Chương 2: Đặc điểm trái đất

Chia sẻ: Nguyen Cong Tin | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:54

1
146
lượt xem
49
download

Chương 2: Đặc điểm trái đất

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trái đất có dạng elipsoid (do tác dụng của lực hấp dẫn - bị ép theo phương trục quay). Hội nghị trắc địa thế giới lần thứ XVI ở grenoble, 1975, xác định a=6.378,140 km , b = 6356,779 km và d = 1/298,275 (a: bán kính ở xích đạo, b: bán kính ở cực)

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chương 2: Đặc điểm trái đất

  1. CH Ö Ô NG   2 ĐẶC ĐiỂM TRÁI ĐẤT I. Hinh dang, kich thước, hinh thai bề măt ̀ ̣ ́ ̀ ́ ̣ cua Trai đất ̉ ́ ́ ̉ ̀ ̉ ́ ́ II. Cac quyên ngoai cua Trai đât III. Câu tao bên trong và đăc điêm vât chât ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ́ ̣ ̀ ́ tao thanh Trai đât ́ IV. Cac tinh chât vât lý cua Trai đât ́ ́ ́ ̣ ̉ ́ ́ V. Đăc điêm đia hoá cua Trai đất ̣ ̉ ̣ ̉ ́ 1
  2. a −b 1 d= = a 231 I. Hinh dang, kich thươc, hinh  ̀ ̣ ́ ́ ̀ thai bê măt  cua Trai đất ́ ̀ ̣ ̉ ́ 1. Hình dạng Trai đât có dang elipsoid (do tac dung cua lực hâp dân ́ ́ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̃ bị ep theo phương truc quay. ́ ̣ Hôi nghi trăc đia thê giơi lân thư XVI (IUGG) ơ Grenoble,  ̣ ̣ ́ ̣ ́ ́ ̀ ́ ̉ 1975,  xac  đinh  a  =  6.378,140km  ±  5m;  b  =  6356,779  ́ ̣ km  va  d  =  1/298,275.  (a:  ban  kinh  ơ  xich  đao,  b:  ban  ̀ ́ ́ ̉ ́ ̣ ́ kinh ơ cưc) ́ ̉ ̣ a−b 1 Độ det d cua trai đât = d = ̣ ̉ ́ ́ = a 231 a1 − a 2 1 d = e = a 279,9 2
  3. 2. Kích thước Trái đất Chu vi xích đạo: Bán kính xích đạo (a): 40075,24km 6378,140km, Chu vi kinh tuyến Bán kính ở cực (b): 40008,08km 6356,779km Diện tích trên mặt: 5,1007x10km Bán kính bình quân Thể tích (V): (a b) :6371,012km 1,0832x1012km2 a −b d= = 1 / 298,275 Trọng khối (M): a (5,942+0,0006) x10 kg 3
  4. Hinh geoid: tưởng tượng đem keo dai bề măt đai ̀ ́ ̀ ̣ ̣ dương vao luc đia, chui xuông dưới các luc đia cac ̀ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̃ ́ day nui. Bề măt geoid ở moi nơi đêu thăng goc với phương ̣ ̣ ̀ ̉ ́ trong lực. ̣ bề măt geoid không trung với bề măt thât cua ̣ ̀ ̣ ̣ ̉ Trai Đât, nó cung không trung với bề măt hinh elip ́ ́ ̃ ̀ ̣ ̀ ̀ tron xoay. Có nơi nó năm dưới, có nơi nó năm trên bề măt ̀ ̀ ̣ hinh elipsoid nhưng độ chênh lêch không vượt quá ̀ ̣ 150m. 4
  5. 5
  6. 3. Hình thái bề mặt Trái đất Đia hinh măt đât: phân căt ngang và phân căt sâu ̣ ̀ ̣ ́ ́ ́ diên ra rông khăp với quy mô khac nhau và không ̃ ̣ ́ ́ ̀ đông đêu ̀ Luc đia rông xâp xỉ 180 triêu km2 (29,2% diên tich măt ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̣ ́ ́ Trai Đât) Đai dương có diên tich rông trên 360 triêu km2 (70% bề ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ́ măt Trai Đât) Đai dương thế giới: lớn và phân bố liên tuc, phân cach ̣ ̣ ́ giữa cac đai luc và có hinh dang khac nhau. Tên riêng ́ ̣ ̣ ̀ ́ ́ của đai dương mang tinh ước lê, con cac luc đia mang ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ̣ tinh thực thể tự nhiên ́ 6
  7. 7
  8. • Luc đia chủ yêu phân bố ở Băc ban câu. ̣ ̣ ́ ́ ́ ̀ • Phân bờ của đia hinh phia Băc noi chung là ̀ ̣ ̀ ́ ́ ́ thăng, con phân phia Nam thì có dang hinh tam ̉ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ giac, mũi nhon tam giac chỉ về nam. ́ ̣ ́ • Phân phia Băc cac luc đia thường dinh với nhau ̀ ́ ́ ́ ̣ ̣ ́ con phân phia Nam thì rời ra. ̀ ̀ ́ • Môt số luc địa có bờ biên với hinh dang có thể lăp ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ghep được với nhau (bờ phia Đông cua châu Mỹ ́ ́ ̉ với bờ phia Tây cua châu Âu và châu Phi. ́ ̉ 8
  9. 9
  10. Thai Binh Dương: 179,7 triêu km ́ ̀ ̣ Đai Tây Dương: 93,36 triêu km2, ̣ ̣ Ân Độ Dương: 74,9 triêu km2 ́ ̣ Băc Băng Dương: 13,1 triêu km2. ́ ̣ Luc đia Âu – A: 53,45 triêu km (Châu Á - 43,4 triêu ̣ ̣ ́ ̣ ̣ 10
  11. Đai dương thế giới có diên phân bố chủ yêu ở ban ̣ ̣ ́ ́ ̀ câu nam Cac luc đia đươc phân cach bơi đai dương  và  biên  ́ ̣ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̉ (Đia Trung Hai ngăn cach Châu Âu va Châu Phi)   ̣ ̉ ́ ̀ Cac biên ria thường đong vai trò phân cach giữa luc ́ ̉ ̀ ́ ́ ̣ đia và cac cung đao lân cân (biên Okhot, biên Nhât ̣ ́ ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ Ban, biên Đông phân bố tai ria phia tây cua Thai ̉ ̉ ̣ ̀ ́ ̉ ́ Binh Dương) ̀ 11
  12.  Về tông thể ̉ ̣ đia hinh luc ̀ ̣ đia có độ ̣ cao trung ̀ binh 875m, ̣ đia hinh đay ̀ ́ đai dương ̣ có độ sâu trung bình 3719,4m dưới mức 0m.  biên độ chênh lêch trung binh giữa luc đia và đay ̣ ̀ ̣ ̣ ́ đai dương đai xâp xỉ 5 km và xâp xỉ 20 km nêu tinh đỉnh ̣ ̣ ́ ́ ́ ́ Everest cao 8850m và hố Mariana sâu 11022m). 12
  13. Sư phân di thể hiện: ̣ ̣    ­Theo đô cao trên đia hinh luc đia ̣ ̣ ̀ ̣ ̣    ­Theo đô sâu đôi vơi đia hinh đay biên đai dương  ̣ ́ ́ ̣ ̀ ́ ̉ ̣ Địa hình lục địa Đia hinh đông băng và đông băng gợn đôi chiêm ̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ phân chủ yêu trên luc đia, đat diên tich khoang 82 ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̉ triêu km2 (khoang 16% diên tich bề măt Trai Đât) ̣ ̉ ̣ ́ ̣ ́ ́ Đia hinh nui thâp và cao nguyên: với độ cao từ ̣ ̀ ́ ́ 500m đên 1000m có tông diên tich 27 triêu km2, ́ ̉ ̣ ́ ̣ (khoang trên 5% diên tich bề măt Trai Đât). ̉ ̣ ́ ̣ ́ ́ Đia hinh nui cao: với độ cao tuyêt đôi trên 1000m ̣ ̀ ́ ̣ ́ (trong đó Everest hay Chomolungma thuôc day ̣ ̃ Himalaya cao 8.850m), có tông diên tich 34 triêu km2 ̉ ̣ ́ ̣ (gân 8% diên tich bề mặt Trai Đât) ̀ ̣ ́ ́ ́ 13
  14. ­ Đai Alpe­ Hymalaya băt đâu tư day Atlas ơ Băc  ́ ̀ ̀ ̃ ̉ ́ Phi  đên  Alpe  va  keo  dai  đên  day  Hymalaya  hơi  ́ ̀ ́ ̀ ́ ̃ thanh hinh cung nhô vê Nam. ̀ ̀ ̀ ­  Đai  vong  quanh  Thai  Binh  Dương,  phân  bô  ơ  hai  ̀ ́ ̀ ́ ̉ bên  Thai  Binh  Dương.  Phia  bơ  đông  la  cac  day  ́ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ̃ nui  Alaska,  nui  doc  bơ,  nui  đa  (Rocky  mountain)  ́ ́ ̣ ̀ ́ ́ v.v... va day Andes.  ̀ ̃ Là nơi có hoat đông nui lửa (chiêm 75% cua thế ̣ ̣ ́ ́ ̉ giới) và đông đât manh liêt, (80% tâm đông đât ̣ ́ ̃ ̣ ̣ ́ nong cua thế giới)  các đai núi tre. ́ ̉ ̉ Các nui hinh thanh sớm hơn (từ 500-2000m), bị boc ́ ̀ ̀ ́ mon nhiêu như nui Uran (Liên Xô), Hoang Liên Sơn, ́ ̀ ́ ̀ Trường Sơn (Viêt Nam). ̣ 14
  15. Địa hình đáy đại dương Rìa lục địa (thềm, sườn, chân lục địa), bồn đại dương, sống núi giữa đại dương. Rìa lục địa: phần nằm giữa lục đia và bồn đại ̣ dương  Thêm luc địa: sâu tư 0 m đên 200m, thường thoải,  ̀ ̣ ̀ ́ dốc  không  quá  0,30    co  tông  diên  tich  28  triêu  ́ ̉ ̣ ́ ̣ km2 ( 5% diên tich bê măt Trai Đât). ̣ ́ ̀ ̣ ́ ́     Rộng nhất ở Bắc Băng Dương (Bantic): 1300km.  Hẹp  nhất  là  thềm  lục  địa  ở  bờ  đông  Thái  Bình  Dương: vài km.      Thêm luc đia thương co nhưng ranh sâu, la di tich  ̀ ̣ ̣ ̀ ́ ̃ ̃ ̀ ́ cua long sông cô hoăc cua dong chay ngâm hoăc  ̉ ̀ ̉ ̣ ̉ ̀ ̉ ̀ ̣ dong đay bao xoi. ̀ ́ ̀ ́ 15
  16.  Sươn  luc  địa:  sâu  tư  200m  đên  3000m  có  diên  ̀ ̣ ̀ ́ ̣ tich  54  triêu  km2  (khoang  10%  diên  tich  bê  măt  ́ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ ̣ Trai Đât).  ́ ́ Dôc trung binh 4,250, sâu không quá 2000m, rông ́ ̀ ̣ ̀ 20-100 km, binh quân 20-40 km Trên sườn lục địa có những máng sâu (hẽm sâu) sâu đên hang trăm, hang nghin met, hai bên bờ ́ ̀ ̀ ̀ ́ dôc đứng, hoăc từ 400 trở lên. ́ ̣ Chân lục địa: tương đôi thoai, 5'-35‘, nôi sườn luc ́ ̉ ́ ̣ đia với bôn đai dương, sâu 2000 - 5000 met, bề ̣ ̀ ̣ ́ rông khoang l000km. Chân luc địa do cac vât liêu ̣ ̉ ̣ ́ ̣ ̣ vun cua dong biên hoặc trượt lở tao thanh. Chân ̣ ̉ ̀ ̉ ̣ ̀ luc đia không có ở TBD, chỉ thây ở ĐTD và AĐD. ̣ ̣ ́ 16
  17. Địa hình đáy biển 17
  18. Sống  núi  giữa  đại  dương:  cao  tư  vai  trăm  met  đên  ̀ ̀ ́ ́ trên 1000m so vơi đia hinh đay, chiêu rông tơi 200 ­  ́ ̣ ̀ ́ ̀ ̣ ́ 300 km2 keo dai khoảng 65.000 km.  ́ ̀ Tai Đai Tây Dương, SNGĐD chay doc từ băc ̣ ̣ ̣ ̣ ́ xuông nam tao nên đường truc cua đai dương nay. ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ̀ Đến phia nam Đai Tây Dương, đổi hướng thành á ́ ̣ vĩ tuyên ngăn cach Châu Phi và Châu Nam Cực, ́ ́ tiêp nôi với sông nui giữa Ân Độ Dương có phương ́ ́ ́ ́ ́ á kinh tuyên hỡi chêch về Tây Băc. ́ ̣ ́ Sông nui giữa Ân Độ Dương tiêp nôi với sông nui ́ ́ ́ ́ ́ ́ phương kinh tuyên tai Đông Thai Binh Dương bởi ́ ̣ ́ ̀ nhanh á vĩ tuyên, ngăn cach giữa Châu Nam Cực ́ ́ ́ và Australia - Châu Đai Dương ̣ 18
  19.  Phân  truc  cua  sông  giưa  đai  dương  thương  phat  ̀ ̣ ̉ ́ ̃ ̣ ̀ ́ sinh riptơ trung tâm (central rift) cưc đai. Riptơ co  ̣ ̣ ́ thê sâu đên 1­2 km va rông đên 13­48 km (rift ơ  ̉ ́ ̀ ̣ ́ ̉ giưa  Đai  Tây  Dương).  Theo  quan  sat  cua  tau  ̃ ̣ ́ ̉ ̀ ngâm  thi  ơ  môt  sô  rift  trung  tâm  đang  co  dung  ̀ ̀ ̉ ̣ ́ ́ nham macma co nhiêt đô cao chay trao ra châm  ́ ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ chap, trong đo chưa nhiêu nguyên tô kim loai.  ̣ ́ ́ ̀ ́ ̣    Sông  nui  giưa  đai  dương  thương  bi  môt  hê  đưt  ́ ́ ̃ ̣ ̀ ̣ ̣ ̣ ́ gay cheo hoặc thăng goc căt qua va dich chuyên  ̃ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̣ ̉ đi tơi 300­500 km. ́ 19
  20. 20
Đồng bộ tài khoản