Chương 5: Quá trình lắng

Chia sẻ: hoahongtim_1887

Cặn rắn: Các hạt phân tán riêng lẻ, có độ lớn, bề mặt và hình dáng không đổi trong suốt quá trình lắng. Tốc độ lắng không phụ thuộc vào chiều cao lắng và nồng độ cặn (bể lắng cát, bể lắng sơ bộ).

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Chương 5: Quá trình lắng

CHÖÔNG V


QUAÙ TRÌNH LAÉNG




Tieáp caän vaán ñeà




- Thöôøng xaûy ra sau quaù trình keo tuï.
- Caùc haït lô löûng, boâng keo, caùt, seùt .. taùch khoûi nöôùc
nhôø troïng löïc (KLR cuûa caën lôùn hôn KLR cuûa nöôùc)


Hieäu quaû laéng lieân quan maät thieát ñeán hieäu quaû keo tuï




1
Caùc loaïi caën laéng
Caën raén
caùc haït phaân taùn rieâng leû, coù ñoä lôùn, beà maët vaø hình
daùng khoâng ñoåi trong suoát quaù trình laéng.
Toác ñoä laéng khoâng phuï thuoäc vaøo chieàu cao laéng vaø
noàng ñoä caën (beå laéng caùt, beå laéng sô boä)
Caën lô löûng
coù beà maët thay ñoåi vaø khaû naêng dính keát vaø keo tuï laïi
vôùi nhau trong quaù trình laéng laøm kích thöôùc vaø vaän toác
laéng cuûa caùc boâng caën thay ñoåi theo thôøi gian vaø
chieàu cao laéng (beå laéng ñöùng, beå laéng ngang)
Boâng caën
coù khaû naêng dính keát vôùi nhau
khi noàng ñoä > 1000mg/l taïo ra caùc ñaùm maây boâng caën.
Toác ñoä laéng cuûa ñaùm maây boâng caën phuï thuoäc tính
chaát vaø noàng ñoä caën (beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng).




Vò trí beå laéng trong daây chuyeàn XL
Beå laéng ngang Beå loïc chaäm Beå chöùa nöôùc saïch
SS Clo

30mg/l Beå laéng ngang Beå loïc nhanh Beå chöùa nöôùc saïch




30 ≤ SS ≤ 100 Beå laéng Beå loïc Beå loïc Beå chöùa
ít caën höõu cô ngang nhanh chaäm nöôùc saïch



Sô ñoà Chaát keo tuï Chaát khöû Chaát khöû
truyeàn truøng truøng
thoáng - Beå
Beå Beå loïc Beå chöùa
Beå troän phaûn
coâng laéng nhanh nöôùc saïch
öùng
suaát
baát kyø Chaát kieàm hoùa




2
Vò trí beå laéng trong daây chuyeàn XL
Sô ñoà xöû lyù nöôùc nhieàu caën naëng, ñoä ñuïc cao

Chaát keo tuï Chaát khöû Chaát khöû
truøng truøng
Beå Beå
Beå troän Beå Beå loïc Beå chöùa
laéng phaûn
laéng nhanh nöôùc saïch
sô boä öùng

Chaát kieàm hoùa



Chaát khöû
Hoùa chaát truøng

Sô ñoà loaïi saét Laøm thoaùng töï Beå laéng Beå loïc Beå chöùa
(nöôùc ngaàm) nhieân/cöôõng böùc tieáp xuùc nhanh nöôùc saïch




Caùc daïng laéng nöôùc




Laéng töï do Laéng keo tuï Laéng vuøng Laéng neùn
(laéng loaïi 1) (laéng loaïi 2) (laéng loaïi 3) (laéng loaïi 4)
Laéng caùc haït ôû Laéng caùc haït ôû Laéng caùc haït ôû Laéng caùc haït ôû
noàng ñoä thaáp. noàng ñoä hôi noàng ñoä trung noàng ñoä ñaëc. Caùc
Caùc haït khoâng loaõng. Caùc haït bình. Caùc haït caûn haït cheøn, neùn eùp
taùc ñoäng vôùi nhau dính keát vôùi nhau trôû doøng chaûyc leân nhau

Nöôùc caáp, nöôùc thaûi Nöôùc thaûi




3
Nhaéc laïi lyù thuyeát laéng TÓNH caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)

Toác ñoä laéng cuûa haït hình caàu
π . g ρ1 − ρ o d
u=
6 ρo ϕo
ρ1 laø maät ñoä / khoái löôïng rieâng cuûa haït caën (kg/m3)
ρo laø maät ñoä / khoái löôïng rieâng cuûa nöôùc (kg/m3)
d laø ñöôøng kính haït caën hình caàu (m)
g laø gia toác troïng tröôøng (m/s2)
ϕo laø heä soá söùc caûn cuûa nöôùc ñoái vôùi haït hình caàu




Toác ñoä laéng cuûa haït phuï
thuoäc nhöõng yeáu toá naøo
u = f (d,ρ1,ϕo)

Toác ñoä laéng cuûa haït phuï thuoäc kích thöôùc, ñaëc tính haït vaø söùc caûn




Nhaéc laïi lyù thuyeát laéng TÓNH caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
ρo .u .d
Söùc caûn cuûa nöôùc Lieân quan ñeán chæ soá Re Re =
μ

Cheá ñoä doøng chaûy cuûa nöôùc




4
Nhaéc laïi lyù thuyeát laéng TÓNH caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
ρo .u .d
Re =
μ
Trong beå laéng, cheá ñoä
CHAÛY TAÀNG laø chuû yeáu
(söùc caûn chæ do ñoä nhôùt)


24
Re < 1; ϕ o =
Re


1 g
Ghi chuù: u= (ρ 1 - ρ o )d 2
18 μ
Coâng thöùc tính toác ñoä laéng theo Stokes chæ
aùp duïng cho laéng tónh vaø laéng 1 haït rieâng leû
Coâng thöùc Stokes




Nhaéc laïi lyù thuyeát laéng TÓNH caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
Ví duï:
ρ1 = 2.650kg/m3
ρ0 = 1.000kg/m3
d = 10-4m = 100 μm
T = 10oC
ν = 1,31.10-6m2/s



1 9,81
μ= ρ.ν = 1.000 x 1,31.10-6 =
u= (2650 - 1000).10 -8 = 1,31.10-3
18 1,31.10 -3
Toác ñoä laéng cuûa haït caën treân:
1 9,81
u= -
(2650-1000).10-8
18 1,31.103
= 0,0069m/s = 24,8m/h.
Kieåm tra laïi cheá ñoä chaûy:
Re = 0,53 < 1



Ñoà thò tính toaùn thuaàn tuùy theo lyù thuyeát




5
Nhaéc laïi lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
Trong kyõ thuaät xöû lyù nöôùc hieän nay caùc beå laéng tónh
khoâng coøn ñöôïc aùp duïng maø phoå bieán laø phöông
phaùp laéng trong doøng chaûy lieân tuïc (laéng ñoäng)
- Laéng ñöùng
- Laéng ngang




Quaù trình thöôøng gaëp trong caùc beå laéng sô boä trong xöû lyù
nöôùc caáp ñoä ñuïc cao hay beå laéng caùt trong xöû lyù nöôùc thaûi




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
LAÉNG ÑÖÙNG

Nöôùc chuyeån ñoäng töï do theo phöông
töø döôùi leân, ngöôïc chieàu vôùi haït caën rôi
Caùc haït caën coù u > uo: laéng xuoáng ñaùy beå
uo
Caùc haït caën coù u ≤ uo: - lô löûng trong beå
- cuoán theo doøng nöôùc


u
Hieäu quaû laéng trong beå laéng ñöùng khaù thaáp
khi laéng caùc haït rieâng leû (khoâng duøng CKT)



Q H
uo = = Ñeå laéng caùc haït rieâng leû: aùp duïng beå laéng ngang
F to




6
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
(caùc haït khoâng keo tuï)
LAÉNG NGANG

Toàn taïi 4 vuøng
rieâng bieät




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
LAÉNG NGANG




Q vo laø vaän toác doøng chaûy ngang trong beå laéng ngang,
vo =
B .H cuõng chính laø toác ñoä chuyeån ñoäng cuûa doøng nöôùc (m/s)
Q Q u laø toác ñoä rôi cuûa haït caën (m/s)
uo = = o
F B .L
Q Q
TAÛI TROÏNG BEÀ MAËT: q = = (m3/m2.h) = uo
F B .L




7
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
LAÉNG NGANG




vo vo
L L


u



Ñeå haït caën laéng ñöôïc: t2 ≤ t1

H L H B .H .L 1 1 Q
≤ ⇒ ≤ ⇒ ≤ ⇒ u ≥ q=
u vo u Q u q B .L
Vaän toác laéng töông ñöông taûi troïng beà maët: vaän toác laéng giôùi haïn vso
Haït caën chæ coù theå laéng laïi (vaø taùch khoûi nöôùc) khi vaän toác laéng thöïc ≥
vaän toác laéng giôùi haïn (taûi troïng beà maët)




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
LAÉNG NGANG
u


u

u


u

u



u

u
HIEÄU QUAÛ LAÉNG tæ leä vôùi u/vso (theo Camp)

HIEÄU QUAÛ LAÉNG = caën coù u ≥ vso + moät phaàn caën coù u < vso

Laéng hoaøn toaøn Laéng moät phaàn
Hieäu quaû laéng chæ phuï thuoäc vso (q) töùc laø phuï thuoäc vaøo dieän tích beà maët
beå laéng (F) maø KHOÂNG phuï thuoäc vaøo chieàu cao beå laéng




8
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
LAÉNG NGANG
Hieäu quaû laéng chæ phuï thuoäc vso (q) töùc laø phuï thuoäc vaøo dieän tích beà maët
beå laéng (F) maø KHOÂNG phuï thuoäc vaøo chieàu cao beå laéng




Giaûm moät nöûa chieàu cao laéng khoâng laøm thay ñoåi hieäu quaû laéng




Taêng dieän tích beà maët laéng khieán hieäu quaû laéng taêng leân




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
Thöïc nghieäm laéng caùc haït rieâng leû
Caùc caën lô löûng trong nöôùc thieân nhieân raát khaùc nhau veà hình daïng, kích thöôùc, maät ñoä.
Ngoaøi ra, quaù trình laéng trong thöïc teá laø quaù trình cuûa moät taäp hôïp haït, khoâng phaûi cuûa
moät haït duy nhaát neân coøn chòu söï aûnh höôûng cuûa töông taùc giöõa caùc haït caën.


Tính toaùn toác ñoä laéng cuûa caën trong beå laéng baèng lyù thuyeát laø KHOÂNG THEÅ THÖÏC HIEÄN,
hoaëc khoâng moâ phoûng chính xaùc quaù trình trong beå laéng.


Duøng coät laéng thöïc nghieäm
1. Coät laéng ñöôïc naïp ñaày hoãn hôïp caàn laéng vaø
maãu ñöôïc thu taïi caùc vò trí laáy maãu khaùc nhau
sau nhöõng khoaûng thôøi gian nhaát ñònh
ñeå phaân tích thoâng soá chaát raén lô löûng (SS).
2. % löôïng caën coøn laïi trong nöôùc:
Ci laø noàng ñoä caën taïi ñoä saâu
Ci
x= .100% (%) laáy maãu taïi thôøi ñieåm i (mg/l)
Co Co laø noàng ñoä caën cuûa hoãn hôïp
ñem laéng luùc ban ñaàu (mg/l)




9
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
Thöïc nghieäm laéng caùc haït rieâng leû
3. Tæ soá giöõa ñoä saâu laáy maãu Zo vaø thôøi gian töông öùng ñaëc tröng cho toác ñoä laéng u cuûa
caën trong quaõng thôøi gian ti vaø löôïng caën laéng Ci.
4. Töø x vaø u veõ ñöôïc ñöôøng cong tích luõy coù daïng (ñöôøng phaân boá toác ñoä laéng)
5. Hieäu quaû laéng:
1
R = (1 - x o ) + Σ(ui.Δxi)
vso
xo laø % löôïng caën coøn laïi khi u = vso
Δxi laø cheânh leäch % löôïng caën coøn laïi
giöõa 2 khoaûng thôøi gian ño keà nhau
(tìm ñöôïc töø ñöôøng cong tích luõy) töông
öùùng vôùi toác ñoä laéng ui




Hieäu quaû laéng giaûm khi toác ñoä laéng
giôùi haïn (taûi troïng beà maët) taêng




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït rieâng leû
Hieäu quaû laéng trong beå laéng ngang




Hieäu quaû laéng giaûm khi toác ñoä laéng
giôùi haïn (taûi troïng beà maët) taêng




10
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Quaù trình laéng cuûa caùc haït coù khaû naêng keo tuï (caën sau khi ñaõ
duøng chaát keo tuï hoaëc do baûn chaát coù theå keát dính töï nhieân)
khaùc vôùi quaù trình laéng cuûa caùc haït töï do:
- Caùc haït va chaïm vôùi nhau trong quaù trình laéng, haáp phuï vaø keát dính taïo thaønh
caùc haït coù kích thöôùc lôùn hôn do ñoù vaän toác laéng taêng daàn.
- Caùc boâng keo tuï khi laéng, gaây ra moät hieäu öùng “queùt” khi maø caùc boâng lôùn coù
khaû naêng haáp phuï vaø keùo theo caû caùc haït caën nhoû cuøng laéng maø caùc haït naøy,
ôû ñieàu kieän töï do, laéng raát chaäm.
- Theo chieàu saâu cuûa beå, boâng caën lôùn daàn leân, löïc ma saùt ngöôïc chieàu vôùi
chuyeån ñoäng cuûa haït cuõng taêng leân, tyû leä vôùi kích thöôùc boâng caën.
Khi boâng caën lôùn ñeán moät kích thöôùc nhaát ñònh, löïc keùo ñuû lôùn ñeå phaù vôõ boâng
caën khieán noù khoâng theå to hôn ñöôïc nöõa. Töø luùc ñoù, vaän toác laéng khoâng ñoåi
vaø hieäu quaû laéng cuõng khoâng taêng, duø thôøi gian laéng coù theå daøi hôn.
- Ñeå haït caën laéng ñöôïc: u ≥ vo nhöng do u taêng daàn theo chieàu saâu beå neân
aûnh höôûng cuûa vo ngaøy caøng giaûm daàn
Quaù trình raát phöùc taïp
- Chöa coù cô sôû lyù thuyeát naøo veà quaù trình laéng coù keo tuï ñöôïc coâng nhaän
- Phaûi döïa vaøo soá lieäu thöïc nghieäm ñeå tính toaùn beå laéng coù keo tuï
- Hieäu quaû laéng = f(dieän tích beà maët laéng, chieàu cao laéng, thôøi gian löu nöôùc)
KHAÙC BIEÄT vôùi laéng caùc haït rieâng leû




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï



u < uo




- Neáu quaù trình keo tuï xaûy ra thuaän lôïi, gaàn nhö toaøn boä caùc haït caën coù toác ñoä
H
laéng u < u o = sau khi dính keát vôùi nhau ñeàu laéng xuoáng.
to
- So vôùi caën töï nhieân, hieäu quaû laéng caën keo tuï cao hôn.
- Toác ñoä laéng caën khoâng chæ phuï thuoäc vaøo dieän tích maët beá maø coøn phuï thuoäc
H
chieàu saâu laéng H vaø thôøi gian nöôùc löu laïi t o =
uo




11
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Thöïc nghieäm laéng coù keo tuï




1. Coät nhöïa trong (D ≥ 150mm; H ≥ 3000mm) naïp ñaày hoãn hôïp troän ñeàu cuûa nöôùc vaø chaát
keo tuï theo lieàu löôïng vaø ñeå laéng töï nhieân trong ñieàu kieän nhieät ñoä cuûa nöôùc khoâng ñoåi.
Treân coät coù nhieàu vò trí gaén van laáy maãu, khoaûng caùch giöõa caùc van khoaûng 500mm.
2. Taïi nhöõng thôøi ñieåm khaùc nhau, tieán haønh laáy maãu ôû nhöõng ñoä cao khaùc nhau vaø phaân
tích toång chaát raén lô löûng hoaëc ñoä ñuïc.




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Thöïc nghieäm laéng coù keo tuï (tieáp theo)
3. Tính hieäu suaát laéng taïi moãi thôøi ñieåm
⎛ Ci ⎞ Ri: hieäu quaû laéng vôùi chieàu cao hi vaø thôøi gian ti (%)
% chaát raén loaïi boû ñöôïc R i = ⎜1 − t ⎟.100
⎜ C ⎟ Cti: noàng ñoä SS vôùi chieàu cao hi taïi thôøi ñieåm ti (mg/l)
⎝ o ⎠ Co: noàng ñoä SS trong nöôùc ñem laéng ban ñaàu (mg/l)

4. Bieåu dieãn caùc soá lieäu tính ñöôïc leân ñoà thò, coù daïng nhö sau:




12
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Thöïc nghieäm laéng coù keo tuï (tieáp theo)
5. Noäi suy caùc hieäu quaû laéng theo thôøi gian laéng vaø ñoä cao. Caùc ñöôøng cong treân ñoà thò
goïi laø ñöôøng ñaúng löôïng




DEPTH
6. Keû caùc ñöôøng thaúng ñöùng x = ti
caét caùc ñöôøng ñaúng löôïng

TIME
7. Hieäu quaû laéng toång coäng taïi moät thôøi ñieåm ti baát kyø ñöôïc tính
Δdi laø chieàu cao ño ñöôïc hình thaønh töø 2 giao ñieåm cuûa 2 ñöôøng
n
Δd ⎛ R + Ri +1 ⎞ (%) ñaúng löôïng keà nhau vôùi ñöôøng x = ti.
R=∑ i⎜ i ⎟ H laø chieàu cao toång coäng cuûa coät laéng
i =1 H ⎝ 2 ⎠ Ri vaø Ri+1 laàn löôït laø 2 hieäu quaû laéng keà nhau
(hình thaønh neân Δdi; vôùi R1 = 100%)




Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Thöïc nghieäm laéng coù keo tuï (tieáp theo)

Öôùc ñoaùn hieäu
quaû laéng sau
thôøi gian t ôû
ñoä cao H:
- Phaàn :
löôïng caën laéng
- Phaàn :
löôïng caën coøn laïi
trong nöôùc

ÔÛ ñoä cao 2m, sau
3600s, hieäu quaû
Ñöôøng phaân boá noàng ñoä caën trong nöôùc theo laéng caën KHOAÛNG
thôøi gian laéng theo chieàu saâu coät laéng 78 – 80%

Khi chieàu cao beå laéng taêng, hieäu quaû laéng TAÊNG




13
Lyù thuyeát laéng ÑOÄNG caùc haït coù keo tuï
Thöïc nghieäm laéng coù keo tuï (tieáp theo)


Keát quaû thöïc nghieäm laéng coù keo tuï


Tìm ñöôïc thôøi gian laéng ti (thôøi gian löu
TOÁI ÖU thieát keá) öùng vôùi hieäu quaû laéng mong muoán
THIEÁT KEÁ
BEÅ LAÉNG
Tìm ñöôïc toác ñoä laéng thieát keá
(taûi troïng beà maët caàn thieát)


Tìm ñöôïc F, V, H cuûa beå laéng




Caùc yeáu toá aûnh höôûng quaù trình laéng
1. Khaùc bieät trong maät ñoä doøng chaûy bôûi nhieät ñoä




Nöôùc ñöa vaøo beå coù nhieät ñoä cao hôn Nöôùc ñöa vaøo beå coù nhieät ñoä thaáp hôn
nhieät ñoä nöôùc trong beå → hieän töôïng nhieät ñoä nöôùc trong beå → ñi xuoáng ñaùy
“ngaén doøng” xuaát hieän → hieäu quaû beå vaø noåi leân phaàn cuoái beå keøm theo
laéng giaûm caùc haït caën → hieäu quaû laéng giaûm


Khi söï cheânh leäch ≈ 2oC → hieäu quaû laéng giaûm roõ reät




14
Caùc yeáu toá aûnh höôûng quaù trình laéng
2. AÛnh höôûng cuûa doøng chaûy roái




Cheá ñoä chaûy trong beå ñaëc tröng baèng chæ soá Re

Re < 2000: chaûy taàng (laéng toát) Beå laéng ngang chöõ nhaät
Re > 2000: chaûy roái (laéng keùm) Q 1
Re = .
Toång quaùt: η B + 2H
vo .R vo: toác ñoä chuyeån ñoäng theo phöông ngang (m/s) Beå laéng ngang hình troøn
Re = R laø baùn kính thuûy löïc cuûa beå laéng (m)
η η laø ñoä nhôùt ñoäng hoïc cuûa nöôùc (m2/s) Q 1
Re = .
η 2.π .r




Caùc yeáu toá aûnh höôûng quaù trình laéng
3. AÛnh höôûng cuûa hieän töôïng ngaén doøng
Doøng chaûy ñöôïc coi laø
oån ñònh khi trong beå
khoâng coù nhöõng
“doøng ngaén” xuaát hieän.

Doøng ngaén: chuyeån
ñoäng ngang cuûa nöôùc
trong beå khoâng ñeàu,
taïo ra caùc xoaùy nöôùc,
vuøng cheát, vuøng ñoái löu
laøm giaûm hieäu quaû laéng.

Nguyeân nhaân:
- Ma saùt giöõa thaønh beå vaø doøng chaûy
- Phaân phoái nöôùc vaøo beå khoâng ñeàu treân toaøn boä dieän tích beå
- Cheânh leäch nhieät ñoä vaø noàng ñoä caën giöõa lôùp treân maët vaø lôùp döôùi ñaùy
- Gioù thoåi maïnh
- Thu nöôùc töø beå ra khoâng ñeàu treân toaøn boä dieän tích beå




15
Caùc yeáu toá aûnh höôûng quaù trình laéng
3. AÛnh höôûng cuûa hieän töôïng ngaén doøng

Doøng chaûy oån ñònh trong beå laéng (khoâng coù hieän töôïng ngaén doøng) ñöôïc ñaëc
tröng baèng chæ soá Froude: 2
vo
Fr =
gR
Thöïc nghieäm cho thaáy: Neáu Fr ≥ 10-5 thì doøng chaûy laø oån ñònh
Neáu Fr < 10-5 thì doøng chaûy khoâng oån ñònh

Beå laéng ngang chöõ nhaät Beå laéng ngang hình troøn

Q 2 B + 2H Q2 1 Q2 1
Fr = Frmax = Frmin =
g B 3 .H 3 π g Dw . H 3
2 2
π g D .H 3
2 2


(D vaø Dw laàn löôït laø ñöôøng kính beå vaø cuûa oáng trung taâm)




Caùc yeáu toá aûnh höôûng quaù trình laéng
4. AÛnh höôûng cuûa hieän töôïng xoùi ngöôïc caën ñaõ laéng




Lyù thuyeát: haït caën khi ñaõ ñeán ñaùy beå ñöôïc coi laø ñaõ taùch ra khoûi nöôùc.
Thöïc teá: hieän töôïng phaân boá laïi haït keo ñaõ laéng vaøo dung dòch (haït keo bò suïc
ngöôïc leân) vaãn xaûy ra, phuï thuoäc vaøo khaùc bieät giöõa khoái löôïng rieâng cuûa nöôùc
vaø cuûa haït caën. Haäu quaû laø nöôùc bò ñuïc trôû laïi.
Hieän töôïng suïc ngöôïc hay xoùi caën ñaõ laéng xaûy ra phaàn lôùn khi toác ñoä chaûy
ngang vo trong beå laéng quaù lôùn.

Theo Camp: vo taêng Fr taêng doøng oån ñònh, hieäu quaû laéng taêng
NHÖNG: vo > 16,3mm/s hieän töôïng xoùi caën ñaõ laéng, hieäu quaû laéng giaûm




16
Beå laéng ngang
- Nöôùc chuyeån ñoäng theo chieàu ngang töø ñaàu ñeán cuoái beå.
- Coù theå aùp duïng cho keát quaû toát ñeå laéng caùc haït caën khoâng keo tuï (coâng suaát
baát kyø) vaø coù keo tuï (coâng suaát Q ≥ 300m3/ngaøy ñeâm)




1. OÁng daãn nöôùc töø beå phaûn öùng sang
2. Maùng phaân phoái nöôùc vaøo 6. Vaùch ngaên thu nöôùc cuoái beå
3. Vaùch phaân phoái ñaàu beå 7. Maùng thu nöôùc ra
4. Vuøng laéng 8. OÁng daãn nöôùc sang beå loïc
5. Vuøng chöùa caën 9. OÁng xaû caën

- Bao goàm 4 boä phaän chính: vuøng phaân phoái nöôùc vaøo
vuøng thu vaø phaân phoái nöôùc ra
vuøng laéng caën
vuøng chöùa vaø xaû caën




Beå laéng ngang
Vieäc thu vaø phaân phoái nöôùc vaøo (nöôùc ra) ÑEÀU TREÂN TOAØN BOÄ DIEÄN
TÍCH ngang cuûa beå laø cöïc kyø quan troïng ñeå giaûm thieåu hieän töôïng ngaén
doøng vaø doøng chaûy khoâng oån ñònh
- Beå laéng ngang thöôøng chia laøm nhieàu ngaên, chieàu roäng moãi ngaên töø 3 - 6m.
- Chieàu daøi beå khoâng qui ñònh.
- Khi beå coù chieàu daøi quaù lôùn coù theå cho nöôùc chaûy xoay chieàu.
- Ñeå giaûm bôùt dieän tích beà maët xaây döïng coù theå xaây beå laéng nhieàu taàng.
- Vaät lieäu: beâ toâng hoaëc theùp




17
Beå laéng ngang




Thieát keá beå laéng ngang
Ñieàu kieän cuûa beå laéng lyù töôûng theo lyù thuyeát: chuaån Fr > 10-5 (doøng oån ñònh)
soá Re < 2000 (chaûy taàng).


Toác ñoä doøng chaûy vaøo beå vo = 6,4.10-3 m/s
Baùn kính thuûy löïc R < 0,41m.




Coù toán
dieän tích Coù khoù
khoâng? xaây döïng
khoâng?


Thöïc teá: tính toaùn beå sao cho caùc chæ tieâu kyõ thuaät (Fr, Re) HAØI HOØA
caùc thoâng soá kinh teá (chi phí xaây döïng, dieän tích maët baèng)




18
Beå laéng ngang
Thieát keá kích thöôùc vuøng laéng
1. Toång dieän tích maët baèng cuûa beå:
Q laø coâng suaát traïm xöû lyù (m3/h)
Q.α uo laø toác ñoä laéng (taûi troïng beà maët) cuûa haït caën trong beå laéng ngang (mm/s)
F= (m2)
3,6.u o ñeå ñaït ñöôïc hieäu quaû laéng R mong muoán.
Choïn uo döïa vaøo ñöôøng cong laéng thöïc nghieäm.
Khi khoâng coù döõ lieäu thöïc nghieäm, choïn uo = 0,8 – 2m3/m2.h (ñeå coù R ≥ 70%)
uo 1
α laø heä soá keå ñeán söï aûnh höôûng cuûa doøng chaûy roái α = =
v K
uo − o 1−
30 30
Heä soá K phuï thuoäc vaøo tæ soá L/Ho, ñöôïc laáy theo baûng sau:

L/Ho 10 15 20 >25
K 7,5 10 12 13,5
α 1,33 1,5 1,67 1,82

L laø chieàu daøi beå laéng (m)
Ho laø chieàu cao vuøng laéng (m), Ho = 2,5 ÷ 3,5m, nhaèm haïn cheá xoùi
ngöôïc caën laéng vaø haïn cheá aûnh höôûng cuûa hieän töôïng ngaén doøng
Chuù yù: ban ñaàu giaû thieát tyû leä L/Ho ñeå tính toaùn xaùc ñònh. Sau ñoù kieåm tra laïi tyû leä naøy.
2. Choïn chieàu daøi beå: haïn cheá aûnh höôûng doøng chaûy roái
L ≥ 5B haïn cheá hieän töôïng ngaén doøng
Taïi sao kích thöôùc beå laïi aûnh
höôûng ñeán hieäu quaû laéng?




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá kích thöôùc vuøng laéng
3. Chieàu roäng cuûa beå 4. Chieàu cao vuøng laéng 5. Vaän toác nöôùc chaûy vaøo beå
F 1 0 ,8 Q
B= (m) Ho = L (m) vo = (m/s) N laø soá beå laéng
L 12 N .B.H o



- Kieåm tra vaän toác nöôùc vaøo vo < 16,3mm/s.
- Kieåm tra xem hieän töôïng ngaén doøng coù xaûy ra khoâng thoâng qua chuaån soá Fr
+ Neáu Fr < 10-5 → caùc thoâng soá hình hoïc cuûa beå ñaït yeâu caàu
+ Neáu Fr < 10-5 → phaûi gaén caùc vaùch ngaên khoâng chòu löïc doïc theo
thaønh beå ñeå giaûm baùn kính thuûy löïc R, giaûm trò soá Re qua ñoù taêng Fr.
Soá vaùch ngaên ñöôïc gaén phaûi tính choïn ñeán khi Fr ñaït yeâu caàu.

Baøi taäp ví duï (tr 154) TLTK 2




19
Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo vaø thu nöôùc ra

TAÏI SAO CAÀN PHAÂN PHOÁI NÖÔÙC VAØO VAØ THU NÖÔÙC RA
ÑEÀU TREÂN TOAØN BOÄ DIEÄN TÍCH BEÅ

Töôøng phaân phoái nöôùc vaøo




Maùng thu nöôùc ra




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo beå




Vaùch ngaên coù ñuïc loã ôû ñaàu beå, caùch töôøng beå 1 – 2m

- Loã coù theå troøn hay vuoâng, coù ñöôøng kính hay kích thöôùc caïnh d = 50-150mm.
- Khoaûng caùch giöõa caùc taâm loã 0,25 – 0,45m.
Q
- Toång dieän tích loã: ∑f lô =
vlô
Toác ñoä nöôùc qua loã vloã = 0,2-0,3m/s



- Toång soá loã: n=
∑f lô
f lô =
π .d 2
f lô 4 Baøi taäp ví duï 3-1 (tr 78) TLTK 3




20
Thieát keá beå laéng ngang
Heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo beå




Thieát keá beå laéng ngang
Heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo beå: töôøng phaân phoái




21
Thieát keá beå laéng ngang
Heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo beå




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu nöôùc ra khoûi beå
Maùng thu: töông töï maùng phaân phoái ôû ñaàu beå vôùi töôøng thu coù loã
vaøo ngaên thu. Toác ñoä nöôùc qua loã vloã < 0,5m/s. Tuy nhieân, caùc beå
laéng ngaøy nay thieát keá khoâng coù töôøng thu.

Maùng thu chaïy doïc theo chieàu roäng beå (chieàu daøi B) vaø doøng nöôùc
taäp trung veà maùng khieán vaän toác nöôùc ôû cuoái beå taêng seõ keùo haït caën
ñaõ laéng ôû ñaùy beå vaøo maùng thu, laøm giaûm chaát löôïng nöôùc ñaõ laéng
Maùng thu nöôùc
ñôn giaûn Q
Chieàu daøi maùng thu phaûi taêng leân, thoûa maõn Lm >
5.u o .H o




22
Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu nöôùc ra khoûi beå
- Khoaûng caùch giöõa caùc tim maùng ≤ 1,5.H Q
- Taûi troïng thu nöôùc treân 1m maùng theo chieàu daøi q = 1 – 3l/s.m q=
Lm
- Neáu meùp maùng xaây khoâng thaät phaúng (nhoâ leân hay thaáp xuoáng cuïc boä) thì löu löôïng
vaøo maùng cheânh leäch nhau 15-20% → phía ngoaøi thaønh maùng phaûi gaén caùc taám ñieàu
chænh chieàu cao meùp maùng baèng theùp, coù xeû khe hình chöõ V hay hình chöõ nhaät.
- Chieàu cao chöõ V choïn 5 - 8cm
- Chieàu cao caû taám ñieàu chænh baèng theùp choïn 15-16cm.
- Löu löôïng nöôùc qua 1 khe chöõ V goùc 90o
m: soá khe chöõ V treân 1m daøi
Baøi taäp ví duï (tr 157) TLTK 2
q q: taûi troïng maùng thu
qo = = 1,4.h 2,5 h: chieàu cao möïc nöôùc trong
m khe chöõ V

- Khoaûng caùch giöõa caùc chöõ V ≈ 20cm, ñaùy
chöõ V ≈ 15cm




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu nöôùc ra khoûi beå
- Ñöôøng kính loã choïn dloã ≥ 25mm
- Toác ñoä nöôùc chaûy qua loã choïn vloã = 1m/s.
- Toác ñoä nöôùc chaûy trong oáng hay maùng choïn voâ = 0,6-0,8m/s.
- Neáu laø maùng thì meùp treân maùng phaûi cao hôn möïc nöôùc
cao nhaát trong beå laø 0,1m.
- Neáu laø oáng thì oáng ñaët ngaäp döôùi möïc nöôùc.
- Maùng vaø oáng phaûi ñöôïc ñaët treân 2/3 chieàu daøi beå laéng.
- Loã cuûa maùng cao hôn ñaùy maùng 5-8cm
- Loã cuûa oáng theo höôùng naèm ngang.
- Nöôùc töø maùng hay oáng töï chaûy vaøo maùng thu chính.
- Khoaûng caùch giöõa caùc truïc maùng hoaëc oáng ≤ 3m


Baøi taäp ví duï 3-2 (tr 81) TLTK 3
OÁng (maùng) thu
Löu yù: ñuïc loã
OÁng daãn nöôùc vaøo beå
Heä thoáng phaân phoái nöôùc vaøo beå Qthieát keá = (1,2 - 1,3) Qyeâu caàu
Heä thoáng daãn nöôùc ra khoûi beå




23
Thu nöôùc baèng maùng chöõ V




Thu nöôùc baèng maùng chöõ V



24
Maùng thu coù xeû khe chöõ V




Thu nöôùc baèng maùng ñuïc loã



25
Thu nöôùc baèng maùng maùng ñuïc loã
Thu nöôùc baè ng xeû khe




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu vaø xaû caën
Theå tích phaàn chöùa caën döôùi vuøng laéng:
T .Q.(C max − m) N laø soá beå laéng
Vc = T laø thôøi gian laøm vieäc giöõa 2 laàn xaû caën (h),
N .δ tb thöôøng T = 6 – 24h (khi xaû caën beå vaãn laøm vieäc bình thöôøng)
m laø haøm löôïng caën coøn laïi trong nöôùc sau laéng, choïn = 10-12mg/l
δtb laø noàng ñoä trung bình cuûa caën ñaõ neùn (mg/l), choïn theo baûng

δtb sau thôøi gian (mg/l)
Cmax (mg/l)
3 giôø 4 giôø 6 giôø 8 giôø 10÷12 giôø
Ñeán 100 6500 7500 8000 8500 9500
100 – 400 19000 20000 24000 25000 27000
400 – 1000 23000 25000 27000 29000 31000
1000 - 2000 29000 32000 34000 36000 38000

Cmax laø haøm löôïng caën trong nöôùc ñöa vaøo beå laéng (mg/l)
Cmax = Co + K.ap + 0,25M + ak
Co laø haøm löôïng caën trong nöôùc nguoàn (mg/l)
ap laø lieàu löôïng pheøn tính theo saûn phaåm khoâng ngaäm nöôùc (mg/l)
K ñaëc tröng cho ñoä tinh khieát cuûa pheøn:
Pheøn nhoâm saïch: K = 0,55; Pheøn nhoâm khoâng saïch: K = 1
Pheøn saét clorua: K = 0,8
M laø ñoä maøu cuûa nöôùc nguoàn theo thang Pt/Co
ak laø lieàu löôïng caën khoâng tan trong chaát kieàm hoùa (neáu coù) (mg/l)




26
Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu vaø xaû caën
caën tích luõy laøm giaûm chieàu cao laéng
Xaû caën khoâng kòp thôøi
caën leân men kî khí taïo boït khí phaù vôõ boâng caën




Xaû caën cô giôùi




- Daây xích chuyeån ñoäng quanh caùc roøng roïc ñaët trong beå vôùi toác ñoä 0,5-1,5m/phuùt.
- Treân xích coù gaén taám gaït buøn. Chieàu daøi taám gaït thöôøng 3-6m.
- Neáu beå roäng > 6m: ñaët 2 -3 thieát bò caøo caën caïnh nhau laøm vieäc ñoàng thôøi.
- Ñaùy beå doác daàn veà hoá thu vôùi ñoä doác 1:600.
- AÙp duïng khi caën coù muøi hay noàng ñoä caën lôùn, möùc ñoä töï ñoäng hoùa cuûa heä thoáng cao




Heä thoáng caøo caën baèng daây xích




27
Heä thoáng caøo caën ñaët treân daàm caàu chaïy




Thieát keá beå laéng ngang
Thieát keá heä thoáng thu vaø xaû caën
caën tích luõy laøm giaûm chieàu cao laéng
Xaû caën khoâng kòp thôøi
caën leân men kî khí taïo boït khí phaù vôõ boâng caën




Xaû caën thuû coâng




- Sau khi thaùo caïn nöôùc trong beå, duøng voøi phun aùp löïc xaû cho caën tan ra vaø theo nöôùc
vaøo oáng thaùo caën.
- Thôøi gian giöõa 2 laàn xaû caën töø 1 – 4 thaùng.
- Chæ neân aÙp duïng khi caën ít phaân huûy hay noàng ñoä caën thaáp.




28
Beå
laéng
ñöùng




Beå laéng ñöùng
- Nöôùc chuyeån ñoäng theo chieàu töø döôùi leân treân, caùc haït caën rôi ngöôïc chieàu vôùi
chieàu chuyeån ñoäng cuûa doøng nöôùc töø treân xuoáng.
- Chæ aùp duïng ñeå laéng caën coù keo tuï (coâng suaát Q < 3000m3/ngaøy ñeâm)
- Thöôøng hay keát hôïp vôùi beå keo tuï xoaùy hình truï (oáng trung taâm).
- Beå vaø oáng trung taâm coù theå xaây baèng gaïch hay beâ toâng coát theùp hay theùp cuoán.
- Nöôùc ñöôïc ñöa vaøo oáng trung taâm ôû giöõa beå roài ñi xuoáng döôùi qua vaùch höôùng doøng.
Caùc haït caën rôi xuoáng ñaùy beå, coøn phaàn nöôùc trong phía treân ñöôïc thu vaøo maùng voøng
boá trí xung quanh thaønh beå.
- Beå ñöôïc chia thaønh 2 vuøng: + vuøng laéng coù daïng hình truï hay hoäp phía treân
+ vuøng chöùa neùn caën coù daïng noùn hay choùp phía döôùi.
- Caën tích luõy ôû vuøng chöùa neùn ñöôïc thaûi ra ngoaøi theo chu kyø baèng oáng vaø van xaû.
- Hieäu quaû laéng phuï thuoäc: + dieän tích beå
+ chieàu cao laéng
+ thôøi gian löu nöôùc




29
Thieát keá beå laéng ñöùng
1. Choïn vaän toác doøng nöôùc ñi leân baèng ñoä lôùn thuûy löïc cuûa haït uo:
v = uo uo laø toác ñoä laéng hay taûi troïng beà maët cuûa haït caën trong beå laéng ñöùng (mm/s)
ñeå ñaït ñöôïc hieäu quaû laéng R mong muoán (döïa vaøo ñöôøng cong laéng thöïc nghieäm)
Khi khoâng coù ñöôøng cong laéng thöïc nghieäm, choïn uo theo baûng döôùi:

Toác ñoä rôi uo cuûa caën
Ñaëc ñieåm nöôùc nguoàn vaø phöông phaùp xöû lyù
(mm/s)
Xöû lyù nöôùc coù pheøn: 0,35 ÷ 0,45
- Nöôùc coù haøm luôïng caën < 50mg/l 0,45 ÷ 0,5
- Nöôùc coù 50 < haøm löôïng caën < 250mg/l 0,5 ÷ 0,6
- Nöôùc coù 250 < haøm löôïng caën < 2500mg/l
Xöû lyù saét trong nöôùc ngaàm 0,6 ÷ 0,65
Xöû lyù nöôùc khoâng duøng pheøn 0,12 ÷ 0,15

2. Toång dieän tích maët baèng cuûa beå:
β laø heä soá söû duïng dung tích beå (hay heä soá phaân boá khoâng ñeàu treân
toaøn boä maët caét ngang cuûa beå), phuï thuoäc vaøo ñöôøng kính (D) vaø
chieàu cao laéng cuûa beå (H2), laáy theo baûng sau:

Q.β D(a)/H2 1 1,5 2 2,5
Fb = + Ff (m2) β 1,3 1,5 1,75 2
3,6.v.N
H2 laø chieàu cao vuøng laéng; choïn H2 = 2,6-5m
N laø soá beå laéng
Ff laø dieän tích maët baèng phaàn phaûn öùng (m2) (dieän tích oáng trung taâm)




Thieát keá beå laéng ñöùng
( Fb + F f ).4
3. Ñöôøng kính beå: D = (m)
π
4. Heä thoáng thu nöôùc ñaõ laéng ôû beå laéng ñöùng baèng maùng voøng quanh beå:
Nöôùc chaûy trong oáng hay maùng vôùi vaän toác 0,6-0,7m/s.
Taûi troïng nöôùc treân 1m daøi maùng choïn 1-3l/s.m.
Treân maùng thu coù ñính taám xeû khe chöõ V,
tính toaùn töông töï taám xeû cuûa maùng thu ôû
beå laéng ngang.
Khi Fb > 12m2 thì laøm theâm caùc oáng hoaëc
maùng coù ñuïc loã (xeû khe chöõ V) taäp trung
nöôùc vaøo maùng chính.

Fb = (12÷30) m2: 4 oáng nhaùnh
Fb > 30m2: (6 - 8) oáng nhaùnh




30
Thieát keá beå laéng ñöùng
5. Phaàn chöùa neùn caën:
1 h1 laø chieàu cao phaàn hình noùn chöùa neùn caën (m)
Vc = h1 ( F1 + F2 + F1 .F2 ) (m3)
3 D−d α
h1 = cot g (m)
π .h1 2 2
Vc = ( D 2 + d 2 + d .D ) (m3)
D laø ñöôøng kính beå (maët treân)
12
d laø ñöôøng kính ñaùy noùn, baèng ñöôøng kính oáng xaû caën (m)
α laø goùc nghieâng cuûa phaàn noùn vôùi maët phaúng ngang, = 60o

6. Thôøi gian giöõa 2 laàn xaû caën:
Vc .N .δ tb Cmax laø haøm löôïng caën trong nöôùc ñöa vaøo beå laéng (mg/l)
T= Cmax = Co + K.ap + 0,25M + ak
Q (Cmax − m) Co laø haøm löôïng caën trong nöôùc nguoàn (mg/l)
ap laø lieàu löôïng pheøn tính theo saûn phaåm khoâng ngaäm nöôùc (mg/l)
K ñaëc tröng cho ñoä tinh khieát cuûa pheøn:
Pheøn nhoâm saïch: K = 0,55; Pheøn nhoâm khoâng saïch: K = 1
Pheøn saét clorua: K = 0,8
M laø ñoä maøu cuûa nöôùc nguoàn theo thang Pt/Co
ak laø lieàu löôïng caën khoâng tan trong chaát kieàm hoùa (neáu coù) (mg/l)
Vc laø dung tích vuøng chöùa neùn caën (m3)
N laø soá beå laéng
m laø haøm löôïng caën coøn laïi trong nöôùc sau laéng (mg/l), choïn m ≤ 20mg/l
δtb laø noàng ñoä trung bình cuûa caën ñaõ neùn (mg/l), choïn theo baûng trong
phaàn tính theå tích chöùa caën cuûa beå laéng ngang
Thöôøng T = 6 – 24h (khi xaû caën beå vaãn laøm vieäc bình thöôøng)




Thieát keá beå laéng ñöùng
5. Xaû caën:
- Do beå khaù cao vaø ñaùy beå coù ñoä doác lôùn (≥ 60o), thöôøng xaû caën trong beå laéng ñöùng
baèng ñoä cheânh aùp löïc thuûy tónh giöõa möïc nöôùc trong beå vaø möïc nöôùc ôû mieäng xaû
cuûa oáng thaùo caën.
- Ñöôøng kính oáng thaùo caën Dx (ñaûm baûo ≥ 100mm) tính theo löu löôïng xaû
Vc
qx = tx laø thôøi gian xaû caën, thöôøng choïn tx = 3-5 phuùt.
tx
Baøi taäp ví duï 3-3 (tr 86) TLTK 3

Chuù yù: khi thieát keá beå laéng ñöùng, phaàn beå phaûn öùng (oáng trung taâm) phaûi ñöôïc
tính toaùn theo quy phaïm töông öùng (ñaõ ñeà caäp trong chöông Keo tuï)




BEÅ LAÉNG ÑÖÙNG HIEÄN NAY CHÆ AÙP DUÏNG ÑOÁI VÔÙI HEÄ THOÁNG
COÂNG SUAÁT NHOÛ DO:
- CHIEÀU CAO XAÂY DÖÏNG LÔÙN
- CAÁU TAÏO KHOÙ XAÂY DÖÏNG (ÑOÄ DOÁC ÑAÙY BEÅ LÔÙN)




31
Beå laéng ly taâm
- Nöôùc chuyeån ñoäng töø trung taâm beå ra ngoaøi. Trong vuøng laéng, nöôùc di chuyeån
töø trung taâm beå ra ngoaøi.
- Coù theå aùp duïng ñeå laéng khi coù hay khoâng coù chaát keo tuï, vôùi coâng suaát baát kyø

1. OÁng ñöa nöôùc vaøo
2. Maùng thu nöôùc ra
3. Caùnh gaït buøn
4. Giaøn caøo buøn
5. OÁng daãn nöôùc sang beå loïc
6. OÁng xaû caën



phản ứng



- Phaàn nöôùc trong ñöôïc thu gom laïi nhôø maùng thu voøng (coù khía raõnh hình chöõ V) roài chaûy
sang coâng trình xöû lyù tieáp theo.
- Ñaùy beå coù laép ñaët boä phaän caøo caën ñöôïc ñieàu khieån bôûi 1 motor, goàm 2 hay 4 caùnh tay
caøo buøn coù gaén caùc taám gaït buøn nhaèm thu gom caùc caën laéng veà hoá thu giöõa beå sau ñoù
caën ñöôïc chuyeån ra ngoaøi.




Beå
laéng
ly
taâm


- OÁng trung taâm giöõa beå phaân phoái ñeàu nöôùc ñi vaøo beå. Ñöôøng kính oáng trung taâm ≈ 15-20%
ñöôøng kính toaøn boä beå laéng. Chieàu saâu oáng töø 1-2,5m.
- Ñoä doác beå veà taâm beå khoaûng 60-160mm/m.
- Toác ñoä quay cuûa thieát bò gaït buøn khoaûng 0,02-0,05 voøng/phuùt.
- Ñeå thu nöôùc, söû duïng maùng thu coù caùc loã chaûy ngaäp hay maùng thu coù cöûa chöõ V voøng
theo chu vi beå. Vaän toác nöôùc chaûy qua loã choïn 0,8m/s. ñöôøng kính loã 40-50mm. Taûi troïng
maùng thu nöôùc khoaûng 2-3l/s.m. Goùc taïo thaønh chöõ V khoaûng 80-90o.




32
Tính toaùn beå laéng ly taâm
Baøi taäp ví duï 3-5 (tr 105) TLTK 3
1. Toång dieän tích maët baèng cuûa beå:
Q laø coâng suaát traïm xöû lyù (m3/h)
uo laø toác ñoä laéng (m/s) hay taûi troïng beà maët, xaùc ñònh baèng
1, 07
⎛Q⎞ thöïc nghieäm, sô boä choïn uo = 0,4-1,5mm/s
F = 0,21⎜ ⎟
⎜u ⎟ +f (m2) f laø dieän tích vuøng xoùay cuûa beå laéng (m2) - dieän tích giöõa beå
⎝ o⎠ do chuyeån ñoäng xoùay neân caën khoâng laéng ñöôïc
rx laø baùn kính vuøng xoùay: rx = rp + 1
f = π .rx2 rp laø baùn kính ngaên phaân phoái nöôùc hình truï, rp = 2-4m
(trò soá lôùn khi coâng suaát Q ≥ 120000 m3/ngaøy ñeâm).

2. Baùn kính beå: 3. Chieàu cao beå:
F h laø chieàu saâu taïi thaønh beå laéng; choïn h = 1,5-2,5m
R= (m) H = h + R.i i laø ñoä doác ñaùy beå; choïn i = 0,05-0,08
π
4. Dieän tích ngaên phaân phoái nöôùc (oáng trung taâm):
Fp = 2.π.rp.h (m2)
Treân thaønh ngaên phaân phoái coù ñuïc caùc loã vôùi vloã = 1m/s. Ñöôøng kính caùc loã choïn 36-40mm.
Tæ soá giöõa toång dieän tích caùc loã vaø dieän tích beà maët xung quanh ngaên phaân phoái nöôùc < 5%.

5. Thieát bò caøo caën trong beå laéng ly taâm:
Ñoäng cô vaø truïc quay thaúng ñöùng ñaët ôû taâm beå. Treân truïc quay laép 2 (4) caùnh tay ñoøn
baèng baùn kính beå, döôùi caùnh tay ñoøn saùt ñaùy beå laép caùc taám gaït ñeå gaït caën veà taâm beå.




Beå laéng ly taâm




33
Heä thoáng caøo caën ôû beå laéng ly taâm




Thu nöôùc baèng maùng voøng chöõ V




34
Beå laéng lôùp moûng (Lamella)




Baûn chaát laø nhaèm caûi thieän hieäu quaû laéng baèng caùch giaûm ñoaïn ñöôøng
maø haït caën phaûi ñi qua tröôùc khi ñöôïc taùch khoûi nöôùc




Töï tham khaûo taøi lieäu




Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
(Beå laéng tieáp xuùc)

Beå laéng coù quaù trình phaûn
öùng vaø laéng ñoàng thôøi
- Beå laéng trong kieåu haønh lang




1. OÁng phaân phoái nöôùc vaøo beå
2. Ngaên laéng
3. Taàng baûo veä
4. OÁng daãn nöôùc sang beå loïc
5. Cöûa soå thu caën
6. Ngaên chöùa neùn caën
7. OÁng xaû caën
8. OÁng thu nöôùc trong ôû ngaên neùn caën




35
Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
(Beå laéng tieáp xuùc)




Beå laéng coù quaù trình phaûn öùng vaø laéng taùch rôøi




Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
(Beå laéng tieáp xuùc)




Beå laéng hôïp nhaát caùc quaù trình troän, phaûn öùng vaø laéng




36
Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
Nguyeân taéc
Nöôùc caàn xöû lyù sau khi ñaõ troän ñeàu vôùi hoùa chaát keo tuï ôû beå troän (khoâng qua
beå phaûn öùng) ñi vaøo beå laéng theo phöông thaúng ñöùng töø döôùi leân. ÔÛ ñaây, caùc
haït caën vaø maàm keo tuï va chaïm vaøo nhau thaønh haït lôùn hôn, sau moät thôøi gian
caùc haït lô löûng trong nöôùc dính keát nhau thaønh ñaùm maây caën lô löûng. Nöôùc
vaãn tieáp tuïc ñi vaøo qua lôùp caën lô löûng, caùc haït caën beù bò giöõ laïi trong lôùp naøy
vaø keát quaû laø nöôùc ñöôïc laøm trong.
Moãi haït caën trong lôùp caën lô löûng chòu taùc ñoäng cuûa löïc ñaåy bôûi doøng nöôùc ñi
leân vaø troïng löôïng cuûa noù. ÔÛ vaän toác v cuûa doøng nöôùc leân, haït caën seõ toàn taïi
ôû traïng thaùi lô löûng, laø traïng thaùi caân baèng ñoäng. Haït caën khoâng ngöøng bieán
ñoåi veà ñoä lôùn vaø hình daïng. Moät maët do keát dính vôùi caùc haït caën khaùc trong
nöôùc neân kích thöôùc lôùn daàn, toác ñoä laéng taêng daàn nhöng maët khaùc do va chaïm
vaø taùc duïng cuûa löïc ñaåy neân haït caën cuõng bò phaù vôõ.
Trong quaù trình laøm vieäc, theå tích lôùp caën lô löûng khoâng ngöøng taêng leân, vì vaäy
phaûi coù bieän phaùp giöõ cho lôùp caën naøy oån ñònh thì thu nöôùc trong môùi hieäu quaû.
Beå goàm caùc phaàn: heä thoáng phaân phoái nöôùc
vuøng taïo caën vuøng chöùa neùn caën
lôùp caën lô löûng heä thoáng thu nöôùc
vuøng laéng heä thoáng xaû caën




Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
Beå laéng trong chæ laøm vieäc hieäu quaû khi:
- Nöôùc ñöa vaøo beå phaûi coù löu löôïng oån ñònh (±15%/giôø) vaø nhieät ñoä oån ñònh
(±1oC/giôø). Neáu löu löôïng dao ñoäng quaù lôùn, thôøi gian ñeå haït caën ñuû lôùn tröôùc
khi bò keùo sang ngaên neùn caën khoâng ñaûm baûo.
- Nhieät ñoä coù aûnh höôûng ñeán ñoä nhôùt cuûa nöôùc vaø do ñoù coù theå khieán löïc lieân
keát giöõa caùc haït caën lô löûng thay ñoåi.
- Nöôùc tröôùc khi ñöa vaøo beå laéng phaûi qua ngaên taùch khí. Neáu khoâng trong
quaù trình chuyeån ñoäng töø döôùi leân treân, caùc boït khí seõ keùo theo caùc haït caën
traøn vaøo maùng thu nöôùc trong laøm giaûm chaát löôïng nöôùc sau laéng.
Öu nhöôïc ñieåm cuûa beå laéng trong:
Öu ñieåm: khoâng caàn xaây döïng beå phaûn öùng vì quaù trình keo tuï cuûa caùc
haït xaûy ra ngay trong lôùp caën lô löûng cuûa beå laéng.
Hieäu quaû xöû lyù cao hôn caùc loaïi beå laéng khaùc
Nhöôïc ñieåm: Keát caáu phöùc taïp
Cheá ñoä quaûn lyù chaët cheõ
Coâng trình phaûi hoaït ñoäng lieân tuïc ngaøy vaø ñeâm
Nhaïy caûm vôùi söï thay ñoåi cuûa löu löôïng vaø nhieät ñoä nöôùc vaøo.

Chæ neân aùp duïng loaïi beå naøy khi Q ≤ 3000m3/ngñ (TCXD)




37
Beå laéng trong coù lôùp caën lô löûng
Moät soá löu yù khi thieát keá beå laéng trong:
Thoâng soá raát quan troïng laø toác ñoä nöôùc daâng trong beå laéng (m/h):
K C laø noàng ñoä caën (trung bình) trong lôùp caën lô löûng
C= (mg/l) K laø heä soá giaõn nôû cuûa caën, phuï thuoäc kích thöôùc vaø maät ñoä cuûa boâng caën
va
Toác ñoä nöôùc daâng trong beå laéng coù theå:
- Ñöôïc xaùc ñònh töø oáng laéng thöïc nghieäm: vaän toác giôùi haïn laø vaän toác töông öùng
vôùi noàng ñoä caën sau laéng khoaûng 8 – 10mg/l
- Choïn sô boä theo kinh nghieäm (quy phaïm)
Coù theå coi toác ñoä nöôùc daâng ñoàng nhaát vôùi taûi troïng beà maët q cuûa beå laéng

Chieàu cao vaø noàng ñoä cuûa lôùp caën lô löûng aûnh höôûng ñeán hieäu quaû laéng cuûa beå
Dieän tích beå laéng trong luoân goàm 2 phaàn: - dieän tích phaàn laéng
- dieän tích phaàn thu (chöùa neùn) caën


Löu löôïng vaøo beå cuõng ñöôïc phaân phoái thaønh 2 phaàn vôùi heä soá phaân phoái K

Baøi taäp ví duï (tr 190) TLTK 2




Beå laéng sô boä
AÙp duïng khi nöôùc nguoàn coù nhieàu caën (> 2500 mg/l) ñeå
laéng bôùt nhöõng caën naëng gaây khoù khaên cho vieäc xaû caën,
giaûm bôùt dung tích vuøng chöùa caën beå laéng vaø giaûm löôïng
hoùa chaát phaûn öùng.

Caùc coâng trình laéng sô boä goàm: + Beå laéng ngang sô boä
+ Hoà laéng töï nhieân
+ Keát hôïp möông daãn
töø soâng vaøo traïm bôm
caáp I
Thieát keá beå:
- Toác ñoä laéng caën töø 0,5 - 0,6 m/s.
- Caùc chi tieát tính vaø thieát bò gioáng beå laéng ngang thu nöôùc ôû cuoái




38
Beå laéng sô boä




39
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản