Đề án "Quản lý dự án đầu tư xây dựng Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam""

Chia sẻ: nhattruong

CSHT GTVT đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của một nước. Nó là điều kiện tiền đề cho việc phát triển kinh tế và thu hút các nguồn vốn đầu tư vào trong nước. Ở Việt nam những năm qua do sự quan tâm và chỉ đạo của chính phủ, hoạt động đầu tư xây dựng CSHT GTVT đã đạt được một số thành tựu nhất định tuy nhiên bên cạnh đó vẫn tồn tại một số hạn chế, bất cập đặc biệt là vấn đề thất thoát lãng phí, Một nguyên nhân...

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Đề án "Quản lý dự án đầu tư xây dựng Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam""

Đề án

"Quản lý dự án đầu tư
xây dựng cở hạ tầng
GTVT ở VN"
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM


Chương I
LÝ LUẬN CHUNG

I. TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN
1. Tổng quan về dự án đầu tư:
1.1. Khái niệm về dự án
Có rất nhiều cách định nghĩa dự án. Tùy thuộc theo mục đích mà nhấn mạnh
một khía cạnh nào đó.
Trên phương diện phát triển, có hai cách hiểu về dự án: Cách hiểu “tĩnh” và
cách hiểu “động”. Theo cách hiểu “tĩnh” thì dự án là hình tượng về một tình
huống (một trạng thái) mà ta muốn đạt tới. Theo cách hiểu thứ hai: “ Dự án là một
lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương
pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thực
thể mới”.
Trên phương diện quản lý: “Dự án là những nỗ lực có thời hạn nhằm tạo ra
một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất”.
Định nghĩa này nhấn mạnh hai đặc tính: (1) Nỗ lực tạm thời, nghĩa là mọi dự
án đầu tư đều có điểm bắt đầu và kết thúc xác định. Dự án kết thúc khi mục tiêu
của dự án đã đạt được hoặc dự án bị loại bỏ, (2) Sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất.
Sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất là sản phẩm hoặc dịch vụ khác biệt so với những
sản phẩm tương tự đã có hoặc dự án khác.
1.2. Đặc trưng cơ bản của dự án.
- Dự án có mục đích, kết quả xác định. Tất cả các dự án đều phải có kết quả
được xác định rõ. Kết quả này có thể là một tòa nhà, một dây chuyền sản xuất hiện
đại hay là chiến thắng của một chiến dịch vận động tranh cử vào một vị trí chính
trị. Mỗi dự án lại bao gồm một tập hợp nhiều nhiệm vụ cần được thực hiện. Mỗi
nhiệm vụ cụ thể lại có một kết quả riêng, độc lập. Tập hợp các kết quả cụ thể của
các nhiệm vụ hình thành nên kết quả chung của dự án. Nói cách khác, dự án là
một hệ thống phức tạp, được phân chia thành nhiều bộ phận, phân hệ khác nhau để
thực hiệnvà quản lý nhưng đều phải thống nhất đảm bảo các mục tiêu chung về
thời gian, chi phí và việc hoàn thành với chất lượng cao.
- Dự án có chu kì phát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn. Dự án là
một sự sáng tạo, giống như các thực thể sống, dự án cũng trải qua các giai đoạn:
hình thành, phát triển, có thời điểm bắt đầu, kết thúc… Dự án không kéo dài mãi
mãi. Mọi dự án đều có chu kì sống, nó bắt đầu khi một mong muốn hoặc một nhu

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 3
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

cầu của người yêu cầu và nếu mọi việc tốt đẹp nó sẽ được kết thúc sau khi bàn
giao cho người yêu cầu một sản phẩm hoặc dịch vụ như là một sự thỏa mãn cho
nhu cầu của họ.
Nguồn lực Thực hiện dự án




Xác định dự án & Kết thúc
chuẩn bị đầu tư




Giai đoạn
Hình 1.1. Mô hình chu kì dự án của một dự án đầu tư
Theo mô hình này: mức độ sử dụng các nguồn lực (vật tư, máy móc thiết bị…)
tăng dần và đạt cao nhất ở giai đoạn thực hiện dự án, nó tỷ lệ với chi phí của dự
án.
Chu kì sống của dự án được coi là biến động vì nó diễn ra theo các giai đoạn
rất khác nhau, chúng được phân biệt bằng bản chất các hoạt động của chúng cũng
như bằng số lượng và loại nguồn lực mà chúng đòi hỏi. Ví dụ: với các dự án đầu
tư xây dựng CSHT GTVT giai đoạn xác định dự án và chuẩn bị đầu tư cần các nhà
dự báo, lập quy hoạch, họ có các phiếu giao việc hoặc hợp đồng lập một quy
hoạch tổng thể giao thông vận tải vùng hoặc quy hoạch chi tiết giao thông vận tải
chuyên ngành. Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: trước hết cần các tư vấn thiết kế, chuyên
gia dự báo, chuyên gia phân tích kinh tế - xã hội… Còn giai đoạn thực hiện dự án
đòi hỏi các nhà kế hoạch phải xây dựng kế hoạch chi tiết để thực hiện dự án, các
nhà thiết kế kỹ thuật và một số lượng lớn các nguồn lực đặc biệt là vật tư thiết bị.
- Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo (mới lạ). Khác với
quá trình sản xuất liên tục và gián đoạn, kết quả của dự án không phải là sản phẩm
sản xuất hàng loạt, mà có tính khác biệt cao. Sản phẩm và dịch vụ do dự án đem
lại là duy nhất, hầu như không lặp lại như Kim tự tháp Ai Cập hay đê chắn lũ
Sông Thames ở London. Tuy nhiên, ở nhiều dự án khác, tính duy nhất ít rõ ràng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 4
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

hơn và dễ bị che đậy bởi tính tương tự giữa chúng. Nhưng điều khẳng định là
chúng vẫn có thiết kế khác nhau, vị trí khác nhau, khách hàng khác… Điều ấy
cũng tạo nên nét duy nhất, độc đáo, mới lạ của dự án.
- Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phận
quản lý chức năng với quản lý dự án. Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều
bên hữu quan như chủ đầu tư, người hưởng thụ dự án, các nhà tư vấn, nhà thầu,
các cơ quan quản lý nhà nước… Tùy theo tính chất của dự án và yêu cầu của chủ
đầu tư mà sự tham gia của các thành phần trên cũng khác nhau. Giữa các bộ phận
quản lý chức năng và bộ phận quản lý dự án thường xuyên có quan hệ với nhau và
cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ nhưng mức độ tham gia của các bộ phận không
giống nhau. Tính chất này của dự án dẫn đến hai hậu quả nghiêm trọng: (1) không
dễ các bên tham gia có cùng quyền lợi, định hướng và mục tiêu; (2) khó khăn
trong việc quản lý, điều phối nguồn lực… Để thực hiện thành công mục tiêu của
dự án, các nhà quản lý dự án cần duy trì thường xuyên mối liên hệ với các bộ phận
quản lý khác.
- Môi trường hoạt động “va chạm”. Quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia
nhau cùng một nguồn lực khan hiếm của tổ chức. Dự án “cạnh tranh” lẫn nhau và
với các hoạt động tổ chức sản xuất khác về tiền vốn, nhân lực, thiết bị… Trong đó
có “hai thủ trưởng” nên không biết phải thực hiện mệnh lệnh của cấp trên trực tiếp
nào nếu hai lệnh lại mâu thuẫn nhau… Do đó, môi trường quản lý dự án có nhiều
quan hệ phức tạp nhưng năng động.
- Tính bất định và rủi ro cao. Hầu hết các dự án đòi hỏi quy mô tiền vốn, vật
tư và lao động rất lớn để thực hiên trong một khoảng thời gian nhất định. Mặt
khác, thời gian đầu tư và vận hành kéo dài nên các dự án đầu tư phát triển thường
có độ rủi ro cao. Tuy nhiên các dự án không chịu cùng một mức độ không chắc
chắn, nó phụ thuộc vào: Tầm cỡ của dự án, mức độ hao mòn của dự án, công nghệ
được sử dụng, mức độ đòi hỏi của các ràng buộc về chất lượng, thời gian, chi phí,
tính phức tạp và tính không thể dự báo được của môi trường dự án…
Ngoài các đặc trưng cơ bản trên, dự án còn có một số đặc trưng như:
+ Tính giới hạn về thời gian thực hiện.
+ Bị gò bó trong những ràng buộc nghiêm ngặt: yêu cầu về tính năng của
sản phẩm dịch vụ, yêu cầu về chức năng của công trình, các chỉ tiêu kỹ thuật, các
định mức về chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ, thời hạn bàn giao… Các ràng
buộc trên phụ thuộc vào bối cảnh của dự án.


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 5
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Bối cảnh dự án Ràng buộc ưu tiên
Bối cảnh khó khăn Chi phí dự án
Thỏa mãn kế hoạch đảm bảo sự phát Hiệu suất, chất lượng hoặc dịch vụ
triển của doanh nghiệp
Yêu cầu khẩn cấp, tẩm quan trọng Thời gian
của cạnh tranh
Tầm quan trọng của an toàn Tiêu chuẩn kỹ thuật
2. Quản lý dự án
Quá trình phát triển của quản lý dự án đã trải qua rất nhiều học thuyết và
trường phái khác nhau: Trường phái cổ điển (Thế kỉ 19) với học thuyết khoa học
(Gantt), học thuyết quản lý, trường phái quan hệ nhân văn với phép định lượng,
trường phái hiện đại....
Có hai lực lượng cơ bản thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của phương pháp
quản lý dự án là (1) nhu cầu ngày càng tăng về những hàng hóa và dịch vụ sản
xuất phức tạp, chất lượng cao trong khi khách hàng càng “khó tính”; (2) kiến thức
của con người (hiểu biết tự nhiên, xã hội, kinh tế, kỹ thuật…) ngày càng tăng.
Các phương pháp quản lý mới hiện nay:
- Quản lý chất lượng tổng thể (Total quality management)
- Đúng thời gian (Just in time)
- Kỹ thuật cạnh tranh (Comcurent engineering)
2.1. Khái niệm quản lý dự án
2.1.1. Khái niệm
Quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và
giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành
đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã
định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và
điều kiện tốt nhất cho phép.
Quản lý dự án bao gồm ba giai đoạn chủ yếu. Đó là việc lập kế hoạch, điều
phối thực hiện mà nội dung chủ yếu là quản lý tiến độ thời gian, chi phí và thực
hiện giám sát các công việc dự án nhằm đạt được những mục tiêu xác định.
Lập kế hoạch. Đây là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định công việc, dự tính
nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kế hoạch
hành động thống nhất, theo trình tự logic, có thể biểu diễn dưới dạng các sơ đồ hệ
thống hoặc theo các phương pháp lập kế hoạch truyền thống.



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 6
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Điều phối thực hiện. Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm tiền vốn,
lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thời gian.
Giai đoạn này chi tiết hóa thời gian, lập lịch trình cho từng công việc và toàn bộ
dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc), trên cơ sở đó, bố trí tiền vốn, nhân lực
và thiết bị phù hợp.
Giám sát là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tình hình
thực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất biện pháp giải quyết những vướng mắc
trong quá trình thực hiện. Cùng với hoạt động giám sát, công tác đánh giá dự án
giữa kỳ cuối và cuối kỳ cũng được thực hiện nhằm tổng kết rút kinh nghiệm, kiến
nghị các pha sau của dự án.
Các giai đoạn của quá trình quản lý dự án hình thành một chu trình năng động
từ việc lập kế hoạch đến điều phối thực hiện và giám sát, sau đó phản hồi cho việc
tái lập kế hoạch dự án như trình bày trong hình:
Lập kế hoạch
• Thiết lập mục tiêu
• Dự tính nguồn lực
• Xây dựng kế hoạch


Giám sát Điều phối thực hiện
• Đo lường kết quả • Bố trí tiến độ thời gian
• So sánh với mục tiêu • Phân phối nguồn lực
• Báo cáo • Phối hợp các hoạt động
• Giải quyết các vấn đề • Khuyến khích động viên



Hình 1.2. Chu trình quản lý dự án
2.1.2. Mục tiêu của quản lý dự án
Mục tiêu cơ bản của quản lý dự án nói chung là hoàn thành các công viẹc dự
án theo đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sách được duyệt
và theo tiến độ thời gian cho phép. Về mặt toán học, ba mục tiêu này liên quan
chặt chẽ với nhau và có thể biểu diễn theo công thưc sau:
C = f(P, T, S)
Trong đó: C: chi phí
P: mức độ hoàn thành công việc (kết quả)
T: yếu tố thời gian
S: phạm vi dự án

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 7
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Phương trình trên cho thấy, chi phí là một hàm của các yếu tố: mức độ hoàn
thành công việc, thời gian thực hiện và phạm vi dự án. Nói chung, chi phí của dự
án tăng lên khi chất lượng hoàn thiện công việc tốt hơn, thời gian kéo dài thêm và
phạm vi dự án được mở rộng. Nếu thời gian thực hiện dự án bị kéo dài, gặp trường
hợp giá nguyên vật liệu tăng cao sẽ phát sinh tăng chi phí một số khoản mục
nguyên vật liệu. Mặt khác, thời gian kéo dài dẫn đến tình trạng làm việc kém hiệu
quả do công nhân mệt mỏi, do chờ đợi và thời gian máy chết tăng theo… làm phát
sinh tăng một số khoản mục chi phí. Thời gian thực hiện dự án kéo dài, chi phí lãi
vay ngân hàng, chi phí gián tiếp cho bộ phận (chi phí hoạt động của văn phòng dự
án) tăng theo thời gian và nhiều trường hợp, phát sinh tăng khoản tiền phạt do
không hoàn thành đúng tiến độ ghi trong hợp đồng.
Ba yếu tố: thời gian, chi phí và mức độ hoàn thiện công việc có quan hệ chặt
chẽ với nhau. Tầm quan trọng của từng mục tiêu có thể khác nhau giữa các dự án,
giữa các thời kỳ đối với cùng một dự án, nhưng nói chung, đạt được kết quả tốt
đối với mục tiêu này thường phải “hy sinh” một hoặc hai mục tiêu kia. Trong quá
trình quản lý dự án thường diễn ra hoạt động đánh đổi mục tiêu. Đánh đổi mục
tiêu dự án là việc hy sinh một mục tiêu nào đó để thực hiện tốt hơn mục tiêu kia
trong điều kiện thời gian và không gian cho phép, nhằm thực hiện tốt nhất tất cả
các mục tiêu dài hạn của quá trình quản lý dự án. Nếu công việc dự án diễn ra
theo đúng kế hoạch thì không phải đánh đổi mục tiêu. Tuy nhiên, kế hoạch thực
thi công việc dự án thường có những thay đổi do nhiều nguyên nhân khách quan
và chủ quan khác nhau nên đánh đổi là một kỹ năng quan trọng của nhà quản lý
dự án. Việc đánh đổi mục tiêu diễn ra trong suốt quá trình quản lý, từ khi bắt đầu
đến khi kết thúc dự án. Ở mỗi giai đoạn của quá trình quản lý dự án, có thể một
mục tiêu nào đó trở thành yếu tố quan trọng nhất cần phải tuân thủ, trong khi các
mục tiêu khác có thể thay đổi, do đó, việc đánh đổi mục tiêu đều có ảnh hưởng
đến kết quả thực hiện các mục tiêu khác.
Đánh đổi mục tiêu phải luôn dựa trên các điều kiện hay các ràng buộc nhất
định. Bảng 1 trình bày các tình huống đánh đổi. Tình huống A và B là những tình
huống đánh đổi thường gặp trong quản lý dự án. Theo tình huống A, tại một thời
điểm chỉ có một trong ba mục tiêu cố định, trong tình huống B, có hai mục tiêu cố
định còn các mục tiêu khác thay đổi. Tình huống C là trường hợp tuyệt đối. Cả ba
mục tiêu đều cố định nên không thể đánh đổi hoặc cả ba mục tiêu cùng thay đổi
nên cũng không cần phải đánh đổi.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 8
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Loại tình Ký hiệu Thời gian Chi phí Hoàn thiện
huống
A1 Cố định Thay đổi Thay đổi
A A2 Thay đổi Cố định Cố định
A3 Thay đổi Thay đổi Cố định
B1 Cố định Cố định Thay đổi
B B2 Cố định Thay đổi Cố định
B3 Thay đổi Cố định Cố định
C C1 Cố định Cố định Cố định
C2 Thay đổi Thay đổi Thay đổi
Bảng 1: Các tình huống đánh đổi
Trong quá trình quản lý dự án, các nhà quản lý mong muốn đạt được một cách
tốt nhất tất cả các mục tiêu đặt ra. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản. Dù phải
đánh đổi hay không đánh đổi mục tiêu, các nhà quản lý hy vọng đạt được sự kết
hợp tốt nhất giữa các mục tiêu của quản lý dự án như thể hiện trong hình 1.3.

Kết quả


Kết quả
mong muốn Mục tiêu
cộng hợp

Chi phí

Chi phí
Thời gian cho phép
cho phép

Thời gian


Hình 1.3. Mối quan hệ giữa ba mục tiêu: thời gian, chi phí và kết quả
2.1.3. Đặc điểm của quản lý dự án
- Tổ chức quản lý dự án là một tổ chức tạm thời. Tổ chức quản lý dự án được
hình thành để phục vụ dự án trong một thời gian hữu hạn. Trong thời gian tồn tại
dự án, nhà quản lý dự án thường hoạt động độc lập với các phòng ban chức năng.
Sau khi kết thúc dự án, cần phải tiến hành phân công lại lao động, bố trí lại máy
móc thiết bị.
- Quan hệ giữa chuyên viên quản lý dự án với phòng chức năng trong tổ chức.
Công việc của dự án đòi hỏi có sự tham gia của nhiều phòng chức năng. Người
đứng đầu dự án và những người tham gia quản lý dự án, là những người có trách


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 9
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

nhiệm phối hợp mọi nguồn lực, mọi người từ các phòng chuyên môn nhằm thực
hiện thắng lợi mục tiêu của dự án. Tuy nhiên, giữa họ thường nảy sinh mâu thuẫn
về vấn đề nhân sự, chi phí, thời gian và mức độ thỏa mãn các yêu cầu kỹ thuật.
2.1.4. Một số điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý dự án với quản lý quá trình
sản xuất liên tục của doanh nghiệp
Quản lý rủi ro một cách thường xuyên. Quản lý dự án thường phải đối phó với
nhiều rủi ro có độ bất định cao trong công tác lập kế hoạch, dự tính chi phí, dự
đoán sự thay đổi công nghê, sự thay đổi cơ cấu tổ chức… Do vậy, quản lý dự án
nhất thiết phải đặc biệt chú trong công tác quản lý rủi ro, cần xây dựng các kế
hoạch, triển khai thường xuyên các biện pháp phòng chống rủi ro.
Quản lý sự thay đổi. Đối với quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh thường
xuyên của doanh nghiệp, các nhà quản lý thường nhìn vào mục tiêu lâu dài của tổ
chức để áp dụng các phương pháp, kỹ năng quản lý phù hợp. Ngược lại, trong
quản lý dự án, vấn đề được đặc biệt quan tầm là quản lý thời gian và quản lý sự
thay đổi. Môi trường của dự án là môi trường biến động do ảnh hưởng của nhiều
nhân tố. Quản lý tốt sự thay đổi góp phần thực hiện tốt mục tiêu của dự án.
Quản lý nhân sự. Chức năng tổ chức giữ vị trí quan trọng trong quản lý dự án.
Lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp sẽ có tác dụng phân rõ trách nhiệm và quyền
lực trong quản lý dự án, do đó, đảm bảo thực hiện thành công dự án. Ngoài ra, giải
quyết vấn đề “hậu dự án” cũng là điểm khác biết giữa hai lĩnh vực quản lý.
Quá trình quản lý sản xuất theo dòng Quản lý dự án
• Nhiệm vụ có tính lặp lại, liên tục • Nhiệm vụ không có tính lặp lại, liên tục mà
có tính chất mới mẻ
• Tỷ lệ sử dụng nguồn lực thấp • Tỷ lệ sử dụng nguồn lực cao
• Một khối lượng lớn hàng hóa dịch vụ được • Tập trung vào một loại hay một số lượng
sản xuất trong một thời kỳ (sản xuất hàng nhất định hàng hóa hoặc dich vụ (sản xuất
loạt) đơn chiếc)
• Thời gian tồn tại của các công ty, doanh • Thời gian tồn tại của dự án có giới hạn
nghiệp lâu dài
• Các số liệu thống kê sẵn có và hữu ích đối • Các số liệu thống kê ít có nên không được
với việc ra quyết định dùng nhiều trong các quyết định về dự án
• Không quá tốn kém khi chuộc lại lỗi lầm • Phải trả giá đắt cho các quyết định sai lầm
• Tổ chức theo tổ nhóm là hình thức phổ biến • Nhân sự mới cho mỗi dự án
• Trách nhiệm rõ ràng và được điều chỉnh qua • Phân chia trách nhiệm thay đổi tùy thuộc
thời gian vào tính chất của từng dự án
• Môi trường làm việc tương đối ổn định • Môi trường làm việc thường xuyên thay đổi


Hình 1.4. Những khác nhau cơ bản giữa quản lý sản xuất theo dòng và
hoạt động phát triển dự án


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 10
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2. Nội dung của quản lý dự án
Quản lý dự án


Lập kế hoạch tổng quan Quản lý phạm vi Quản lý thời gian
• Lập kế hoạch • Xác định phạm vi • Xác định công
• Thực hiện kế hoạch • Lập kế hoạch việc
• Quản lý những thay • Quản lý thay đổi • Dự tính thời gian
đổi phạm vi • Quản lý tiến độ



Quản lý chi phí Quản lý chất lượng Quản lý nhân lực
• Lập kế hoạch nguồn • Lập kế hoạch chất • Lập kế hoạch nhân
lực lượng lực, tiền lương
• Tính toán chi phí • Đảm bảo chất lượng • Tuyển dụng, đào
• Lập dự toán • Quản lý chất lượng tạo
• Quản lý chi phí • Phát triển nhóm


Quản lý thông tin Quản lý hoạt động Quản lý rủi ro dự án
• Lập kế hoạch quản lý cung ứng, mua bán • Xác định rủi ro
thông tin • Kế hoạch cung ứng • Đánh giá rủi ro
• Xây dựng kênh và • Lựa chọn nhà thầu, • Xây dựng chương
phan phối thông tin tổ chức đấu thầu trình quản lý rủi ro
• Báo cáo tiến độ • Quản lý hợp đồng, đầu tư
tiến độ cung ứng

2.2.1. Quản lý kế hoạch dự án
Là một bộ phận của quản lý dự án, nó bao gồm các quy trình cần thiết để đảm
bảo rằng các thành phần khác nhau của dự án được phối hợp hoàn toàn thích đáng.
Nó đảm bảo dung hòa giữa các mục tiêu ( xung đột lẫn nhau) của dự án và các lựa
chọn để thỏa mãn mong chờ của các bên liên quan đến dự án.
Để dự án hoàn thành thắng lợi, cũng cần tập trung vào quản lý hòa nhập giữa
các thành phần của dự án bao gồm các thành phần khác nhau của tổ chức dự án và
các thành phần khác nhau của chu kỳ dự án.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 11
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM


Quản lý sự hòa nhập


Phát triển kế hoạch Thực hiện kế hoạch dự án Kiểm soát toàn bộ sự thay đổi

1. Đầu vào 1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Đầu ra của kế hoạch khác - Kế hoạch dự án - Kế hoạch dự án
- Thông tin của các dự án - Tài liệu hỗ trợ - Báo cáo thực hiện
tương tự - Chiến lược tổ chức thực hiện - Yêu cầu thay đổi
- Chiến lược tổ chức thực dự án 2. Công cụ và kỹ thuật
hiện - Chương trình hành động - Hệ thống kiểm soát thay đổi
- Những yếu tố hạn chế 2. Công cụ và kỹ thuật - Quản lý giám sát
- Những giả định - Kỹ năng quản lý chugn - Đánh giá thực hiện
2. Công cụ, kỹ thuật -Kiến thức, kỹ năng và sản - Lập kế hoạch phụ trợ
- Phương pháp lập kế hoạch phẩm - Hệ thống thông tin dự án
dự án - Trình tự thực hiện các công 3. Đầu ra
- Kiến thức, kỹ năng của các việc dự án - Cập nhật kế hoạch dự án
bên liên quan - Các thủ tục về mặt tổ chức - Chương trình hành động
- Hệ thống thông tin quản lý 3. Đầu ra - Bài học kinh nghiệm
dự án - Kết quả công việc
3. Đầu ra - Những yêu cầu thay đổi
- Kế hoạch dự án
- Tài liệu hỗ trợ


2.2.2. Quản lý phạm vi dự án
Quản lý phạm vi dự án bao gồm các quy trình đòi hỏi để đảm bảo rằng dự án
bao gồm tất cả các công việc yêu cầu để hoàn thành dự án một cách xuất sắc.
- Phạm vi của sản phẩm: Các đặc tính và chức năng mà sản phẩm phải có.
- Phạm vi dự án: Các công việc phải làm để bàn giao sản phẩm có các đặc tính
và chức năng đã được xác định.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 12
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM


Quản lý phạm vi

Khởi đẩu Lập kế hoạch phạm vi Xác định phạm vi

1. Đầu vào 1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Mô tả sản phảm. - Mô tả sản phẩm. - Báo cáo về phạm vi dự án
- Hoạch định chiến lược. - Quyết định thực hiện dự án. - Những yếu tố hạn chế
- Tiêu chuẩn lựa chọn dự án. - Những yếu tố hạn chế. - Những giả định
- Thị trường của dự án. - Những giả định. - Đầu ra các kế hoạch khác
2. Công cụ và kỹ thuật 2. Công cụ và kỹ thuật - Các thông tin của dự án
- Phương pháp lựa chọn dự án - Phân tích sản phẩm. tương tự
- Đánh giá của chuyên gia. - Phân tích Chi phí/Lợi ích 2. Công cụ và kỹ thuật
3. Đầu ra - Lựa chọn các phương án - Cấu trúc phân chia dự án
- Quyết định thực hiện dự - Đánh giá của chuyên gia tương tự trước đây
án. 3. Đầu ra - Phương pháp phân chia dự
- Quyết định của giám đốc - Báo cáo về phạm vi của dự án
điều hành dự án. án. 3. Đầu ra
- Những yếu tố hạn chế. - Tài liệu hỗ trợ dự án. - Cấu trúc phân chia dự án
- Những giả định. - Kế hoạch quản lý phạm vi
dự án.



Kiểm tra phạm vi Kiểm tra sự thay đổi phạm vi

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Kết quả của công việc. - Cấu trúc phân chia dự án.
- Hồ sơ sản phẩm. - Những yêu cầu thay đổi, Báo cáo thực hiện
2. Công cụ kỹ thuật - Kế hoạch quản lý phạm vi.
- Thanh tra. 2. Công cụ kỹ thuật
3. Đẩu ra - Hệ thống quản lý những thay đổi về phạm vi của
- Chấp nhận chính thức. dự án.
- Đánh giá thực hiện.
- Lập kế hoạch phụ trợ.
3. Đầu ra
- Những thay đổi về phạm vi của dự án.
- Chương trình hoạt động .
- Bài học kinh nghiệm.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 13
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.3. Quản lý thời gian
Quản lý thời gian bao gồm các quy trình cần thiết để đảm bảo dự án hoàn
thành đúng lúc.
Quản lý thời gian

Xác định các hoạt động Sắp xếp các hoạt động Ước tính thời gian thực hiện
hoạt động
1. Đầu vào 1. Đầu vào
-Cấu trúc phân chia dự án - Danh sách hoạt động. 1. Đầu vào
-Báo cáo về phạm vi của dự - Mô tả sản phẩm. - Danh sách hoạt động.
án. - Trình tự thực hiện công việc - Những giả định. Những yêu
-Các thông tin của dự án dự án bắt buộc. cầu về nguồn lực.
tương tự. - Các nhân tố tác động bên -Khả năng sẵn sàng các nguồn
- Những yếu tố ràng buộc. ngoài. lực.
những giả định. -Các yếu tố ràng buộc, giả -Thông tin của dự án trước.
2. Công cụ và kỹ thuật định 2. Công cụ và kỹ thuật
- Phân chia dự án. 2. Công cụ và kỹ thuật - Đánh giá của chuyên gia.
- WBS của một số dự án -Phương pháp sơ đồ mạng -Đánh giá tong thể. Phương
tương tự. nut (AON). pháp tính toán thời gian thực
3. Đầu ra -Phương pháp sơ đồ mạng hiện.
- Danh sách hoạt động. AOA. 3. Đầu ra
-Tính toán chi tiết hỗ trợ. 3. Đầu ra -Ứoc tính thời gian thực hiện
- Cập nhật cấu trúc phân -Biểu đồ mạng của dự án. hoạt động.
chia dự án. - Cập nhật danh mục hoạt -Cập nhật danh mục hoạt động
đông.



Xây dựng lịch làm việc Kiểm soát lịch trình dự án

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Sơ đồ mạng của dự án. - Lịch thực hiện dự án, Các báo cáo tiến
- Ước tính thời gian thực hiện từng công độ, yêu cầu thay đổi kế hoạch quản lý
việc, lịch chọn. thời gian.
- Yêu cầu về nguồn, Mô tả nguồn. 2. Công cụ và kỹ thuật
- Những yếu tố hạn chế, giả định. - Hệ thống kiểm soát những thay đổi
2. Công cụ và kỹ thuật lịch thực hiện công việc.
- Phân tích toán học, giảm thời gian thực - Cách tính độ sai lệch thời gian, phần
hiện dự án. mềm quản lý dự án.
- Phần mềm quản lý dự án. 3. Đầu ra
3. Đầu ra - Cập nhật lịch thực hiện công việc,
- Lịch thực hiện, Kế hoạch quản lý thời điều chỉnh các hoạt động
gian, Cập nhật các nguồn lực đòi hỏi. - Các bài học kinh nghiệm.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 14
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.4. Quản lý chi phí
Quản lý chi phí bào gồm các quy trình cần thiết để đảm bảo rằn dự án được
hoàn thành với kinh phí đã đựợc phê duyệt. Chi phí của dự án quyết định bởi chi
phí các nguồn cần thiết để hoàn thành tất cả các nhiệm vụ của dự án.
Quản lý chi phí

Lập kế hoạch nhân lực Ước tính chi phí

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Cấu trúc phân chia công việc. - Cấu trúc phân chia công việc
- Thông tin tương tự dự án trước. - Các nguồn đòi hỏi.
- Giới hạn phạm vi - Đơn giá, ước tính thời gian cho từng công
- Mô tả các nguồn lực đòi hỏi. việc.
- Chiến lược tổ chức thực hiện - Các thông tin từ các dự án tương tự,
2. Công cụ và kỹ thuật 2. Công cụ và kỹ thuật
- Đánh giá của chuyên gia - Công thức toán học
- Đề xuất nhiều phương án lựa chọn. - Phần mềm Exel
3. Đầu ra 3. Đầu ra
- Các nguồn lực đồi hỏi, số lượng - Ước tính chi phí
- Các tính toán chi tiết bổ trợ
- Kế hoạch quản lý chi phí



Dự thảo ngân sách Kiểm soát chi phí

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Ước tính chi phí. - Chi phí kế hoạch, Các báo cáo tài chính
- Cấu trúc phân chia công việc. - Các yêu cầu thay đổi
- Lịch thực hiện dự án. - Kế hoạch quản lý chi phí
2. Công cụ và kỹ thuật 2. Công cụ và kỹ thuật
- Công cụ và kỹ thuật ước tính chi phí - Hệ thống kiểm tra thay dổi chi phí
3. Đầu ra - Phương pháp xác định độ lệch chi phí
- Chi phí cơ sở (chi phí kế hoạch ban - Các kế hoạch bổ sung, tính toán nền móng
đầu) 3. Đầu ra
- Ước tính chi phí điều chỉnh
- Tính toán lại ngân sách,
- Uớc tính tổng chi phí dự án




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 15
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.5. Quản lý chất lượng
Quản lý chất lượng bào gồm các quy trình cần thiết để đảm bảo rằng dự án sẽ
thỏa mãn những sự cần thiết phải thực hiện dự án (lý do tồn tại). Nó bao gồm toàn
bộ các hoạt động của chức năng quản lý chung như xác định chính sách chất
lượng, mục tiêu về chất lượng và trách nhiệm quản lý thực hiện các mục tiêu này
bằng cách lập kế hoạch chất lượng, kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và
cải tiến chất lượng với hệ thống chất lượng.

Quản lý chất lượng


Lập kế hoạch chất lượng Đảm bảo chất lượng Kiểm tra chất lượng

1. Đầu vào 1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Mô tả sản phẩm - Kết quả của các biện pháp - Kế hoạch quản lý chất
- Các tiêu chuẩn và quy quản lý chất lượng lượng
định - Các chỉ tiêu vận hành - Xác định các chỉ tiêu vận
- Quy trình đầu ra khác 2. Công cụ và kỹ thuật hành
2. Công cụ và kỹ thuật -Công cụ kỹ thuật quản lý - Danh mục các tiêu chuẩn
- Phân tích chi phí/ lợi ích kế hoạch chất lượng nghiệm thu
- Các tiêu chuẩn - Biêu mẫu kiểm tra chất 2. Công cụ kỹ thuật
- Kinh nghiệm lượng - Thanh tra, giám sát,
3. Đầu ra 3. Đầu ra kiểm tra.
- Kế hoạch quản lý chất Cải tiến chất lượng - Biểu đồ
lượng - Phân tích xu thế, phân
- Xác định các chỉ tiêu vận tích nhân - quả
hành 3. Đầu ra
- Danh mục nghiệm thu - Cải thiện chất lượng
- Đầu ra của các quy trình - Quy định nghiệm thu
khác - Hoàn tất bảng nghiệm
thu như trong danh mục




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 16
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.6. Quản lý nguồn nhân lực
Quản lý nguồn nhân lực bao gồm các quy trình cần thiết để đạt được hiệu quả
nhất việc sử dụng nhân lựuc tham gia dự án, bao gồm tất cả các bên tham gia dự
án: Nhà tài trợ, khách hàng, nhà thầu, cá nhân tham gia…
Quản lý nguồn nhân lực



Kế hoạch tổ chức Tuyển nhân viên Phát triển đội ngũ

1. Đầu vào 1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Các mặt phân giới của dự - Mô tả nhóm nhân lực - Nhân lực của dự án
án - Các tài liệu hướng dẫn - Kế hoạch dự án
- Nhu cầu nhân lực tuyên mộ nhân lực - Kế hoạch quản lý nhân lực
- Các ràng buộc 2. Công cụ và kỹ thuật - Các báo cáo sử dụng nhân
2. Công cụ và kỹ thuật - Thỏa thuận lực
- Các dự án tương tự - Thử việc - Ý kiến nhận xét từ bên ngoài
- Tài liệu hướng dẫn - Tuyển dụng 2. Công cụ và kỹ thuật
- Lý thuyết tổ chức 3. Đầu ra - Kỹ năng quản lý tổng hợp
- Phân tích của các bên liên - Phân công nhân lực dự - Sắp xếp, đào tạo
quan án 3. Đầu ra
3. Đẩu ra - Hướng dẫn nhóm dự án - Cải thiện các chỉ tiêu sử
- Kế hoạch quản lý nhân lực dụng nhân lực
- Sơ đồ chi tiết - Đầu vào của các đánh giá
- Bổ trợ chi tiêt hiệu suất sử dụng lao động




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 17
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.7. Quản lý thông tin
Quản lý thông tin bao gồm các quá trình cần thiết để đảm bảo tính kịp thời
từ việc phất thông tin, phổ biến thông tin, thu thập thông tin, lưu trữ thông tin và
việc sẵng sang cung cấp thông tin của dự án. Nó cung cấp những liên kết giữa mọi
người. Tất cả mọi người có liên quan đến dự án đều phải được chuẩn bị để giữ và
hận thông tin của dự án , phải hiểu được những thông tin nào liên quan đến họ

Quản lý thông tin

Kế hoạch liên quan của dự án Tổ chức phân phối thông tin

1. Đầu vào 1. Đầu ra
- Nhu cầu thị trường đòi hỏi - Kết quả công việc
- Công nghệ thông tin, các ràng - Kế hoạch quản lý thông tin
buộc 2. Công cụ và kỹ thuật
- Các giả định - Kỹ năng thông tin
2. Công cụ và kỹ thuật - Hệ thống thu nhận thông tin
- Phân tích các bên liên quan - Hệ thống phân phối thông tin
3. Đầu ra 3. Đầu ra
- Kế hoạch quản lý - Hồ sơ của dự án



Báo cáo đánh giá Kết thúc dự án về mặt hành
chính
1. Đầu vào
- Kế hoạch dự án, kết quả công việc 1. Đầu vào
- Các biên bản khác của dự án - Các tài liệu đánh giá dự án
2. Công cụ và kỹ thuật - Tài liệu về sản phẩm dự án
- Tổng quan toàn bộ việc tổ chức dự án 2. Công cụ và kỹ thuật
- Phân tích độ lệch, - Công cụ, kỹ thuật báo cáo đánh
- Phân tích xu thế giá thực hiệ dự án
- Phân tích giá trị tăng thêm 3. Đầu ra
- Công cụ và kỹ thuật phân phối thông - Biên bản nghiệm thu thực hiện
tin - Bài học kinh nghiệm
3. Đầu ra
- Các báo cáo đánh giá
- Đề nghị thay đổi




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 18
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.8. Quản lý rủi ro
Quản lý rủi ro bao gồm các quy trình liên quan đến việc xây dựng, phân tích
đối phó lại rủi ro của dự án. Nó bao gồm việc làm tăng lên đên tột độ các kết quả
của những sự kiện có tác động tốt đến dự án và làm giảm tối thiểu hậu quả của
những sự kiện có ảnh hưởng xấu đên dự án
Quản lý rủi ro

Nhận diện Định lượng rủi ro

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Các đầu ra kế hoạch khác - sự chấp nhận rủi ro của các bên
- Thông tin của dự án tương tự - Các nguồn rủi ro, các sụ kiên sinh ra rủi ro
2. Công cụ và kỹ thuật - Ước tính chi phí, ước tính thời gian
- Kỹ thuật nảy ý nghĩ (Brainstomy) 2. Công cụ và kỹ thuật
- Phân tích nhân - quả - Giá trị tiền tệ mong đợi
- Phỏng vấn - Tổng kết thống kê
3. Đầu ra - Cây quyết định
- Các nguồn rủi ro - Đánh giá của chuyên gia
- Các sự kiện sinh ra rủi ro 3. Đầu ra
- Đầu vào của các quy trình khác - Các cơ hội đe dọa, chống lại rủi ro
- Các cơ hội chấp nhận, bỏ qua rủi ro



Biện pháp đối phó rủi ro Kiểm soát việc đối phó rủi ro

1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Các cơ hội rủi ro, chống lại rủi ro - Kế hoạch quản lý rủi ro
-Các cơ hội chấp nhận, bỏ qua rủi ro - Các sự kiện rủi ro đã co
2. Công cụ và kỹ thuật - Các sự kiện rủi ro đã xác định
- Mua hàng hóa dịch vụ 2. Công cụ và kỹ thuật
- Kế hạch hạn mức - Phát triển thêm các biện pháp chống rủi ro
- Phòng ngừa, mua bảo hiểm 3. Đẩu ra
3. Đầu ra - Hoạt động hiệu chỉnh
- Kế hoạch quản lý rủi ro - Cập nhật bổ sung kế hoạch quản lý
- Đầu vào các quyết định
- Kế hoạch hạn chế rủi ro
- Hợp đồng cam kết




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 19
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2.9. Quản lý đấu thầu
Quản lý đấu thầu bào gồm các quy trình cần thiết để được cung cấp các hàng
hóa và dịch vụ từ bên ngoài tổ chức thực hiện dự án.
Quản lý đấu thầu


Kế hoạch mua hàng Kế hoạch tìm kiếm nguồn Phân tích các nhà bán
hàng hàng
1. Đầu vào
- Mổ tả sản phẩm 1. Đầu vào 1. Đẩu vào
- Các nguồn mua - Bản kê công việc - Tài liệu hàng mua
- Các điều kiện mua hàng - Các kế hoạch đàu ra khác - Danh mục các nhà bán
- Các ràng buộc, giả định 2. Công cụ và kỹ thuật hàng
2. Công cụ và kỹ thuật - Các tiêu chuẩn 2. Công cụ và kỹ thuật
- Phân tích đánh giá của - Đánh giá của chuyên gia - Đấu thầu
chuyên gia 3. Đẩu ra - Quảng cáo mua hàng
- Lựa chọn dạng hợp đồng - Tài liệu mua hàng 3. Đầu ra
3. Đẩu ra - Các chỉ tiêu đánh giá - Kế hoạch đề xuất
- Kế hoạch mua hàng - Cập nhật lại bảng kê công
- Bản kê công việc việc



Lựa chọn nguồn hàng Quản lý hợp đồng Kết thúc hợp đồng

1. Đầu vào 1. Đầu vào 1. Đầu vào
- Kế hoạch đã đề xuất - Kết quả công việc - Tài liệu hợp đồng
- Các chỉ tiêu đánh giá - Các yêu cầu thay đổi 2. Công cụ và kỹ thuật
- Chiến lược tổ chức thực - Hóa đơn bán hàng - Kiểm kê, kế toán mua
hiện dự án 2. Công cụ và kỹ thuật hàng
2. Công cụ và kỹ thuật -Hệ thống kiểm tra thay đổi 3. Đầu ra
- Thương thảo hợp đồng - Báo cáo bán hàng - Dữ liệu hợp đồng
- Hệ thống thanh toán - Hệ thống thanh toán - Biên bản nghiệm thu
- Các tính toán độc lập 3. Đẩu ra thanh lý hợp đồng
3. Đẩu ra - Các thay đổi hợp đồng
- Hợp đồng - Yêu cầu thanh toán, trao đổi
tiền hàng




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 20
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

II. QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG
1. Tổng quan về dự án xây dựng
1.1. Khái niệm
Sản phẩm đầu tư xây dựng là các công trình xây dựng đã hoàn thành (bao
gồm cả việc lắp đặt thiết bị công nghệ ở bên trong). Sản phẩm xây dựng là kết tinh
của các thành quả khoa học - công nghệ và tổ chức sản xuất của toàn xã hội ở một
thời kỳ nhất đinh. Nó là một sản phẩm có tính chất liên ngành, trong đó những lực
lượng tham gia chế tạo sản phảm chủ yếu: các chủ đầu tư, các doanh nghiệp nhận
thầu xây lắp, các doanh nghiệp tư vấn xây dựng, các doanh nghiệp sản xuất thiết
bị công nghệ, vật tư thiết bị xây dựng, các doanh nghiệp cung ứng, các tổ chức
dịch vụ ngân hàng và tài chính, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.
1.2. Bản chất của các dự án xây dựng
Dự án xây dựng hàm chứa bản chất lưỡng tính: một mặt dự án xây dựng là tập
hợp các hồ sơ và bản vẽ thiết kế, trong đó bao gồm các tài liệu pháp lý, quy hoạch
tổng thể, kiến trúc, kết cấu, công nghệ tổ chức thi công v.v… được giải quyết đối
với công trình xây dựng; mặt khác, đây là môi trường hoạt động phù hợp với
những mục đính đã được đặt ra, nghĩa là một quá trình xây dựng có định hướng
đối với các công trình mới hoặc cải tạo đối với các công trình hiện hữu đang sản
xuất.
Tóm lại, dự án xây dựng được hiểu như một phạm vi hoạt động sáng tạo
hoặc thay đổi cả những chức năng hoạt động của công trình, hệ thống sản xuất,
công nghệ kỹ thuật, môi truờng… cũng như sự hình thành toàn thể từ quan điểm
thống nhất của các mục tiêu, địa điểm và thời gian thực hiện.
Loại dự án xây dựng được xác định bởi quy mô, thời hạn thực hiện, chất
lượng, mục tiêu, sự hạn chế tài nguyên… và quản lý dự án xây dựng đòi hỏi phải
có một tổ chức năng động, các thành viên thông thạo công việc, biết phối hợp hoạt
động với nhau một cách hiệu quả.
Xuất phát từ tầm quan trọng của yếu tố thời gian, nhiều dự án xây dựng có vốn
đầu tư không lớn, nhưng thời điểm giành cơ hội cạnh tranh bán sản phẩm của chủ
đầu tư ra ngoài thị trường lại cấp bách, do vậy, mà công tác quản lý dự án xây
dựng đảm bảo đưa công trình vào hoạt động đúng hạn có một ý nghĩa đặc biệt
quan trọng trong kinh doanh.
Về chất lượng dự án xây dựng có thể không sai sót, nhưng điểm chủ yếu đối
với chất lượng công trình là độ tin cậy và bền vững cao. Những dự án như vậy
chúng ta thường gặp ở những nhà máy hóa chất, khí gas hoặc điện nguyên tử.



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 21
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Dự án xây dựng không phải tồn tại một cách ổn định cứng. Hàng loạt những
phần tử của nó đều có thể thay đổi trong quá trình thực thi do nhiều nguyên nhân,
chẳng hạn các tác nhân từ bên trong như nguồn nhân lực, tài chính, các hoạt động
sản xuất… và bên ngoài như môi trường chính trị, kinh tế, công nghệ, kỹ thuật,
thậm chí cả các điều kiện tự nhiên - xã hội v.v… Những phần tử riêng của dự án
có thể được sử dụng vừa như các yếu tố thuộc thành phần bên trong, vừa như bên
ngoài của chính nó, chẳng hạn, một đơn vị xây lắp chuyên ngành đồng thời có thể
thực hiện công việc của một vài dự án khác nhau.
Khởi đầu dự án xây dựng có thể được tính từ thời điểm xuất vốn đầu tư để
thực hiện công trình. Tuy nhiên trước đó người ta có thể còn phải chờ đợi, cân
nhắc các phương án và lựa chọn chúng, nhưng dù sao thì dự án vẫn tồn tại một
cách trừu tượng cho đến khi hiện diện một quá trình thực thi thực tế.
Kết thúc dự án xây dựng được tính vào thời điểm bàn giao công tình đưa vào
sử dụng và vận hành sản xuất ra sản phẩm đạt công suất thiết kế. Trong điều kiện
thị trường, chủ đầu tư kỳ vọng không chỉ ở công trình đang xây dựng, mà điều
chính yếu là kết quả từ công trình xây dựng mang lại nguồn thu và lợi nhuận như
thế nào sau khi đưa công trình vào sản xuất kinh doanh. Bởi vậy, chủ đầu tư xem
sự vận hành của công trình trong tương quan với những mục đích kinh doanh của
mình. Chính vì thế mà chủ đầu tư hết sức thận trọng xem xét các yếu tố chi phí
trong toàn bộ dự án. Thật vậy, khoản chi phí trực tiếp cho quá trình vận hành công
trình có thể giảm đáng kể do việc tăng chi phí ban đầu ở giai đoạn xây dựng.
Thí dụ: Khi sử dụng vật liệu bao che công trình cách nhiệt tốt, mặc dù có thể
làm tăng chi phí ban đầu, nhưng lại giảm đáng kể mức độ tiêu hao năng lượng để
điều hòa nhiệt độ trong suốt quá trình sản xuất.
Trong thành phần của bước thực hiện dự án, việc lựa chọn công ty tư vấn và
nhà thầu xây dựng có một ý nghĩa rất quan trọng. Thật vậy, trong bước thực hiện
các dự án xây dựng luôn luôn tiềm ẩn và nẩy sinh nhiều yếu tố rủi ro cả trong kỹ
thuật lẫn tài chính và có thể làm sai lệch tiến độ. Kinh nghiệm đã chỉ ra rằng, biện
pháp cơ bản để rút ngắn thời gian thực hiện các dự án, chính là khả năng phối hợp
tốt giữa những con người cụ thể với toàn bộ các công việc ngay từ thời điểm đầu
tiên đến khi kết thúc công trình. Những dự án được xem là thành công, chỉ khi
tổng các chi phí không vượt quá tổng dự toán hoặc tổng mức đầu tư (trong dự án
khả thi) và thời gian thực hiện phải tương úng với hạn định trong kế hoạch.
1.3. Những đặc điểm kinh tế kỹ thuật của dự án xây dựng
Ngành xây dựng có những đặc thù nếu được xem xét riêng thì cũng có ở các
ngành khác, nhưng khi kết hợp chúng lại thì chỉ xuất hiện trong ngành xây dựng,
vì thế cần được nghiên cứu riêng. Các đặc thù ở đây chia làm bốn nhóm: bản chất
tự nhiên của sản phẩm, cơ cấu của ngành cùng với tổ chức quá trình xây dựng;
những nhân tố quyết định nhu cầu; phương thức xác định giá cả. Những đặc điểm

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 22
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

sản phẩm xây dựng có ảnh hưởng lớn đến phương thức tổ chức sản xuất và quản
lý kinh tế trong ngành xây dựng, làm cho việc thi công xây lắp công trình xây
dựng có nhiều điểm khác biệt so với việc thi công các sản phẩm của các ngành
khác. Sản phẩm xây dựng với tư cách là các công trình xây dựng hoàn chỉnh
thường có đặc điểm sau:
Sản phẩm mang nhiều tính cá biệt, đa dạng về công dụng, cấu tạo và cả về
phương pháp chế tạo. Sản phẩm mang tính đơn chiếc vì phụ thuộc vào đơn đặt
hàng của chủ đầu tư, điều kiện địa lý, địa chất công trình nơi xây dựng.
Sản phẩm là những công trình được xây dựng và sử dụng tại chỗ. Vốn đầu tư
xây dựng lớn, thời gian kiến tạo và thời gian sử dụng lâu dài. Do đó, khi tiến hành
xây dựng phải chú ý ngay từ khi lập dự án để chọn địa điểm xây dựng, khảo sát
thiết kế và tổ chức thi công xây lắp công trình sao cho hợp lý, tránh phá đi làm lại,
hoặc sửa chữa gây thiệt hại vốn đầu tư và giảm tuổi thọ của công trình.
Sản phẩm thường có kích thước lớn, trọng lượng lớn. Số lượng, chủng loại vật
tư, thiết bị xe máy thi công và lao động phục vụ cho mỗi công trình cũng rất khác
nhau, lại luôn thay đổi theo tiến độ thi công. Bởi vậy giá thành sản phẩm rất phức
tạp thường xuyên thay đổi theo từng khu vực, từng thời kỳ.
Sản phẩm có liên quan đến nhiều ngành cả về phương diện cung cấp các yếu
tố đầu vào, thiết kế và chế tạo sản phẩm, cả về phương diện sử dụng công trình.
Sản phẩm xây dựng liên quan đến nhiều cảnh quan và môi trường tự nhiên, do
đó liên quan đến lợi ích của cộng đồng, nhất là đến dân cư của địa phương nơi đặt
công trình.
Sản phẩm mang tính tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế, xã hội, văn hóa - nghệ
thuật và quốc phòng. Sản phẩm chịu nhiều ảnh hưởng của nhân tố thượng tầng
kiến trúc, mang bản sắc truyền thống dân tộc, thói quen tập quán sinh hoạt… Có
thể nói sản phẩm xây dựng phản ánh trình độ kinh tế khoa học - kỹ thuật và văn
hóa trong từng giai đoạn phát triển một đất nước.
Sản phẩm xây dựng thuộc phần kết cấu nâng đỡ bao che không trực tiếp tác
động tới đối tượng lao động trong quá trình sản xuất sản phẩm. Đặc điểm này đòi
hỏi người thiết kế phải chọn những giải pháp kết cấu, giải pháp bố cục mặt bằng
hợp lý, tiết kiệm.
2. Quản lý dự án xây dựng
2.1. Khái niệm
Quản lý đầu tư trong xây dựng là tập hợp những tác động của nhà nước, chủ
đầu tư đến toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng kể từ bước xác định dự án đầu tư xây
dựng đến khi thực hiện dự án tạo ra công trình bàn giao đưa vào sử dụng để đạt
được mục tiêu đầu tư đã xác định.


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 23
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

2.2. Nội dung quản lý dự án xây dựng.
- Quản lý lập báo cáo đầu tư để xin phép đầu tư
- Quản lý lập, thẩm định, quyết định đầu tư cho các dự án hoặc báo cáo kinh tế
kỹ thuật xây dựng công trình.
- Quản lý việc điều chỉnh dự án đẩu tư xây dựng công trình.
- Quản lý lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán, tổng dự toán xây dựng
công trình.
- Quản lý về cấp phép xây dựng công trình
- Quản lý lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng
- Quản lý thi công xây dựng công trình
- Quản lý khối lượng thi công xây dựng
- Quản lý môi trường xây dựng
- Quản lý bảo hành công trình xây dựng.
3. Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư xây dựng
Đầu tư xây dựng công trình phải phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng.
Đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo an ninh, an toàn xã hội và an toàn
môi trường.
Đầu tư xây dựng công trình phải phù hợp vói các quy định của pháp luật về
đất đai và pháp luật khác có liên quan.
Ngoài những nguyên tắc trên thì tùy thuôc theo từng nguồn vốn sử dụng cho
dự án mà quản lý nhà nước đối với dự án còn phải theo nguyên tắc sau:
- Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách: Nhà nước quản lý toàn diện quá trình
đầu tư xây dựng từ việc xác định chủ trương đầu tư, lập dự án, quyết định đầu tư,
lập thiết kế, tổng dự toán, lựa chọn nhà thầu, thi công xây dựng đến khi nghiệm
thu, bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng.
- Đối với dự án sử dụng vốn tín dụng nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư
phát triển của nhà nước và vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước: Nhà
nước chỉ quản lý về chủ trương và quy mô đầu tư. Doanh nghiệp có dự án đầu tư
tự chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và quản lý dự án theo quy định của pháp
luật.
- Đối với dự án sử dụng vốn khác kể cả vốn tư nhân: Chủ đầu tư quyết định
hình thức đầu tư và nội dung quản lý dự án. Riêng trường hợp dự án sử dụng vốn
hỗn hợp từ nhiều nguồn vốn thì các bên góp vốn thỏa thuận về phương thức quản
lý hoặc quản lý theo quy định đối với loại nguồn vốn có tỷ trọng lớn nhất trong
tổng mức đầu tư của dự án.


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 24
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DƯ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT
GIAO THÔNG VẬN TẢI Ở VIỆT NAM

I. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN CÔNG TÁC ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT
5 NĂM 2001-2005
1. Đặc điểm tình hình:
Nền kinh tế nước ta vẫn giữ được nhịp độ tăng trưởng cao, tạo điều kiện thuận
lợi cho đầu tư xây dựng CSHT GTVT phát triển. Nhà nước ban hành nhiều cơ chế
chính sách tạo tiền đề cho việc tăng cường công tác quản lý tổ chức lại bộ máy,
giải phóng năng lực sản xuất và mở rộng các hình thức huy động vốn. Chính phủ
tiếp tục ưu tiên đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông vận tải nhằm làm tăng
năng lực và chất lượng dịch vụ vận tải. Ngoài việc tập trung tăng thêm vốn đầu tư
cho giao thông vận tải từ các nguồn đặc biệt, vay tín dụng ưu đãi, phát hành trái
phiếu chính phủ, chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo, giải quyết kịp thời những
khó khăn vướng mắc lớn như trả nợ khối lượng hoàn thành, ứng trước vốn kế
hoạch, tháo gỡ khó khăn về tài chính cho các doanh nghiệp… giao trách nhiệm
đến cho các địa phương trong công tác bảo vệ hành lang đường bộ, an toàn giao
thông, giải phóng mặt bằng… Quốc hội, Chính phủ đã có các nghị quyết về chống
đầu tư dàn trải, chống thất thoát, nợ đọng trong xây dựng cơ bản. Tuy vậy thời
gian qua ngành giao thông vận tải cũng gặp nhiều khó khăn. Mặc dù nhà nước
tăng vốn đầu tư nhưng các dự án trong nước vẫn thiếu vốn nghiêm trọng. Nhiều
dự án dở dang phải tạm đình hoãn, các dự án quan trọng, cấp bách không có vốn
để triển khai.
2. Thành tựu đạt được trong 5 năm
- Vốn đầu tư thực hiện: Trong 5 năm tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản của
ngành giao thông vận tải được giao 65.028 tỷ đồng trong đó:
+ Bộ giao thông vận tải được giao trực tiếp 61.734 tỷ gồm: vốn ngân sách
13.190 tỷ; vốn ODA 15.777 tỷ; vốn tín dụng ưu đãi 7.062 tỷ; vốn đặc biệt 5.122
tỷ; vốn trái phiếu chính phủ 18.619 tỷ; vốn doanh nghiệp từ các hình thức đầu tư
BT, BOT 2.001 tỷ.
- Khối lượng chủ yếu hoàn thành
+ Đường bộ: Cơ bản đã nâng cấp cải tạo xong hệ thống trục dọc gồm Quốc lộ
1 từ Lạng Sơn Cần Thơ cùng với các cầu lớn và hầm Hải Vân, đường Hồ Chí
Minh. Hệ thống Quốc lộ hướng tâm tới các đô thị lớn Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh
cũng đã được hoàn thành gồm: Quốc lộ 5, Quốc lộ 10, Quốc lộ 2, đoạn Quốc lộ 18

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 25
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

đường Xuyên Á, Quốc lộ 51, Quốc lộ 13, các dự án, đoạn tuyến trên các vành đai
các tuyến ngang nối Quốc lộ 1 với đường Hồ Chí Minh, Tây Nguyên, các tuyến
Quốc lộ khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long và các Quốc lộ khác trên phạm vi cả
nước.
+ Đường sắt: Cơ bản hoàn thành chương trình cơ khí hóa bảo trì, bảo dưỡng
đường sắt, khôi phục 19 cầu trên tuyến đường sắt Thống Nhất, 4 hầm qua đèo Hải
Vân và từng bước nâng cấp các tuyến đường sắt chủ yếu, nâng cao năng lực, đảm
bảo an toàn và đã rút ngắn thời gian chạy tàu trên những tuyến đường quan trọng:
tuyến Hà Nội - Hồ Chí Minh từ 32h xuống còn 29h, Hà Nội - Hải Phòng từ 3h
xuống 2h, Hà Nội - Lào Cai từ 10h - 5h, Hà Nội - Đồng Đăng từ 7h - 5h.
+ Cảng biển: Đã ký hiệp định và triển khai xây dựng cảng lớn Cái Mép - Thị
Vải phục vụ di dời cảng Sải Gòn. Hoàn thành nâng cấp cảng Cần Thơ để phát
triển giao thông vận tải phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng Sông Cửu
Long. Hoàn thành nâng cấp các cảng Đà Nẵng giai đoạn 1, Hải Phòng giai đoạn 1,
Vũng Áng giai đoạn 1, Cửa Lò giai đoạn 1. Xây dựng mới cầu tầu cảng Quy
Nhơn, cầu tầu 2 vạn tấn cảng Nha Trang, cầu cảng bến số 5, 6, 7. Cảng Cái Lân,
Cầu Lìn ke, cảng Ninh Phúc, đài thông tin Duyên Hải Việt Nam, nâng cấp hệ
thống đèn biển… Nâng lượng hàng hóa thông qua cảng tăng từ 92.5 triệu tấn (năm
2001) lên 140.4 triệu tấn (năm 2005)
+ Đường sông: Hoàn thành cơ bản việc nâng cấp 2 tuyến đường thủy phía
Nam, tuyến Quảng Ninh - Cô Tô, nâng cấp nhà máy đóng mới và sửa chữa
phương tiện thủy, cảng Việt trì, Thanh thải chướng ngại vật trên sông . Trung
ương quản lý, xây dựng cảng Ninh Phúc, xây dựng cảng Long Bình, nâng cáp mở
rộng bến Xà Lan 1.000DWT, tuyến vận tải thủy Đổng Tháp Mười và tứ giác Long
Xuyên
+ Hàng không: Hoàn thành nhà ga T1, đường cất hạ cánh 1B (Nội bài). Cải
tạo hệ thống cảng hạ cánh, đường lăn cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, nhà
ga cảng hàng không Cam Ranh, nhà ga Cảng hàng không Phú Bài…, đường cất hạ
cánh cảng hàng không Côn Sơn( Bà Rịa - Vũng Tàu), nhà ga và đường cất hạ cánh
các cảng hàng không Vinh, Điện Biên Phủ, Pleiku…
+ Năng lực tăng thêm: Trong 5 năm qua có 10.080km đường bộ được nâng
cấp cải tạo và xây dựng mới, xây dựng mới 112.148md cầu và 7.21md hầm đường
+ Giao thông đô thị: Hoàn thành các nút giao thông Nam Thăng Long,
Chương Dương, Ngã Tư Vọng, Ngã Tư Sở, triển khai dự án phát triển giao thông
đô thị Hà Nội, cầu hầm Thủ Thiêm và đường Đông - Tây thành phố Hồ Chí Minh,
triển khai xây dựng một số cầu qua sông Sài Gòn, Sông Đồng Nai; Cầu Vĩnh Tuy,
Cầu Thanh trì qua sông Hồng.


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 26
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

+ Giao thông nông thôn: Đã huy động được 17.901,847 tỷ xây dựng giao
thông nông thôn, từ nhiều nguồn : dân đóng góp, địa phương đầu tư, trung ương
hỗ trợ… Đã xây dựng mới được 15834km đường, sửa chữa, nâng cấp 88.105km
đường các loại. 150.306 md cầu bê tông cốt thép, 15.327md ngầm tràn các loại.
Với những nỗ lực trong thời gian qua, hệ thống CSHT GTVT được nâng cấp
một bước đáng kể, kể cả vùng núi, vùng sâu vùng xa. Nhiều tuyến giao thông
quan trọng, nhiều cầu lớn, bên cảng, sân bay được hoàn thành đưa vào khai thác
sử dụng phát huy tốt hiệu quả. Diện mạo CSHT GTVT đất nước, nhất là ở một số
đầu mối giao thông quan trọng như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Hải phòng, Quảng
Ninh, Đà Nẵng đã mang dáng dấp của một hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông
hiện đại.


II. NHỮNG TỒN TẠI TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG CSHT GTVT Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.
1. Những tồn tại:
1,5 % lμ con sè mμ c¸c Bé, ngμnh, ®Þa ph−¬ng ®−a ra vÒ thÊt tho¸t vμ l·ng
phÝ trong XDCB; 10% lμ con sè c¸c chuyªn gia kinh tÕ ®−a ra; 14 % lμ con sè
cña kÕt qu¶ c¸c ®ît thanh tra ChÝnh phñ thùc hiÖn trong n¨m 2003; 30% lμ
con sè mμ mét ®¹i biÓu Quèc héi ®−a ra vμ cho lμ cã c¬ së ch¾c ch¾n.
Theo sè liÖu thèng kª cña ®oμn gi¸m s¸t Quèc héi vÒ XDCB , trong sè
1.505 dù ¸n ®−îc kiÓm tra cã 176 dù ¸n vi ph¹m thÈm ®Þnh dù ¸n, 198 dù ¸n
c«ng tr×nh vi ph¹m qui chÕ ®Êu thÇu, 802 dù ¸n, c«ng tr×nh thi c«ng sai thiÕt
kÕ, sai chñng lo¹i vËt t−, thiÕt bÞ; kh«ng phª duyÖt khèi l−îng ph¸t sinh, vi
ph¹m c¸c qui chÕ vÒ tr×nh tù, thñ tôc trong qu¶n lý ®Çu t− x©y dùng.
VÒ chÊt l−îng nghiÖm thu, thanh to¸n c«ng tr×nh: 145 dù ¸n c«ng tr×nh vi
ph¹m vÒ thiÕt kÕ, kh¶o s¸t; 720 dù ¸n, c«ng tr×nh vi ph¹m qui ®Þnh khi ®−a
c«ng tr×nh vμo khai th¸c sö dông.
T×nh h×nh thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ cô thÓ nh− sau:
1.1. Tån t¹i trong kh©u qui ho¹ch, kh¶o s¸t thiÕt kÕ , lËp dù ¸n kh¶ thi thÊp:
- Mét sè dù ¸n kh«ng cã qui ho¹ch hoÆc qui ho¹ch chÊt l−îng thÊp, kh¶o
s¸t thiÕt kÕ kh«ng tèt, sai sãt vÒ khèi l−îng c«ng tr×nh lín, trong qu¸ tr×nh thi
c«ng ph¶i söa ®æi, bæ sung nhiÒu lÇn lμm ¶nh h−ëng ®Õn tiÕn ®é vμ chÊt l−îng
c«ng tr×nh. ë ®©y cßn ch−a nãi ®Õn viÖc quy ho¹ch vÜ m« chËm trÔ h¬n so víi
®μ ph¸t triÓn cña c¶ n−íc hoÆc quy ho¹ch vÜ m« bÞ sai h−íng kh«ng phï hîp
hoÆc thay ®æi liªn tôc. B»ng chøng lμ viÖc x©y dùng nhμ h¸t chÌo Kim M· ®·
x¶y ra nhiÒu ®iÒu kú l¹. §· 10 n¨m nay mét c«ng tr×nh v¨n ho¸ víi mét b¶n

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 27
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

thiÕt kế kh«ng hîp lý l¹i chi mét kho¶n kinh phÝ ®Çu t− lín, nh−ng l¹i sËp sÖ
mμ vÉn nghiÖm thu vμ quyÕt to¸n ch×m trong im lÆng, ®Õn giê nμy vÉn kh«ng
thÊy ai chÞu tr¸ch nhiÖm tr−íc nh÷ng sai sãt cña c«ng tr×nh; l¹i cßn nhiÒu
c«ng tr×nh nh− ®Çu t− x©y mét sè c¶ng quy ho¹ch kh«ng hîp lý dÉn ®Õn hiÖu
qu¶ sö dông kh«ng cao nh− nh÷ng c¶ng ®−îc x©y dùng chØ c¸ch nhau tõ 10
®Õn 30 km nh− c¶ng Hßn La (Qu¶ng B×nh) c¸ch c¶ng Vòng ¸ng 25km, C¶ng
Ch©n M©y (Thõa Thiªn HuÕ) c¸ch c¶ng Tiªn Sa (§μ N½ng) 30 km; c¶ng
Dung QuÊt c¸ch c¶ng Kú Hμ 10 km vμ kÕt qu¶ lμ c«ng suÊt khai th¸c so víi
thiÕt kÕ chØ ®¹t 10 - 15%, n¬i cao chØ ®¹t 40%. Sù thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ nμy
kh«ng thÓ tÝnh hÕt ®−îc nh− chuyÖn mét sè nhμ m¸y ®−êng liªn tôc lμm ¨n
thua lç ph¶i di chuyÓn nhμ m¸y. Nguyªn nh©n lμ do qui ho¹ch kh«ng tho¶
®¸ng dÉn ®Õn kh«ng cã vïng nguyªn liÖu nh− ch−¬ng tr×nh x©y dùng 44 nhμ
m¸y mÝa ®−êng cã tæng sè vèn x©y dùng lμ 10.050 tû ®ång nh−ng cã tíi 25
nhμ m¸y thua lç, ph¸t sinh d− nî trªn 6.000 tØ ®ång.
- Nh÷ng sai sãt nμy trong qui ho¹ch lμ do kh«ng cã mét c¬ quan nμo, kÓ
c¶ Bé KÕ ho¹ch §Çu t− (KH§T) ®−a ra mét kÕ ho¹ch tæng thÓ, ®a ngμnh. Bé
C«ng nghiÖp kh«ng cã tiÕng nãi lín ®èi víi quy ho¹ch c¸c khu c«ng nghiÖp
®Þa ph−¬ng v× nã l¹i thuéc Bé KH§T. Sù kh«ng thèng nhÊt gi÷a c¸c Bé,
ngμnh, ®Þa ph−¬ng trong qui ho¹ch vμ lËp kÕ ho¹ch c¬ b¶n lμ do cã mét vßng
khÐp kÝn bao quanh. Nh÷ng dù ¸n h¹n chÕ hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c kiÓm tra,
gi¸m s¸t tõ kh©u qui ho¹ch ®Õn kh©u kÕ thõa bè trÝ thuéc mét Bé, ngμnh ®Õn
khi cã dù ¸n vμ ph©n cÊp theo chÝnh phñ th× bé Tr−ëng ®−îc quyÒn quyÕt
®Þnh nh÷ng dù ¸n kÓ c¶ nhãm A, nhãm B, nhãm C tõ viÕt dù ¸n ®Õn thÈm
®Þnh dù ¸n, t− vÊn thiÕt kÕ kü thuËt, tæng dù ¸n, t− vÊn gi¸m s¸t c«ng tr×nh
®Õu ë Bé ®ã.
- Kh©u thiÕt kÕ hiÖn nay cã ®iÓm yÕu lμ tÝnh chuyªn nghiÖp kh«ng cao,
tr×nh ®é nh©n viªn thÊp tõ ®ã dÉn ®Õn c¸c gi¶i ph¸p kü thuËt thiÕt kÕ kh«ng
®óng, kh«ng hîp lý lμm ¶nh h−ëng nghiªm träng ®Õn chÊt l−îng cña c«ng
tr×nh, nh÷ng gi¶i ph¸p cho tæng c«ng tr×nh thiÕu cô thÓ, thiÕt kÕ s¬ sμi, kh«ng
s¸t víi thùc tÕ nªn gi¸ thμnh c«ng tr×nh nhiÒu khi kh«ng kiÓm so¸t ®−îc vμ
rÊt cao. §©y lμ tiÒn ®Ò cho ®¬n vÞ thi c«ng ¨n vμo khèi l−îng, chÊt l−îng c«ng
tr×nh sau nμy dÉn tíi thÊt tho¸t kh«ng kiÓm so¸t ®−îc. NhiÒu c¬ quan t− vÊn
thiÕt kÕ kh«ng cã nh©n lùc chuyªn m«n, chuyªn ngμnh ch−a nãi ®Õn c¸c
chuyªn gia cã kiÕn thøc vμ tr×nh ®é cao nh−ng vÉn ®−îc nhËn vμ thùc hiÖn
thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh, lÜnh vùc ®ã. Mét vμi c«ng tr×nh kh«ng ®¹t chÊt l−îng
vμ h− háng ngay sau khi thi c«ng xong, thËm chÝ ch−a kÞp ®−a vμo sö dông
nh− cÇu V¨n Th¸nh. Thùc ra nÕu rμ so¸t kü th× rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nh− vËy
nh−ng tr¸ch nhiÖm cña thiÕt kÕ kh«ng nãi ®Õn mμ chØ ®æ lçi cho thi c«ng. Nªn


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 28
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

nhí gi¶i ph¸p thiÕt kÕ sai th× thi c«ng thùc hiÖn ®óng s¬ ®å thiÕt kÕ, kh«ng
cßn bít xÐn vËt t− th× c«ng tr×nh vÉn bÞ h− h¹i nh− th−êng, tr¸ch nhiÖm cña
thiÕt kÕ hÇu nh− ®−îc xem rÊt nhÑ hoÆc kh«ng cã. Cã dù ¸n lËp thiÕt kÕ kü
thuËt vμ thi c«ng c«ng tr×nh trªn ®Êt ®· ®−îc qui ho¹ch, bè trÝ dù ¸n kh¸c
nh− dù ¸n Hoãc M«n - B¾c B×nh Ch¸nh thuéc dù ¸n thuû lîi miÒn trung vμ
Thμnh phè Hå ChÝ Minh, g©y thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ 630 triÖu ®ång. Dù ¸n c¶i
t¹o vμ n©ng cÊp quèc lé 51 (®o¹n km 0 - km 5) vμ ®o¹n km 5 - km 73 + 600
trong qu¸ tr×nh thi c«ng ph¶i bæ sung, ®iÒu chØnh nhiÒu lÇn c¸c h¹ng môc
c«ng tr×nh do kh«ng tÝnh to¸n, ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ yªu cÇu, kh¶ n¨ng ph¸t triÓn
cña khu vùc, t¨ng chi phÝ 41,7 tû ®ång. Dù ¸n kh«i phôc vμ hoμn thiÖn c¬ së
h¹ tÇng, nghÒ c¸ khèi l−îng ph¸t sinh ë 6 c¶ng c¸ ®−îc kiÓm to¸n lªn ®Õn 11,8
tû ®ång b»ng 10,3% gi¸ trÞ quyÕt to¸n. Nh÷ng c«ng tr×nh nót giao th«ng T©y
Phó L−¬ng, cÇu Thanh Tr× do ph¹m lçi ë kh©u t− vÊn thiÕt kÕ nªn khi thi
c«ng ph¸t sinh khèi l−îng rÊt lín, chÊt l−îng kh«ng ®¶m b¶o.
- §¸ng lÏ dù ¸n kh¶ thi ph¶i ®−îc xem xÐt víi nhiÒu ph−¬ng ¸n kh¸c
nhau, ph©n tÝch kü l−ìng c¸i lîi c¸i h¹i vμ t×m ra ph−¬ng ¸n tèi −u cã hiÖu
qu¶ kinh tÕ cao vÒ tæng thÓ. Thùc tÕ, nhiÒu dù ¸n kh¶ thi ®−îc lËp lªn cho gäi
lμ cã vμ ®Çy ®ñ thñ tôc, mÆt kh¸c dù ¸n kh¶ thi chØ ®−îc lËp lªn hîp thøc ho¸
ý ®å cña chñ ®Çu t−. Do ®ã, ý nghÜa cña dù ¸n kh¶ thi thùc tÕ kh«n cßn cho
nªn nhiÒu dù ¸n kh¶ thi chØ nªu lªn 1 ph−¬ng ¸n cho gäi lμ cã vμ hÕt søc s¬ sμi
kh«ng cã ph©n tÝch so s¸nh g×.
1.2. Tån t¹i trong viÖc x¸c ®Þnh chñ tr−¬ng ®Çu t−:
- §Þnh h−íng ®Çu t−, x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng hiÖu qu¶ ®Çu t−, tÝnh kh¶ thi cña
dù ¸n x©y dùng. §©y lμ c«ng ®o¹n ¶nh h−ëng lín nhÊt. Chñ tr−¬ng ®Çu t− sai
chiÕm tíi 60-70% sè thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ trong ®Çu t− x©y dùng c¬ b¶n. Cã
thÓ mÊt tr¾ng toμn bé vèn vμ g©y hËu qu¶ l©u dμi cho khu vùc vμ x· héi cã
thÓ lín h¬n rÊt nhiÒu lÇn so víi vèn trùc tiÕp ®Çu t− cho c«ng tr×nh ban ®Çu.
Riªng phÇn nμy b¸o chÝ tr−íc ®©y hÇu nh− kh«ng ®Ò cËp tíi, thêi gian gÇn
®©y míi cã nãi ®Õn nh−ng kh«ng nhiÒu vμ kh«ng ®i vμo gèc rÔ vÊn ®Ò. NÕu
tæng kÕt th× con sè lín khñng khiÕp. Lμ mét n−íc kh«ng lín nh−ng ®· cã trªn
100 c¶ng biÓn ë 24 tØnh, thμnh phè (mét sè c¶ng biÓn chØ c¸ch nhau 130 km);
80 c¶ng hμng kh«ng vμ s©n bay chuyªn dïng, chi phÝ ®Çu t− cho mét s©n bay
lªn ®Õn hμng tû ®« la Mü. VÝ dô: chi phÝ −íc tÝnh cho s©n bay Long Thμnh
(§ång Nai) lμ 8 tû USD. ViÖc bè trÝ nhiÒu bÕn c¶ng ë c¸c vïng, ®Þa ph−¬ng
qu¸ gÇn nhau mμ ch−a tÝnh ®Õn sù liªn kÕt trong viÖc khai th¸c cã hiÖu qu¶
h¹ tÇng kü thuËt hiÖn cã, ch−a phï hîp víi kh¶ n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ: c¶ng
Hßn La (Qu¶ng B×nh) c¸ch c¶ng Vòng ¸ng 25km, C¶ng Ch©n M©y (Thõa
Thiªn HuÕ) c¸ch c¶ng Tiªn Sa (§μ N½ng) 30 km; c¶ng Dung QuÊt c¸ch c¶ng


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 29
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Kú Hμ 10 km. Dù ¸n x©y dùng hÖ thèng tho¸t n−íc ®−êng T©n Kú - T©n Quý,
theo kÕt luËn cña thanh tra nhμ n−íc do kh«ng g¾n viÖc x©y dùng dù ¸n víi
qui ho¹ch giao th«ng nªn khi dù ¸n x©y xong ph¶i ph¸ bá toμn bé hÖ thèng
gåm 216 hÇm tho¸t hè ga vμ 711 cèng phi 400, sè tiÒn thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ
chiÕm 3% tæng møc ®Çu t− cña c«ng tr×nh. Hay nh− ®Çu t− dù ¸n kh«ng tÝnh
®Õn nguån cung cÊp nguyªn liÖu s¶n xuÊt t−¬ng øng víi qui m« cña nhμ m¸y
dÉn ®Õn thiÕu nguyªn liÖu nh− c«ng tr×nh nhμ m¸y ®−êng Linh C¶m (Hμ
TÜnh), nhμ m¸y s¶n xuÊt bét giÊy Kon Tum ch−¬ng tr×nh x©y dùng 44 nhμ
m¸y mÝa ®−êng cã tæng sè vèn x©y dùng lμ 10.050 tØ ®ång nh−ng cã tíi 25 nhμ
m¸y thua lç, ph¸t sinh d− nî trªn 6.000 tØ ®ång.
- ViÖc ®Çu t− theo phong trμo dÉn ®Õn hiÖu øng xi m¨ng lß đøng vμ c¸c
nhμ m¸y ®−êng mäc lªn ë kh¾p mäi n¬i. V× vËy khi x©y dùng xong mét sè nhμ
m¸y kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn vμ nguyªn liÖu ®Ó ho¹t ®éng, mét sè nhμ m¸y ph¶i
di dêi ®Õn c¸c ®Þa ph−¬ng kh¸c g©y thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ vÒ tiÒn cña. Ch¼ng
h¹n, c«ng ty ®−êng Linh C¶m (Hμ TÜnh) khi x©y dùng xong ®· ph¶i vay 70 tØ
®ång ®Ó di chuyÓn qua c¶ ngh×n c©y sè vμo Trμ Vinh; nhμ m¸y ®−êng Thõa
Thiªn HuÕ còng ph¶i di chuyÓn vÒ Phó Yªn. Mét sè Nhμ m¸y ®−êng lμm ¨n
thua lç do kh«ng tÝnh to¸n hÕt c¸c ®iÒu kiÖn khi x©y dùng nh− nhμ m¸y
®−êng Qu¶ng B×nh ®Õn hÕt n¨m 2002 lç kho¶ng 136 tØ ®ång ch−a kÓ kho¶n
vay khã tr¶ ®Ó x©y dùng nhμ m¸y lμ trªn 170 tØ ®ång.
- ThÊt tho¸t vμ l·ng phÝ trong kh©u quyÕt ®Þnh ®Çu t− th−êng b¾t nguån
tõ viÖc x¸c ®Þnh môc tiªu ®Çu t− dù ¸n do kh«ng ®−îc chñ ®Çu t− c©n nh¾c,
tÝnh to¸n tr−íc khi x©y dùng nªn khi c«ng tr×nh hoμn thμnh ®−a vμo sö dông,
chñ ®Çu t− míi nhËn thÊy c«ng tr×nh ph¸t huy kh«ng hiÖu qu¶. VÝ dô: T¹i
mét sè ®Þa ph−¬ng ®· ®Çu t− hμnh tr¨m tØ ®ång ®Ó c¶i thiÖn vμ x©y dùng míi
mét lo¹t chî nh− chî ®Çu mèi §Òn Lõ víi sè vèn ®Çu t− h¬n 10 tØ ®ång, chî
®Çu mèi Xu©n §Ønh, chî xe m¸y Qu¶ng An (T©y Hå) ®Çu t− h¬n 6 tØ ®ång,
chî ®Çu mèi H¶i B¸ (§«ng Anh) ®Çu t− 13 tØ ®ång,
+ Trong n«ng nghiÖp cßn nÆng ®Çu t− vμo c¸c c«ng tr×nh thuû lîi (chiÕm
h¬n 70% vèn ®Çu t− cña nghμnh), chñ yÕu lμ c¸c c«ng tr×nh thuû lîi phôc vô
c©y lóa, viÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh thuû lîi t−íi cho c¸c lo¹i c©y c«ng
nghiÖp cßn Ýt, cßn coi nhÑ ®Çu t− thuû lîi cÊp n−íc cho c«ng nghiÖp vμ d©n
sinh, cho nu«i trång thuû s¶n. Vèn cho c«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc, chuyÓn
giao c«ng nghÖ, c«ng t¸c nghiªn cøu ph¸t triÓn gièng, khuyÕn n«ng, khuyÕn
l©m, khuyÕn ng− thêi gian ®Çu ch−a ®−îc quan t©m tho¶ ®¸ng (nh÷ng n¨m
gÇn ®©y ®· ®−îc ®iÒu chØnh).
+ C¬ cÊu ®Çu t− cßn nhiÒu ®iÓm ch−a hîp lý nh− ®Çu t− ng©n s¸ch cho
mét sè nghμnh vμ s¶n phÈm ®−îc b¶o hé; ®Çu t− cho n«ng nghiÖp, n«ng th«n

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 30
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

vμ c¬ së h¹ tÇng cßn thÊp, ViÖc ®Çu t− phôc vô viÖc chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ
cßn Ýt, nÆng vÒ ®Çu t− quèc doanh, ch−a cã chÝnh s¸ch tèt ®Ó thu hót c¸c
nguån vèn ngoμi ng©n s¸ch, ®Çu t− ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n.
+ Míi quan t©m ®Çu t− ®Çu vμo nh»m ph¸t triÓn n¨ng lùc s¶n xuÊt,
ch−a quan t©m ®Õn ®Çu ra cña s¶n xuÊt, ®Çu t− cho c¬ së hạ tÇng phôc vô l−u
th«ng hμng ho¸, ®Çu t− cho c«ng t¸c b¶o qu¶n chÕ biÕn sau thu ho¹ch, ®Çu t−
th«ng tin thÞ tr−êng ch−a t−¬ng xøng. Míi quan t©m ®Çu t− theo chiÒu réng,
lÊy sè l−îng lμm chÝnh, do vËy mét sè hμng ho¸ n«ng s¶n lμm ra th−êng chÊt
l−îng kh«ng cao, chñng lo¹i, mÉu m· kÐm, kh«ng phï hîp víi yªu cÇu cña thÞ
tr−êng, gi¸ thμnh cao h¬n c¸c nø¬c trong khu vùc vμ trªn thÕ giíi, kh¶ n¨ng
c¹nh tranh khã kh¨n; tû lÖ n«ng s¶n qua chÕ biÕn thÊp, phÇn lín xuÊt khÈu
hμng n«ng s¶n cña ta vÉn lμ s¶n phÈm th«.
+ Do kh¶ n¨ng ng©n s¸ch cßn h¹n chÕ, nªn bè trÝ ®Çu t− cña nhμ n−íc cho
lÜnh vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n chØ ®¸p øng ®−îc kho¶ng 55 - 60% yªu cÇu
ph¸t triÓn cña nghμnh, ch−a t−¬ng xøng víi vai trß vμ vÞ trÝ cña khu vùc n«ng
nghiÖp vμ n«ng th«n.
+ Trong c«ng nghiÖp vμ c¸c nghμnh kinh tÕ, hÇu hÕt c¸c c«ng tr×nh ®Çu t−
®· qu¸ chó träng vμo viÖc ®Çu t− ®Ó t¨ng c«ng suÊt s¶n xuÊt mμ ch−a chó ý
®óng møc ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña ®Çu ra tiªu thô s¶n phÈm ®−îc thÞ
tr−êng chÊp nhËn ®Õn møc nμo; tuy cã quy ho¹ch nh−ng cßn rÊt lóng tóng
trong viÖc t¹o ra mét hÖ thèng chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p phï hîp ®Ó thùc hiÖn
quy ho¹ch g¾n víi thÞ tr−êng, nªn ®· dÉn tíi viÖc ®Çu t− qu¸ møc trong mét
sè ngμnh, lμm cho mét sè s¶n phÈm cung v−ît qu¸ cÇu; ch−a tËp trung ®æi
míi c«ng nghÖ theo h−íng hiÖn ®¹i nªn chÊt luîng s¶n phÈm ch−a cao, gi¸
thμnh ch−a h¹; ch−a ®Çu t− ®óng møc cho c«ng nghiÖp s¶n xuÊt vËt liÖu, c«ng
nghiÖp chÕ t¹o, c«ng nghiÖp c«ng nghÖ cao ®Ó t¨ng c−êng kh¶ n¨ng chñ ®éng
cña nÒn kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp ngμy cμng s©u. Mét sè dù ¸n,
ch−¬ng tr×nh ®Çu t− ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ®· ®Ò ra trong mçi kú kÕ ho¹ch 5
n¨m ch−a ®−îc triÓn khai hoÆc triÓn khai chËm do ch−a tÝnh hÕt c¸c yÕu tè
kh¸ch quan tõ phÝa ®èi t¸c vμ c¶ yÕu tè chñ quan, trong ®ã cã yÕu tè thiÕu
nguån vèn.
1.3. Tån t¹i trong kh©u thÈm ®Þnh, phª duyÖt dù ¸n ®Çu t−, tæng dù to¸n:
- T×nh tr¹ng phª duyÖt l¹i nhiÒu lÇn lμ kh¸ phæ biÕn hiÖn nay. ThËm chÝ
mét sè dù ¸n ®−îc phª duyÖt, ®iÒu chØnh sau khi ®· hoμn thμnh qu¸ tr×nh x©y
l¾p, thùc chÊt lμ hîp ph¸p ho¸ c¸c thñ tôc thanh quyÕt to¸n khèi l−îng ph¸t
sinh, ®iÒu chØnh. Dù ¸n më réng nhμ m¸y ®−êng Qu¶ng Ng·i kh«ng thùc hiÖn
kh¶o s¸t, thiÕt kÕ, lËp dù to¸n tr×nh c¬ quan cã thÈm quyÒn phª duyÖt mμ sau


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 31
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

khi bμn giao ®−a vμo sö dông míi xin phª duyÖt, vi ph¹m nghiªm träng qui
chÕ qu¶n lý ®Çu t− vμ x©y dùng. Tæng møc ®Çu t− cña dù ¸n cÇu S«ng Danh
ph¶i ®iÒu chØnh 3 lÇn trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn (n¨m 1995 lμ 186 tØ ®ång, n¨m
1998 lμ 239 ti ®ång vμ n¨m 2000 lμ 257 tØ ®ång). Dù ¸n toμ nhμ 11 tÇng §¹i
häc S− ph¹m Thμnh phè Hå ChÝ Minh ®ang thi c«ng ph¶i phª duyÖt l¹i, dù
¸n ký tóc x¸ 5 tÇng §¹i häc T©y Nguyªn phª duyÖt 2 lÇn, ChÊt l−îng c«ng t¸c
thÈm ®Þnh thiÕt kÕ, dù to¸n cã nhiÒu sai sãt, cã n¬i bÞ xem nhÑ, dÉn ®Õn ë mét
vμi dù ¸n gi¸ trÞ tróng thÇu cao h¬n gi¸ trÞ thùc tÕ do tÝnh to¸n sai khèi l−îng
(Dù ¸n §¹i häc Quèc gia Hμ néi, Häc viÖn Hμnh chÝnh quèc gia), t¹i dù ¸n
kh«i phôc c¶i t¹o quèc lé 1 ®o¹n Hμ Néi - L¹ng S¬n do phª duyÖt kh«ng ®¶m
b¶o chÊt l−îng nªn ph¶i phª duyÖt l¹i lμm t¨ng chi phÝ kh¶o s¸t hμng tØ ®ång,
dù ¸n nhμ m¸y xi m¨ng Tam §iÖp trong qu¸ tr×nh kh¶o s¸t ®· ph¸t hiÖn cã
sù cè nh−ng kh«ng kh¶o s¸t vμ xö lý hiÖn t−îng caster g©y tèn kÐm chi phÝ,
viÖc phª duyÖt l¹i lμm t¨ng chi phÝ cßn x¶y ra ®èi víi nhiÒu dù ¸n kh¸c nh−
dù ¸n cÇu Non N−íc (Ninh B×nh), cÇu T©n ĐÖ (Th¸i B×nh). Dù ¸n x©y dùng
quèc lé 5 sö dông vèn JBIC NhËt B¶n do bμn giao mÆt b»ng chËm nªn Nhμ
n−íc ®· ph¶i båi th−êng cho nhμ thÇu 570.595.797 Yªn nhËt.
1.4. Tån t¹i trong kh©u kÕ ho¹ch ho¸ ®Çu t−:
- Trong nh÷ng n¨m qua, mÆc dï ®· cã mét sè tiÕn bé nh−ng t×nh tr¹ng
®Çu t− dμn tr¶i trong bè trÝ kÕ ho¹ch cña c¸c Bé, ngμnh vμ c¸c tØnh, thμnh
phè vÉn ch−a ®−îc kh¾c phôc triÖt ®Ó. T×nh tr¹ng nμy ®−îc tÝch tô tõ nhiÒu
n¨m, g©y thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ lín vμ dÉn ®Õn hiÖu qu¶ ®Çu t− thÊp nh−ng
chËm ®−îc kh¾c phôc. N¨m 2004, chóng ta cã 1200 dù ¸n t¨ng gÊp ®«i so víi
n¨m 2001. Tuy nhiªn tèc ®é t¨ng dù ¸n kh«ng t−¬ng øng víi tèc ®é t¨ng cña
vèn ®Çu t− vμ kh«ng khíp víi kÕ ho¹ch vèn, dÉn ®Õn v−ît qu¸ kh¶ n¨ng qu¶n
lÝ, chØ sè vÒ ®Çu t− gi¶m râ rÖt. Th«ng th−êng, ®Ó t¹o ra 1 ®ång t¨ng tr−ëng
GDP cÇn ®Çu t− 3 ®ång th× ë n−íc ta cÇn tíi 5 ®ång.
- ViÖc bè trÝ vèn ®Çu t− thuéc ng©n s¸ch Nhμ n−íc cßn dμn tr¶i thiÕu tËp
trung, sè l−îng c¸c dù ¸n n¨m sau lín h¬n n¨m tr−íc lμ ®iÓm yÕu vμ lÆp ®i
lÆp l¹i nhiÒu n¨m nay. Do ®ã sè dù ¸n tÝch tô l¹i qu¸ lín, v−ît qua kh¶ n¨ng
c©n ®èi vèn cña ng©n s¸ch vμ cña nÒn kinh tÕ nãi chung. Ch¼ng h¹n, tæng dù
to¸n cña c¸c c«ng tr×nh giao th«ng ®−îc ®−a vμo kÕ ho¹ch n¨m 2004 gÊp h¬n
10 lÇn sè vèn bè trÝ trong kÕ ho¹ch. Do ®ã chØ mét sè Ýt c«ng tr×nh cã thÓ tËp
trung vèn ®Ó hoμn thμnh sím, t×nh tr¹ng ®Çu t− kÐo dμi lμ phæ biÕn.
- ViÖc bè trÝ c¸c dù ¸n dμn tr¶i cßn thÓ hiÖn ë b×nh qu©n vèn bè trÝ cho 1
dù ¸n qua c¸c n¨m cã xu h−íng gi¶m dÇn; n¨m 2001 lμ 5,33 tØ ®ång/1 dù ¸n ;
n¨m 2002 lμ 5,3 tØ ®ång/1 dù ¸n; n¨m 2003 lμ 4,43 tØ ®ång/ 1 dù ¸n. Mét sè Bé,
ngμnh vμ ®Þa ph−¬ng vÉn ch−a chÊp hμnh ®óng qui ®Þnh vÒ qu¶n lý ®Çu t− vμ

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 32
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

x©y dùng, bè trÝ vèn cho c¸c dù ¸n nhãm B qu¸ 4 n¨m, nhãm C qu¸ 2 n¨m.
Tæng hîp chung c¸c Bé, ngμnh vμ ®Þa ph−¬ng vÉn cßn kho¶ng 141.430 dù ¸n
(kho¶ng 13%) thuéc nhãm B vμ C bè trÝ qu¸ thêi gian qui ®Þnh, trong ®ã cã
kho¶ng 250 dù ¸n nhãm B (14,2%) bè trÝ vèn kÐo dμi qu¸ 4 n¨m (c¸c Bé
ngμnh kho¶ng 119 dù ¸n, ®Þa ph−¬ng kho¶ng 140 dù ¸n) cã 1.180 dù ¸n nhãm
C ( 12,9%) bè trÝ vèn kÐo dμi qu¸ 2 n¨m (c¸c Bé ngμnh lμ 145 dù ¸n, ®Þa
ph−¬ng lμ 1035 dù ¸n).
- ViÖc ph©n cÊp qu¶n lý trong qu¶n lý ®Çu t− lμ phï hîp nh−ng viÖc gi¸m
s¸t ë nhiÒu ®Þa ph−¬ng ®Ó ®Çu t− tËp trung cã träng ®iÓm ch−a cã kÕt qu¶ râ
rÖt.Tæng sè dù ¸n trong c¶ n−íc n¨m 2001 cã 6.942 dù ¸n; n¨m 2002 cã 7.614
dù ¸n t¨ng h¬n 672 dù ¸n so víi n¨m 2002; n¨m 2003 cã 10.596 dù ¸n t¨ng
2.982 dù ¸n so víi n¨m 2002; n¨m 2004 cã 12.355 dù ¸n, t¨ng 1.759 dù ¸n so
víi n¨m 2003. Sè dù ¸n t¨ng trong c¸c n¨m chñ yÕu lμ c¸c dù ¸n thuéc nhãm
A,B,C (do c¸c Bé, tØnh, thμnh phè lùa chän vμ bè trÝ vèn); n¨m 2002 t¨ng 648
dù ¸n, n¨m 2003 t¨ng 2.969 dù ¸n, n¨m 2004 cã tiÕn bé h¬n chØ t¨ng 1.708 dù
¸n (thÊp h¬n sè t¨ng cña n¨m 2003 chñ yÕu lμ c¸c dù ¸n thuéc lÜnh vùc xo¸
®ãi gi¶m nghÌo do c¸c ®Þa ph−¬ng qu¶n lý, ®©y lμ lÜnh vùc ®−îc chó träng
®Çu t− nhiÒu trong thêi gian gÇn ®©y th«ng qua nhiÒu ch−¬ng tr×nh môc tiªu,
sè dù ¸n th−êng cã qui m« nhá). Sè dù ¸n (c¶ nhãm A,B,C) dù kiÕn kÕt thóc
®−a vμo sö dông trong kú t¨ng lªn dÇn tõ 19,2 ®Õn 19,9%. Tuy nhiªn, sè dù
¸n cã quyÕt ®Þnh ®Çu t− míi trong kú vÉn tiÕp tôc t¨ng lªn tõ 18,4 ®Õn 30%.
- Ngoμi ra, qua kiÓm to¸n, mét sè ®Þa ph−¬ng ®· phª duyÖt kÕ ho¹ch ®Çu
t− nh−ng kh«ng cã nguån ®Ó thùc hiÖn, trong khi ®Þa ph−¬ng kh¸c l¹i ph©n
bè vèn khi ch−a cã quyÕt ®Þnh ®Çu t−, do ®ã hÇu hÕt c¸c ®Þa ph−¬ng ®Òu ph¶i
bæ sung, ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch vèn ®Çu t− nhiÒu lÇn. N¨m 2002 trong kÕ ho¹ch
®Çu n¨m cña thμnh phè Hμ Néi cã 89/329 dù ¸n ch−a ®ñ thñ tôc nh− thiÕu
thiÕt kÕ kü thuËt vμ tæng dù to¸n, ch−a cã quyÕt ®Þnh ®Çu t− nh−ng vÉn ®−îc
giao kÕ ho¹ch víi 392 tØ ®ång. Trong n¨m UBND thμnh phè ®· giao kÕ ho¹ch
bæ sung nh−ng cßn 23 dù ¸n ch−a ®ñ thñ tôc 12 dù ¸n ch−a cã quyÕt ®Þnh ®Çu
t−, 11 dù ¸n ch−a cã thiÕt kÕ kü thuËt, tæng dù to¸n) vÉn ®−îc giao kÕ ho¹ch
vèn 30 tØ ®ång, trong khi ®ã l¹i cã 26/253 dù ¸n ®Çu t− dë dang tõ c¸c n¨m
tr−íc víi tæng sè vèn cÊp ph¸t luü kÕ ®Õn 31 th¸ng 12 n¨m 2001 lμ 8 tØ ®ång
chuyÓn sang n¨m 2002 nh−ng kh«ng ®−îc UBND thμnh phè ghi kÕ ho¹ch
n¨m 2002. N¨m 2002, tØnh Kh¸nh Hoμ cã 40/151 dù ¸n ch−a cã quyÕt ®Þnh
®Çu t−, nh−ng ®Çu n¨m ®· ghi kÕ ho¹ch vèn lμ 59,1 tØ ®ång, cuèi n¨m kh«ng
triÓn khai ®−îc. TØnh Hμ TÜnh cã kÕ ho¹ch ®Çu t− lín h¬n kÕ ho¹ch vèn trªn
35,84 tØ ®ång; Thμnh phè Hå ChÝ Minh giao kÕ ho¹ch vèn ®Çu t− gÊp 5 lÇn dù
to¸n Trung −¬ng giao, c¬ cÊu ®Çu t− theo ngμnh kinh tÕ kh«ng phï hîp víi tØ


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 33
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

lÖ c¬ cÊu ®Çu t− ®−îc Bé KÕ ho¹ch vμ §Çu t− th«ng b¸o. §ång thêi, trong
nh÷ng n¨m gÇn ®©y, hiÖn t−îng vay vèn ®Çu t− x©y dùng c¬ b¶n ®ang cã
chiÒu h−íng gia t¨ng ë c¸c tØnh, thμnh phè vμ mét sè dÞa ph−¬ng, v−ît kh¶
n¨ng c©n ®èi cña ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng vμ cao h¬n so víi qui ®Þnh cña Ph¸p
luËt. Qua kiÓm to¸n 17 tØnh, thμnh phè ®· vay 3.280,8 tØ ®ång; trong ®ã ®−a
vμo c©n ®èi ng©n s¸ch 1.731,8 tØ ®ång (An Giang 515 tØ ®ång, CÇn Th¬ 248 tØ
®ång, Hμ Néi 400 tØ ®ång) cã t×nh tr¹ng vèn ®Çu t− x©y dùng c¬ b¶n kh«ng
gi¶i ng©n hÕt, cø vay ®Ó ®Çu t− vμ bè trÝ vèn cho c¸c dù ¸n ch−a cã ph−¬ng ¸n
®Çu t−, ch−a cã luËn chøng kinh tÕ kü thuËt
1.5. Tån t¹i trong công tác ®Êu thÇu x©y dùng :
- HiÖn t−îng chia nhá gãi thÇu ®Ó chØ ®Þnh thÇu kh¸ phæ biÕn ®èi víi c¸c
®Þa ph−¬ng vμ c¸c dù ¸n nhãm B,C; NhiÒu dù ¸n ®Êu thÇu nh−ng hiÖu qu¶
kh«ng cao, tØ lÖ gi¶m thÇu kh«ng ®¸ng kÓ. N¨m 2002, Thμnh phè Hμ Néi cã
nhiÒu dù ¸n ®Êu thÇu gi¶m 0,3% so víi gi¸ trÞ dù to¸n ®−îc duyÖt. T−¬ng tù,
n¨m 2003 tØnh Hoμ B×nh cã mét sè dù ¸n ®Êu thÇu cã tØ lÖ lμ 0,1% ; 11 dù ¸n
thuéc ch−¬ng tr×nh kªnh Nhiªu Léc - ThÞ NghÌ ®· cã 6 dù ¸n ®−îc chØ ®Þnh
thÇu
- Kh©u ®Êu thÇu thÓ hiÖn tÝnh côc bé cña qu¸ tr×nh ®Çu t−. NhiÒu c«ng
tr×nh dïng chØ ®Þnh thÇu nh− trªn nh−ng còng cã c«ng tr×nh ®Êu thÇu mét
c¸ch h×nh thøc ®Ó t¹o “c«ng ¨n viÖc lμm cho ng−êi trong nhμ”, “Phæ biÕn viÖc
®i ®ªm” gi÷a nhμ thÇu víi chñ ®Çu t−, th«ng ®ång gi÷a c¸c nhμ thÇu víi nhau.
Qui chÕ ®Êu thÇu thiÕu chÆt chÏ, kh«ng c«ng khai, minh b¹ch ®· dÉn ®Õn viÖc
mét nhμ thÇu tróng sau ®ã chia phÇn cho c¸c nhμ thÇu cßn l¹i hay giμnh giËt
gãi thÇu b»ng gi¸ thÊp giËt m×nh chØ b»ng 28,9% gi¸ gãi thÇu (gãi 2B hÇm
®Ìo H¶i V©n) hoÆc chªnh lÖch lªn tíi 400 tØ ®ång (Gãi thÇu x©y dùng c¶ng C¸i
L©n) dÉn ®Õn c«ng tr×nh kÐm chÊt l−îng, thêi gian thi c«ng kÐo dμi, chi phÝ
ph¸t sinh lín vÉn ®−îc quyÕt to¸n.
1.6. Tån t¹i trong c«ng t¸c chuÈn bÞ x©y dùng :
- C«ng t¸c ®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng ch−a chÊp hμnh ®óng c¸c qui ®Þnh
cña Nhμ N−íc ë mét sè dù ¸n nh− dù ¸n kh«i phôc vμ ph¸t triÓn hÖ thèng
thuû lîi khu vùc miÒn Trung vμ Thμnh phè Hå ChÝ Minh, c¸c hå s¬ ®Òn bï
thiÕu vμ kh«ng ®¶m b¶o so víi qui ®Þnh (kh«ng cã b¶n ®å hiÖn tr¹ng, kh«ng
cã b¶n ®å ®Þnh vÞ mèc giíi, b¶n ®å gi¶i thöa, giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông
®Êt) nh−ng ®· chi phÝ ®Òn bï 39 tØ ®ång. Ban qu¶n lý cho tiÕn hμnh x©y dùng
trong khi c«ng t¸c ®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng ch−a hoμn thμnh nªn khi d©n
khiÕu kiÖn ph¶i dõng thi c«ng g©y thiÖt h¹i gÇn 400 triÖu ®ång.



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 34
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

- Theo c¸c chi côc thuÕ, ®Õn thêi ®iÓm thanh tra (th¸ng 10-2004) nhiÒu
®¬n vÞ cßn nî tiÒn sö dông ®Êt nh− c«ng ty §Çu t− vμ X©y dùng TNXP Cinc«
nî h¬n 60 tØ ®ång, C«ng ty X©y dùng vμ Kinh doanh nhμ Phó NhuËn nî trªn
26 tØ ®ång, c«ng ty TNHH vμ X©y dùng - Th−¬ng M¹i vμ Kinh doanh nhμ
Trung S¬n H¶i 10 tØ ®ång, C«ng ty TNHH Him Lam trªn 7 tØ (Thμnh phè Hå
ChÝ Minh). Tæng sè tiÒn sö dông ®Êt ch−a nép cña c¸c c«ng ty h¬n 140 tØ
®ång. Ngoμi ra, c¬ quan thuÕ x¸c ®Þnh gi¸ tiÒn sö dông ®Êt ch−a cã sù thèng
nhÊt vÒ ®¬n gi¸ vμ diÖn tÝch ®Êt tÝnh thuÕ. Nh− diÖn tÝch ®Ó tÝnh tiÒn sö dông
®Êt dù ¸n Thanh Mü Lîi lμ 733.200 m2 trong khi diÖn tÝch ph¶i tÝnh lμ h¬n 1
triÖu m2. Sè tiÒn chªnh lÖch do x¸c ®Þnh sai diÖn tÝch ë dù ¸n nμy lμ h¬n 11 tØ
®ång. ViÖc c¸c chi côc chÊp thuËn tiÒn ®Òn bï do chñ ®Çu t− thùc tÕ chi tr¶
(tiÒn ®Êt vμ tiÒn hå s¬) v−ît gi¸ trÞ ®Êt tÝnh thuÕ ®Ó cho c¸c chñ ®Çu t− chØ
ph¶i nép tiÒn sö dông ®Êt tèi thiÓu 10% lμ kh«ng ®óng qui ®Þnh. Nh− dù ¸n
Phó H÷u do c«ng ty TNHH §Çu t− vμ X©y dùng Minh S¬n lμm chñ ®Çu t−
thùc tÕ chi tr¶ lμ 617.435 ®ång/ m2 cao h¬n gi¸ ®Òn bï do Së Tμi chÝnh x¸c
®Þnh (100.000/®ång m2) nªn tiÒn sö dông ®Êt chi nép 10%. ChØ riªng dù ¸n
nμy lμm thÊt tho¸t tiÒn sö dông ®Êt h¬n 8,7 TØ ®ång. T×nh tr¹ng nhËn chuyÓn
nh−îng ®Êt ®ai, tho¶ thuËn ®Òn bï b»ng h×nh thøc ®æi lÊy ®Êt nÒn kh«ng h¹n
chÕ sè l−îng diÔn ra kh¸ phæ biÕn, t¹o c¬ héi cho nhiÒu c¸ nh©n bu«n b¸n bÊt
®éng s¶n vμ trèn thuÕ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt
- ë nhiÒu dù ¸n, chñ ®Çu t− ®· ®Òn bï, chuyÓn nh−îng ®Êt tr−íc khi cã
qui ®Þnh hay qui ho¹ch, ch−a cã ph−¬ng ¸n ®Òn bï ®−îc duyÖt vμ ch−a cã
quyÕt ®Þnh giao ®Êt. §iÒu nμy dÉn ®Õn viÖc nhiÒu tæ chøc, c¸ nh©n ®øng ra
chuyÓn nh−îng ®Êt trao tay trùc tiÕp víi d©n, mua ®i b¸n l¹i nhiÒu lÇn, lμm
t¨ng gi¸ ®Êt mét c¸ch gi¶ t¹o, ph¸t sinh khiÕu kiÖn.
- L¹i cã nh÷ng dù ¸n, sau khi gi¶i phãng mÆt b»ng xong th× l¹i bá kh«ng,
ch¼ng thÊy ®Çu t−, x©y dùng g×. Ch¼ng h¹n nh− dù ¸n ®Çu t− côm kh¸ch s¹n
5 sao- Trung t©m héi nghÞ quèc tÕ vμ cao cè v¨n phßng ë ng· s¸u ®−êng Lý
Th−êng KiÖt, NguyÔn Tri Ph−¬ng, TØnh Thõa Thiªn HuÕ. §©y lμ dù ¸n ®−îc
UBND tØnh Thõa Thiªn HuÕ thu håi ®Êt cÊp cho c«ng ty bÊt ®éng s¶n S«ng
§μ ®Ó ®Çu t− x©y dùng. Sau khi ®−îc giao ®Êt, c«ng ty nμy ®· san lÊp mÆt
b»ng vμ rμo ch¾n b»ng mét hÖ thèng t«n bao che. Bªn trong, tiÕn ®é tiÕn ®é
x©y dùng ban ®Çu cã triÓn khai mét c¸ch chËm ch¹p vμ ®Õn nay th× dõng h¼n,
ch¼ng thÊy bãng d¸ng mét c«ng nh©n hay m¸y mãc thiÕt bÞ nμo. T−¬ng tù,
Trung t©m th−¬ng m¹i PLAZA, t¹i ng· t− NguyÔn HuÖ, Bμ TriÖu, Hïng
V−¬ng cÊp ®Êt cho c«ng ty dÖt Phong Phó (Hå ChÝ Minh) sau khi khëi c«ng
®· ®Ó trèng kh«ng thùc hiÖn g©y thÊt tho¸t vμ l·ng phÝ rÊt lín trong c«ng t¸c
®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 35
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

1.7. Tån t¹i trong kh©u tæ chøc thùc hiÖn
- Kh©u thi c«ng ®−îc coi lμ ®ôc khoÐt kinh phÝ ®· ®−îc nãi ®Õn nhiÒu.
ViÖc cßn bít nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh x©y dùng x¶y ra ë hÇu hÕt c¸c
c«ng tr×nh x©y dùng lμm cho c«ng tr×nh kh«ng ®¶m b¶o chÊt l−îng khi ®−a
vμo sö dông. Mét vμi c«ng tr×nh h− háng ngay sau khi thi c«ng xong thËm chÝ
ch−a kÞp ®−a vμo sö dông nh− cÇu V¨n Th¸nh
- TiÕn ®é x©y dùng c«ng tr×nh chËm diÔn ra phæ biÕn ë rÊt nhiÒu dù ¸n.
Theo thanh tra Nhμ n−íc th× cã tíi mét nöa c¸c dù ¸n thanh tra kiÓm tra
chËm tiÕn ®é. Dù ¸n tuyÕn èng kho c¶ng LPG ThÞ V¶i do kÐo dμi thêi gian
thªm 24 th¸ng lμm t¨ng phÝ nhiÒu tØ ®ång. Dù ¸n Ba Zan siªu máng thuéc
tæng c«ng ty DÇu khÝ ViÖt Nam do kÐo dμi thêi gian lμm ph¸t sinh chi phÝ h¬n
7 tØ ®ång. Dù ¸n x©y dùng quèc lé 5 sö dông vèn JBIC NhËt B¶n do bμn giao
mÆt b»ng chËm nªn nhμ n−íc ®· ph¶i båi th−êng cho nhμ thÇu 570.595.797
Yªn NhËt.C«ng tr×nh bÞ chËm tiÕn ®é còng ph¶i coi lμ sù l·ng phÝ lín . V× tiÕn
®é c«ng tr×nh bÞ chËm sÏ dÉn ®Õn nguyªn vËt liÖu bÞ tr−ît gi¸, råi t¸c ®éng ®èi
víi l−u th«ng, vËn chuyÓn cña nhiÒu nghμnh. ChØ riªng dù ¸n ®−êng vμnh ®ai
III ë Hμ Néi, viÖc chËm tiÕn ®é ®· lμm ph¸t sinh thªm kho¶ng trªn 1000 tû
®ång ®Çu t−.
1.8. Tån t¹i trong kh©u nghiÖm thu thanh to¸n
- C«ng t¸c nghiÖm thu thanh to¸n th−êng c¨n cø theo thiÕt kÕ dù to¸n
®−îc duyÖt, hoμn toμn lμ b¶n sao cña thiÕt kÕ, trong nhiÒu tr−êng hîp b¶n vÏ
hoμn c«ng chØ mang tÝnh chÊt thñ tôc, h×nh thøc dÉn ®Õn khèi l−îng nghiÖm
thu kh«ng ®óng víi thùc tÕ thi c«ng. KÕt qu¶ qua10 n¨m tiÕn hμnh kiÓm to¸n
trong lÜnh vùc ®Çu t− x©y dùng c¬ b¶n. KiÓm to¸n nhμ n−íc ®· kiÕn nghÞ
gi¶m trõ gi¸ trÞ quyÕt to¸n c«ng tr×nh, gi¶m cÊp ph¸t vμ thu håi tõ c¸c ®¬n vÞ
thi c«ng h¬n 500 tØ ®ång.



2. Phân tích nguyên nhân
2.1. Nguyên nhân thể chế
- Tập trung trách nhiệm và quyền lực quản lý đầu tư xây dựng vào bộ giao
thông vận tải dẫn đến quá trình đưa ra quyết định quá tập trung là nguyên nhân
của tệ quan liêu. Các thủ tục quan liêu làm chậm quá trình ra quyết định phê
duyệt. Đối với hầu hết các dự án đầu tư CSHT GTVT đều do bộ Giao thông vận
tải trực tiếp quản lý. Đối với mỗi dự án vốn ngân sách nhà nước, bộ quyết định
chủ đầu tư là một ban quản lý dự án nào đố thuộc bộ chịu trách nhiệm quản lý


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 36
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

điều hành dự án. Như vậy cục quản lý chuyên ngành là cơ quan thay mặt nhà nước
sở hữu sản phẩm của dự án lại đứng ngoài hoạt động đầu tư này, sẽ không hợp lý.
- Hiệu lực pháp lý của các văn bản pháp luật yếu. Nhiều dự án không tuân thủ
các quy định như trình tự lập, thẩm tra, thẩm định, phê duyệt dự án và sự phù hợp
với chính sách, quy hoạch, kế hoạch của nhà nước trong việc ra quyết định đầu tư,
tổ chức này cũng chưa hoàn toàn tuân thủ các quy trình, quy phạm và tính khách
quan khi đưa ra quyết định.
- Chỉ đạo của trung ương đối với các địa phương trong công tác quản lý CSHT
GTVT còn yếu kém. Mặc dù đã có sự phân cấp quản lý giữa trung ương và đia
phương về quản lý cũng như xây dựng quy hoạch. Trung ương và địa phương
nhiều khi không thống nhất, phân cấp quản lý còn nhập nhằng, sử dụng nguồn vốn
của trung ương và địa phương không hiệu quả.
- Chưa có được cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các bên tham gia dự án do thiếu
các quy định pháp lý có tính hiệu lực cao cũng như các cơ chế hòa nhập hiệu quả
đẻ quản lý các mặt phân giới này.
- Thiếu cơ sỏ pháp lý cho việc hình thành cơ chế kiểm tra giám sát, đánh giá
tổng kết công tác đầu tư xây dựng CSHT GTVT một cách thường xuyên và thực
hiện đánh giá hiệu quả kinh tế sau dự án. Các quy định chưa cụ thể quy trách
nhiệm không rõ ràng làm cho công tác báo cáo thực hiện giám sát đầu tư chất
lượng không đảm bảo còn mang tính hình thức đối phó. Chỉ nêu ra các hiện tượng
mà thiếu phân tích nguyên nhân.
- Các doanh nghiệp xây dựng thiếu sự cạnh tranh để phát triển. Các công ty tư
vấn và công ty xây dựng chủ yếu là các doanh nghiệp nhà nước phần nào vẫn
được nhà nước ưu tiên và phân chia công việc đẻ thực hiện, các thành phần kinh tế
khác rất nhỏ, yếu vì vậy tính cạnh tranh lành mạnh để phát triển tiến tới hội nhập
rất kém. Tiến trình cổ phần hóa các công ty tư vấn và xây dựng đang được tiến
hành song còn chậm.


2.2. Nguyên nhân về trình độ quản lý
- Năng lực của các tổ chức, các cán bộ lập quy hoạch, quản lý quy hoạch còn
yếu nhất là ở các Cục chuyên ngành và các địa phương.
- Năng lực tư vấn còn yếu nhất là khả năng phân tích thị trường (dự báo nhu
cầu vận tải), phân tích tài chính, kinh tế của dự án, phân tích tác động môi trường,
Năng lực của tư vấn giám sát rất yếu, chưa có tổ chức tư vấn giám sát riêng.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 37
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

- Năng lực của các cục quản lý chuyên ngành về quản lý hoạt động đầu tư xây
dựng CSHT GTVT rất yếu kém vì vậy gặp khó khăn khi đứng ra chịu trách nhiệm
quản lý các dự án lớn của ngành mình.
- Năng lực của một số ban điều hành dự án trong việc quản lý mặt phân giới
giữa các tổ chức tham gia dự án còn hạn chế. Một dự án quản lý đồng thời nhiều
dự án thậm chí một đơn vị của ban quản lý dự án phải quan lý nhiều gói thàu của
các dự án khác nhau, chưa thể hiện được vai trò của Giám đốc điều hành dự án là
quản lý, điều phối các bộ phận khác nhau của dự án để đảm bảo dự án đạt các mục
tiêu và thỏa mãn các giới hạn về thời gian, chi phí; trực tiếp kiểm tra, kiếm soát
việc thực hiện dự án về tiến độ, thời gian, chất lượng… mà chỉ như một cơ quản
kiểm tra giám sát các nhà thầu.
- Năng lực của nhà thầu yếu về tài chính, thiết bị, phòng thí nghiệm hiện
trường. Tình trạng thi công các công trình ngoài ngành không có kế hoạch vốn,
đặc biệt là những công trình do địa phương làm chủ đầu tư dẫn đến tình trạng nợ
đọng kéo dài, doanh nghiệp bi thua lỗ và trong nhiều trường hợp là nguyên nhân
trực tiếp ảnh hưởng đển tiến độ, chất lượng thi công.
2.3. Nguyên nhân về kỹ thuật và công cụ quản lý
- Công cụ và kỹ thuật đánh giá tác động của môi trường của dự án và các bên
tham gia dự án đến dự án còn lạc hậu. Trong việc đánh giá căn cư tồn tại dự án và
các rủi ro của dự án để xác định dự án cần tính đến tác động của các yếu tố môi
trường của dự án và tính đến tác động của những mong chờ của các bên tham gia
dự án hiện tại cũng như trong tương lai một cách đầy đủ.
- Khung logic của dự án chưa được sử dụng như một công cụ quản lý dự án
hữu hiệu. Khung logic là một công cụ quản lý nhằm đạt được các mục tiêu của dự
án hiện chưa được sử dụng.
- Chưa vận dụng các kỹ thuật và công cụ quản lý mặt phân giới giữa các bên
tham gia dự án một cách hiệu quả. Có một số công cụ quản lý dự án có thể hỗ trợ
phối hợp hoạt động của các tổ chức này như khung logic của dự án và WBS của
dự án kết hợp với bảng phân công trách nhiệm quản lý nhưng chưa được sử dụng
phổ biến.
- Chưa ứng dụng phổ biến các công cụ quản lý dự án tiên tiến vào việc quản lý
thời gian và quản lý chi phí của dự án như: Sử dựng các phần mềm quản lý dự án
để tối ưu hòa việc lập kế hoạch thực hiện dự án và bổ sung nguồn lực, lập báo cáo
tiến độ và điều chỉnh kế hoạch.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 38
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM




Chương III
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC
QUẢN LÝ DỰ ÁN XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 39
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Một số giải
pháp tăng Phát triển và hoàn thiện hệ thống
cường thể văn bản pháp lý
chế quản lý
dự án đầu tư
xây dựng cơ
sở hạ tầng Một số giải pháp cải tiến tổ chức
quản lý dự án đầu tư xây dựng
CSHT GTVT



Sử dụng kỹ thuật phân tích ảnh
Các hưởng của môi trường và ảnh
giải hưởng của các bên tham gia đến dự
pháp án
đề xuất Sử dụng các
kỹ thuật và
Sử dụng khung logic của dự án
công cụ quản
lý dự án
nhằm góp
phần hoàn Sử dụng cấu trúc phân chia công
thiện công tác việc của dự án
quản lý dự án
Sử dụng các kỹ thuật và công cụ
quản lý thời gian của dự án



Sử dụng các kỹ thuật và công cụ
quản lý chi phí của dự án



Ứng dụng phần mềm QLDA MS
Project để xây dựng cấu trúc phân
chia công việc của dự án, quản lý
thời gian, quản lý chi phi của dự án




I. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỂ CHẾ QUẢN LÝ DỰ ÁN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM
1. Phát triển và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 40
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

1.1. Bổ sung quy định trách nhiệm pháp lý trong khâu lập quy hoạch
- Nội dung Quy hoạch: Bộ Giao thông vận tải cần đưa ra quy định pháp lý về
yêu cầu nội dung quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết. Phát triển Giao thông
vận tải toàn quốc và vùng lãnh thổ cũng như quy hoạch phát triển giao thông vận
tải chuyên ngành, cần quy định rõ các tổ chức có chức năng làm quy hoạch các
cấp, quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức này đối với chất lượng quy hoạch do
họ thiết kế, nghiên cứu; quy định chế độ cập nhật, sửa đổi các quy hoạch nhằm
mục đích nâng cao chất lượng của quy hoạch, tăng tính thống nhất giữa các quy
hoạch các cấp; hạn chế tình trạng quy hoạch treo, quy hoạch phải đáp ứng được
yêu cầu đòi hỏi phát triển CSHT GTVT phục vụ phát triển các ngành kinh tế từng
thời kỳ.
- Trách nhiệm lập, thẩm định phê duyệt quy hoạch: Cần tăng cường hiệu lực
pháp lý của các quy định về trách nhiệm và nghĩa vụ của các tổ chức liên quan đến
công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch để tránh tình trạng thời gian phê
duyệt dự toán và giao nhiệm vụ quá kéo dài làm rút ngắn thời gian nghiên cứu thời
gian lập quy hoạch, ảnh hưởng lớn đến chất lượng của quy hoạch hoặc có những
quy hoạch đã hoàn thành song thời gian chờ thẩm định, phê duyệt kéo dài mà
không ai chịu trách nhiệm.
- Trách nhiệm quản lý: Xác định rõ trách nhiệm quảy lý và kiểm soát thực
hiện quy hoạch để tránh có những đầu tư trái với quy hoạch. Quy định kỳ rà soát,
kiểm tra tiến trình thực hiện quy hoạch và điều chỉnh quy hoạch để đảm bảo tính
thời sự của quy hoạch.
1.2. Nâng cao chất lượng các công việc trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư
- Bổ sung một số yêu cầu trong nội dung lập dự án đầu tư xây dựng công trình
• Phân tích ảnh hưởng của môi trường của dự án đến thành công của dự án.
Môi trường trong đó dự án tồn tại bao gồm môi trường địa lý tự nhiên, môi trường
kinh tế, môi trường xã hội, môi trường pháp lý môi trường tổ chức, môi trường
công nghệ… của dự án hiện tại và tương lai.
• Phân tích ảnh hưởng của các bên liên quan đến thành công của sự án. Phân
tích mục đích, mong đợi cũng như quyền lực của họ đối với dự án, các tác động
mà họ có thể thực hiện cho dự án.
• Phân tích rủi ro của dự án bao gồm các dự kiến rủi ro có thể xảy ra, ước tính
tần suất có thể xảy ra rủi ro, đánh giá tác động của rủi ro đến dự án, đề xuất các
biện pháp có thể thực hiện để giảm rủi ro.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 41
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

• Xác định rõ các cơ chế, nguyên tắc chuyển giao kết quả giữa các giai đoạn
của dự án để đảm bảo có được tất cả những hỗ trợ cần thiết cho đơn vị thực hiện
giai đoạn tiếp theo của dự án.
Trên cơ sở phân tích như vậy mới thấy được toàn diện những khó khăn và
thuận lợi khi thực hiện dự án để có những sự chuẩn bị trước đảm bảo cho sự thành
công của dự án.
- Tăng cường dự báo nhu cầu vận tải, nghiên cứu đánh giá tác động của dự án
đến môi trường, phân tích tài chính, phân tích kinh tế dự án và xây dựng mới các
đơn giá định mức cho các hạng mục công việc này (% giá trị trong tổng giá trị của
lập dự án đầu tư xây dựng công trình) nhằm nâng cao chất lượng của dự án đầu tư.
- Coi trọng quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư nhằm khắc
phục tình trạng đầu tư dàn trải không hiệu quả góp phần chống thất thoát lãng phí
ngay từ chủ trương đầu tư. Cần phải phân tích, so sánh đánh giá hiệu quả của các
dự án thuộc danh mục đề nghị đầu tư để tập trung đầu tư vào một số dự án đem lại
hiệu quả cao nhất và khả thi về nguồn vốn đầu tư, có như vậy công trình đầu tư
mới nhanh kết thúc đưa vào khai thác, đem lại hiệu quả kinh tế cao.
1.3. Xác định rõ cơ chế phối hợp và kiểm tra giữa các bên liên quan trong
thực hiện đầu tư
Lý thuyết quản lý dự án chỉ ra rằng khâu yếu nhất trong một hệ thống là nơi
giáp ranh hay còn gọi là mặt phân giới giữa các cấp, giữa các chức năng, giữa các
chủ thể, giữa các thành phần của hệ thống.
Thực hiện đầu tư là một giai đoạn quan trọng của quá trình đầu tư xây dựng
mà trong đó có sự tham gia của nhiều bên hữu quan với những quan hệ rất phức
tạp. Xuất phát từ thực tiễn quản lý dự án xây dựng giao thông ở nước ta và lý
thuyết quản lý dự án dưới đây là một số đề xuất về cơ chế phối hợp và kiểm tra
giữa các bên
- Xác định cơ chế hòa nhập hiệu quả ở các mặt phân giới: Để tạo ra một sự
phối hợp tốt nhất là nhân tố quan trọng quyết định thành công của dự án. Để có sự
phối hợp cần thiết thì phải có các quy định pháp lý có hiệu lực cao về trách nhiệm
của môi bên, phải xây dựng các định mức, tieu chuẩn, thiết lập các quy trình phối
hợp làm cơ sở cho việc xây dựng cơ chế hòa nhập tại ranh giới giữa các bên, các
mặt phân giới quan trọng là:
Mặt phân giới động giữa khâu giải phóng mặt bằng và khâu thực hiện
xây dựng, các bên liên quan là chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu và chính
quyền địa phương nơi dự án thi công. Để giải quyết tốt công tác giải phóng mặt
bằng đối với địa phương cần đẩy nhanh chương trình tái định cư và giải phóng
mặt bằng, thực hiện các quy hoạch vùng, quy hoạch chi tiết về lãnh thổ. Các dự án

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 42
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

đề xuất của các quy hoạch phát triển giao thông vận tải cần được phổ biến rõ cho
chính quyền địa phương các cấp để có kế hoạch chuẩn bị trước. Công tác tuyên
truyền, thuyết phục nhân dân là rất quan trọng.
Các địa phương cần nẳm rõ các quy hoạch phát triển giao thông vận tải trên
địa bàn mình nhất là quy hoạch đất đâi cho phát triển giao thông vận tải và công
bố cho toàn dân được biết phải tuân theo các quy định về sử dụng đất trong phạm
vi quy hoạch.
Các địa phương cần có kế hoạch dài hạn thu hồi các vùng đất đã quy hoạch
này để đảm bảo có mặt bằng sẵn sang khi bắt đầu thực hiện dự án. Khi dự án có
quyết định đầu tư, giữa giám đốc điều hành dự án và chính quyền địa phương cần
xây dựng chương trình tái định cư và giải phóng mặt bằng cụ thể và khả thi. Giám
đợc điều hành dự án cần thường xuyên kiểm tra giám sát việc thực hiện chương
trình này như vậy mới đảm bảo đúng tiến độ.
Mặt phân giới tĩnh giữa các tổ chức tư vấn thiết kế, nhà thầu, cục
giám định và quản lý chất lượng công trình và tư vấn giám sát. Trong đó nổi bật
lên là vấn đề tuân thủ các quy định pháp lý trong đấu thầu và hợp đồng tư vấn.
- Tuân thủ ngiêm ngặt quá trình đấu thầu
Quá trình đấu thầu thường diễn ra rất khốc liệt giữa các nhà thầu với nhau.
Mỗi công ty có một quan điểm lợi ích khác nhau, mặt khác còn bị ràng buộc bởi
các điều kiện của tổ chức cho vay vốn và phải tuân thủ theo pháp luật. Thêm vào
đó các mối quan hệ xã hội phức tạp điều này đòi hỏi những người thực hiện công
tác quản lý dự án phải tuân thủ nghiêm túc những quy định về mặt pháp lý của quá
trình đấu thầu. Mọi thủ tục cần thiết phải được đúng cấp có thẩm quyền phê duyệt,
không đi tắt, đốt cháy giai đoạn làm sai quy định.
Việc bảo mật hồ sơ, tài liệu và mọi thông tin trong quy trình đấu thầu là rất
quan trọng, nhân tố con người là quyết định. Phải chú trọng những người đủ tư
cách đạo đức nghề nghiệp và điều kiện làm việc cũng ảnh hưởng đến việc bảo mật
hồ sơ. Nếu có sự tiết lộ thông tin ra ngoài có thể dẫn tới khiếu kiện gay cản trỏ rất
lớn đến quá trình thực hiện. Sử dụng trình duyệt việc bảo mật thông tin luôn phải
được chú ý.
Hồ sơ mới thầu phải rõ ràng, chặt chẽ: hồ sơ phải chi tiết đầy đủ phù hợp với
các nội dung của hồ sơ mời thầu và phải được phê duyệt trước ngày mở thầu để
làm cơ sở đánh giá và lựa chọn ứng thầu thắng cuộc.
- Sử dụng tư vấn:
Giai đoạn thiết kế: Lựa chọn tư vấn thiết kế phải có đủ năng lực, kinh nghiệm
với một đội ngũ kỹ sư giỏi theo đúng chuyên ngành, trong quá trình thực hiện cần


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 43
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

tăng cường công tác kiểm tra theo dõi việc tuân thủ các điều khoản đã ký kết trong
hợp đồng về chất lượng nhân sự… Theo dõi, giám sát phẩm chất con người.
Các số liệu khảo sát địa chất, địa hình, thủy văn, số liệu điều tra, dự báo lưu
lượng giao thông… là đầu vào quan trọng cho khâu thiết kế. Phần kinh phí cho
công tác này nằm trong hợp đồng tư vấn và thường bị cắt giảm nên trong quá trình
thương thảo hợp đồng, chủ đầu tư phải yêu cầu tư vấn giải trình cụ thể và chi tiết
để đảm bảo những tài liệu này được cung cấp đầy đủ.
- Xây dựng cơ chế
Cần tăng cường hiệu lực quản lý về điều kiện hành nghề của tư vấn giám sát,
quy định, kiểm tra, giám sát của cục giám định và quản lý chất lượng công trình.
Nghiên cứu có thêm chế tài mạnh mẽ hơn nữa để các chủ đầu tư thực hiện nghiêm
túc công tác giám sát đánh giá đầu tư, gắn báo cáo với giám sát tại chỗ. Báo cáo
giám sát đầu tư phải thực chất đi sâu vào phân tích nguyên nhân của các vướng
mắc, tránh tình trạng báo cáo hinh thức, đối phó cho qua truyện.
1.4. Hoàn tất các thủ tục yêu cầu đối với giai đoạn kết thúc đầu tư
Đơn giản hóa các hồ sơ phải hòan tất, ứng dụng tin học trong quản lý lưu trũ
hồ sơ.
Cải cách công tác nghiệm thu đảm bảo sự nghiêm minh và sản phẩm nghiệm
thu phải đảm bảo yêu cầu theo các tiêu chuẩn quy định.
Cần đưa ra các quy định đối với việc phân tích đánh giá sau dự án trên quan
điểm mức độ thỏa mãn các mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể của dự án. Mức
độ đáp ứng yêu cầu của khách hàng là người sử dụng sản phẩm của dự án và phân
tích hiệu quả kinh tế sau dự án.
2. Một số giải pháp cải tiến tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng CSHT
GTVT
2.1. Thúc đẩy quá trình phân cấp quản lý trong công tác lập quy hoạch và
quản lý dự án đầu tư
- Đối với công tác lập quy hoạch: Phân định rõ nhiệm vụlập quy hoạch: Bộ
giao thông vận tải chịu trách nhiệm lập quy hoạch tổng thể phát triển giao thông
vận tải toàn quốc và vùng, các cục chuyên ngành chịu trách nhiệm lập quy hoạch
chuyên ngành, quy hoạch chuyên ngành phải phù hợp với quy hoạch tổng thể, các
địa phương lập quy hoạch phát triển giao thông vận tải địa phương, quy hoạch này
phải phù hợp với quy hoạch tổng thể và quy hoạch chuyên ngành. Bộ giao thông
vận tải chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, ra soát quy hoạch của các chuyên



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 44
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

ngành và địa phương để đảm bảo quy hoạch đạt chất lượng và đảm bảo tính thống
nhất giữa các quy hoạch.
- Đối với công tác quản lý:
Phân cấp các trách nhiệm và quyền lực quản lý nhà nước cho các cục chuyên
ngành thuộc bộ. Xóa bỏ hoặc thu hẹp tối đa mô hình các Ban QLDA trực thuộc bộ
giao thông vận tải như hiện tại, chuyển trách nhiệm quản lý đầu tư CSHT GTVT
cho các cục chuyên ngành.
Xác định rõ lại việc phân cấp quản lý cho các tỉnh huyện: Các tỉnh huyện sẽ
chịu trách nhiệm xây dựng các quy hoạch giao thông vận tải địa phương dựa trên
những đường lối chỉ đạo của Quốc gia và đệ trình các quy hoạch này lên bộ. Quản
lý trực tiếp CSHT GTVT địa phương bao gồm cả việc bảo trì Cơ sở hạ tầng và
quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở địa phương, quản lý vốn cho
Cơ sở hạ tầng theo các tiêu chuẩn rõ ràng, cần tăng cường vai trò kiểm tra của bộ
giao thông vận tải đối với các sở giao thông vận tải để đảm bảo tính thống nhất
của các quy hoạch và đảm bảo các tiêu chuẩn của quy hoạch, chất lượng quy
hoạch.
2.2. Có chính sách khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt
động đầu tư xây dựng CSHT GTVT
Ưu tiên hàng đầu cho việc cổ phần hóa các doanh nghiệp xây dựng giao thông
của nhà nước và các doanh nghiệp tư vấn để các doanh nghiệp này chuyển sang
hoạt động theo luật doanh nghiệp.
Bổ sung, sửa đổi luật khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng .
Xác định các tiêu chuẩn và những hướng dẫn, định mức, đơn giá xây dựng cơ
bản để bảo vệ lợi ích các nhà đầu tư.
Nâng cao các tiêu chuẩn và chất lượng của các công việc được ký kết hợp
đồng để tăng giá trị của kinh phí được chính phủ đầu tư cho Cơ sở hạ tầng, tránh
tình trạng do thiếu kinh phí ảnh hưởng đến chất lượng công trình hoặc kinh phí
đầu tư phải thay đổi, điều chỉnh nhiều ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng.
2.3. Mở rộng cạnh tranh trong hoạt động bảo trì CSHT GTVT
Hoàn thiện hệ thống quản lý khai thác sửa chữa công trình giao thông: Các
doanh nghiệp bảo trì cơ sở hạ tầng giao thông sẽ hoạt động như các doanh nghiệp



Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 45
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

kinh doanh của nhà nước để tăng các biện pháp khuyến khích cũng như quyền tự
chủ đối với việc quản lý.
Tiến tới đấu thầu quyền quản lý khai thác, thu phí và ký kết hợp đồng phụ đối
với các công việc bảo trì trong những lĩnh vực thích hợp với nguồn kinh phí hợp
lý.
Nhiệm vụ sửa chữa lớn công trình cần được xác định rõ ràng và được kiểm
soát thông qua cơ chế đấu thầu được tiến hành trong điều kiện cạnh tranh nhiều
hơn, khuyến khích nhiều thành phần kinh tế tham gia đấu thầu.
Từng bước nâng cao các chỉ tiêu chất lượng về bảo trì, tăng chi phí cho công
tác bảo trì, tăng cường các biện pháp huy động vốn, bảo trì Cơ sở hạ tầng.
2.4. Chính sách và biện pháp phát triển nguồn nhân lực.
Bộ giao thông vận tải công bố rõ ràng về chính sách khuyến khích đào tạo,
nâng chuẩn về trình độ tối thiểu đối với đội ngũ cán bộ của Bộ, chuẩn về trình độ
đối với các nhà thầu, tư vấn, đặc biệt là các tiêu chuẩn về học vị và ngoại ngữ đối
với cán bộ được đề bạt. Tạo ra nhiều cơ hội đào tạo thông qua việc định hướng lại
cho các viên nghiên cứu, các trường về nhiệm vụ đào tạo và nâng cao các chương
trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu thực tế.
Nâng cao năng lực tổ chức cán bộ lao động của Bộ giao thông vận tải trong
việc đánh giá nhu cầu nguồn nhân lực và xây dựng các chính sách và chiến lược
cụ thể bao gồm cả kế hoạch đào tạo cho ngành giao thông vận tải, đưa ra những
ưu tiên rõ ràng cho việc đào tạo.
Tìm kiếm sự hỗ trợ từ nguồn vốn ODA cho những lĩnh vực mà đặc biệt còn
thiếu những chuyên gia trong nước đồng thời cần phải nâng cao trình độ và tiêu
chuẩn đào tạo phù hợp với thế giới như: Hoạt động chiếược, dự báo nhu cầu vận
tải bằng phương pháp hiện đại, lập quy hoạch bằng phương pháp hiện đại, phân
tích tài chính, kinh tế cho dự án, thiết kế thi công… tổ chức đào tạo trong nước
hoặc đào tạo nước ngoài.




II.SỬ DỤNG CÁC KỸ THUẬT VÀ CÔNG CỤ QUẢN LÝ DỰ ÁN
1. Sử dụng kỹ thuật phân tích ảnh hưởng của môi trường và ảnh hưởng của
các bên tham gia đến dự án

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 46
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM



Các bước phân tích đánh giá tác động của môi trường đến dự án:

Xác định Xác định Dự báo tình Đánh giá tác
các biên số trình trạng trạng tương động tốt
môi trường hiện tại của lai có thể hoặc tác
ảnh hưởng các biến số của các biến động xấu
đén thành số của các
công của dự thông tin về
án các biên số

Các thành phần môi trường của dự án


Địa lý CSHT

- Địa chất, khí hậu - Thông tin liên lạc
- Thủy văn - Mạng lưới giao thông
- Dịch vụ
Lãi suất
-Mức độ phức tạp Tỷ giá
GDP, GDP/ng
-Khả năng sẵn sàng

Công nghệ Kinh tế
Dự án
Chính trị

Tổ chức Luật phải tuân theo
Cơ chế, chính sách
Thủ tục


Phân cấp quản lý chỉ đạo
Hệ thống ra quyết định Các đòi hỏi hợp tác
Các đơn vị bổ trợ




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 47
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Các bước đánh giá tác động của các bên liên quan đến dự án
Xác định Xác định các Đánh giá tầm Xác định các
các bên mục đích của quan trọng của hoạt động cụ
tham gia họ, các quyền lực của các thể mà các bên
chính của mong chờ bên tham gia tức tham gia dự án
dự án. của họ hoặc là đánh giá khả có thể thực
quyền lợi năng của họ gây hiện để giúp
của họ đối ảnh hưởng tốt đỡ ủng hộ
với dự án. hoặc xấu đến hoặc gây thiệt
thành công của hại cho dự án.
dự án.


Phân tích ảnh hưởng của các bên tham gia dự án
Các bên tham gia Mục đich, quyền Điểm mạnh, yếu Chiến lược hoạt
lợi của họ của họ, quyền lực động có thể có của
của họ họ
Khách hàng - Cải tiến chất - Quyền lựa chọn - Lựa chọn phương
lượng vận tải dịch dịch vụ thực vận tải khác
vụ vận tải.
- Giá vận chuyển
hợp lý
Nhà cung ứng - Lợi nhuận bán - Quyết định thời - Không bàn giao
hàng. điểm bàn giao hàng đủ số lượng,
- Tăng nhu cầu hàng. đúng chất lượng và
mua sản phẩm. - Quyết định giá đúng thời hạn.
cả.
- Quyết định chất
lượng hàng hóa.
Tư vấn - Tiết kiệm chi phí - Quyết định chất - Cung cầu dịch vụ
để tăng lợi nhuận lượng, nhu cầu và vận tải không đảm
thiết kế bảo chất lượng,
kéo dài thời gian.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 48
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

Các doanh nghiệp - Tăng thị trường Cung cấp dịch vụ - Cung cấp dịch vụ
vận tải cạnh tranh vận tải đảm nhiệm vận tải chất lượng vận tải thỏa mãn
của họ tốt hơn, giá đắt khách hàng hơn.
hơn


Nhà thầu Thực hiện hợp Quy định chất - Không tuân thủ
đồng với chi phí lượng thi công các quy định về
thấp công trình chất lượng công
trình.
- Tạo điều kiện
cho thực hiện dự
án.
Dân cư Được hưởng lợi từ Ủng hộ dự án - Quy định chiến
dự án lược thực hiện dự
án
Chủ đầu tư Thực hiện dự án - Quyền lựa chọn
đạt được các mục nhà thầu
tiêu đề ra và thỏa
mãn các ràng buộc
về chi phí và thời
gian


2. Sử dụng khung logic của dự án
Khung logic của dự án là công cụ Quản lý dự án hữu hiệu quản lý việc thực
hiện mục tiêu đề ra cũng chính là lý do hình thành dự án, khung logic còn là công
cụ quản lý mặt phận giới giữa các bên them gia dự án nó là khung tham chiếu cho
các bên tạo dễ dàng cho việc hòa nhập.
Khung logic của dự án
Các tham số của Các chỉ tiêu Phương pháp kiểm Các giả thiết quyết
dự án tra định
Mục tiêu tổng
quan của dự án
Các mục tiêu cụ
thể của dự án
Đầu ra của dự án
Đầu vào của dự án


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 49
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM


Trong điều kiện các dự án khác
của cùng một chương trình cùng Mục tiêu tổng
đóng góp thực hiện mục tiêu tổng quát của dự án
Được
quát


Trong chừng mực mà một số điều
kiện quyết định bên ngoài dự án Mục tiêu cụ thể
không chồng chéo với việc thực của dự án
hiện mục tiêu Được


Trong chừng mực mà một số điều Đầu ra của dự
kiện quyết định bên ngoài dự án án
không cản trở việc thực hiện dự án
Được


Điều kiện quyết định cơ bản để bắt Đầu vào của dự
đầu dự án thỏa mãn Được án

Sơ đồ minh họa logic theo chiều ngang


Các chỉ tiêu khách quan có Phương pháp
Tóm tắt dự án thể kiểm tra được kiểm tra

Mục tiêu tổng Mức độ thực hiện mục tiêu Nguồn thông tin
quát của dự án tông quát các biện pháp sue
d
Mục tiêu của Tình trạng khi kết thúc dự Nguồn thông tin
dự án án Các biện pháp sử
dụng
Đầu ra của dự Đặc tính, kích cỡ của sản Nguồn thông tin
án phẩm đầu ra của dự án Các biện pháp sử
Thời gian hoàn thành dự dụng
kiến
Đầu vào của dự Tính chất và số lượng của Nguồn thông tin
án các nguồn lực dụ án
Chi phí của dự án
Thời gian huy động dự kiến

Sơ đồ minh họa logic theo chiều thẳng đứng


Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 50
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

3. Cấu trúc phân chia công việc của dự án (WBS)
Là việc phân chia theo cấp bậc một dự án thành các nhóm nhiệm vụ và những
công việc cụ thể, là việc xác định, liệt kê và lập bảng giải thích cho tùng công việc
cần thực hiện của dự án.
Cấu trúc phân chia công việc là một công cụ đặc biệt có lợi trong việc tổ chức
thực hiện dự án nó giúp nhà quản lý dễ dàng phân chia công việc một cách hiệu
quả các trách nhiệm quản lý, giám sát và thực hiện, cung cấp một cái nhìn tổng
quan để tổ chức các công việc, phân chia các công việc. Cấu trúc phân chia công
việc kết hợp với sơ đồ GANTT và với bảng phân công trách nhiệm quản lý trở
thành công cụ quản lý mặt phân giới, tạo dễ dàng hòa nhập các bộ phận của dự án.


Cơ cầu phân tách công Phương pháp
việc
Thứ Thể hiện Phân tích hệ thống Chu kỳ Tổ chức
bậc
1. Mức độ tổng quát Toàn bộ dự án Toàn bộ dự án Toàn bộ dự án
(chương trình) (nhóm dự án) (nhóm dự án) (nhóm dự án)
2. Mức độ dự án Hệ thống lớn Những giai đoạn Các bộ phận cấu
chính(các chu kỳ) thành chính
3. Các nhóm nhiệm Các phân hệ Các hệ thống lớn Các phòng, ban,
vụ chính các đơn vị thành
viên
4. Nhiệm vụ bộ Nhiệm vụ bộ phận Các phân hệ Tổ đội
phận
5. Nhóm công việc Nhóm công việc Nhóm công việc Nhóm công việc
6. Công việc cụ thể Công việc cụ thể Công việc cụ thể Công việc cụ thẻ


4. Sử dụng các kỹ thuật và công cụ quản lý khác
- Quản lý thời gian và tiến độ dự án.
- Phân phối các nguồn lực dự án.
- Dự toán ngân sách và quản lý chi phí dự án.
- Quản lý chất lượng dự án.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 51
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

5. Sử dụng MS Project để quản lý dự án
- Sử dụng MS Project để xây dựng WBS: MS Project cho phép thiết lập cấu
trúc phân chia công việc dưới dạng mục phân cấp các nhiệm vụ và cho phép kết
hợp cấu trúc phân chia công việc với sơ đồ Gantt trỏ thành một công cụ quan
trọng giúp cho các nhà quản lý dễ dàng phân chia nhiệm vụ, tổ chức, quản lý quá
trình thực hiện dự án.
- Sử dụng MS Project trong việc quản lý thời gian của dự án: MS Project được
sử dụng trong hai quá trình của quản lý thời gian là xây dựng lịch trình thực hiện
công việc và kiểm soát thời gian thực hiện dự án. MS Project sử dụng kỹ thuật lập
kế hoạch mạng, cho phép tự động hóa lập kế hoạch thực hiện dự án trong điều
kiện hạn chế nhân lực, thiết bị và thời gian, đảm bảo kế hoạch lập ra tối ưu hóa
giữa thời gian và tổng chi phí thực hiện dự án và khả thi về các nguồn lực của dự
án.
- Sử dụng MS Project quản lý chi phí của dự án: MS Project được sử dụng
trong cả 4 quá trình của quản lý chi phí dự án, cho phép lập kế hoạch sử dụng các
nguồn lực một cách hiệu quả, tối ưu hóa giữa thời gian thực hiện dự án và tổng chi
phí của dự án vị mỗi một lần thay đổi phương án bổ dụng nguồn máy sẽ tự động
tính toán lại tổng chi phí cho dự án. MS Project cho phép ghi lại kế hoạch tối ưu
đã lập chính là ngân sách kế hoạch gốc của dự án dùng trong kiểm tra giám sát dự
án lập báo cáo tiến độ thực hiên dự án, nó xác định rõ nhiệm vụ nào vượt chi hoặc
chậm tiến độ ước tính được mức độ ảnh hưởng đến tổng chi phí của dự án và thời
hạn hoàn thành dự án và nó cho phép điều chỉnh kế hoạch thực hiện các công việc
còn lại, thay đổi sử dụng nguồn để đáp ứng được mục tiêu của dự án.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 52
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU
CSHT GTVT đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của
một nước. Nó là điều kiện tiền đề cho việc phát triển kinh tế và thu hút các nguồn
vốn đầu tư vào trong nước. Ở Việt nam những năm qua do sự quan tâm và chỉ đạo
của chính phủ, hoạt động đầu tư xây dựng CSHT GTVT đã đạt được một số thành
tựu nhất định tuy nhiên bên cạnh đó vẫn tồn tại một số hạn chế, bất cập đặc biệt là
vấn đề thất thoát lãng phí, Một nguyên nhân không thể không kể đến đó là hoạt
động quản lý dự án còn nhiều yếu kém, một số cán bộ bị biến chất, một số cán bộ
không đủ chuyên môn… gây thất thoat lãng phí hàng chục tỷ đồng trong khi đất
nước đang còn rất khó khăn.
Chính vì lý do đó mà em chọn đề tài: “Quản lý dự án đầu tư xây dựng CSHT
GTVT ở Việt Nam”
Trên cơ sở nghiên cứu và phát triển lý luận chung về quản lý dự án và quản lý
dự án xây dựng, sẽ áp dụng vào phân tích tình hình đầu tư xây dựng CSHT GTVT
ở Việt nam để làm rõ một số tồn tại và có một số kiến nghị, giải pháp góp phần
hoàn thiện lý luận và nâng cao chất lượng quản lý đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở
Việt Nam.
Nội dung đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: lý luận chung về dự án và quản lý dự án
Chương 2: thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng CSHT GTVT ở Việt
Nam
Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện một số vấn đề trong quản lý đầu tư
xây dựng CSHT GTVT ở Việt Nam.




TÀI LIỆU THAM KHẢO

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 53
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM


1. Giáo trình quản lý dự án đầu tư - trường ĐH KTQD. TS. Từ Quang Phương.
2. Giáo trình Lập và quản lý dự án đầu tư. PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệt.
3. Giáo trình quản lý dự án xây dựng. Viện sĩ. TS Nguyễn Văn Đáng
4. Giáo trình kinh tế xây dựng. trường ĐH Kiến trúc. Bùi Mạnh Hùng.
5. Giáo trình kinh tế đầu tư. PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệt - TS Từ Quang
Phương.
6. Những quy định pháp luật về quản lý đầu tư và xây dựng và quy chế đấu
thầu,2000. NXB Tài chính.
7. Ths.Lê Thanh Hương(3/2005) “kinh nghiệm quốc tế về quản lý dự án”
8. Tạp chí Giao thông vận tải.
9. Một số trang web:
http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/Kinh-nghiem/2004/07/3B9D4784/
http://www.moc.gov.vn/Vietnam/Management/BuildPut/5561200609271521500/i
ndex.htm
http://www.vir.com.vn/Client/Dautu/dautu.asp?CatID=56&DocID=9964
http://www.moc.gov.vn/Vietnam/Management/QualityProjects/
http://www.xaydung.gov.vn




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 54
QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CSHT GTVT Ở VIỆT NAM

KẾT LUẬN

Nền kinh tế nước ta đang trên đà tăng trưởng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho
đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải phát triển. Nhà nước ban hành
nhiều cơ chế chính sách tạo tiền đề cho việc tăng cường công tác quản lý tổ chức
lại bộ máy, giải phóng năng lực sản xuất và mở rộng các hình thức huy động vốn.
Chính phủ tiếp tục ưu tiên đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông vận tải
nhằm làm tăng năng lực và chất lượng dịch vụ vận tải… Nhờ đó hệ thống Cơ sở
hạ tầng giao thông vận tải đã đạt được một số thành tựu đáng kể: nhiều công trình
mang tính quốc gia được đầu tư xây dựng mới hoặc hoàn thiện. Đã tạo được một
hệ thống Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải căn bản để tạo điều kiện cho việc phát
triển kinh tế xã hội quốc gia và đặc biệt là một nhân tố không thể thiếu khi thu hút
đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên bên cạnh đó còn nổi lên nhiều bất cập như tình trạng
thất thoát lãng phí, rút ruật công trình dẫn đến tình trạng chất lượng công trình
không được đảm bảo, thời gian thi công kéo dài,… Nguyên nhân chính là công tác
quản lý hoạt động đầu tư còn bị buông lỏng, chuyên môn của nhiều cán bộ còn
kém.
Mặt khác quản lý dự án là một vấn đề rất rộng và phức tạp gồm nhiều nội
dung khác nhau. Vì vậy trong phạm vi thời gian có hạn trên đây em chỉ trình bày
đôi nét sơ lược về: (1) lý thuyết quản lý dự án, (2) đánh giá thực trạng quản lý dự
án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam, tìm ra các tồn tại
vướng mắc hiện đang gặp phải trong thực tế và phân tích nguyên nhân của những
tồn tại này. Tập trung chủ yếu vào các vấn đề về thể chế quản lý dự án đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng giao thông và việc vận dụng các kỹ thuật và công cụ quản lý
tiên tiến trong quản lý các dự án. (3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện một
số vấn đề trong quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải
Việt Nam bao gồm các giải pháp nhằm tăng cường thể chế quản lý đầu tư Cơ sở
hạ tầng giao thông vận tải và các đề xuất mới nhằm ứng dụng một số công cụ
quản lý dự án hữu hiệu mà việc sử dụng nó ở Việt Nam còn rất hạn chế.




Sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Dũng 55

Tài Liệu Kinh tế - Thương mại Mới Xem thêm » Tài Liệu mới cập nhật Xem thêm »

Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản