Chuyên đề toán 12-Nguyễn Thành Đô

Chia sẻ: Trần Bá Trung5 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:39

0
397
lượt xem
216
download

Chuyên đề toán 12-Nguyễn Thành Đô

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu " Chuyên đề toán 12-Nguyễn Thành Đô" giúp các em học sinh có tài liệu ôn tập, luyện tập nhằm nắm vững được những kiến thức, kĩ năng cơ bản, đồng thời vận dụng kiến thức để giải các bài tập toán học một cách thuận lợi và tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập của mình.Chúc các bạn học tốt

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Chuyên đề toán 12-Nguyễn Thành Đô

  1. HÀM SỐ 1. TÍNH ĐƠN ĐIỆU CỦA HÀM SỐ Dạng 1: Tính đơn điệu của hàm số I. Kiến thức cơ bản 1. Định nghĩa Giả sử hàm số y = f(x) xác định trên K: + Hàm số y = f(x) được gọi đồng biến trên khoảng K nếu: x1 , x2 K , x1 x2 f ( x1 ) f ( x2 ) + Hàm số y = f(x) được gọi là nghịch biến trên khoảng K nếu: x1 , x2 K , x1 x2 f ( x1 ) f ( x2 ) 2. Qui tắc xét tính đơn điệu a. Định lí Cho hàm số y = f(x) có đạo hàm trên K: + Nếu f’(x) > 0 với mọi x thuộc K thì hàm số đồng biến + Nếu f’(x) < 0 với mọi x thuộc K thì hàm số nghịch biến b. Qui tắc B1: Tìm tập xác định của hàm số B2: Tính đạo hàm của hàm số. Tìm các điểm xi (i = 1, 2,…,n) mà tại đó đạo hàm bằng 0 hoặc không xác định. B3: Sắp xếp các điểm xi theo thứ tự tăng dần và lập bảng biến thiên. B4: Nêu kết luận về các khoảng đồng biến, nghịch biến. II. Các ví dụ Loại 1: Xét sự biến thiên của hàm số Ví dụ 1. Xét sự đồng biến và nghịc biến của hàm số: 1 1 2 a. y = x 3 x 2x 2 b. y = -x 2 3x 4 e. y = x ( x 3), (x > 0) 3 2 x-1 c. y = x 4 2 x 2 3 d. y = x +1 Ví dụ 2. Xét sự biến thiên của các hàm số sau: a. y = 3x 2 8 x 3 b. y = x 4 8 x 2 5 c. y = x 3 6 x 2 9 x 3- 2x x2 2x 3 d. y = e. y = f. y = 25-x 2 x+7 x 1 Loại 2: Chứng minh hàm số đồng biến hoặc nghịch biến trên khoảng xác định. Phương pháp + Dựa vào định lí. Ví dụ 3. Chứng minh hàm số y 2 x x 2 nghịch biến trên đoạn [1; 2] Ví dụ 4 a. Chứng minh hàm số y x 2 9 đồng biến trên nửa khoảng [3; + ). 4 b. Hàm số y x nghịc biến trên mỗi nửa khoảng [-2; 0) và (0;2] x Ví dụ 5. Chứng minh rằng 3 x a. Hàm số y nghịch biến trên mỗi khoảng xác định của nó. 2x 1 2 x 2 3x b. Hàm số y đồng biến trên mỗi khoảng xác định của nó. 2x 1 c. Hàm số y x x 2 8 nghịch biến trên R. Dạng 2. Tìm giá trị của tham số để một hàm số cho trước đồng biến, nghịch biến trên khoảng xác định cho trước Phương pháp: + Sử dụng qui tắc xét tính đơn điêu của hàm số. 1
  2. + Sử dụng định lí dấu của tam thức bậc hai Ví dụ 6. 1 3 Tìm giá trị của tham số a để hàm số f ( x) x ax 2 4 x 3 đồng biến trên R. 3 Ví dụ 7. x 2 5 x m2 6 Tìm m để hàm số f ( x) đồng biến trên khoảng (1; ) x 3 m Ví dụ 8. Với giá trị nào của m, hàm số: y x 2 đồng biến trên mỗi khoảng xác định của nó. x 1 Ví dụ 9 x3 Xác định m để hàm số y (m 1) x 2 (m 3) x đồng biến trên khoảng (0; 3) 3 Ví dụ 10 mx 4 Cho hàm số y x m a. Tìm m để hàm số tăng trên từng khoảng xác định b. Tìm m để hàm số tăng trên (2; ) c. Tìm m để hàm số giảm trên ( ;1) Ví dụ 11 Cho hàm số y x 3 3(2m 1) x 2 (12m 5) x 2 . Tìm m để hàm số: a. Liên tục trên R b. Tăng trên khoảng (2; ) Ví dụ 12 (ĐH KTQD 1997) Cho hàm số y x 3 ax 2 (2a 2 7a 7) x 2(a 1)(2a 3) đồng biến trên [2:+ ) Dạng 3. Sử dụng chiều biến thiên để chứng minh BĐT Phương pháp Sử dụng các kiến thức sau: + Dấu hiệu để hàm số đơn điệu trên một đoạn. + f ( x) đồng biến trên [a; b] thì f (a ) f ( x) f () + f(x) nghịch biến trên [a; b] thì f (a ) f ( x) f (b) Ví dụ 1. Chứng minh các bất đẳng thức sau: 1 x2 1 a. tanx > sinx, 0< x < b. 1 + x 1 x 1 x, 0 < x < + 2 2 8 2 x2 x3 c. cosx > 1 - ,x 0 d. sinx > x - , x>0 2 6 Ví dụ 2. Chohàm số f(x) = 2sinx + tanx – 3x a. Chứng minh rằng hàm số đồng biến trên nửa khoảng 0; 2 b. Chứng minh rằng 2sin x tan x 3 x, x (0; ) 2 Ví dụ 3 Cho hàm số f ( x) t anx - x a.Chứng minh hàm số đồng biến trên nửa khoảng 0; 2 3 x b. Chứng minh tan x x , x (0; ) 3 2 Ví dụ 3 4 Cho hàm số f ( x) x t anx, x [0; ] 4 2
  3. a. Xét chiều biến thiên của hàm số trên [0; ] 4 4 b. Chứng minh rằng tan x x, x [0; ] 4 CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐ Dạng 1. Tìm cực trị của hàm số Phương pháp: Dựa vào 2 qui tắc để tìm cực trị của hàm số y = f(x) Qui tắc I. Qui tắc II. B1: Tìm tập xác định. B1: Tìm tập xác định. B2: Tính f’(x). Tìm các điểm tại đó f’(x) = 0 hoặc B2: Tính f’(x). Giải phương trình f’(x) = 0 và kí hiệu f’(x) không xác định. là xi là các nghiệm của nó. B3. Lập bảng biến thiên. B3: Tính f ”(xi) B4: Từ bảng biến thiên suy ra các cực trị B4: Dựa vào dấu của f ” (xi) suy ra cực trị ( f ”(xi) > 0 thì hàm số có cực tiểu tại xi; ( f ”(xi) < 0 thì hàm số có cực đại tại xi) * Chú ý: Qui tắc 2 thường dùng với hàm số lượng giác hoặc việc giải phương trình f’(x) = 0 phức tạp. Ví dụ 1. Tìm cực trị của hàm số y 2 x 3 3x 2 36 x 10 Qui tắc I. Qui tắc II TXĐ: R TXĐ: R 2 y ' 6 x 6 x 36 y ' 6 x 2 6 x 36 y' 0 6 x 2 6 x 36 0 y' 0 6 x 2 6 x 36 0 x 2 x 2 x 3 x 3 x - -3 2 + y”= 12x + 6 y' + - + y’’(2) = 30 > 0 nên hàm số đạt cực tiểu tại x = 2 và 0 0 yct = - 54 + y 71 y’’(-3) = -30 < 0 nên hàm số đạt cực đại tại x = -3 và ycđ =71 - - 54 Vậy x = -3 là điểm cực đại và ycđ =71 x= 2 là điểm cực tiểu và yct = - 54 Bài1. Tìm cực trị của các hàm số sau: a. y = 10 + 15x + 6x 2 x 3 b. y = x 4 8 x 3 432 c. y = x 3 3x 2 24 x 7 d. y = x 4 - 5x 2 + 4 e. y = -5x 3 + 3x 2 - 4x + 5 f. y = - x 3 - 5x Bài 2. Tìm cực trị của các hàm số sau: x+1 x2 x 5 (x - 4) 2 a. y = 2 b. y = c. y = 2 x 8 x 1 x 2x 5 2 9 x 3x 3 x d. y = x - 3 + e. y = f. y = 2 x-2 x 1 x 4 Bài 3. Tìm cực trị các hàm số 3
  4. x+1 5 - 3x a. y = x 4 - x 2 b. y = c. y = 2 x 1 1 - x2 x x3 d. y = e. y = f. y = x 3 - x 10 - x 2 x2 6 Bài 4. Tìm cực trị các hàm số: Dạng 2. Xác lập hàm số khi biết cực trị Để tìm điều kiện sao cho hàm số y = f(x) đạt cực trị tại x = a B1: Tính y’ = f’(x) B2: Giải phương trình f’(a) = 0 tìm được m B3: Thử lại giá trị a có thoả mãn điều kiện đã nêu không ( vì hàm số đạt cực trị tại a thì f’(a) = 0 không kể CĐ hay CT) Ví dụ 1. Tìm m để hàm số y = x3 – 3mx2 + ( m - 1)x + 2 đạt cực tiểu tại x = 2 LG . Hàm số đạt cực trị tại x = 2 thì y’(2) = 0 Với m = 1 ta được hàm số: y = x3 – 3x2 + 2 có : tại x = 2 hàm số đạt giá trị cực tiểu Vậy m = 1 là giá trị cần tìm Bài 1. Xác định m để hàm số Bài 2. Tìm m để hàm số Bài 3. Tìm m để hàm số Bài 4. Tìm m để hàm số Bài 5. Tìm các hệ số a, b, c sao cho hàm số: đạt cực tiểu tại điểm x = 1, f(1) = -3 và đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2 Bài 6. Tìm các số thực q, p sao cho hàm số đạt cực đại tại điểm x = -2 và f(-2) = -2 Hướng dẫn: + Nếu + Nếu q > 0 thì: Lập bảng biến thiên để xem hàm đạt cực tại tại giá trị x nào. Dạng 3. Tìm điều kiện để hàm số có cực trị Bài toán: ‘Tìm m để hàm số có cực trị và cực trị thoả mãn một tính chất nào đó.’ Phương pháp B1: Tìm m để hàm số có cực trị. B2: Vận dụng các kiến thức khác Chú ý: Hàm số có cực trị khi và chỉ khi phương trình y’ = 0 có hai nghiệm phân biệt. 4
  5. Cực trị của hàm phân thức . Giả sử x0 là điểm cực trị của y, thì giá trị của y(x0) có thể được tính bằng hai cách: hoặc Ví dụ . Xác định m để các hàm số sau có cực đại và cực tiểu Hướng dẫn. a. TXĐ: R . Để hàm số có cực trị thì phương trình: b. TXĐ: Bài 1. Tìm m để hàm số Bài 2. Tìm m để hàm sô luôn có cực đại và cực tiểu. Bài 3. Cho hàm số . Tìm a để hàm số có cực đại, cực tiểu và các điểm cực tiểu của đồ thị cách đều trục tung. Bài 4. Hàm số . Tìm m để hàm số có cực đại cực tiểu. Bài 5. Cho hàm . Tìm m để hàm số có cực trị Bài 6. Cho hàm số . Xác định m để hàm số có cực đại và cực tiểu. Dạng 4. Tìm tham số để các cực trị thoả mãn tính chất cho trước. Phương pháp + Tìm điều kiện để hàm số có cực trị + Vận dụng các kiến thức về tam thức, hệ thức Viet để thoả mãn tính chất. Ví dụ . 5
  6. Bài1. Tìm cực trị của các hàm số sau: a. y = 10 + 15x + 6x 2 x 3 b. y = x 4 8 x 3 432 c. y = x 3 3x 2 24 x 7 d. y = x 4 - 5x 2 + 4 e. y = -5x 3 + 3x 2 - 4x + 5 f. y = - x 3 - 5x Bài 2. Tìm cực trị của các hàm số sau: x+1 x2 x 5 (x - 4) 2 a. y = 2 b. y = c. y = 2 x 8 x 1 x 2x 5 2 9 x 3x 3 x d. y = x - 3 + e. y = f. y = 2 x-2 x 1 x 4 Bài 3. Tìm cực trị các hàm số x+1 5 - 3x a. y = x 4 - x 2 b. y = c. y = 2 x 1 1 - x2 x x3 d. y = e. y = f. y = x 3 - x 10 - x 2 x2 6 Bài 4. Tìm cực trị các hàm số: Bài 5. Xác định m để hàm số Bài 6. Tìm m để hàm số Bài 7. Tìm m để hàm số Bài 8. Tìm m để hàm số Bài 9. Tìm các hệ số a, b, c sao cho hàm số: đạt cực tiểu tại điểm x = 1, f(1) = -3 và đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2 Bài 10. Tìm các số thực q, p sao cho hàm số đạt cực đại tại điểm x = -2 và f(-2) = -2 Bài 11. Tìm m để hàm số Bài 12. Tìm m để hàm sô luôn có cực đại và cực tiểu. Bài 13. Cho hàm số . Tìm a để hàm số có cực đại, cực tiểu và các điểm cực tiểu của đồ thị cách đều trục tung. Bài 14. Hàm số . Tìm m để hàm số có cực đại cực tiểu. Bài 15. Cho hàm . Tìm m để hàm số có cực trị Bài 16. Cho hàm số . Xác định m để hàm số có cực đại và cực tiểu. GIÁ TRỊ LỚN NHẤT VÀ GIÁ TRỊ NHỎ NHẤT CỦA HÀM SỐ DẠNG 1. Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số 6
  7. Để tìm GTLN, GTNN của hàm số y = f(x) trên : +B1: Tính đạo hàm của hàm số y’ = f’(x) + B2: Xét dấu đạo hàm f’(x), lập bảng biến thiên x a x0 b x a x0 b y' - + y' + - GT LN y y G T NN Trong đó tại x0 thì f’(x0) bằng 0 hoặc không xác định Để tìm GTLN, GTNN của hàm số y = f(x) trên [a; b]: B1: Tìm caùc giaù trò xi (i = 1, 2, ..., n) laøm cho ñaïo haøm baèng 0 hoaëc khoâng xaùc ñònh . B2: Tính B3: GTLN = max{ } GTNN = Min{ } Ví dụ 1. Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của hàm số trên khoảng Hướng dẫn: Dễ thầy h àm số liên tục trên x 0 1 + y' - 0 + . y + + Dễ thấy 2 Vậy Minf(x) = 2 khi x = 1 và hàm số không có giá trị lớn nhất. Ví dụ 2. Tính GTLN, GTNN của hàm số trên đoạn [-4; 0] Hướng dẫn Hàm số liên tục trên [-4; 0], Bài 1. Tìm GTLN, GTNN của hàm số (nếu có): Bài 2. Tìm GTLN, GTNN của hàm số (nếu có): TIỆM CẬN CỦA HÀM SỐ I. Kiến thức cần nắm Cho hàm số y = f(x) có đồ thị là (C) y = y0 là tiệm cận ngang của nếu một trong hai điệu kiên sau được thoả mãn: 7
  8. x = x0 là tiệm cận đứng của (C) nếu một trong các điều kiện sau đựơc thoả mãn: Đường thẳng y = ax + b ( ) được gọi là tiệm cận xiên nếu một trong hai điều kiện sau thoả mãn: II. Các dạng toán Dạng 1: Tiệm cận hàm số hữu tỉ Phương pháp Tiệm cận đứng: Nghiệm của mẫu không phải là nghiệm của tử cho phép xác định tiệm cận đứng. Tiệm cận ngang, xiên: + Det(P(x)) < Det (Q(x)): Tiệm cận ngang y = 0 + Det(P(x)) = Det(Q(x)): Tiệm cận ngang là tỉ số hai hệ số bậc cao nhất của tử và mẫu. + Det (P(x)) = Det(Q(x)) + 1: Không có tiệm cận ngang; Tiệm cận xiên được xác định bằng cách phân tích hàm số thành dạng: f(x) = ax + b + với thì y = ax + b là tiệm cận xiên. Ví dụ 1. Tìm các tiệm cận của các hàm số: Hướng dẫn a. Ta thấy nên đường thẳng x= 2 là tiệm cận đứng. Vì nên y = 2 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số. b. + . Nên x = 3 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số. + . Ta thấy Vậy y = x+ 2 là tiệm cân xiên của đồ thị hàm số. c. Ta thấy Nên x = 1 là đường tiệm cận đứng. + . Nên x = -1 là tiệm cận đứng. + . Nên y = 0 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số. Dạng 2. Tiệm cận của hàm vô tỉ Phương pháp Ta phân tích Với khi đó có tiệm cận xiên bên phải Với khi đó có tiệm cận xiên bên tr ái 8
  9. 9
  10. 10
  11. - 0 + x 2 y' - 0 + 0 - + 3 y - -1 – 2008) 11
  12. Bµi 2 (TN THPT- lÇn 2 – 2008) Bài 3 (TNTHPT - 2007) Cho hàm số y= x 3 3 x 2 có đồ thị là (C) . a/ Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số . b/ Viết phương trình tiếp tuyến tại điểm A(2 ;4) . Bài 4 (TNTHPT - 2006) Cho hàm số y= x 3 3 x 2 có đồ thị (C) . a/ Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số . b/ Dựa vào đồ thị biện luận số nghiệm phương trình : x 3 3 x 2 -m=0 . Bài 5 (TNTHPT – 2004- PB) Cho hàm số y= x 3 6 x 2 9 x có đồ thị là (C) . a/ Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số . b/ Viết phương trình tiếp tuyến tại điểm . 2 c/ Với giá trị nào của m thì đường thẳng y=x+m -m đi qua trung điểm của đoạn thẳng nối cực đại vào cực tiểu . Bài 6 (TNTHPT – 2004 - KPB) Cho hàm số y= x 3 3mx 2 4m3 . a/ Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số khi m=1 . b/ Viết phương trình tiếp tuyến tại điểm có hoành độ x=1 . Bµi 7 (§H- A- 2002) Bµi 8 (C§ SP MGTW- 2004) Bµi 9 (§H-B- 2007) Bµi 10 (§H - D - 2004) 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. HỌ ĐƯỜNG CONG BÀI TOÁN TỔNG QUÁT: Cho họ đường cong (C m ) : y f ( x, m) ( m là tham số ) Biện luận theo m số đường cong của họ (C m ) đi qua điểm M 0 ( x0 ; y 0 ) cho trước. PHƯƠNG PHÁP GIẢI: Ta có : Họ đường cong (C m ) đi qua điểm M 0 ( x0 ; y 0 ) y 0 f ( x 0 , m) (1) Xem (1) là phương trình theo ẩn m. Tùy theo số nghiệm của phương trình (1) ta suy ra số đường cong của họ (Cm) đi qua M0 Cụ thể: Nếu phương trình (1) có n nghiệm phân biệt thì có n đường cong của họ (Cm) đi qua M0 Nếu phương trình (1) vô nghiệm thì mọi đường cong của họ (Cm) đều không đi qua M0 Nếu phương trình (1) nghiệm đúng với mọi m thì mọi đường cong của họ (Cm) đều đi qua M0 Trong trường hợp này ta nói rằng M0 là điểm cố định của họ đường cong (C m ) D¹ng 1: TÌM ĐIỂM CỐ ĐỊNH CỦA HỌ ĐƯỜNG CONG BÀI TOÁN TỔNG QUÁT: Cho họ đường cong (C m ) : y f ( x, m) ( m là tham số ) Tìm điểm cố định của họ đường cong (Cm) PHƯƠNG PHÁP GIẢI Bước 1: Gọi M 0 ( x0 ; y 0 ) là điểm cố định (nếu có) mà họ (Cm) đi qua. Khi đó phương trình: y 0 f ( x0 , m) nghiệm đúng m (1) Bước 2: Biến đổi phương trình (1) về một trong các dạng sau: Dạng 1: Am B 0 m Dạng 2: Am 2 Bm C 0 m A 0 Áp dụng định lý: Am B 0 m (2) B 0 A 0 2 Am Bm C 0 m B 0 (3) C 0 Bước 3: Giải hệ (2) hoặc (3) ta sẽ tìm được ( x0 ; y 0 ) Bµi tËp 16
  17. y0 f ( x 0 , m) v 17
  18. CHUYÊN ĐỀ : PHƯƠNG PHÁP GIẢI PHƯƠNG TRÌNH VÔ TỈ I. PHƯƠNG PHÁP BIẾN ĐỔI TƯƠNG ĐƯƠNG 1. Bình phương 2 vế của phương trình a) Phương pháp Thông thường nếu ta gặp phương trình dạng : A B C D , ta thường bình phương 2 vế , điều đó đôi khi lại gặp khó khăn hãy giải ví dụ sau 3 3 3 3 3 A B C A B 3 3 A.B A B C và ta sử dụng phép thế : 3 A 3 B C ta được phương trình : A B 3 3 A.B.C C b) Ví dụ Bài 1. Giải phương trình sau : x 3 3x 1 2 x 2x 2 Giải: Đk x 0 Bình phương 2 vế không âm của phương trình ta được:1 x 3 3x 1 x 2 x 2 x 1 , để giải phương trình này dĩ nhiên là không khó nhưng hơi phức tạp một chút . Phương trình giải sẽ rất đơn giản nếu ta chuyển vế phương trình : 3x 1 2x 2 4x x 3 2 2 Bình phương hai vế ta có : 6x 8x 2 4x 12 x x 1 Thử lại x=1 thỏa Nhận xét : Nếu phương trình : f x g x h x k x Mà có : f x h x g x k x , thì ta biến đổi phương trình về dạng : f x h x k x g x sau đó bình phương ,giải phương trình hệ quả Bài 2. Giải phương trình sau : x3 1 x 1 x2 x 1 x 3 x 3 Giải: Điều kiện : x 1 Bình phương 2 vế phương trình ? Nếu chuyển vế thì chuyển như thế nào? x3 1 Ta có nhận xét : . x 3 x2 x 1. x 1 , từ nhận xét này ta có lời giải như sau : x 3 x3 1 (2) x 3 x2 x 1 x 1 x 3 x3 1 x 1 3 Bình phương 2 vế ta được: x2 x 1 x2 2x 2 0 x 3 x 1 3 Thử lại : x 1 3, x 1 3 l nghiệm Qua lời giải trên ta có nhận xét : Nếu phương trình : f x g x h x k x Mà có : f x .h x k x .g x thì ta biến đổi f x h x k x g x 2. Trục căn thức 2.1. Trục căn thức để xuất hiện nhân tử chung a) Phương pháp Một số phương trình vô tỉ ta có thể nhẩm được nghiệm x0 như vậy phương trình luôn đưa về được dạng tích x x0 A x 0 ta có thể giải phương trình A x 0 hoặc chứng minh A x 0 vô nghiệm , chú ý điều kiện của nghiệm của phương trình để ta có thể đánh gía A x 0 vô nghiệm 18
  19. b) Ví dụ Bài 1 . Giải phương trình sau : 3x 2 5 x 1 x2 2 3 x2 x 1 x 2 3x 4 Giải: Ta nhận thấy : 3 x 2 5x 1 3x 2 3x 3 2 x 2 v x2 2 x 2 3x 4 3 x 2 2x 4 3x 6 Ta có thể trục căn thức 2 vế : 3x 2 5 x 1 3 x2 x 1 x2 2 x 2 3x 4 Dể dàng nhận thấy x=2 là nghiệm duy nhất của phương trình . Bài 2. Giải phương trình sau (OLYMPIC 30/4 đề nghị) : x 2 12 5 3 x x2 5 5 Giải: Để phương trình có nghiệm thì : x 2 12 x2 5 3x 5 0 x 3 Ta nhận thấy : x=2 là nghiệm của phương trình , như vậy phương trình có thể phân tích về dạng x 2 A x 0 , để thực hiện được điều đó ta phải nhóm , tách như sau : 2 2 x2 4 x2 4 x 12 4 3x 6 x 5 3 3 x 2 2 2 x 12 4 x 5 3 x 2 x 1 x 2 3 0 x 2 2 2 x 12 4 x 5 3 x 2 x 2 5 Dễ dàng chứng minh được : 3 0, x x 2 12 4 x2 5 3 3 Bài 3. Giải phương trình : 3 x 2 1 x x3 1 Giải :Đk x 3 2 Nhận thấy x=3 là nghiệm của phương trình , nên ta biến đổi phương trình 3 2 3 x 3 x 3 x 2 3x 9 x 1 2 x 3 x 2 5 x 3 1 2 3 x2 1 2 3 x2 1 4 x3 2 5 x 3 x 3 x 2 3x 9 Ta chứng minh : 1 1 2 2 2 3 x2 1 2 3 x2 1 4 3 x2 1 1 3 x3 2 5 Vậy pt có nghiệm duy nhất x=3 2.2. Đưa về “hệ tạm “ a) Phương pháp Nếu phương trình vô tỉ có dạng A B C , mà : A B C ở dây C có thể là hàng số ,có thể là biểu thức của x . Ta có thể giải như sau : A B A B C C A B , khi đĩ ta có hệ: 2 A C A B A B b) Ví dụ Bài 4. Giải phương trình sau : 2 x 2 x 9 2x2 x 1 x 4 Giải: Ta thấy : 2 x 2 x 9 2 x2 x 1 2 x 4 x 4 không phải là nghiệm Xét x 4 2x 8 Trục căn thức ta có : x 4 2x2 x 9 2x2 x 1 2 2 2 2x x 9 2x x 1 19
  20. x 0 2x2 x 9 2x2 x 1 2 2 Vậy ta có hệ: 2 2x x 9 x 6 8 2x2 x 9 2x2 x 1 x 4 x 7 8 Thử lại thỏa; vậy phương trình có 2 nghiệm : x=0 v x= 7 Bài 5. Giải phương trình : 2x2 x 1 x 2 x 1 3x Ta thấy : 2 x 2 x 1 x 2 x 1 x 2 2 x , như vậy không thỏa mãn điều kiện trên. 1 Ta có thể chia cả hai vế cho x và đặt t thì bài toán trở nên đơn giản hơn x Bài tập đề nghị Giải các phương trình sau : x 2 3x 1 x 3 x2 1 3 x2 1 3x 3 2 3x 2 4 3 10 3 x x 2 (HSG Toàn Quốc 2 x 2 11x 21 3 3 4 x 4 0 (OLYMPIC 30/4-2007) 2002) 2x2 1 x 2 3x 2 2x2 2x 3 x2 x 2 2 2 x 5 x x 2 x 10 x 2 x 2 16 x 18 x2 1 2x 4 2 2 3 x2 4 x 1 2x 3 x 15 3x 2 x 8 3. Phương trình biến đổi về tích Sử dụng đẳng thức u v 1 uv u 1 v 1 0 au bv ab vu u b v a 0 A2 B2 Bài 1. Giải phương trình : 3 x 1 x 2 1 3 3 x 2 3x 2 3 3 x 0 Giải: pt x 1 1 x 2 1 0 x 1 Bi 2. Giải phương trình : 3 x 1 3 x2 3 x 3 x2 x Giải: + x 0 , không phải là nghiệm x 1 3 3 x 1 3 + x 0 , ta chia hai vế cho x: 3 x 1 x 1 3 1 x 1 0 x 1 x x Bài 3. Giải phương trình: x 3 2x x 1 2x x 2 4x 3 Giải: dk : x 1 x 1 pt x 3 2x x 1 1 0 x 0 4x Bài 4. Giải phương trình : x 3 4 x x 3 Giải: Đk: x 0 2 4x 4x 4x Chia cả hai vế cho x 3:1 2 1 0 x 1 x 3 x 3 x 3 Dùng hằng đẳng thức 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản