Chương 1: Một số khái niệm cơ bản của tin học

Chia sẻ: Le Duc Tam | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:94

2
453
lượt xem
112
download

Chương 1: Một số khái niệm cơ bản của tin học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong thời đại ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực công nghệ thông tin nói riêng tin học là một ngành không thể thiếu vậy quá trình hình thành của ngành khoa học Tin học như thế nào được tìm hiểu trong bài này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chương 1: Một số khái niệm cơ bản của tin học

  1. Chương I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC Bài 1: TIN HỌC LÀ MỘT NGÀNH KHOA HỌC I./ Mục tiêu bài học: 1./ Kiến thức cơ bản - Giới thiệu cho học sinh biết được sơ lược về Tin học, sự hình thành và phát triển của khoa học Tin học. - Biết được các đặt trưng cơ bản của máy tính. 2./ Kỹ năng: 3./ Thái độ : Có thái độ nhận thức đúng đắn đối với tin học II./ Thiết bị và tài liệu dạy học - Giáo viên: - Sách giáo khoa. - Giáo án. - Học sinh: - Sách giáo khoa. - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức dạy học. 1./ Ổn định lớp.(1 phút) 2./ Kiểm tra bài cũ 3./ Giới thiệu bài mới.(5 phút) Trong thời đại ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực công nghệ thông tin nói riêng tin học là một ngành không thể thiếu vậy quá trình hình thành của ngành khoa học Tin học như thế nào được tìm hiểu trong bài này. 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 1
  2. Giới thiệu khái Chú ý nghe và I./ Sự hình thành và phát triển quát về sự hình ghi chép nội dung của Tin học. thành và phát triển chính - Con người đã quan tâm đến của khoa học Tin thông tin tuy nhiên các thông tin học chỉ mang tính rời rạc chưa có hệ thống và chỉ xuất hiện ở một số ngành nhất định. - Cùng với việc phát minh ra 10 máy tính điện tử con người đã phút tưng bước xây dựng ngành khoa học để đáp ứng nhu cầu khai thác tài nguyên thông tin. - Ngành khoa học Tin học được hình thành và có mục tiêu, phương pháp , nội dung nghiên cứu riêng. Máy tính điện Trả lời câu hỏi II./ Đặc tính,vai trò của máy tử có những đặc của giáo viên và tính điện tử. trưng nào ? ghi chép nội dung 1./ Đặc tính: Vai trò của máy chính - Máy tính làm việc trong thời tính điện tử trong gian dày đời sống ngày - Tốc độ xử lí thông tin ngày nay? càng cao - Một thiết bị có độ chính xác cao trong tính toán. - Lưu trưc lượng lớn thông tin trong khoảng không gian nhỏ. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 2
  3. - Giá thành ngày càng giảm. 15 - Kích thước gọn nhẹ, tiện phút dụng. - Các máy tính có thể liên kết với nhau tạo thành mạng máy tính 2./ Vai trò: - Là một công cụ không thể thiếu trong thòi đại ngày nay. - Hổ trợ con người trong các công việc một cách hiệu quả Hãy phát biểu Trả lời câu hỏi III./ Thuật ngữ Tin học chung nhất về của giáo viên Tin học là một ngành khoa học thuật ngữ Tin Ghi chép nội có mục tiêu là phát triển và sử 7 học? dung chính. dụng máy tính điện tử để phút nghiên cứu cấu trúc, tình chất của thông tin, phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội. IV ./ Củng cố - dặn dò.(7 phút) - Hãy nêu các đặc trưng của máy tính điện tử - Xem nội dung bài 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 3
  4. Bài 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU. I./ Mục tiêu bài học. 1./ Kiến thức cơ bản - Biết được một số khái niệm cơ bản như: thông tin là gì ?, dữ liệu là gì? - Biết được cách mã hóa thông tin và dữ liệu trong máy tính. - Biểu diễn thông tin trong máy tính điện tử. - Đơn vị đo thông tin. 2./ Kỹ năng: - Phân biệc được khái niệm thông tin và khái niệm dữ liệu. - Hiểu được các đơn vị đo thông tin. 3. / Thái độ:Có thái độ đúng đắn trong học tập II./ Tài liệu và thiết bị dạy học Giáo viên: - Sách giáo khoa - Giáo án Học sinh: - Sách giáo khoa - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức dạy học. 1./ Ổn định lớp(1 phút) 2./ Kiểm tra bài cũ(5 phút) - Nêu những đặc trưng cơ bản của máy tính điện tử - Nêu thuật ngũ Tin học. 3./ Giới thiệu bài mới.(3 phút) - Trong thời đại ngày nay việc trao đổi thông tin qua lại lẫn nhau nhằm tìm hiểu một vấn đề nào đó được gọi là thông tin. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 4
  5. - Cần lưu trữ hồ sơ của một nhân viên nào đó trong một công ty vào máy tính điện tử được gọi là dữ liệu. vậy thông tin là gì?, dữ liệu là gì được tìm hiểu trong tiết này. 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Giáo viên nêu Học sinh I./ Khái niệm thông tin và dữ liệu. một số ví dụ cho nghe ví dụ và 1./ Khái niệm thông tin. học sinh biết. trả lời câu hỏi Là sự hiểu biết của con người về - Đây là hoa của giáo viên một sự vật hiện tượng nào đó thu 9 lan. thập được thông qua quá trình nghiên phút - Hôm nay trời cứu trao đổi, nhận xét, truyền thụ nắng. cảm nhận. Giáo viên đặc câu hỏi thông tin là gì ? 2./ Khái niệm dữ liệu. - Học sinh Học sinh Dữ liệu là dạng thông tin đã được Nguyễn Văn A, nghiên cứu trả đưa vào máy tính xử lí và lưu trữ. sinh năm lời câu hỏi của 1985,quê quán giáo viên và nêu đồng tháp. khái niệm về dữ Cần lưu trữ liệu. Ghi chép thông tin này vào nội dung chính máy tính .Vậy thông tin trên còn là thông tin nữa không ? cho biết khái niệm về dữ liệu ?. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 5
  6. Mỗi vật chất Học sinh II./ Đơn vị đo thông tin. trong không gian nhận xét ví dụ Đơn vị đo thông tin là bit (binary đều có đơn vị để và trả lời câu digit) xác định hỏi – ghi chép Bit là đơn vị đo nhỏ nhất của thông - Trọng nội dung tin. Ta còn sử dụng đơn vị lớn hơn lượng :kg bit là byte 6 - Độ dài:m 1byte = 8 bit phút Vậy thông tin có Ngoài ra ta còn sử dụng đơn vị bội đơn vị đo là gì ? của byte KH Tên Kích thước KB Ki – lo – byte 1024 byte MB Me- ga – byte 1024 KB GB Gi – ga – byte 1024 MB TB Te – ra – byte 1024GB Giáo viên Học sinh chú III./ Các dạng thông tin hướng dẫn học ý nghe và ghi Thông tin được chia thành hai loại sinh phân loại chép dạng số và phi số. thông tin Dạng phi số: Văn bản, âm thanh, hình ảnh, . . . Dạng số: Số nguyên, số thực,số 6 dấu phẩy động, số dấu phẩy tỉnh. phút a./ Dạng văn bản Báo chí, tạp chí,sách, . . . . b./ Dạng hình ảnh. Trang vẽ, hình ảnh, biển quảng TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 6
  7. cáo c./ Dạng âm thanh. Tiếng đàn, tiếng hát, . . . Để máy tính Học sinh trả IV./ Mã hóa thông tin. hiểu được các lời câu hỏi của - Để máy tính hiểu được các dạng thông tin thì các giáo viên và ghi thông tin thì các thông tin này cần 10 thông tin này chép nội dung phải được chuyển đổi thành một dãy phút cần phải được chính. bit được gọi là mã hóa thông tin. biến đổi thành - Mỗi văn bản là một dãy các kí tự dạng chung . được viết theo một quy tắc nào đó. Vậy gọi là quá - Để mà hóa thông tin dạng văn trình gì ? bản ta sử dụng bảng mã ASCII hoặc Mã hóa thông Unicode để mã hóa. tin là gì ? Các thông tin dạng phi số ta sử dụng công cụ nào để mã hóa IV./ Củng cố - dặn dò(5 phút) - Khái niệm về thông tin và dữ liệu - Phân loại các dạng thông tin. - Xem nội dung phần còn lại của bài. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 7
  8. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 8
  9. Bài 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU (tt) I./ Mục tiêu bài học. 1./ Kiến thức. - Biết cách mã hóa thông tin. - Biết cách chuyển đổi qua lại giữa các hệ số. 2./ Kỹ năng. - Biết cách chuyển đổi qua lại giữa các hệ số. II./ Tài liệu và thiết bị dạy học. Giáo viên: - Sách giáo khoa. - Giáo án. Học sinh: - Sách giáo khoa. - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức lớp học. 1./ Ổn định lớp(1 phút). 2./ Kiểm tra bài cũ (5 phút). - Khái niệm thông tin, dữ liệu, vho ví dụ ? 3./ Giới thiệu bài mới.(4 phút). Thông tin gồm hai dạng số và phi số vậy cách biểu diễn thông tin loại số trong máy tính điện tử như thế nào ? cách chuyển đổi qua lại giữa các hệ số ra sau được tìm hiểu trong bài này . 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Giáo viên trình Học sinh chú ý V./ Mã hóa thông tin trong máy bày cho học sinh nghe giảng và ghi tính điện tử. biết cách mã hóa chép nội dung Dữ liệu trong máy tính là thông tin, phân biệt chính. thông tin được mã hóa thành dãy TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 9
  10. các hệ đếm và bit. cacha chuyển đổi a./ Thông tin loại số. qua lại giữa các hệ * Hệ đếm. số Là tập hợp các kí hiệu và qui tắc sử dụng tập kí hiệu đó. - Hệ la mã(I, II, III, IV). - Hệ thập phân(0 . . 9). - Hệ nhị phân(0, 1). - Hệ thập lục(0 . .9, A, B, C, D, F). CT chung. N = dnbn + dn-1bn-1 +. . . + d0b-1 + d- -m mb * Biểu diễn số nguyên. Để biểu diễn số nguyên có dấu hoặc không dấu ta có thể sử dụng 1,3,4 byte để biểu diễn. Có dấu sử dụng bit cao nhất để biểu diễn dấu(1 “-”,0 “+”). * Biểu diễn số thực. Được biểu diễn dưới dạng 30 sau: phút ± M * 10 ± k b./ Cách chuyển đổi giữa các hệ số. Chuyển đổi từ hệ r sang hệ thập phân. CT: N = (dndn-1 . . . d0,d-1, . . . dm) TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 10
  11. = N1.N2 Chuyển phần nguyên. N1 = (dnrn + dn-1rn-1 + . . . d0) Chuyển phần phân. Ví dụ :Chuyển Học sinh chú ý N2 = (d-1r-1 + d-2r-2 + . . . d-mr-m). dãy bit sau sang hệ xem cách biến đổi. Chuyển phần nguyên thập phân. Áp dụng công thức 1101.012 ?10 1101 = 1x 20 + 0 x 21 + 1x 22 + 1x 23 =13 Chuyển phần phân 01 = 0 x 2−1 + 1x 2−2 =0.25 1101.012 = 13.2510 Chuyển đổi từ hệ thập phân sang hệ số r. Chuyển phần nguyên. Chia liên tiếp cho hệ số r. Chuyển phần phân. Ví dụ: Cho số Học sinh chú ý Nhân liên tiếp cho hệ số r. sau:10.2510 ? 2 xem giáo viên Phần nguyên: Giáo viên hướng hướng dẫn cách 10 2 dẫn cách làm cho chuyển đổi. 0 5 2 học sinh biết 1 2 2 0 1 2 1 0 Phần phân: 0.25 x 2 0.5 x 2 1.0 TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 11
  12. 10.2510 = 1010.012 Chuyển từ nhị phân sang thập lục. Nhóm 4 số về 2 phía và áp dụng công thức chuyển phần Ví dụ: Chuyển Học sinh chú ý nguyên từ hệ số r sang thập số sau sang hệ xem chuyển đổi và phân. thập lục. ghi chép. 0010 = 2 101110.1102 = ? 16 1110 = D 1100 = C 101110.1102 = 2D.C 16 c./ Thông tin loại phi số * Văn bản. Máy tính dùng dãy bit để biểu diễn một kí tự. * Các dạng khác. Thông tin cũng được biến đổi thành các dãy bit. ** Nguyên lí mã hóa nhị phân** Thông tin có nhiều dạng như âm thanh, hình ảnh, văn bản . . . khi đưa vào máy tính, đều được TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 12
  13. biến đổi thành dạng chung – dãy bit. Dãy bit đó là mã nhị phân của thông tin mà nó biểu diễn. IV./ Cũng cố - dặn dò.(5 phút) - Chuyển đổi dãy bit sau sang hệ 16 - “11010011.01012” - Chuyển số sau sang hệ nhị phân 2010  ? 2 - Xem nội dung bài làm bài tập TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 13
  14. BÀI TẬP THỰC HÀNH 01. I./ Mục tiêu bài học. 1./ Kiến thức. - Ôn tập lại các cách chuyển đổi thông qua hệ thống bài tập. 2./ Kĩ năng. - Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết bài tập. II./ Tài liệu và thiết bị dạy học. Giáo viên: - Sách bài tập - Hệ thống các bài tập. Học sinh : - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức lớp học. 1./ Ổn định lớp(1 phút) 2./ Kiểm tra bài cũ. 3./ Giới thiệu bài mới. 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Đưa ra hệ thống Làm bài tập theo 1./ Chuyển đổi các dãy bit sau bài tập và gọi học yêu cầu của giáo sang hệ thập phân, sinh giải bài tập – viên - 1101.10012  ? 16 kiểm tra bài làm - 0111.10112  ? 16 của học sinh - 1110.00012  ? 16 - 1011.01012  ? 16 2./ Chuyển từ hệ thập phân sang hệ r. - 50.7510  ? 2 - 22.2510  ? 2 TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 14
  15. * 5410  ? 16 ** 16.62510  ? 16 40 3./ Chuyển từ nhị phân sang phút thập lục. - 1101011.00112  ?16 - 11001.11012  ?16 4./ Chuyển từ hệ 16  2 - 65F16  ? 2 - 82.D16  ? 2 IV./ Củng cố - dặn dò (4 phút) - Hệ thống lại kiến thức của tiết bài tập. - Xem nội dung bài 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 15
  16. Bài 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH. I./ Mục tiêu bài học 1./ Kiến thức - Biết được các khái niệm tin học, cấu trúc của một máy tính, bộ xử lý trung tâm. 2./ Kĩ năng - Nắm được các thành phần của hệ thống tin học. - Cấu trúc của một máy tính. - Các thành phần của bộ xử lý trung tâm. II./ Tài liệu và thiết bị dạy học. - Giáo viên: - Sách giáo khoa - Giáo án,máy chiếu (nếu có). - Học sinh: - Sách giáo khoa. - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức dạy học. 1./ Ổn định lớp (1 phút). 2./ Kiểm tra bài cũ 3./ Giới thiệu bài mới(5 phút). Như chúng ta đã biết, tin học là một ngành khoa học có đối tượng nghiên cứu là thông tin và công cụ là máy tính. Vậy máy tính được cấu tạo như thế nào? Có nguyên lý hoạt động như thế nào? Chúng ta sẽ đi tìm hiểu chúng. 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Hệ thống Tin Xem SGK để trả 1. Khái niệm hệ thống tin học học là gì ? lời câu hỏi của HTTH dùng để nhập, xử lí, Một hệ thống giáo viên. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 16
  17. Tin học bao gồm xuất, truyền và lưu trữ thông tin. mấy phần.? Hệ thống máy tính gồm ba thành phần: 10  Phần cứng: Máy tính và các phút thiết bị liên quan.  Phần mềm: Gồm các chương trình.  Sự quản lý và điều khiển của con Vẽ sơ đồ lên Vẽ sơ đồ vào vở II./ Sơ đồ cấu trúc của một máy 10 phút bảng và giải thích tính. sơ đồ Mọi MTĐT đều có một cấu trúc chung như sau: BNN Bộ xử lý trung tâm ALU CU Tbị vào BNT Tbị ra Giới thiệu về Chú ý nghe III./ Bộ xử lí trung tâm(CPU- TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 17
  18. CPU cho học sinh giảng, trả lời câu Central – Processing - Unit) biết hỏi và ghi chép nội CPU là thành phần quan trong Cho học sinh dung chính. quan sát CPU thât. nhất của máy tính đó là thiết bị 15 (nếu có) chính thực hiện và điều khiển phút CPU bao gồm việc thực hiện chương trình. mấy thành phần CPU bao gồm hai phần: chính ? CPU được chia CU: Bộ điều khiển thành mấy loại ALU: Bộ số học và logic chính ? Ngoài ra CPU còn có hai thành phần khác là thanh ghi và bộ nhớ Cache. IV./ Củng cố - dặn dò.(4 phút) - Nắm được sơ đồ của máy tính điện tử, bộ xử lí trung tâm. - Xem nội dung phần 4,5 tiếp theo của bài. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 18
  19. Bài 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH(tt). I./ Mục tiêu bài học 1./ Kiến thức - Biết được các khái niệm bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài của máy tính. 2./ Kĩ năng - Phân biệt bộ nhớ ROM và RAM. - Phân biệc các loại bộ nhớ ngoài của máy tính. II./ Tài liệu và thiết bị dạy học. - Giáo viên: - Sách giáo khoa - Giáo án, máy chiếu (nếu có). - Học sinh: - Sách giáo khoa. - Vở ghi. III./ Tiến trình tổ chức dạy học. 1./ Ổn định lớp (1 phút). 2./ Kiểm tra bài cũ (5 phút). - Khái niệm bộ xử lí trung tâm(CPU), CPU bao gồm mấy thành phần ? 3./ Giới thiệu bài mới(5 phút). Sau khi tìm hiểu sơ đồ cấu trúc của máy tính và thành phần quan trọng là CPU . vậy máy tính còn có thành phần nào khác nữa ta tiếp tục tìm hiểu trong bài này. 4./ Nội dung bài mới. Tg Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung Bộ nhớ trong là Đọc SGK và trả IV./ Bộ nhớ. gì ? lời câu hỏi của Là thiết bị có chức năng lưu trữ Bộ nhớ trong giáo viên dữ liệu và chương trình . được chia thành Ghi chép nội mấy loại? dung chính. 1./ Bộ nhớ trong. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 19
  20. Hãy phân biệt - Bộ nhớ trong là bộ nhớ được bộ nhớ ROM và dùng để ghi dữ liệu và chương 28 RAM(Xem như bài phút trình trong thời gian xử lý. tập) - Bộ nhớ trong được chia làm hai loại là ROM và RAM. * ROM (Read Only Memory): là bộ nhớ cố định chỉ cho phép người sử dụng đọc dữ liệu ra mà không cho phép ghi dữ liệu vào. * RAM (Random Access Memory): Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên. Là bộ nhớ có thể đọc và ghi Chức năng của Học sinh trả lời dữ liệu. bộ nhớ ngoài dùng câu hỏi của giáo 2./ Bộ nhớ ngoài. để làm gì ? viên và ghi chép - Bộ nhớ ngoài dùng để lưu trữ dữ Bộ nhớ ngoài nội dung chính. liệu lâu dài và hỗ trợ cho bộ nhớ bao gồm những trong (thường là: đĩa cứng, đĩa loại nào ? Hãy phân biệc bộ mềm, đĩa CD, ...) nhớ trong và bộ - Bộ nhớ ngoài có tốc độ truy xuất nhớ ngoài ? (Xem dữ liệu chậm so với bộ nhớ trong. như bài tập). - Bộ nhớ ngoài có dung lượng lớn hơn nhiều so với bộ nhớ trong. TTGDTX-DN Bá Thước Giáo Viên: Lê Đức Tâm Trang 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản