua thì vi c xác đ nh bên mua có th d a vào các bi u hi n sau, ví d : a) N u giá tr h p lý c a m t doanh nghi p tham gia h p nh t l n hơn nhi u so v i giá tr h p lý c a các doanh nghi p khác cùng tham gia h p nh t thì doanh nghi p có giá tr h p lý l n hơn thư ng đư c coi là bên mua; b) N u h p nh t kinh doanh đư c th c hi n b ng vi c trao đ i các công c v n thông thư ng có quy n bi u quy t đ đ i l y ti n ho c các tài s n khác thì doanh nghi p b ti n ho c tài s n khác ra thư ng đư c coi là bên mua; c) N u h p nh t kinh doanh mà ban lãnh đ o c a m t trong các doanh nghi p tham gia h p nh t có quy n chi ph i vi c b nhi m các thành viên ban lãnh đ o c a doanh nghi p hình thành t h p nh t kinh doanh thì doanh nghi p tham gia h p nh t có ban lãnh đ o có quy n chi ph i đó thư ng là bên mua. 21. Khi h p nh t kinh doanh đư c th c hi n thông qua vi c trao đ i c phi u thì đơn v phát hành c phi u thư ng đư c coi là bên mua. Tuy nhiên, c n xem xét th c t và hoàn c nh c th đ xác đ nh đơn v h p nh t nào có quy n chi ph i các chính sách tài chính và ho t đ ng c a đơn v khác đ đ t đư c l i ích t ho t đ ng c a đơn v đó. M t s trư ng h p h p nh t kinh doanh như mua hoán đ i, bên mua là doanh nghi p có c phi u đã đư c mua và doanh nghi p phát hành là bên b mua. Ví d , đ nh m m c đích đư c niêm y t trên th trư ng ch ng khoán, m t công ty chưa đư c niêm y t trên th trư ng ch ng khoán có m t tho thu n đ đư c m t công ty nh hơn nhưng đang đư c niêm y t trên th trư ng ch ng khoán mua l i.M c dù v m t pháp lý công ty đang niêm y t đư c xem như công ty m và công ty chưa niêm y t là công ty con, nhưng công ty con s là bên mua n u có quy n ki m soát các chính sách tài chính và ho t đ ng c a công ty m đ đ t đư c l i ích t ho t đ ng c a công ty m đó. Thông thư ng, bên mua l i là đơn v l n hơn, tuy nhiên có m t s tình hu ng doanh nghi p nh hơn mua l i doanh nghi p l n hơn. Ph n hư ng d n v k toán mua hoán đ i đư c trình bày trong các đo n t A1-A15 Ph l c A. 22. Khi m t doanh nghi p m i đư c thành l p phát hành công c v n đ ti n hành h p nh t kinh doanh thì m t trong nh ng đơn v tham gia h p nh t t n t i trư c khi h p nh t s đư c xác đ nh là bên mua trên cơ s các b ng ch ng s n có. 8
  9. 23. Tương t , khi h p nh t kinh doanh có s tham gia c a hai đơn v tr lên, đơn v nào t n t i trư c khi ti n hành h p nh t s đư c xác đ nh là bên mua d a trên các b ng ch ng s n có. Vi c xác đ nh bên mua trong nh ng trư ng h p như v y s bao g m vi c xem xét đơn v tham gia h p nh t nào b t đ u ti n hành giao d ch h p nh t và li u tài s n ho c doanh thu c a m t trong nh ng đơn v tham gia h p nh t có l n hơn đáng k so v i nh ng đơn v khác không. Giá phí h p nh t kinh doanh 24. Bên mua s xác đ nh giá phí h p nh t kinh doanh bao g m: Giá tr h p lý t i ngày di n ra trao đ i c a các tài s n đem trao đ i, các kho n n ph i tr đã phát sinh ho c đã th a nh n và các công c v n do bên mua phát hành đ đ i l y quy n ki m soát bên b mua, c ng (+) các chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c h p nh t kinh doanh. 25. Ngày mua là ngày mà bên mua đ t đư c quy n ki m soát th c t đ i v i bên b mua. Khi quy n ki m soát đ t đư c thông qua m t giao d ch trao đ i đơn l thì ngày trao đ i trùng v i ngày mua. N u quy n ki m soát đ t đư c thông qua nhi u giao d ch trao đ i, ví d đ t đư c theo t ng giai đo n t vi c mua liên ti p, khi đó: a) Giá phí h p nh t kinh doanh là t ng chi phí c a các giao d ch trao đ i đơn l ; và b) Ngày trao đ i là ngày c a t ng giao d ch trao đ i (là ngày mà t ng kho n đ u tư đơn l đư c ghi nh n trong báo cáo tài chính c a bên mua), còn ngày mua là ngày mà bên mua đ t đư c quy n ki m soát đ i v i bên b mua. 26. Các tài s n đem trao đ i và các kho n n ph i tr đã phát sinh ho c đã đư c bên mua th a nh n đ đ i l y quy n ki m soát đ i v i bên b mua theo yêu c u c a đo n 24 đư c xác đ nh theo giá tr h p lý t i ngày trao đ i. Vì th , khi vi c thanh toán t t c ho c m t ph n giá phí c a vi c h p nh t kinh doanh đư c hoãn l i, thì giá tr h p lý c a ph n hoãn l i đó ph i đư c quy đ i v giá tr hi n t i t i ngày trao đ i, có tính đ n ph n ph tr i ho c chi t kh u s phát sinh khi thanh toán. 27. Giá công b t i ngày trao đ i c a công c v n đã niêm y t là b ng ch ng tin c y nh t v giá tr h p lý c a công c v n đó và s đư c s d ng, tr m t s ít trư ng h p. Các b ng ch ng và cách tính toán khác ch đư c công nh n khi bên mua ch ng minh đư c r ng giá công b t i ngày trao đ i là ch s không đáng tin c y v giá tr h p lý và các b ng ch ng và cách tính toán khác này m i là đáng tin c y hơn v giá tr h p lý c a công c v n. Giá công b t i ngày trao đ i đư c coi là không đáng tin c y v giá tr h p lý khi công c v n đó đư c giao d ch trên th trư ng có ít giao d ch. N u giá công b t i ngày trao đ i là ch s không đáng tin c y ho c n u không có giá công b cho công c v n do bên mua phát hành, thì giá tr h p lý c a các công c này có th ư c tính trên cơ s ph n l i ích trong giá tr h p lý c a bên mua ho c ph n l i ích trong giá tr h p lý c a bên b mua mà bên mua đã đ t đư c, mi n là cơ s nào có b ng ch ng rõ ràng hơn. Giá tr h p lý t i ngày trao đ i c a các các tài s n ti n t đã tr cho ngư i n m gi v n c a bên b mua có th cung c p b ng ch ng v t ng giá tr h p lý mà bên mua đã tr đ có đư c quy n ki m soát bên b mua. Trong b t kỳ trư ng h p nào, trên m i khía c nh c a h p nh t kinh doanh, k c các y u t nh hư ng l n đ n vi c đàm phán, 9
  10. cũng ph i đư c xem xét. Vi c xác đ nh giá tr h p lý c a công c v n đư c quy đ nh trong chu n m c k toán v công c tài chính. 28. Giá phí h p nh t kinh doanh còn bao g m giá tr h p lý t i ngày trao đ i c a các kho n n ph i tr đã phát sinh ho c đã th a nh n đ đ i l y quy n ki m soát bên b mua. Các kho n l ho c chi phí khác s phát sinh trong tương lai do h p nh t kinh doanh không đư c coi là kho n n đã phát sinh ho c đã đư c bên mua th a nh n đ đ i l y quy n ki m soát đ i v i bên b mua nên không đư c tính vào giá phí h p nh t kinh doanh. 29. Giá phí h p nh t kinh doanh còn bao g m các chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c h p nh t kinh doanh, như chi phí tr cho ki m toán viên, tư v n pháp lý, th m đ nh viên v giá và các nhà tư v n khác v th c hi n h p nh t kinh doanh. Các chi phí qu n lý chung và các chi phí khác không liên quan tr c ti p đ n m t giao d ch h p nh t kinh doanh c th thì không đư c tính vào giá phí h p nh t kinh doanh, mà đư c ghi nh n là chi phí trong kỳ phát sinh. 30. Chi phí tho thu n và phát hành các kho n n tài chính là m t b ph n c u thành c a kho n n đó, ngay c khi kho n n đó phát hành đ th c hi n h p nh t kinh doanh, mà không đư c coi là chi phí liên quan tr c ti p đ n h p nh t kinh doanh. Vì v y, doanh nghi p không đư c tính chi phí đó vào giá phí h p nh t kinh doanh. 31. Chi phí phát hành công c v n cũng là m t b ph n c u thành c a công c v n đó, ngay c khi công c v n đó phát hành đ th c hi n h p nh t kinh doanh, mà không đư c coi là chi phí liên quan tr c ti p đ n h p nh t kinh doanh. Vì v y, doanh nghi p không đư c tính chi phí đó vào giá phí h p nh t kinh doanh. Đi u ch nh giá phí h p nh t kinh doanh tuỳ thu c vào các s ki n trong tương lai 32. Khi tho thu n h p nh t kinh doanh cho phép đi u ch nh giá phí h p nh t kinh doanh tuỳ thu c vào các s ki n trong tương lai, bên mua ph i đi u ch nh vào giá phí h p nh t kinh doanh t i ngày mua n u kho n đi u ch nh đó có kh năng ch c ch n x y ra và giá tr đi u ch nh có th xác đ nh đư c m t cách đáng tin c y. 33. Tho thu n h p nh t kinh doanh có th cho phép đi u ch nh giá phí h p nh t kinh doanh khi x y ra m t ho c nhi u s ki n trong tương lai. Ví d , kho n đi u ch nh này có th ph thu c vào vi c duy trì hay đ t đư c m t m c đ l i nhu n nh t đ nh trong tương lai hay ph thu c vào giá th trư ng c a các công c đã phát hành và đang đư c duy trì. Thông thư ng, có th ư c tính đư c giá tr c n đi u ch nh ngay t i th i đi m ghi nh n ban đ u giao d ch h p nh t kinh doanh m t cách đáng tin c y, m c dù còn t n t i m t vài s ki n không ch c ch n. N u các s ki n trong tương lai không x y ra ho c c n ph i xem xét l i giá tr ư c tính, thì giá phí h p nh t kinh doanh cũng ph i đư c đi u ch nh theo. 34. Khi tho thu n h p nh t kinh doanh cho phép đi u ch nh giá phí h p nh t kinh doanh, kho n đi u ch nh đó không đư c tính vào giá phí h p nh t kinh doanh t i 10
  11. th i đi m ghi nh n ban đ u n u kho n đi u ch nh đó không có kh năng ch c ch n x y ra ho c không th xác đ nh đư c m t cách đáng tin c y. N u sau đó, kho n đi u ch nh này tr nên có kh năng ch c ch n x y ra và giá tr đi u ch nh có th xác đ nh đư c m t cách đáng tin c y thì kho n xem xét b sung s đư c coi là kho n đi u ch nh vào giá phí h p nh t kinh doanh. 35. Trong m t s trư ng h p, bên mua đư c yêu c u tr thêm cho bên b mua m t kho n b i thư ng do vi c gi m giá tr c a các tài s n đem trao đ i, các kho n n đã phát sinh ho c đã th a nh n và các công c v n do bên mua phát hành đ đ i l y quy n ki m soát bên b mua. Ví d : trư ng h p này x y ra khi bên mua đ m b o v giá th trư ng c a công c v n ho c công c n đã phát hành như m t ph n c a giá phí h p nh t kinh doanh và đư c yêu c u phát hành b sung công c v n ho c công c n đ khôi ph c giá tr đã xác đ nh ban đ u. Trư ng h p này, không đư c ghi tăng giá phí h p nh t kinh doanh. N u là các công c v n thì giá tr h p lý c a kho n tr thêm s đư c gi m tr tương ng vào giá tr đã ghi nh n ban đ u cho công c đó khi phát hành. N u là công c n thì giá tr h p lý c a kho n tr thêm s đư c ghi gi m kho n ph tr i ho c ghi tăng kho n chi t kh u khi phát hành ban đ u. Phân b giá phí h p nh t kinh doanh cho tài s n đã mua, n ph i tr ho c n ti m tàng 36. T i ngày mua, bên mua phân b giá phí h p nh t kinh doanh b ng vi c ghi nh n theo giá tr h p lý t i ngày mua các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua n u tho mãn tiêu chu n trong đo n 37, tr các tài s n dài h n (ho c nhóm các tài s n thanh lý) đư c phân lo i là n m gi đ bán s đư c ghi nh n theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán chúng. Chênh l ch gi a giá phí h p nh t kinh doanh và ph n s h u c a bên mua trong giá tr h p lý thu n c a các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng đã ghi nh n đư c h ch toán theo quy đ nh t đo n 50 đ n đo n 54. 37. Bên mua s ghi nh n riêng r các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua vào ngày mua ch khi chúng tho mãn các tiêu chu n sau t i ngày mua: a) N u là tài s n c đ nh h u hình, thì ph i ch c ch n đem l i l i ích kinh t trong tương lai cho bên mua và giá tr h p lý c a nó có th xác đ nh đư c m t cách tin c y. b) N u là n ph i tr có th xác đ nh đư c (không ph i là n ti m tàng), thì ph i ch c ch n r ng doanh nghi p ph i chi tr t các ngu n l c c a mình đ thanh toán nghĩa v hi n t i và giá tr h p lý c a nó có th xác đ nh đư c m t cách tin c y. c) N u là tài s n c đ nh vô hình và n ti m tàng thì giá tr h p lý c a nó có th xác đ nh đư c m t cách tin c y. 38. Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a bên mua s bao g m c lãi ho c l sau ngày mua c a bên b mua b ng cách g p c thu nh p và chi phí c a bên b mua 11
  12. d a trên giá phí h p nh t kinh doanh. Ví d , chi phí kh u hao tài s n c đ nh sau ngày mua đư c tính vào báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a bên mua liên quan t i tài s n c đ nh ph i kh u hao c a bên b mua d a trên giá tr h p lý c a tài s n c đ nh ph i kh u hao đó t i ngày mua mà bên mua đã ghi nh n. 39. Vi c áp d ng phương pháp mua đư c b t đ u t ngày mua, là ngày mà bên mua đ t đư c quy n ki m soát th c t đ i v i bên b mua. Vì ki m soát là quy n chi ph i chính sách tài chính và ho t đ ng c a m t doanh nghi p nh m thu đư c l i ích kinh t t ho t đ ng c a doanh nghi p đó, do v y, không nh t thi t giao d ch h p nh t ph i hoàn t t ho c k t thúc theo quy đ nh c a pháp lu t trư c khi bên mua đ t đư c quy n ki m soát. Nh ng s ki n quan tr ng liên quan đ n vi c h p nh t kinh doanh ph i đư c xem xét khi đánh giá vi c bên mua đã đ t đư c quy n ki m soát hay chưa. 40. Vì bên mua ghi nh n các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua vào ngày mua khi tho mãn các tiêu chu n quy đ nh t i đo n 37, ph n l i ích c a c đông thi u s c a bên b mua đư c ph n ánh theo ph n s h u c a c đông thi u s trong giá tr h p lý thu n c a các kho n m c này. Đo n A16 và A17 c a Ph l c A hư ng d n cách xác đ nh giá tr h p lý c a các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua cho m c đích phân b giá phí h p nh t kinh doanh. Tài s n và n ph i tr có th xác đ nh đư c c a bên b mua 41. Theo đo n 36, bên mua s ghi nh n riêng r ph n giá phí h p nh t kinh doanh đư c phân b n u các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua t n t i vào ngày mua và tho mãn các tiêu chu n trong đo n 37. Vì th : a) Bên mua ph i ghi nh n kho n n đ thay th ho c c t gi m ho t đ ng c a bên b mua như m t ph n đư c phân b c a giá phí h p nh t kinh doanh khi t i ngày mua bên b mua đã t n t i m t kho n n đ tái cơ c u và đã ghi nh n theo quy đ nh c a Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng”; và b) Khi phân b giá phí h p nh t kinh doanh, bên mua không đư c ghi nh n kho n n ph i tr v kho n l trong tương lai ho c v các chi phí khác d ki n s phát sinh t vi c h p nh t kinh doanh. 42. Kho n thanh toán mà doanh nghi p ph i tr theo cam k t trong h p đ ng, ví d tr cho ngư i lao đ ng ho c ngư i cung c p trong trư ng h p doanh nghi p đó b mua l i do h p nh t kinh doanh, là m t nghĩa v hi n t i c a doanh nghi p và đư c coi là kho n n ti m tàng cho t i khi vi c h p nh t kinh doanh ch c ch n x y ra. Nghĩa v theo cam k t trong h p đ ng đó đư c doanh nghi p ghi nh n là kho n n ph i tr theo quy đ nh c a Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng” khi vi c h p nh t kinh doanh tr nên ch c ch n và kho n n có th xác đ nh đư c m t cách đáng tin c y. Vì th , khi vi c h p nh t kinh doanh đư c th c hi n, kho n n ph i tr đó c a bên b mua s đư c bên mua ghi nh n b ng cách phân b m t ph n giá phí h p nh t kinh doanh cho nó. 12
  13. 43. Trư ng h p, ngay trư c khi h p nh t kinh doanh, vi c th c hi n k ho ch tái cơ c u c a bên b mua ph thu c vào vi c h p nh t kinh doanh có x y ra hay không, thì kho n n cho vi c tái cơ c u đó không đư c coi là nghĩa v hi n t i c a bên b mua và cũng không đư c coi là n ti m tàng c a bên b mua trư c khi h p nh t vì nó không ph i là nghĩa v có th x y ra phát sinh t m t s ki n trong quá kh mà s t n t i c a s ki n này ch đư c xác nh n b i vi c có x y ra ho c không x y ra c a m t ho c nhi u s ki n không ch c ch n trong tương lai mà bên mua không ki m soát đư c toàn b . Vì th , bên mua không ghi nh n m t kho n n ti m tàng cho k ho ch tái cơ c u đó khi phân b giá phí h p nh t kinh doanh. 44. Các tài s n và n ph i tr có th xác đ nh đư c đư c ghi nh n theo đo n 36 g m t t c các tài s n và n ph i tr c a bên b mua mà bên mua đã mua ho c th a nh n, bao g m c tài s n tài chính và n tài chính. Chúng có th bao g m c các tài s n và n ph i tr trư c đây chưa đư c ghi nh n trong báo cáo tài chính c a bên b mua do không đ tiêu chu n ghi nh n trư c khi vi c mua di n ra. Ví d , kho n l i ích kinh t có đư c liên quan đ n thu thu nh p doanh nghi p phát sinh t nh ng kho n l tính thu thu nh p doanh nghi p mà bên b mua chưa ghi nh n trư c khi h p nh t kinh doanh, nay đ đi u ki n ghi nh n là m t tài s n có th xác đ nh đư c theo đo n 36 n u như ch c ch n r ng bên mua s có l i nhu n ch u thu trong tương lai đ bù tr l i, khi đó kho n l i ích kinh t có đư c liên quan đ n thu thu nh p doanh nghi p chưa đư c ghi nh n s đư c bên mua ghi nh n. Tài s n c đ nh vô hình c a bên b mua 45. Theo đo n 37, bên mua ghi nh n tách bi t TSCĐ vô hình c a bên b mua t i ngày mua ch khi nào nh ng tài s n đó th a mãn tiêu chu n c a tài s n c đ nh vô hình quy đ nh trong Chu n m c k toán s 04 "Tài s n c đ nh vô hình", và khi giá tr h p lý có th đư c xác đ nh m t cách đáng tin c y. Chu n m c k toán s 04 "Tài s n c đ nh vô hình" quy đ nh vi c xác đ nh li u giá tr h p lý c a TSCĐ vô hình đư c mua khi h p nh t kinh doanh có đư c xác đ nh đáng tin c y hay không. Các kho n n ti m tàng c a bên b mua 46. Theo đo n 37, bên mua ghi nh n kho n n ti m tàng c a bên b mua m t cách riêng bi t như m t ph n c a chi phí h p nh t kinh doanh ch khi giá tr h p lý c a kho n n ti m tàng đư c xác đ nh đáng tin c y. N u giá tr h p lý c a kho n n ti m tàng không đư c xác đ nh đáng tin c y thì: a) S nh hư ng đ n giá tr đư c ghi nh n là l i th thương m i ho c đư c k toán theo quy đ nh t i đo n 55; và b) Bên mua s trình bày thông tin v kho n n ti m tàng theo quy đ nh c a Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng”. Đo n A16(k) c a Ph l c A hư ng d n vi c xác đ nh giá tr h p lý c a kho n n ti m tàng. 47. Sau ghi nh n ban đ u, bên mua s xác đ nh giá tr c a các kho n n ti m tàng đư c ghi nh n m t cách riêng bi t theo quy đ nh t i đo n 36. Giá tr kho n n ti m tàng đư c xác đ nh theo Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng” 13
  14. 48. Quy đ nh trong đo n 47 không áp d ng cho h p đ ng đư c k toán theo Chu n m c k toán v công c tài chính. Tuy nhiên, các cam k t vay đư c lo i tr kh i ph m vi c a Chu n m c k toán v công c tài chính không ph i là các cam k t cung c p các kho n vay v i m c lãi su t th p hơn lãi su t th trư ng s đư c h ch toán vào n ti m tàng c a bên b mua, n u t i ngày mua, không ch c ch n r ng vi c gi m các l i ích kinh t là c n thi t đ thanh toán nghĩa v ho c n u giá tr c a nghĩa v không đư c xác đ nh m t cách đáng tin c y. Theo đo n 37, nh ng cam k t vay như v y đư c ghi nh n riêng bi t như m t ph n c a giá phí h p nh t kinh doanh khi giá tr h p lý đư c xác đ nh m t cách đáng tin c y. 49. Các kho n n ti m tàng đư c ghi nh n riêng bi t như m t ph n c a giá phí h p nh t kinh doanh là ngoài ph m vi c a Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng”. Tuy nhiên, bên mua s ph i trình bày các thông tin v các kho n n ti m tàng theo quy đ nh c a Chu n m c k toán s 18 “Các kho n d phòng, tài s n và n ti m tàng” cho m i lo i d phòng. L i th thương m i 50. T i ngày mua, bên mua s : a) Ghi nh n l i th thương m i phát sinh khi h p nh t kinh doanh là tài s n; và b) Xác đ nh giá tr ban đ u c a l i th thương m i theo giá g c, là ph n chênh l ch c a giá phí h p nh t so v i ph n s h u c a bên mua trong giá tr h p lý thu n c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và các kho n n ti m tàng đã ghi nh n theo quy đ nh t i đo n 36. 51. L i th thương m i phát sinh khi h p nh t kinh doanh th hi n kho n thanh toán c a bên mua cho nh ng l i ích kinh t ư c tính thu đư c trong tương lai t nh ng tài s n không đ tiêu chu n ghi nh n và không xác đ nh đư c m t cách riêng bi t. 52. N u các tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và các kho n n ti m tàng c a bên b mua không th a mãn tiêu chu n trong đo n 37 v ghi nh n riêng bi t t i ngày mua thì s nh hư ng đ n kho n l i th thương m i đư c ghi nh n (đư c k toán theo đo n 55), b i vì l i th thương m i đư c xác đ nh là ph n giá tr còn l i trong giá phí c a h p nh t kinh doanh sau khi ghi nh n tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và kho n n ti m tàng c a bên b mua. 53. L i th thương m i đư c ghi ngay vào chi phí s n xu t, kinh doanh (n u giá tr nh ) ho c ph i đư c phân b d n m t cách có h th ng trong su t th i gian s d ng h u ích ư c tính (n u giá tr l n). Th i gian s d ng h u ích ph i ph n ánh đư c ư c tính đúng đ n v th i gian thu h i l i ích kinh t có th mang l i cho doanh nghi p. Th i gian s d ng h u ích c a l i th thương m i t i đa không quá 10 năm k t ngày đư c ghi nh n. Phương pháp phân b ph i ph n ánh đư c cách th c thu h i l i ích kinh t phát sinh t l i th thương m i. Phương pháp đư ng th ng đư c s d ng ph bi n tr khi có b ng ch ng thuy t ph c cho vi c áp d ng phương pháp phân b khác phù h p hơn. 14
  15. Phương pháp phân b ph i đư c áp d ng nh t quán cho các th i kỳ tr khi có s thay đ i v cách th c thu h i l i ích kinh t c a l i th thương m i đó. 54. Th i gian phân b và phương pháp phân b l i th thương m i ph i đư c xem xét l i cu i m i năm tài chính. N u th i gian s d ng h u ích c a l i th thương m i khác bi t l n so v i ư c tính ban đ u thì ph i thay đ i th i gian phân b . N u có s thay đ i l n v cách th c thu h i l i ích kinh t trong tương lai do l i th thương m i đem l i thì phương pháp phân b cũng ph i thay đ i. Trư ng h p này ph i đi u ch nh chi phí phân b c a l i th thương m i cho năm hi n hành và các năm ti p theo và ph i đư c thuy t minh trong báo cáo tài chính. Kho n vư t tr i gi a ph n s h u c a bên mua trong giá tr h p lý thu n c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và kho n n ti m tàng c a bên b mua so v i giá phí h p nh t kinh doanh 55. N u ph n s h u c a bên mua trong giá tr h p lý thu n c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng đư c ghi nh n theo quy đ nh t i đo n 36 vư t quá giá phí h p nh t kinh doanh thì bên mua ph i: a) Xem xét l i vi c xác đ nh giá tr c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c, n ti m tàng và vi c xác đ nh giá phí h p nh t kinh doanh; và b) Ghi nh n ngay vào Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh t t c các kho n chênh l ch v n còn sau khi đánh giá l i. 56. M t kho n thu nh p đã ghi nh n theo đo n 55 có th bao g m m t ho c t t c các y u t sau đây: a) Nh ng sai sót khi xác đ nh giá tr h p lý c a giá phí h p nh t kinh doanh ho c c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua. Giá phí d ki n có th phát sinh c a bên b mua đã không ph n ánh chính xác theo giá tr h p lý c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh và n ti m tàng c a bên b mua là nguyên nhân ti m tàng c a nh ng sai sót này. b) Quy đ nh c a Chu n m c k toán v xác đ nh giá tr tài s n thu n có th xác đ nh đư c đã mua m c không ph i giá tr h p lý nhưng đư c coi như giá tr h p lý nh m m c đích phân b giá phí c a vi c h p nh t kinh doanh, như hư ng d n trong Ph l c A v vi c xác đ nh giá tr h p lý c a tài s n và n ph i tr có th xác đ nh đư c c a bên b mua; hư ng d n xác đ nh cho tài s n thu thu nh p hoãn l i và thu thu nh p hoãn l i ph i tr không đư c chi t kh u. c) Kho n gi m giá mua. H p nh t kinh doanh đư c hoàn thành trong t ng giai đo n 57. H p nh t kinh doanh thư ng liên quan t i nhi u giao d ch trao đ i, như giao d ch mua c phi u liên ti p. Khi đó, m i giao d ch trao đ i s đư c bên mua x lý m t cách riêng bi t b ng cách s d ng giá phí c a giao d ch và thông tin v giá tr h p lý t i ngày di n ra t ng giao d ch trao đ i đ xác đ nh giá tr c a l i th thương m i liên quan đ n t ng giao d ch đó. Do đó, vi c so sánh giá phí c a các kho n đ u tư 15
  16. đơn l v i l i ích c a bên mua trong giá tr h p lý c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua đư c th c hi n t ng bư c. 58. N u h p nh t kinh doanh liên quan t i nhi u giao d ch trao đ i thì giá tr h p lý c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và kho n n ti m tàng c a bên b mua có th có chênh l ch t i m i ngày di n ra giao d ch trao đ i, vì: a) Tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và kho n n ti m tàng c a bên b mua đư c trình bày l i m t cách ư c lư ng theo giá tr h p lý c a chúng t i m i ngày di n ra t ng giao d ch trao đ i đ xác đ nh giá tr c a l i th thương m i g n v i t ng giao d ch; và b) Tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và kho n n ti m tàng c a bên b mua sau đó ph i đư c bên mua ghi nh n theo giá tr h p lý t i ngày mua. 59. Trư c khi đư c coi là h p nh t kinh doanh, m t giao d ch có th đư c coi là kho n đ u tư vào công ty liên k t và đư c h ch toán theo quy đ nh c a Chu n m c k toán s 07 "K toán các kho n đ u tư vào công ty liên k t" theo phương pháp giá g c. K toán ban đ u đư c xác đ nh t m th i 60. K toán ban đ u c a vi c h p nh t kinh doanh bao g m: Xác đ nh và đánh giá giá tr h p lý c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c và n ti m tàng c a bên b mua và giá phí h p nh t kinh doanh. 61. N u k toán ban đ u cho giao d ch h p nh t kinh doanh ch có th xác đ nh m t cách t m th i vào cu i kỳ mà vi c h p nh t kinh doanh đư c th c hi n do giá tr h p lý c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng c a bên b mua ho c giá phí h p nh t kinh doanh ch có th xác đ nh m t cách t m th i, thì bên mua ph i k toán giao d ch h p nh t kinh doanh b ng cách s d ng các giá tr t m th i đó. Bên mua ph i ghi nh n các kho n đi u ch nh đ i v i nh ng giá tr t m th i như là k t qu c a vi c hoàn t t vi c k toán ban đ u: a) Trong vòng 12 tháng k t ngày mua; và b) T ngày mua. Do đó: (i) Giá tr còn l i c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng đư c ghi nh n ho c đi u ch nh theo k t qu có đư c t vi c k toán ban đ u s đư c tính là giá tr h p lý c a chúng đư c ghi nh n t i ngày mua. (ii) T th i đi m mua, l i th thương m i ho c b t kỳ kho n thu nh p nào đã đư c ghi nh n theo quy đ nh t i đo n 55 s đư c đi u ch nh tương ng v i kho n đi u ch nh theo giá tr h p lý t i ngày mua c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng đư c ghi nh n ho c đư c đi u ch nh. (iii) Thông tin so sánh đư c trình bày trong các kỳ trư c khi vi c h ch toán c a h p nh t kinh doanh hoàn t t s đư c trình bày như là vi c k toán ban đ u đã đư c hoàn thành t ngày mua, có nghĩa là các kho n kh u hao hay các tác đ ng đ n lãi ho c l đ u đư c ghi nh n như là k t qu có đư c t vi c k toán ban đ u. 16
  17. Các đi u ch nh sau khi k toán ban đ u hoàn t t 62. Ngo i tr các trư ng h p đã quy đ nh t i các đo n 33, 34 và 64, nh ng đi u ch nh đ i v i k toán ban đ u đư c xác đ nh t m th i cho giao d ch h p nh t kinh doanh sau khi vi c k toán đó hoàn t t s ch đư c ghi nh n nh m m c đích s a ch a sai sót theo Chu n m c k toán s 29 "Thay đ i chính sách k toán, ư c tính k toán và các sai sót". Nh ng đi u ch nh đ i v i vi c k toán ban đ u cho giao d ch h p nh t kinh doanh sau khi hoàn t t vi c k toán đó s không đư c ghi nh n là nh hư ng c a thay đ i ư c tính k toán. Theo Chu n m c k toán s 29, nh hư ng c a thay đ i ư c tính k toán s đư c ghi nh n trong kỳ hi n t i và các kỳ tương lai. 63. Chu n m c k toán s 29 "Thay đ i chính sách k toán, ư c tính k toán và các sai sót" quy đ nh doanh nghi p ph i s a ch a sai sót theo phương pháp h i t , và trình bày báo cáo tài chính như là khi các sai sót chưa x y ra b ng cách trình bày l i thông tin so sánh cho các kỳ trư c khi x y ra sai sót. Do đó, giá tr còn l i c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng c a bên b mua đã đư c ghi nh n ho c đi u ch nh như là k t qu c a vi c s a ch a sai sót s đư c tính là giá tr h p lý c a chúng ho c đi u ch nh giá tr h p lý đư c ghi nh n t i ngày mua. L i th thương m i ho c b t kỳ kho n thu nh p nào đã đư c ghi nh n trong kỳ trư c theo quy đ nh t i đo n 55 s đư c đi u ch nh h i t b ng m t kho n tương ng v i giá tr h p lý t i ngày mua (ho c đi u ch nh đ i v i giá tr h p lý t i th i đi m mua) c a tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng đang đư c ghi nh n (ho c đi u ch nh). Ghi nh n tài s n thu thu nh p hoãn l i sau khi hoàn t t vi c k toán ban đ u 64. N u l i ích ti m tàng c a các kho n l tính thu chuy n sang năm sau c a bên b mua ho c các tài s n thu thu nh p hoãn l i khác không th a mãn các tiêu chu n quy đ nh trong đo n 37 đ i v i vi c ghi nh n riêng r , khi vi c h p nh t kinh doanh đư c k toán ban đ u nhưng đư c th c hi n sau đó, bên mua s ghi nh n l i ích đó là thu nh p thu hoãn l i phù h p v i quy đ nh c a Chu n m c k toán s 17 "Thu thu nh p doanh nghi p". Ngoài ra, bên mua s : a) Gi m giá tr còn l i c a l i th thương m i t i m c s đư c ghi nh n n u tài s n thu thu nh p hoãn l i đư c ghi nh n là tài s n có th xác đ nh t ngày mua; và b) Ghi nh n kho n gi m giá tr còn l i c a l i th thương m i là chi phí. Tuy nhiên, vi c ghi nh n này không làm phát sinh kho n vư t tr i hay làm tăng kho n thu nh p đã đư c ghi nh n trư c đó theo quy đ nh t i đo n 55. Trình bày báo cáo tài chính 65. Bên mua ph i trình bày các thông tin đ ngư i s d ng báo cáo tài chính đánh giá đư c b n ch t và nh hư ng v tài chính phát sinh t vi c h p nh t kinh doanh đ n: a) Trong kỳ; 17
  18. b) Sau ngày k t thúc kỳ k toán năm nhưng trư c ngày phát hành báo cáo tài chính. 66. Bên mua ph i trình bày thông tin sau cho t ng giao d ch h p nh t kinh doanh di n ra trong kỳ: a) Tên và di n gi i liên quan đ n các bên tham gia h p nh t kinh doanh; b) Ngày mua; c) T l ph n trăm (%) công c v n có quy n bi u quy t đư c mua; d) Chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c h p nh t kinh doanh. Khi công c v n đư c phát hành ho c có th đư c phát hành và các công c này đư c c u thành là m t b ph n c a giá phí h p nh t kinh doanh, c n trình bày các thông tin sau: (i) S lư ng công c v n đư c phát hành ho c có th đư c phát hành; (ii) Giá tr h p lý c a các công c v n trên và cơ s xác đ nh giá tr h p lý đó. N u không có giá phát hành t i th i đi m giao d ch thì s trình bày các gi đ nh ch y u đư c s d ng đ xác đ nh giá tr h p lý. N u có giá phát hành vào th i đi m giao d ch nhưng không đư c s d ng là cơ s đ xác đ nh giá phí h p nh t kinh doanh thì ph i trình bày lý do không s d ng giá phát hành, phương pháp và các gi đ nh ch y u s d ng dùng đ xác đ nh giá tr h p lý cho công c v n; và các kho n chênh l ch tích lu gi a giá tr và giá phát hành công c v n; e) Chi ti t c a b t kỳ ho t đ ng nào đư c doanh nghi p quy t đ nh thanh lý sau h p nh t kinh doanh; f) Giá tr đư c ghi nh n t i ngày mua cho t ng lo i tài s n, n ph i tr và n ti m tàng c a bên b mua, tr khi không th xác đ nh đư c thì giá tr còn l i c a t ng lo i tài s n, n ph i tr và n ti m tàng đó đư c xác đ nh theo quy đ nh c a các Chu n m c k toán có liên quan ngay trư c khi di n ra h p nh t kinh doanh. N u không trình bày đư c thì ph i nêu rõ lý do. g) Kho n vư t tr i đư c ghi nh n vào lãi ho c l phù h p v i quy đ nh t i đo n 55 và các kho n m c tương đương trong Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a bên mua. h) Di n gi i các y u t c u thành giá phí là k t qu c a vi c ghi nh n l i th thương m i - di n gi i t ng tài s n c đ nh vô hình chưa đư c ghi nh n tách riêng kh i l i th thương m i và gi i thích lý do giá tr h p lý c a tài s n c đ nh vô hình không đư c tính toán m t cách đáng tin c y, ho c di n gi i v tính ch t c a kho n vư t tr i đư c ghi vào l ho c lãi theo quy đ nh t i đo n 55. i) Kho n l hay lãi c a bên b mua phát sinh t ngày mua bao g m l hay lãi c a bên mua trong kỳ, n u không xác đ nh đư c thì ph i nêu rõ lý do. 67. Thông tin theo yêu c u c a đo n 66 s đư c trình bày m t cách t ng th đ i v i các ho t đ ng h p nh t kinh doanh phát sinh trong kỳ báo cáo mà không có nh hư ng tr ng y u m t cách riêng r . 68. N u vi c k toán ban đ u cho giao d ch h p nh t kinh doanh phát sinh trong kỳ đư c xác đ nh t m th i theo quy đ nh trong đo n 61, thì ph i trình bày và gi i thích. 18
  19. 69. Bên mua ph i trình bày thông tin sau: a) Doanh thu trong kỳ c a đơn v đư c h p nh t kinh doanh trư c ngày h p nh t kinh doanh; b) L ho c lãi trong kỳ c a đơn v đư c h p nh t kinh doanh trư c ngày h p nh t kinh doanh. N u không th trình bày đư c thông tin này thì ph i gi i thích rõ lý do. 70. Bên mua s trình bày thông tin theo quy đ nh t i đo n 66 cho t ng giao d ch h p nh t kinh doanh phát sinh sau ngày k t thúc kỳ k toán năm nhưng trư c ngày phát hành báo cáo tài chính. 71. Bên mua ph i trình bày nh ng thông tin đ giúp ngư i s d ng báo cáo tài chính đánh giá đư c nh ng nh hư ng v tài chính đ n lãi ho c l phát sinh t vi c s a ch a sai sót và nh ng đi u ch nh khác đư c ghi nh n trong kỳ hi n hành liên quan t i nh ng giao d ch h p nh t kinh doanh đã phát sinh trong kỳ hi n hành ho c trư c đó. 72. Bên mua s trình bày thông tin sau: a) Các kho n lãi ho c l đư c ghi nh n trong kỳ hi n hành và gi i thích thông tin này. (i) Liên quan đ n tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c ho c n ti m tàng c a t ng giao d ch h p nh t kinh doanh đã phát sinh trong kỳ hi n hành ho c kỳ trư c đó; (ii) Quy mô, b n ch t ho c s vi c mà vi c trình bày này có liên quan đ n hi u bi t v ho t đ ng tài chính c a đơn v đư c h p nh t; b) N u vi c k toán ban đ u c a t ng giao d ch h p nh t kinh doanh th c hi n trong kỳ trư c đó đư c xác đ nh t m th i vào cu i kỳ thì ph i trình bày giá tr các kho n đư c đi u ch nh và gi i thích các kho n đi u ch nh này v giá tr đư c xác đ nh t m th i đã ghi nh n trong kỳ hi n hành. c) Thông tin v s a ch a sai sót đư c yêu c u trình bày theo Chu n m c k toán s 29 "Thay đ i chính sách k toán, ư c tính k toán và các sai sót" đ i v i b t kỳ tài s n, n ph i tr có th xác đ nh đư c, ho c n ti m tàng, ho c nh ng thay đ i trong giá tr c a nh ng kho n m c trên, mà bên mua ghi nh n trong kỳ hi n hành theo quy đ nh t i đo n 62 và 63. 73. N u có l i th thương m i, doanh nghi p c n trình bày: a) Th i gian phân b ; b) Trư ng h p l i th thương m i không đư c phân b theo phương pháp đư ng th ng thì ph i trình bày rõ phương pháp đư c s d ng và lý do không s d ng phương pháp đư ng th ng; c) Giá tr l i th thương m i tính vào chi phí s n xu t, kinh doanh trong kỳ; d) B ng đ i chi u giá tr ghi s c a l i th thương m i vào đ u kỳ và cu i kỳ: (i) T ng giá tr l i th thương m i và s đã phân b lu k đ u kỳ; (ii) L i th thương m i phát sinh trong kỳ; (iii) Nh ng đi u ch nh do có thay đ i ho c phát hi n th y s thay đ i giá tr c a các tài s n và n ph i tr có th xác đ nh đư c; (iv) L i th thương m i b lo i b khi thanh lý, như ng bán toàn b ho c m t ph n doanh nghi p trong kỳ; 19
  20. (v) Giá tr l i th thương m i phân b trong kỳ; (vi) Các thay đ i khác v l i th thương m i trong kỳ; (vii) T ng giá tr l i th thương m i chưa phân b lu k cu i kỳ. 74. Doanh nghi p s trình bày thêm nh ng thông tin b sung đ phù h p v i quy đ nh t i đo n 65, 71 và 73./. 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản