CYTOKINE (Kỳ 9)

Chia sẻ: super_doctor

Vai trò hoạt hoá các tế bào lympho của cytokine Các tế bào lympho T và B chưa chín, hay các tế bào lympho nghỉ ngơi, là các tế bào còn đang ở giai đoạn G0 của chu trình tế bào và không nằm trong vòng tuần hoàn. Sự hoạt hoá đưa tế bào ở giai đoạn nghỉ ngơi vào chu trình tế bào, trải qua giai đoạn G1 để vào pha gian kỳ (pha S), trong giai đoạn này ADN được nhân lên. Quá trình chuyển từ giai đoạn G1 đến pha S đóng một vai trò cực...

Nội dung Text: CYTOKINE (Kỳ 9)

CYTOKINE

(Kỳ 9)

Vai trò hoạt hoá các tế bào lympho của cytokine


Các tế bào lympho T và B chưa chín, hay các tế bào lympho nghỉ ngơi, là

các tế bào còn đang ở giai đoạn G0 của chu trình tế bào và không nằm trong vòng

tuần hoàn. Sự hoạt hoá đưa tế bào ở giai đoạn nghỉ ngơi vào chu trình tế bào, trải

qua giai đoạn G1 để vào pha gian kỳ (pha S), trong giai đoạn này ADN được nhân

lên. Quá trình chuyển từ giai đoạn G1 đến pha S đóng một vai trò cực kỳ quan

trọng trong chu trình tế bào. Khi một tế bào đã đạt đến pha S nó hoàn thành chu

trình tế bào, chuyển qua giai đoạn G2 và vào thời kỳ phân bào (M). Sau khi phân

tích các dữ kiện liên quan đến quá trình tiến triển của các tế bào lympho từ giai

đoạn G0 đến pha S Ken Ichi Arai đã nhận thấy một số điểm tương đồng với các dữ

kiện ở các nguyên bào sợi. Có hai loại tín hiệu phát triển hoạt động ở các giai

đoạn khác nhau để đưa một tế bào nguyên bào sợi tiến triển từ G1 đến S. Ðầu tiên

yếu tố phát triển có nguồn gốc tiểu cầu (PDGF) chuyển đến nguyên bào sợi một

tín hiệu mở đường (competence signal), tín hiệu này chuyển tế bào từ giai đoạn

G1 sớm sang giai đoạn G1 muộn và tạo cho tế bào khả năng thu nhận tín hiệu tiếp
theo. Vào thời điểm này yếu tố tăng trưởng dạng insulin (insulin like factor - IGF)

và yếu tố tăng trưởng biểu bì (EGF) tác động trên các nguyên bào sợi như là các

tín hiệu thúc đẩy (progression signals) để đưa tế bào từ giai đoạn G1 vào pha S.

Quá trình hoạt hoá các lympho bào B và T cũng diễn ra theo trình tự như vậy,

bằng các tín hiệu sớm đẩy các tế bào nghỉ ngơi từ G0 sang G1 sớm và tạo cho tế

bào khả năng thu nhận các tín hiệu thúc đẩy tiếp theo. Các tín hiệu này có tác

dụng đưa tế bào từ giai đoạn G1 vào pha S và cuối cùng là vào giai đoạn phân

chia và biệt hoá.


Sự hoạt hoá các lympho T


Người ta cho rằng quá trình hoạt hoá các tế bào T nghỉ ngơi từ giai đoạn

G0 để vào giai đoạn G1 sớm đòi hỏi phải có hai tín hiệu mở đường. Tín hiệu thứ

nhất đến từ quá trình tương tác giữa phức hợp kháng nguyên-phân tử hoà hợp mô

với thụ thể của tế bào T và tín hiệu thứ hai từ tế bào phụ trợ dưới dạng chất đồng

kích thích IL-1 (hình 11.8). Các sự kiện này truyền một tín hiệu qua màng nguyên

sinh chất dẫn đến sự phiên mã của một số gene trong đó có các gene mã hoá IL-2

và thụ thể dành cho IL-2. Người ta cho rằng hậu quả của việc gắn IL-2 vào thụ thể

của nó đóng vai trò như là một tín hiệu thúc đẩy đẩy tế bào từ giai đoạn G1 vào

pha S. Có một ý kiến suy đoán rằng sự tương tác của IL-2 và thụ thể của nó đóng

một vai trò quan trọng trong việc cho phép tế bào T bước vào giai đoạn hoạt hoá

của quá trình biệt hoá bởi vì sự xuất hiện của IL-2 vào phút thứ 45 và của thụ thể
dành cho IL-2 sau 2 giờ song song với khoảng thời gian 2 giờ cần thiết cho việc

hoạt hoá một tế bào T.


Các hiện tượng hoá sinh liên quan đến quá trình hoạt hoá đã được nghiên

cứu bằng phương pháp sử dụng một dòng tế bào T ung thư mà dòng tế bào này

đáp ứng với một tín hiệu truyền qua thụ thể của tế bào T và tín hiệu đồng kích

thích IL-1 để tạo ra IL-2. Ðể đơn giản hoá hệ thống này có thể thay thế các tín

hiệu là thụ thể của tế bào T và IL-1 bằng các tác nhân khác. Có thể thay tương tác

của phức hợp kháng nguyên-phân tử hoà hợp mô với thụ thể trên tế bào T bằng

các chất gây phân bào như PHA hoặc Con A hoặc cũng có thể thay bằng kháng

thể kháng CD3. Tín hiệu đồng kích thích IL-1 có thể thay bằng các tác nhân hoạt

hoá protein kinase C như phorbol myristate acetate (PMA). Hệ thống này cho thấy

rằng hai tín hiệu mở đường có vẻ như hoạt hoá hai con đường hoạt hoá hoá sinh

theo kiểu hiệp đồng với nhau, một liên quan đến quá trình thuỷ phân của

phospatidylinositol dẫn đến tăng lượng canxi nội bào và con đường kia liên quan

đến sự hoạt hoá protein kinase C (hình 10.9).


Trong vòng 15 phút thu nhận các tín hiệu phát triển đủ mạnh, tế bào T bắt

đầu phiên mã một số gene trong đó có các gene mã hoá protein liên kết ADN.

Người ta đã xác định thấy sản phẩm của gene sinh ung thư tế bào c-fos trong vòng

15 phút; ở phút thư 30 thì một sản phẩm của gene sinh ung thư khác đó là c-myc

cũng được xác định cùng với một số protein liên kết ADN khác như NFAT-1 và

NF-(B (bảng 11.6).
NFAT-1, NF-(B và c-fos mỗi chất đều cho thấy là chúng gắn vào phần khởi

đầu của gene mã hoá IL-2 làm tăng quá trình phiên mã của gene này trong vòng

45 phút đầu sau khi hoạt hoá. Hai giờ sau khi hoạt hoá tế bào T bước vào trạng

thái hoạt hoá tăng sinh.


Thật thú vị là khoảng thời gian tế bào nằm trong trạng thái này song song

với sự bộc lộ của các thụ thể dành cho IL-2 và điều này cho thấy rằng mối tương

tác giữa IL-2 và thụ thể của nó đóng vai trò như là yếu tố thúc đẩy để đẩy tế bào từ

giai đoạn G1 vào pha S của chu trình tế bào và vì thế buộc tế bào phải hoạt hoá.


Cần phải có hai tín hiệu mở đường, một từ tương tác giữa phức hợp kháng

nguyên-phân tử hoà hợp mô với thụ thể của tế bào T và tín hiệu kia là tín hiệu

đồng kích thích IL-1, là vì cần phải có hai protein phản ứng liên kết ADN để hoạt

hoá tế bào T.


Khi một tế bào T đã được hoạt hoá nó bắt đầu sản xuất và chế tiết các

cytokine khác nhau có các chức năng hoạt động khác nhau (bảng 11.6). Sự bộc lộ

của các gene mã hoá cytokine hình như được điều hoà bởi các cơ chế phức tạp mà

cho đến nay vẫn chưa được sáng tỏ.


Người ta mới chỉ biết chút ít về cơ chế mà nhờ đó các yếu tố màng tế bào

liên quan đến quá trình hoạt hoá tạo ra các biến đổi về phân lớp tế bào trường diễn

tương ứng với các tiểu quần thể tế bào T khác nhau.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản