Chương 3: Cơ sở toán học bản đồ

Chia sẻ: cuulong24

Bản đồ học đại cương là mô hình kí hiệu hình tượng không gian của các đối tượng , hiện tượng tự nhiên và xã hội , được thu nhỏ , được tổng hóa theo cơ sở toán học nhát định, nhằm phản ánh vị trí , sự phân bố không gian và mối tương quan giữa các đối tượng và hiện tượng và những biến đổi của chúng theo thời gian.

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Chương 3: Cơ sở toán học bản đồ

Chương 3
Cơ sở toán học bản đồ
GVC: Trần Thị Phụng Hà, MSc
Nội dung

Cơ sở toán học bản đồ bao gồm
những vấn đề gì?
– Tỷ lệ bản đồ
– Bố cục bản đồ
– Sai số
– Các phép chiếu bản đồ tỷ lệ nhỏ
– Các phép chiếu bản đồ tỷ lệ lớn
Tỷ lệ bản đồ

Tỷ lệ bản đồ là gì?
Là tỷ số của giữa độ dài của một đoạn
thẳng trên bản đồ và độ dài tương ứng
nằm ngang của đoạn thẳng đó ngoài thực
tế
Tỷ lệ chung
Tỷ lệ riêng
Độ chính xác của tỷ lệ bản đồ
Thước tỷ lệ thẳng
Thước tỷ lệ xiên
Tỷ lệ chung, tỷ lệ riêng


Phân biệt tỷ lệ chung và tỷ lệ
riêng?
Tỷ lệ chung là tỷ lệ tại một điểm hay
một đường (tuỳ thuộc vào phép chiếu)
nơi trái đất tiếp xúc với mặt hình học
Tỷ lệ riêng xuất hiện ở những nơi mặt
chiếu không tiếp xúc với mặt cầu (trái
đất). Nó đặc trưng cho hiện tượng sai
số trong biểu hiện bản đồ.
Ví dụ


Vd: Đo 10cm trên bản đồ 1:1.500.000
tương ứng với 151km ngoài thực tế. Tính
tỷ lệ riêng và sai số
Như vậy nơi nào có
– m < 1 điều gì xãy ra?
– m > 1 điều gì xãy ra?
So sánh tỷ lệ chung và tỷ lệ riêng: xuât
hiện ở đâu trên tờ bản đồ. Tại sao có tỷ lệ
riêng? Giá trị của nó như thế nào?
Thước tỷ lệ
Bài tập

Độ dài 1cm trên bản đồ 1:100.000
tương ứng với độ dài thực tế là bao
nhiêu?
Độ dài 2km ngoài thực tế thu nhỏ trên
bản đồ 1:25.000 được độ dài là bao
nhiêu?
Độ dài 3km ngoài thực tế thể hiện được
6cm trên bản đồ, vậy tỷ lệ bản đồ là
bao nhiêu?
Một diện tích 1cm2 trên bản đồ 1:50.000
tương ứng với diện tích ngoài thực tế là
bao nhiêu?
Bài tập


Một khu rừng đo được 12cm2 trên bản đồ
1:200.000 Vậy diện tích khu rừng ngoài thực
tế là bao nhiêu?
Khu rừng có diện tích thực tế là 36ha thu nhỏ
trên bản đồ 1:5.000 sẽ được diện tích trên
bản đồ là bao nhiêu?
Trên bản đồ 1:25.000 đo 1 đầm lầy được 20
ô vuông, cạnh ô vuông là 2cm. Diện tích đầm
lầy thực tế là bao nhiêu?
Thu nhỏ 25 ha ngoài thực tế được 4cm2 trên
bản đồ vậy tỷ lệ bản đồ là bao nhiêu?
Bố cục bản đồ
Sai số trong các phép chiếu hình



Nơi nào trái đất không tiếp xúc với
mặt hình học đón nhận hình chiếu =>
nơi đó có sai số.
Tại sao bản đồ có sai số?
Các dạng sai số trên bản đồ
Sai số độ dài
Sai số về góc
Sai số về diện tích
Khái niệm về sai số


Khái
niệm: tỷ
lệ riêng,
tỷ lệ
chung
Sai số về
độ dài,
diện tích,
góc
Các phép chiếu bản đồ tỷ lệ nhỏ


Phân loại phép chiếu dựa vào đặc
tính sai số: Phép chiếu đồng diện
tích, đồng khoảng cách, đồng góc

Phân loại phép chiếu dựa vào mặt
hình học đón nhận hình chiếu: phép
chiếu phương vị, hình nón, hình trụ
Đâu là phép chiếu đồng góc, đồng
diện tích, đồng khoảng cách,?
Đâu là phép chiếu hình trụ, hình
nón, phương vị?
Hình gì? Đồng gì?


a. đồng
DT


b. đồng
Khoảng
cách


c. đồng
góc
Phép chiếu hình trụ



Tiếp xúc
ở đâu?
Kinh vĩ
tuyến
hình
dạng thế
nào? Nơi
nào
chính xác
nhất
Dựng lưới chiếu hình trụ


Tính
chiều dài
cung kinh
tuyến, vĩ
tuyến
trên bản
đồ
Tính tỷ lệ
riêng
theo vĩ
tuyến n
Hình trụ tiếp xúc và cắt



Phép
chiếu
hình
trụ tiếp
xúc và
cắt
Phép chiếu hình nón



Tiếp xúc
ở đâu?
Hình
dạng các
đường
kinh vĩ
tuyến
như thế
nào?
Phép chiếu
hình nón
giữ khoảng
cách
Khác nhau
giữa lưới
chiếu hình
nón và hình
trụ
Hình nón đồng
khoảng cách
cắt
Phép chiếu
hình nón
đồng
khoảng
cách
theo
kinh
tuyến
cắt tại 2
vĩ tuyến
chuẩn
Phép chiếu hình
nón đồng khoảng
cách cắt


Phép chiếu
hình nón đồng
góc cắt tại 2 vĩ
tuyến chuẩn
Phép chiếu phương vị


Mặt phẳng
tiếp xúc ở
đâu?
Nơi nào
không có
sai số ?
Hình dạng
kinh vĩ
tuyến
Phép chiếu phương vị chuẩn


Tính
chiều dài
cung kinh
tuyến?
Tính tỷ lệ
riêng
theo
đường
xích đạo
Phương vị chuẩn đồng khoảng cách




ρxđ




ρxđ




Hình 31: Phép chiếu phương vị đồng khoảng cách
Phương vị ngang đồng diện tích
Phép chiếu bản đồ tỷ lệ lớn – Gauss



Hình trụ
X tiếp xúc ở
đâu? Sai
số?
Đồng gì?
Dùng kích
thước
Y ellipsoid
500km nào? Nơi
đâu được
chiếu?
Phép chiếu Gauss ….. độ

Hình vẽ
biểu thị
phép
chiếu
Gauss
bao nhiêu
độ, tiếp
xúc với
hình trụ
tại đâu
Phép chiếu Gauss …. độ


Phép
chiếu
Gauss
bao
nhiêu
độ?
Tiếp xúc
với hình
trụ ở
đâu?
Phân mảnh bản đồ

Tại sao cần phân mảnh bản đồ?
Cách phân mảnh theo Gauss
Tờ 1:1.000.000 (múi 6o đới 4o)
Tờ 1:500.000 được chia từ 1:1.000.000
làm A, B, C, D
Tờ 1:200.000 từ tờ 1:1.000.000 ra làm I, II,
III …. XXXVI mảnh
Tờ 1:100.000 từ tờ 1:1.000.000 ra làm 1, 2,
3, …. 144 mảnh
Tờ 1:50.000 được chia từ tờ 1:100.000 ra
làm 4 mảnh a, b, c, d
…..
4o F-48


6o




F-48-D F-48- F-48-
2o 40’ 20’
XXXVI 144
3o 1o 30’


* 1:50.000
F-48-144-D (15’ x 10’)
A B * 1:25.000
F-48-144-D-d (7’30” x 5’)
* 1:10.000
a b F-48-144-D-d-4
C (3’45” x 2’30”)
1 2
c d
3
Phép chiếu UTM – Universal Transverse
Mecartor

X
Hình trụ cắt trái đất
Xgốc = 0 km Gauss dùng kích
thước Trái đất
Ygốc = 500 km
Kraxopxki. UTM dùng
kích thước WGS 84
0
Sai số tại kinh tuyến
Y giữa
180 km Xgốc = 10.000 km Diện tích múi chiếu
Ygốc = 500 km UTM < Gauss
UTM chiếu toàn cầu.
Từ 80o VN – 84o VB
Phân mảnh 1:1.000.000 trên UTM
Phân mảnh UTM


NW NE NW NE Tờ 1:100.000
– Ký hiệu cột = 2(L - Lo)
IV I
SW SE SW SE
-1
– Ký hiệu hàng = 2(B +
B0)
NW NE NW NE – Lo = 700 và B0 = 4o
Tờ 1:50.000 và 1:25.000
III II
SW SE SW SE
được chia theo hình vẽ
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản