CHƯƠNG 3: Phân lớp dị tật răng -hàm & các phương pháp chuẩn đoán trong chỉnh nha

Chia sẻ: Do Hong Tuan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
93
lượt xem
19
download

CHƯƠNG 3: Phân lớp dị tật răng -hàm & các phương pháp chuẩn đoán trong chỉnh nha

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Số lượng và tính đa dạng của dị thường răng-hàm là rất lớn và do đó việc phân loại chúng là rất quan trọng, cho phép sử dụng trong một ngôn ngữ ngắn gọn và dễ hiểu để thể hiện tinh hoa của các bệnh lý hiện có.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: CHƯƠNG 3: Phân lớp dị tật răng -hàm & các phương pháp chuẩn đoán trong chỉnh nha

  1. Ghi chú : Ở chương này tại hạ chỉ dịch những phương pháp chuẩn đoán mà theo tại hạ là cơ bản cần thiết .Nếu ACE nào muốn biết thêm pp đã nêu ở phần NỘI DUNG thì tại hạ sẽ dịch thêm phần đó . CHƯƠNG 3: PHÂN LỚP DỊ TẬT RĂNG_HÀM & CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN TRONG CHỈNH NHA : 3.1:Các đặc điểm chung cho phân lớp : Số lượng và tính đa dạng của dị thường răng_hàm là rất lớn và do đó việc phân loại chúng là rất quan trọng , cho phép sử dụng trong một ngôn ngữ ngắn gọn và dễ hiểu để thể hiện tinh hoa của các bệnh lý hiện có. Phân loại là cần thiết cho :một kiểu tính toán thống nhất của sự lệch lạc từ dạng “chuẩn”, việc tạo nên hệ thống của chúng, lựa chọn kế hoạch điều trị, và giao tiếp quốc tế. Một số phương pháp để chỉnh sửa các răng được sử dụng đã có trong thời cổ, nhưng họ đã được tiến hành theo chủ nghĩa kinh nghiệm , từ 1 trường hợp đến 1 trường hợp . Bản chất khoa học của các chi nhánh kiến thức xác định sự hiện diện cho tạo nên hệ thống . a) Tiến bộ đáng kể trong chỉnh nha , đánh dấu bởi đề xuất của Angel vào năm 1889. phân loại đó đến nay vẫn là chỉ chung được chấp nhận quốc tế. E. Angel tin rằng sự sắp xếp lẫn nhau của cách moc răng được xác định tại thời điểm mọc răng số 6 và dựa trên mối quan hệ ̣ theo hướng gần_xa của chúng, mà ông gọi là "chìa khóa cắn khớp . Sự quan tâm lớn được dành cho thẩm mỹ, được phản ánh trong sách hướng dẫn rất nổi tiếng của ông "dị thường của cắn khớp ", trong chương" Nghệ thuật và khuôn mặt ”. Nó từ lâu đã được chấp nhận trong nha khoa, thuật ngữ "ở gần” là từ mesios từ tiếng Hy Lạp- nghĩa là giữa , một số tác giả tìm cách thay thế thuật ngữ "ở gần" này. Sự thay thế đó chỉ góp phần cho sự nhầm lẫn trong tính chính xác cho việc xác định các bề mặt răng. Thuật ngữ "ở gần" trong giải phẫu từ lâu đã thường được hiểu như là một bề mặt, nằm hướng gần đến trục giữa sagittal của cơ thể. Thuật ngữ "ở gần" trong nha khoa vẫn tiếp tục được hiểu là bề mặt, nằm gần tới điểm giữa của cung răng. Nếu thay thế thuật ngữ "phía gần" bằng chữ "ở giữa" không có ý nghĩa đặc biệt đối với những răng phía trước, như thế cho các răng bên (răng sau ) thì bề mặt “ở giữa” sẽ là bề mặt “lưỡi_khẩu cái” , còn đồng nghĩa với bề mặt “ở gần” dành cho chúng sẽ là bề mặt “ở trước” 48 Cho rằng ,hàm trên là không dịch chuyển, các răng số 6 của nó, theo suy nghĩ của E. Angel, luôn luôn mọc ở một vị trí xác định, tức là có «Punctum fixum», như thế dị tật hàm răng là kết quả của sự dịch chuyển các răng số 6 dưới. Các nguyên tắc của nghiên cứu cắn khớp đó trình bày trong các quy định sau : Loại I: +)Nếu 2 hàm nằm ở sự hòa hợp (ăn khớp) theo chiều gần_xa tại thời điểm mọc các răng số 6, thì các dị tật hàm răng là ở loại I (hình 57, a), tức là ở tương quant rung hòa các răng số 6, khi núm má trước mặt nhai (núm ngoài gần ) của răng số 6 trên là nằm ở rãnh mặt nhai giữa 2 núm ngoài mặt nhai của răng dưới cùng tên . Loại này có thể bao gồm : các dị thường phần trước cung răng , các dị thường răng từng phần và những lệch lạc khác , nếu chúng nằm trước các răng số 6 trong điều kiện cắn khớp trung hòa.
  2. +)Nếu 2 hàm răng không nằm ở sự hòa hợp theo chiều gần_xa tại thời điểm mọc răng số 6 hoặc trước thời điểm đó, mà hình thành dị tật hàm răng , thì dẫn đến loại II và III (hình 57). Hình. 57 Phân loại dị tật hàm răng theo E. Angle: a- tương quan trung hòa của các răng số 6 ( khớp cắn loại I), b-khớp cắn ở xa (khớp cắn lùi :loại II,loại phụ I ), v- khớp cắn ở xa (khớp cắn lùi :(loại II , loại phụ II), g-khớp cắn ở gần (khớp cắn tới :loại III) Loại II: thì các răng số 6 dưới được chuyển dịch theo mối quan hệ với răng số 6 trên ở phía xa (Hình 57 :b, c). Dị thường loại II của E. Angel chia thành hai loại phụ tùy thuộc vào vị trí của các răng phía trước: loại phụ 1 được đặc trưng bởi răng cửa trên chìa ra với sự hiện diện hở khe giữa răng cửa và loại phụ 2 - răng cửa trên cụp vào, theo vị thế chồng ép lên nhau . loại III: (hình 57, g) được đặc trưng bởi chuyển dịch răng số 6 dưới theo mối quan hệ với răng số 6 trên ở phía gần, các núm mặt nhai ngoài gần của răng số 6 dưới được thiết lập ngược lại cho các núm mặt nhai của răng số 6 hoặc thậm chí trước chúng . Các răng dưới trước trong đa số trường hợp thì đứng trước các răng trên, hiếm hơn là ở tư thế cắn thẳng. Môi dưới nằm ở trước môi trên. Các dị thường loại III có thể ở một bên . Phân loại này không bao gồm tất cả các loại dị tật răng_hàm tại các phòng khám ,không phải luôn luôn phản ánh thực chất của chúng, nhưng nó là đơn giản và giúp dễ dàng xác định dị tật cắn khớp hướng sagittal (trước_sau), tức hướng tới mặt phẳng Frontal (mặt trán ). Nhiều tác giả chỉ trích phân loại này, làm một số quan sát: 1) phân loại hình thái đó không nêu được các bệnh nguyên và bệnh sinh dị thường , 2) các răng số 6 trên không có vị trí cố định, để trở thành "chìa khóa cho cắn khớp”, vị trí của họ trong quan hệ với “Crista zygomatica” có thể là khác nhau, thậm chí ở một người nhưng theo lứa tuổi khác nhau (hình 58), 3) phân loại này không bao gồm các dị thường liên quan đến mặt phẳng vertical ( trên_dưới) và transversal (trái_phải), tức là có cắn sâu, cắn hở và cắn chéo, không chỉ ra được bất thường trong thời kỳ hàm răng sữa và không phải luôn luôn được áp dụng trong hàm răng hỗn hợp, 4) phân loại được tách ra từ nội Răng_hàm_mặt . Dấu hiệu cơ bản của phân loại này là vị trí của răng số 6 trên, do đó, việc điều trị cần được hướng dẫn bởi bác sĩ chỉnh nha cho vị trí của răng đó. Ở mức độ hoạt động thì các răng số 6 trên trong hầu hết các trường hợp đều chuyển dịch theo điều trị chỉnh nha (A. J. Katz).
  3. Hình. 58 Vị trí «Crista zygomatica» liên quan đến xương ổ hàm trên ở lứa tuổi khác nhau Tuy nhiên, cho đến bây giờ phân loại chung được chấp nhận, phổ biến, như đề xuất của E. Angel, thì lúc này là không được, mặc dù nhiều người đang ủng hộ mong muốn của các phân loại như vậy, hoặc thậm chí cần thiết của nó. b) Dự kiến phân loại theo các bác sĩ thuộc khối SNG và Nga . DA Kalvelis (1957) đề xuất một phân loại dị thường răng_hàm, bao gồm ba phần: 1) dị thường của các răng riêng lẽ, 2) dị thường của các dãy răng, 3) dị thường khớp cắn, phân chia cuối cùng ở các mặt phẳng sagittal (chiều trước_sau), transversal ( chiều phải_trái) và vertical (chiều trên_dưới). Vào khoảng thời gian đó, đã được đề xuất hình thái phân loại của V.Y. Kurland. c) Đồng ý với việc làm của L.V. Ilyina-Markosian năm 1967 ,phân loại được chia là dị tật hàm răng theo : +>chiều trước_sau, +>phải_trái , +> trên_dưới. Trong mỗi nhóm được phân chia dị thường là :không có sự dịch chuyển hàm dưới (nhóm A) và có sự dịch chuyển hàm dưới (nhóm B). Hướng đến nhóm B là các dị tật với các vi phạm ở các khung nhóm 1 và 2. Trong phân loại của Kalamkarova JA (1972), cùng với các biểu hiện lâm sàng, phản ánh và thay đổi hình thái gây ra do bất thường của các răng và các xương của mặt. F.Y. Horoshilkina (1976) theo nghiên cứu film sọ mặt phân chia 3 dạng cơ bản của dị tật hàm răng : +>dạng dị tật răng_xương ổ, +> dạng dị tật hàm , +> dạng dị tật kết hợp (răng_xương ổ_hàm). Phân loại này cho phép làm chính xác vị trí bệnh lý và xác định chính xác hơn cho kết hợp các biện pháp điều trị. d) Tất cả các nơi trên thế giới và trong nước của chúng tôi cũng đã thông qua phân loại Quốc tế WHO của bệnh .Bắng sức mạnh của các bác sĩ Chỉnh hình, Chỉnh nha và Phẫu thuật Răng_hàm_mặt của Đại học Y khoa St Petersburg được đặt tên theo I.P. Pavlova .Đã được tổng hợp nên phương án làm việc cho phân loại dị thường hàm răng . Dưới cơ sở đó để đưa ra sơ đồ ,bởi các chuyên gia WHO. Ngoài ra, các tác giả đã mượn một số chi tiết từ hệ thống Đ.A. Kalvelis, J. A. Kalamkarova, E.I. Gavrilova, Swenson. Phân loại này bao gồm 5 nhóm dị thường : I. Dị thường kích thước hàm : - To hàm (trên, dưới , kết hợp) - Nhỏ hàm (trên, dưới , kết hợp) - Mất cân xứng II. Dị thường vị thế hàm ở hộp sọ: - Chìa hàm (trên, dưới) - Cụp hàm (trên, dưới) - Mất cân xứng - Nghiêng hàm III.Dị thường cung răng : - Cắn lùi (sau) - Cắn tới (trước) - cắn chéo (1 bên - hai loại, 2 bên - hai loại)
  4. - Cắn phủ răng cửa quá mức - Cắn sâu - Cắn hở (trước , bên ) IV.Dị thường dạng và kích thước cung răng: a) hình dạng bất thường - Hẹp cung răng ( đối xứng :dạng chữ U, dạng chữ V,dạng yên ngựa ;không đối xứng) - Phẳng phần trước cung răng (dạng hình thang); b) kích thước bất thường: - Tăng cung răng; - Giảm cung răng. V. Bất thường các răng riêng lẽ : - Vi phạm số lượng răng (không răng,thiếu răng, thừa răng); - Bất thường kích thước và hình dạng răng (to răng, nhỏ răng, dính lồng răng, răng dạng nón hoặc răng dạng gai (hay chốt) ); - Vi phạm sự hình thành của răng và cấu trúc của chúng (thoái triển, loạn triển của men và ngà ); - Vi phạm sự moc răng (hãm mọc răng(mọc ngầm hay mọc không hoàn toàn), không rụng hay ̣ tồn tại dai dẳng răng sữa); - Sai lệch răng riêng lẽ (lệch ngoài, lệch trong, lệch gần, lệch xa, vị trí cao, vị trí thấp; thưa răng, hở khe giữa răng cửa; lộn vị trí; xoay và chen chúc ). Cần lưu ý: tất cả các phân loại được biết là phổ biến nhiều , và mặc dù phản ánh trong lâm sàng là các biến thể bất thường hàm răng, nhưng không thể đáp ứng đầy đủ cho chúng tôi. Nhất thiết hay không có thể được tính rằng ,là một trong những phân loại có thể tuyên bố đã thay thế tất cả những phân loại còn lại. Những dị thường có bề ngoài tương tự nhau , được gọi là một đơn vị thực thể, có thể có những vi phạm khác nhau trên cơ sở bản chất và chỉ theo đó mới có các cơ chế cho sự suất hiện . Không thể để tạo ra phân loại hợp lý và trên cơ sở rối loạn chức năng. L. Ilyin-Markosyan đã đúng khi chỉ ra rằng, xác định một phân lớp dị thường không khiến thay thế các chẩn đoán,mà chỉ chiếm một phần của nó. Chẩn đoán này cần được xây dựng sau khi hoàn thành việc khảo sát bằng cách sử dụng các phương pháp khác nhau. Việc chẩn đoán nên bao gồm hai phần: 1) bệnh chính và các biến chứng của nó, 2) bệnh kèm nha khoa và bệnh kèm tổng quát. Hướng đến các bệnh chính trong các trường hợp này là điều trị bằng chỉnh nha, còn các biến chứng được tính là các vi phạm ,liên quan bệnh lý với bệnh chính. 51 Ví dụ về chẩn đoán: Khớp cắn tới , nghiêng trong của các răng phía trước trên và nghiêng ngoài của các răng dưới phía trước, với sự hiện diện của hở khe răng cửa chính (giữa) ; thiếu răng 36 và 46, thắng lưỡi bị ngắn, phát âm sai (dính âm), biến dạng mặt là thiếu vắng . 3.2: Định nghĩa của "chuẩn" : Trước khi chuyển sang đặc tính của các dị thường, chúng ta nên xem xét các câu hỏi của “chuẩn”.Về “chuẩn” được hiểu chính là dao động trong giới hạn phổ biến. Trong dòng thời gian hàng ngàn năm ,mà theo định mức trước đây, thì đang dần được thay đổi. Không có sự tồn tại 1 “chuẩn” vĩnh viễn cố định cho tất cả các thời . Vì vậy, bất thường nên được xem xét trong vòng thời đại này và liên quan đến một cuộc chạy đua cụ thể.
  5. Viết một định nghĩa chính xác trong các quy định là rất khó khăn, vì không có quy tắc tiêu chuẩn và cứng nhắc, mà luôn chuyển động, thay đổi liên tục và di chuyển các biểu mẫu. “Chuẩn” có rất nhiều di lệch theo hướng này hay hướng khác, và các ranh giới đã phân chia nó từ các bệnh lý, đi qua một loạt nhiều biến thể trung gian. Chuyển đổi hình thức quy tắc phụ thuộc vào môi trường, giới tính tuổi, và nhiều yếu tố khác. Ví dụ: chúng ta biết rằng, mô răng sữa đến 5-6 năm tuổi của cuộc sống thì xấu đi và có khác biệt rất rõ ràng. Nhân tố mài mòn răng sữa ở lứa tuổi này là rất thuận lợi cho sự phát triển bình thường của hàm răng vĩnh viễn, và được coi là sinh lý. Việc thiếu mài mòn răng sữa được coi là một hiện tượng tiêu cực, bởi vì nó có thể dẫn đến sự xuất hiện của bất thường hàm răng . Nằm giữa những điều đó thì sự mòn đột ngột các răng vĩnh viễn trong một thời gian ngắn được xem là bệnh lý, và phản ánh rất tiêu cực về bộ máy ăn nhai. Tương tự có thể nói về thưa răng và hở khe giữa răng cửa trong hàm răng sữa là sinh lý . Xác định “chuẩn” đôi khi là rất khó khăn và vì thế không nên chia cắn khớp ở dạng bình thường và bất thường. Để đúng hơn là phân biệt giữa cắn khớp sinh lý ,bệnh lý và các biến thể chuyển tiếp khác. Ví dụ : một trong những hình thức sinh lý là cắn phủ đúng, một tính năng của nó là các răng trên phía trước cắn phủ qua các răng dưới phía trước ở 1 / 3 chiều cao thân răng. Tuy nhiên, ở nhiều người,thì sự cắn phủ này có thể nhiều hơn hoặc ít hơn. Nếu phác họa các biến thể của khớp cắn phủ đúng, thì nó có thể được biểu hiện ở dạng đường thẳng AC , với điểm B nằm giữa các điểm A và C. Khớp cắn thẳng “ A” --- khớp cắn phủ đúng “B” --- khớp cắn sâu “C” Giả sử điểm B là vị trí của khớp cắn phủ đúng với sự cắn phủ ở 1/3 chiều cao thân răng. Giữa các điểm B và A là các biến thể khớp cắn , mà có sự cắn phủ ít và tiến đến không (hướng đến dạng”khớp cắn thẳng”) , còn giữa các điểm B và C là các biến thể với sự cắn phủ tăng lên của các răng cửa và tiến đến các ụ (núm) răng (hướng đến dạng “khớp cắn sâu”) . Vì vậy, một biến thể cùng cực của khớp cắn sinh lý về phía bên trái ở điểm A được gọi là “khớp cắn thẳng”. Tiếp theo sau biến thể này có đặc trưng là không chỉ thiếu sự cắn phủ, mà còn hiện diện khe hở dọc giữa các răng phía trước, đó là có tiếp theo sau “khớp cắn thẳng” là “khớp cắn hở”. Cùng một khuôn mẫu được quan sát thấy ở phía bên phải từ điểm B, nơi mà sự cắn phủ tăng hơn cả và biến thể cùng cực của “khớp cắn sinh lý” sẽ là cắn sâu ở điểm C. Nếu sự cắn phủ vượt qua khỏi các giới hạn ụ (núm) răng ,như thế biến thể này đã đứng ngoài “khớp cắn sinh lý” và trở thành “khớp cắn sâu”. Bằng hình ảnh đó, giữa “khớp cắn phủ đúng” và “khớp cắn hở” là một mặt , còn “khớp cắn phủ đúng” và “khớp cắn sâu” là mặt khác, nằm ở đó là một loạt các biến thể trung gian. Vì vậy, chia cắn khớp ở dạng bình thường và bất thường là vô lý, mà tốt hơn là ở dạng sinh lý và bệnh lý.
Đồng bộ tài khoản