ĐỀ ÁN VỀ ' CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM'

Chia sẻ: emilynguyen

Nếu hiện đại hóa là xóa bỏ toàn bộ những gì tạo dựng trong quá khứ và phải đưa toàn bộ công nghệ thiết bị tiên tiến hiện đại vào nông thôn ngay một lúc là toàn bộ sai lầm. Hiện đại hóa nông thôn là tận dụng , cải tiến, hoàn thiện từng bước nâng cao trình độ khoa học- kỹ thuậ- công nghệ và tổ chức quản lý nền sản xuất và đời sống xã hội ở nông thôn lên ngang tầm với trình của thế giới...

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: ĐỀ ÁN VỀ ' CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM'






BÁO CÁO THỰC TẬP


Công nghiệp hoá ,hiện đại hoá nông nghiệp
nông thôn ở Việt Nam




Giáo viên hướng dẫn :

Sinh viên thực hiện :





§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


PhÇn I
PhÇn më ®Çu

C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ngμy nay ®ang lμ nhiÖm vô trung
t©m cña c¶ thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, lμ chñ tr−¬ng ®óng ®¾n
cña §¶ng vμ nhμ n−íc ta.
Tõ mét n−íc n«ng nghiÖp, 80% d©n c− sèng ë n«ng th«n, lao ®éng
n«ng nghiÖp chiÕm 70% lao ®éng cña x· héi, §¶ng ta ®· kh«ng nh÷ng coi
träng nhiÖm vô c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Ët n−íc mμ cßn ®Æc biÖt
nhÊn m¹nh nhiÖm vô c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng
th«n. §©y lμ t×nh tr¹ng tÊt yÕu ®Ó ®−a n−íc ta tho¸t khëi t×nh tr¹ng
nghÌo nμn,l¹c hËu, x©y dùng mét nÒn n«ng nghiÖp hiÖn ®¹i v¨n minh.
Trong nh÷ng n¨m qua, c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n ®·
b¾t ®Çu thùc hiÖn vμ ®¹t d−îc mét sè thμnh tùu nhÊt ®Þnh, c¬ së vËt chÊt-
kü thuËt trªn mét sè mÆt còng ®−îc t¨ng c−êng. Tuy nhiªn kÕt qu¶ cßn
h¹n chÕ ë mét sè vïng nhÊt ®Þnh. Cho ®Õn nay nhiÒu vïng n«ng th«n
nhÊt lμ vïng s©u ,vïng xa, ®êi sèng nh©n d©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n,kÕt
cÊu h¹ tÇng cßn l¹c hËu, kü thuËt th« s¬ chñ yÕu dùa vμo kü thuËt l©u ®êi
mμ ch−a dùa trªn c¬ së khoa häc, n¨ng suÊt lao ®éng cßn thÊp, søc c¹nh
tranh yÕu, ch−a thùc hiÖn ®−îc qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸
n«ng nghiÖp n«ng th«n hoÆc thùc hiÖn cßn lóng tóng, khã kh¨n.
ChÝnh v× vËy, t¹i §¹i héi toμn quèc lÇn thø ix, §¶ng ta ®· kh¼ng
®Þnh''môc tiªu cña chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi n¨m 2002-2003
lμ:§−a n−íc ta tho¸t khëi t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao râ rÖt ®êi
sèng vËt chÊt vμ tinh thÇn cho nh©n d©n, t¹o nÒn t¶ng ®Ó n¨m 2020 n−íc
ta c¬ b¶n trë thμnh mét n−íc c«ng nghiÖp theo h−íng hiÖn ®¹i". Trong
®ã, ph¸t triÓn n«ng, l©m, ng− ngiÖp vμ kinh tÕ n«ng th«n lμ môc tiªu hμng
®Çu cña chÝnh s¸ch ph¸t triÓn c¸c nghμnh tõ nay tíi n¨m 2010.
§Ó thùc hiÖn ®óng vμ hiÖu qu¶ nhiÖm vô träng t©m lμ c«ng nghiÖp
ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n tr−íc hÕt cÇn cã nhËn thøc
®óng ®¾n vÒ lý luËn vμ thùc tiÔn còng nh− cÇn n¾m v÷ng ®Æc ®iÓm, tÝnh
chÊt, néi dung cña vÊn ®Ò c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp ho¸

1
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


vμ n«ng th«n ë n−íc ta. Phôc vô cho nhu cÇu nghiªn cøu häc tËp, tÝch luü
kiÕn thøc cho m«n häc nμy nªn em chän ®Ò tμi: "C«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn
®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ë ViÖt Nam".
Do thêi gian cã h¹n nªn trong bμi tiÓu luËn nμy em chØ xin tr×nh
bμy ng¾n gän trong 3 ch−¬ng:
Ch−¬ng I : Kh¸i qu¸t vÒ c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp
n«ng th«n ë ViÖt Nam.
Ch−¬ng II:TÝnh tÊt yÕu vμ tÇm quan träng cña c«ng nghiÖp
ho¸,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ë ViÖt Nam.
Ch−¬ng III :Thùc tr¹ng vμ c¸c gi¶i ph¸p thóc ®Èy CNH-H§H n«ng
nghiÖp ë n«ng th«n trong thêi gian tíi .
§èi víi em, ®øng tr−íc mét ®Ò tμi lín ®ßi hái ph¶i cã sù hiÓu biÕt
s©u réng nh− ®Ò nμy sÏ kh«ng tr¸nh khëi nh÷ng sai sãt ngoμi ý muèn. Em
rÊt mong ®−îc sù nhËn xÐt phª b×nh cña thÇy ®Ó bμi viÕt ®−îc hoμn chØnh
h¬n .
Em xin tr©n thμnh c¶m ¬n .




2
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ




PHÇn i
Néi Dung
Ch−¬ng I : Kh¸i qu¸t vÒ c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸
n«ng nghiÖp n«ng th«n ë viÖt nam

I- C¸c quan niÖm vÒ c«ng nghiÖp ho¸
Trong lÞch sö ph¸t triÓn cña hÇu hÕt c¸c n−íc cã nªn kinh tÕ ph¸t
triÓn, c«ng nghiÖp ho¸ lμ biÖn ph¸p cèt lâi ®Ó biÕn nÒn kinh tÕ n«ng
nghiÖp l¹c hËu thμnh nÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i ,cã c«ng nghiÖp gi÷ vai trß chñ
®¹o trong qu¸ trinh ph¸t triÓn.Tuy nhiªn,b¶n th©n kh¸i niÖm "C«ng
nghiÖp ho¸ " l¹i ch−a quan niÖm mét c¸ch thèng nhÊt. Do vËy, chÝnh
s¸ch thùc hiªn còng kh¸c nhau.
Kh¸i niÖm "C«ng nghiÖp ho¸ " mang tÝnh chÊt lÞch sö. Nã g¾n bã
tr−íc hÕt víi sù suÊt hiÖn cña m¸y mãc vμ sù thay thÕ lao ®éng thñ c«ng
b»ng lao ®éng c¬ khÝ hay cßn gäi lμ c¸ch m¹ng khoa häc lÇn thø nhÊt .
Cuéc c¸ch m¹ng nμy diÔn ra ë n−íc Anh ,sau ®ã nã lan truyÒn
sang mét sè n−íc kh¸c nh−ng m·i tíi thÕ kû 19 thuËt ng÷ " c«ng nghiÖp
hoa " míi suÊt hiÖn vμ ®Õn nöa sau thÕ kû 20 míi ®−îc dïng phæ biÕn .
Tæ chøc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp cña Liªn Hîp Quèc (UNIPO) ®·
®−a ra ®Þnh nghÜa sau : "C«ng ngiÖp ho¸ lμ mét qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh
tÕ trong ®ã mét bé phËn nguån lùc quèc gia ngμy cμng lín ®−îc x©y d−ng
®Ó huy ®éng c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu nghμnh víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®Ó chÕ
t¹o ra c¸c ph−¬ng tiÖn s¶n xuÊt,hμng tiªu dïng cã kh¶ n¨ng b¶o ®¶m
nhÞp ®é t¨ng rr−ëng cao trong toμn nÒn kinh tÕ vμ b¶o ®¶m sù tiÕn bé
kinh tÕ vμ x· héi".
II- C«ng nghiÖp ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n :
C«ng nghiÖp ho¸ n«ng th«n :Theo tinh thÇn cña ®ai héi §¶ng toμn
quèc trung −¬ng lÇn thø 7 (kho¸VII ) C«ng nghiÖp ho¸ n«ng th«n lμ qu¸


3
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


tr×nh chuyÓn giao c¬ cÊu kinh tÕ g¾n liÒn víi viÖc ®æi míi c¬ b¶n vÒ c«ng
nghÖ vμ kü thuËt ë n«ng th«n,t¹o nÒn t¶ng cho viÖc ph¸t triÓn nhanh,bÒn
v÷ng theo h−íng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ ë n«ng th«n,gãp phÇn ph¸t
rriÓn bÒn v÷ng nÒn kinh tÕ quèc d©n víi tèc ®é cao .
Qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ n«ng th«n bao gåm :
+§−a ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt c«ng nghiÖp m¸y mãc thiÕt bÞ vμo
södông trong n«ng nghiÖp vμ s¶n xuÊt ë n«ng th«n thay thÕ lao ®éng thñ
c«ng .
+T¹o ra hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng thÝch hîp víi viÖc ®−a m¸y mãc
c«ng, thiÕt bÞ vμ c«ng nghÖ vμo n«ng nghiªp vμ n«ng th«n .
+¸p dông ph−¬ng ph¸p qu¶n lý míi hiÖn ®¹i t−¬ng øng víi thiÕt bÞ
vμ c«ng nghÖ vμo n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n .
C«ng nghiÖp ho¸ n«ng nghiÖp : §©y lμ mét bé phËn cña c«ng
nghiÖp ho¸ n«ng th«n .Néi dung chñ yÕu lμ ®−a c¸c m¸y mãc thiÖt bÞ,øng
dông c¸c ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt kiÓu c«ng nghiÖp,c¸c ph−¬ng ph¸p vμ
h×nh thøc kiÓu c«ng nghiÖp vμo c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp .
C«ng nghiÖp hãa n«ng nghiÖp cßn bao hμm c¶ viÖc t¹o ra g¾n bã
chÆt chÏ gi÷a s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vμ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp nh¨m khai
th¸c triÖt ®Ó lîi thÕ cña n«ng nghiÖp,n©ng cao hμm l−îng chÕ biÕn s¶n
phÈm cña n«ng
NghiÖp ®Ó t¨ng gi¸ trÞ cña chóng ,më réng thÞ tr−êng cho chóng .
III - HiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n
- Kh¸i niÖm : §©y lμ qu¸ tr×nh liªn tôc n©ng cao tr×nh ®é khoa
häc - kü thuËt vμo c«ng nghÖ s¶n xuÊt vμ ®êi sèng ë n«ng th«n, c¶i tiÕn vμ
hoμn thiÖn tæ chøc s¶n xuÊt vμ tæ chøc ®êi sèng ë n«ng th«n,t¹o ra mét
nÒn s¶n xuÊt cã tr×nh ®é ngμy cμng cao,cuéc sèng ngμy cμng v¨n minh
,tiÕn bé .
- HiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n : Qu¸ rr×nh nμy kh«ng chØ bao gåm
c«ng nghiÖp ho¸,n©ng cao tr×nh ®é kü thuËt c«ng nghÖ vμ tæ chøc trong
c¸c lÜnh vùc kh¸c cña s¶n xuÊt vËt chÊt ë n«ng th«n mμ cßn bao g«m
kh«ng ngõng viÖc n©ng cao ®êi sèng v¨n ho¸ tinh thÇn ,ph¸t triÓn hÖ


4
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


thèng c¬ së h¹ tÇng x· héi,hÖ thèng gi¸o dôc ®μo t¹o,y tÕ vμ c¸c dÞch vô
phôc vô ®êi sèng kh¸c ë n«ng th«n .VÒ b¶n chÊt,hiÖn ®¹i ho¸ lμ qu¸ tr×nh
ph¸t triÓn toμn diÖn cã kÕ thõa ë n«ng th«n .
NÕu hiÖn ®¹i ho¸ lμ xo¸ bá toμn bé nh÷ng g× t¹o dùng trong qu¸
khø vμ ph¶i ®−a toμn bé c«ng nghÖ thiÕt bÞ tiªn tiÕn hiÖn ®¹i vμo n«ng
th«n ngay mét lóc lμ toμn bé sai lÇm .
HiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n lμ tËn dông,c¶i tiÕn, hoμn thiÖn tõng b−íc
n©ng cao tr×nh ®é khoa häc -kü thuËt - c«ng nghÖ vμ tæ chøc qu¶n lý nÒn
s¶n xuÊt vμ ®êi sèng x· héi ë n«ng th«n lªn ngang tÇm víi tr×nh ®é thÕ
giíi .
- HiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp :
Kh¸i niÖm : Lμ qu¸ trinh kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é-khoa häc-
c«ng nghÖ, tr×nh ®é tæ chøc vμ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp .§©y còng lμ qu¸
tr×nh cÇn ®−îc tæ chøc liªn tôc v× lu«n cã nh÷ng tiÕn bé khoa häc kü
thuËt míi xuÊt hiÖn vμ ®−îc øng dông trong s¶n xuÊt .
Chóng ta thÊy r»ng gi÷a c«ng CNH vμ H§H cã sù liªn quan mËt
thiÕt víi nhau .Thùc tÕ diÔn ra trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ
ë nhiÒu vïng n−íc ta ®· chøng tá : N«ng nghiÖp kh«ng thÓ më réng quy
m« s¶n xuÊt ë ngay nh÷ng vïng cã tiÒm n¨ng nh−ng thiÕu c¬ së h¹
tÇng,thiÕu ph−¬ng tiÖn vμ c«ng cô s¶n xuÊt. §Ó më mang c¸c vïng kinh
tÕ,x©y d−ng c¸c vïng chuyªn canh cã hiÖu qu¶, n«ng nghiÖp ph¶i tr«ng
cËy vμo c«ng nghiÖp,chØ cã c«ng nghiÖp míi t¹o ra vμ cung cÊp cho n«ng
nghiÖp nh÷ng ph−¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó tiÕn hμnh c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
b»ng nh÷ng c«ng nghÖ ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, ®Æc biÖt lμ khai th¸c
vμ sö dông hîp lý tiÒm n¨ng lao ®éng ë n«ng th«n.




5
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Ch−¬ng II
TÝnh tÊt yÕu vμ tÇm quan träng cña CNH-H§H n«ng
nghiÖp n«ng th«n ëViÖt Nam

I - TÝnh tÊt yÕu cña CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng th«n ë ViÖt Nam .
TÝnh tÊt yÕu cña c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng
th«n ë ViÖt Nam :
§¹i héi ®¶ng VII cña §¶ng ®· kh¼ng ®Þnh :Víi nh÷ng th¾ng lîi to
lín cña 10 n¨m ®æi míi d−íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng,®Êt n−íc ta b−íc vμo
thêi kú ph¸t rriÓn míi - thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸
nh»m môc tiªu x· héi c«ng b»ng v¨n minh v÷ng b−íc tiÕn lªn chñ nghÜa
x· héi ... Tõ nay ®Õn n¨m 2020 ra søc phÊn ®Êu ®−a n−íc ta c¬ b¶n trë
thμnh mét n−íc c«ng nghiÖp,trong chÆng ®−êng v−¬n tíi môc tiªu ®ã ®¹i
héi nhÊn m¹nh néi dung c¬ b¶n cña c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ trong
nh÷ng n¨m tíi lμ ph¶i ®Æc biÖt coi träng CNH-H§H n«ng nghiÖp vμ n«ng
th«n .VËy t¹i sao chóng ta ph¶i coi träng CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng
nghiÖp n«ng th«n th× míi cã thÓ thùc hiÖn thμnh c«ng ®−îc môc tiªu ®ã ?
§Ó tr¶ lêi vÊn ®Ò nμy ,ta cã thÓ ®Ò cËp tíi nh÷ng yÕu tè sau :
- C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n sÏ t¹o tiÒn
®Ò vμ c¬ së v÷ng ch¾c thóc ®Èy toμn bé qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn
®¹i ho¸ nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc .
ë c¸c n−íc chËm ph¸t triÓn,tû lÖ ®ãng gãp cña n«ng nghiÖp vμo
GDP lμ rÊt lín vμ tuyÖt ®¹i ®a sè d©n c− lμ n«ng d©n ,ë ViÖt Nam ,lao
®éng n«ng nghiÖp chiÕm 70% lùc l−îng lao ®éng x· héi . NÕu nh− nÒn
kinh tÕ kh«ng cã vèn n−íc ngoμi,chiÕn l−îc ph¸t trتn c«ng nghiÖp ë c¸c
n−íc nμy trong giai ®o¹n ®Çu tÊt nhiªn ph¶i dùa vμo tÝch luü n«ng
nghiÖp .H¬n n÷a,n«ng nghiÖp ph¸t triÓn, ®êi sèng n«ng d©n ®−îc n©ng
cao th× hä míi cã søc mua ®Ó tiªu thô hμng ho¸ néi ®¹i .Ph©n tÝch nh−
vËy ta míi thÊy ®−îc vai trß quan träng cña n«ng nghiÖp trong viÖc tÝch
luü vèn cho giai ®o¹n ®Çu cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ .Sù æn ®Þnh
chÝnh trÞ ®Ó ph¸t triÓn còng ®ßi hái nã cã b−íc th¨ng tiÕn trong ®êi sèng
cña tuyÖt ®¹i ®a sè nh©n d©n,tøc lμ n«ng d©n .




6
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Do vËy,®èi víi ViÖt Nam, mét ®Êt n−íc chËm ph¸t triÓn ,®Ó thóc
®Èy qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸ nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc th× ta
ph¶i ®Æc biÖt coi träng CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng th«n .
- MÆt kh¸c, CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng th«n lμ mòi ®ét ph¸
quan träng nh»m gi¶i phãng søc lao ®éng cña giai cÊp n«ng d©n ,t¹o ®iÒu
kiÖn khai th¸c tèt nhÊt tiÒm n¨ng dåi dμo vÒ ®Êt ®ai vμ lao ®éng .
Víi nguån lao ®éng dåi dμo ,®©y lμ mét lîi thÕ t−¬ng ®èi quan
träng ®Ó tiÕn hμnh c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ ë n«ng th«n .Ng−îc l¹i
,khi qu¸ tr×nh ®ã diÔn ra,nã l¹i gi¶i phãng søc lao ®éng ë n«ng th«n t¹o
thªm nhiÒu viÖc lμm cho ng−êi lao ®éng .H¬n n÷a,n−íc ta cã mét nguån
tμi nguyªn vÒ ®Êt ®ai v« cïng phong phó,tr−íc ®©y míi chØ khai th¸c
b»ng nh÷ng kü thuËt l¹c hËu,qua kinh nghiÖm l©u ®êi .Thùc hiÖn c«ng
nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n ta cã thÓ khai th¸c tèt nhÊt tiÒm n¨ng
vÒ ®Êt ®ai ®Ó phôc vô sù nghiÖp ph¸t rriÓn ®Êt n−íc .
II - TÇm quan träng cña c«ng nghiÖp ho¸ ,hiªn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp
n«ng th«n ë ViÖt Nam .
N«ng nghiÖp theo nghÜa hÑp lμ nghμnh s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt
chÊt mμ con ng−êi ph¶i dùa vμo quy luËt sinh tr−ëng cña c©y trång vμ vËt
nu«i ®Ó t¹o ra s¶n phÈm nh− l−¬ng thùc ,thùc phÈm ... ®Ó tho¶ m·n c¸c
nhu cÇu cña m×nh .N«ng nghiÖp theo nghÜa réng nã cßn bao gåm c¶ l©m
nghiÖp ,ng− nghiÖp .
Nh− vËy ,n«ng nghiÖp lμ nghμnh s¶n xuÊt phô thuéc nhiÒu vμo tù
nhiªn .Nh÷ng ®iÒu kiÖn tù nhiªn nh− ®Êt ®ai, nhiÖt ®é, ®é Èm, l−îng
m−a, bøc x¹ mÆt trêi ... trùc tiÕp ¶nh h−ëng tíi n¨ng suÊt s¶n l−îng c©y
trång vËt nu«i. N«ng nghiÖp còng lμ nghμnh s¶n xuÊt cã n¨ng suÊt lao
®éng rÊt thÊp, v× ®©y lμ nghμnh s¶n xuÊt phô thuéc rÊt nhiÒu vμo tù
nhiªn; lμ ngμnh s¶n xuÊt mμ viÖc øng dông khoa häc - c«ng nghÖ gÆp rÊt
nhiÒu khã kh¨n . Ngoμi ra s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ë n−íc ta cßn g¾n liÒn
víi nhiÒu ph−¬ng thøc canh t¸c, lÒ thãi, tËp qu¸n ..®· cã tõ ngμn n¨m
nay .
N«ng th«n lμ kh¸i niÖm dïng chØ mét ®Þa bμn mμ ë ®ã s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp chiÕm tû träng lín .N«ng th«n cã thÓ xem xÐt trªn nhiÒu gãc
®é :kinh tÕ ,chÝnh trÞ ,v¨n ho¸ ,x· héi ... Kinh tÕ n«ng th«n lμ mét khu vùc
cña nÒn kinh tÕ g¾n liÒn víi ®Þa bμn n«ng th«n .Kinh tÕ n«ng th«n võa


7
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


mang nh÷ng ®Æc tr−ng chung cña nÒn vÒ lùc l−îng s¶n xuÊt vμ quan hÖ
s¶n xuÊt ,vÒ c¬ chÕ kinh tÕ ... võa cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng g¾n liÒn n«ng
nghiÖp n«ng th«n .
XÐt vÒ mÆt kinh tÕ - kü thuËt ,kinh tÕ n«ng th«n cã thÓ bao gåm
nhiÒu ngμnh kinh tÕ nh− : n«ng nghiÖp ,l©m nghiÖp ,ng− nghiÖp,tiÓu thñ
c«ng nghiÖp,dÞch vô ... trong ®ã n«ng nghiÖp,l©m nghiÖp ,ng− nghiÖp lμ
nganh kinh tÕ chñ yÕu .XÐt vÒ mÆt kinh tÕ x· héi, kinh tÕ n«ng th«n còng
bao gåm nhiÒu thμnhphÇn kinh tÕ : kinh tÕ nhμ n−íc,kinh tÕ tËp
thÓ,kinh tÕ c¸ thÓ ..XÐt vÒ kh«ng gian l·nh thæ ,kinh tÕ n«ng th«n bao
g«m c¸c vïng nh− : vïng chuyªn canh lóa, vïng chuyªn canh c©y mμu
,vïng chuyªn canh c©y ¨n qu¶ .
N«ng nghiÖp n«ng th«n cã nh÷ng vai trß chñ yÕu sau :
1.Cung cÊp l−¬ng thùc thùc phÈm cho x· héi .
Nhu cÇu ¨n lμ nhu cÇu c¬ b¶n ,hμng ®Çu cña con ng−êi ,x· héi cã
thÓ thiÕu nhiÒu lo¹i s¶n phÈm nh−ng kh«ng thÓ thiÕu,l−¬ng thùc, thùc
phÈm cho x· héi .Do ®ã,viÖc tho¶ m·n c¸c nhu cÇu vÒ l−¬ng thùc, thùc
phÈm trë thμnh ®iÒu kiÖn kh¸ quan träng ®Ó æn ®Þnh x· héi,æn ®Þnh kinh
tÕ. Sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn vÊn ®Ò nμy .
§¶m b¶o vÒ nhu cÇu vÒ l−¬ng thùc ,thùc phÈm kh«ng chØ lμ yªu cÇu
duy nhÊt cña n«ng nghiÖp,mμ cßn lμ x¬ së ph¸t triÓn c¸c mÆt kh¸c cña
®êi sèng kinh tÕ -x· héi .
2. Cung cÊp nguyªn liÖu ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nhÑ .
C¸c ngμnh c«ng nghiÖp nhÑ nh− : chÕ biÕn l−¬ng thùc thùc phÈm,
chÕ biÕn hoa qu¶, c«ng nghiÖp dÖt, giÊy, ®−êng ... ph¶i dùa vμo nguån
nguyªn liÖu chñ yÕu lμ n«ng nghiÖp .Quy m«, tèc ®é t¨ng tr−ëng cña c¸c
nguån nguyªn liÖu lμ nh©n tè quan träng quyÕt ®Þnh quy m«, tèc ®é t¨ng
tr−ëng cña c¸c ngμnh c«ng nghiÖp nμy .
3.Cung cÊp mét phÇn vèn ®Ó c«ng nghiÖp ho¸ .
C«ng nghiÖp hãa lμ nhiÖm vô trung t©m trong suèt c¶ thêi kú qu¸
®é lªn chñ nghÜa x· héi .§Ó c«ng nghiÖp ho¸ thμnh c«ng ®Êt n−íc ph¶i
gi¶i quyÕt rÊt nhiÒu vÊn ®Ò vμ ph¶i cã vèn. Lμ mét n−íc n«ng nghiÖp
th«ng qua qu¸ tr×nh xuÊt khÈu n«ng s¶n phÈm, n«ng nghiÖp, n«ng th«n
cã thÓ gãp phÇn gi¶i quyÕt tèt nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ .
4. N«ng nghiÖp n«ng th«n lμ thÞ tr−êng quan trong cña c¸c ngμnh c«ng
nghiÖp vμ dÞch vô .


8
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Víi nh÷ng n−íc l¹c hËu, n«ng nghiÖp ,n«ng th«n tËp trung phÇn
lao ®éng vμ d©n c−,do ®ã ,®©y lμ thÞ tr−êng quan träng cña c«ng nghiÖp
vμ dÞch vô .N«ng nghiÖp, n«ng th«n cμng ph¸t triÓn th× nhu cÇu vÒ hμng
ho¸ vμ t− liÖu s¶n xuÊt nh− :thiÕt bÞ n«ng nghiÖp,®iªn n¨ng,ph©n bãn
,thuèc trõ s©u ... cμng t¨ng,®ång thêi c¸c nhu cÇu vÒ dÞch vô cho s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp nh− : vèn,th«ng tin ,giao th«ng vËn t¶i,th−¬ng m¹i ...còng
cμng ngμy cμng t¨ng . MÆt kh¸c,sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp ,n«ng th«n
lμm cho møc sèng,møc thu nhËp cña d©n c− n«ng th«n t¨ng lªn vμ nhu
cÇu cña hä vÒ c¸c lo¹i s¶n phÈm c«ng nghiÖp nh− ti vi ,tñ l¹nh,xe m¸y,v¶i
vãc ... vμ c¸c nhu cÇu vÒ dÞch vô nh− v¨n ho¸ ,y tÕ ,gi¸o dôc ,dÞch vô ,thÓ
thao...còng cμng ngμy cμng t¨ng .
Nhu cÇu vÒ c¸c lo¹i s¶n phÈm c«ng nghiÖp vμ dÞch vô cña khu kinh
tÕ réng lín lμ n«ng nghiÖp ,n«ng th«n gãp phÇn ®¸ng kÓ më réng thÞ
tr−êng cña c«ng nghiÖp vμ dÞch vô . §©y lμ ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù
ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp ,dÞch vô .
5. Ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, lμ c¬ së æn ®Þnh kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi .
N«ng th«n lμ khu vùc kinh tÕ réng lín,tËp trung phÇn lín d©n c−
cña ®Êt n−íc .Ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng th«n mét mÆt ®¶m b¶o nhu cÇu
l−¬ng thùc thùc phÈm cho x· héi,nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp nhÑ,lμ thÞ
tr−êng cña c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ...Do ®ã ,ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng th«n
lμ c¬ së æn ®Þnh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ quèc d©n .MÆt kh¸c ,ph¸t triÓn
kinh tÕ n«ng th«n trùc tiÕp n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cho c−
d©n n«ng th«n .Do ®ã, ph¸t triÓn lμ c¬ së æn ®Þnh chÝnh trÞ, x· héi. H¬n
thÕ n÷a, c− d©n n«ng th«n chñ yÕu lμ n«ng d©n, ng−êi b¹n ®ång minh, lμ
chç dùa ®¸ng tin cËy cña giai cÊp c«ng nh©n trong c«ng cuéc x©y dùng
chñ nghÜa x· héi vμ b¶o vÖ tæ quèc x· héi chñ nghÜa, ph¸t triÓn n«ng
nghiÖp, n«ng th«n gãp phÇn cñng cè liªn minh c«ng n«ng, t¨ng c−êng søc
m¹nh cña chuyªn chÝnh v« s¶n .
III- Néi dung cña c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc ë ViÖt Nam .
T¹i ®¹i héi ®¹i biÓu toμn quèc lÇn thø IX, §¶ng ta ®· ®Þnh h−íng
ph¸t triÓn ngμnh n«ng nghiÖp,l©m nghiÖp, ng− nghiÖp vμ kinh tÕ n«ng
th«n theo 4 chuyªn môc sau :
(1)-§Èy nhanh c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng
th«n theo h−íng h×nh thμnh nªn n«ng nghiÖp hμng ho¸ lín phï hîp víi
nhu cÇu thÞ tr−êng vμ ®iÒu kiÖn sinh th¸i cña tõng vïng ;chuyÓn dÞch c¬

9
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


cÊu ngμnh nghÒ, c¬ cÊu lao ®éng,t¹o viÖc lμm thu hót nhiÒu lao ®éng ë
n«ng th«n.®−a nhanh tiÕn bé khoa häc vμ kü thuËt vμo s¶n xuÊt n«ng
nghiÖp ,®¹t møc tiªn tiÕn trong khu vùc vÒ tr×nh ®é c«ng nghÖ vμ vÒ thu
nhËp trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch;t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng,n©ng cao chÊt
l−îng vμ søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm .Më réng thÞ tr−êng tiªu thô n«ng
s¶n trong vμ ngoμi n−íc ,t¨ng ®¸ng kÓ thÞ phÇn cña c¸c n«ng s¶n chñ lùc
trªn thÞ tr−êng thÕ giíi .
Chó träng ®iÖn khÝ ho¸, c¬ giíi ho¸ n«ng th«n. Ph¸t triÓn m¹nh
c«ng nghiÖp chÕ biÕn g¾n liÒn víi vïng nguyªn liÖu, c¬ khÝ phôc vô cho
n«ng nghiÖp vμ c«ng nghÖ gia c«ng vμ dÞch vô; liªn kÕt n«ng nghiÖp -
c«ng nghiÖp - dÞch vô trªn tõng ®¹i bμn trong c¶ n−íc .
T¨ng ®Çu t− x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ,x· héi n«ng th«n.
Quy ho¹ch hîp lý vμ n©ng cao hiÖu qu¶ cña viÖc sö dông ®Êt, nguån n−íc
vèn rõng g¾n liÒn víi b¶o vÖ m«i tr−êng. Quy ho¹ch c¸c khu d©n c−, ph¸t
triÓn c¸c thÞ trÊn, thÞ tø, c¸c ®iÓm v¨n ho¸ ë lμng x·; n©ng cao ®êi sèng
vËt chÊt tinh thÇn, x©y dùng cuéc sèng d©n chñ, c«ng b»ng v¨n minh ë
n«ng th«n .
(2)-X©y dùng hîp lý c¬ së s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. §iÒu chØnh quy
ho¹ch s¶n xuÊt l−¬ng thùc phï hîp víi nhu cÇu vμ kh¶ n¨ng tiªu thô,
t¨ng n¨ng suÊt ®i ®«i víi n©ng cÊp chÊt l−îng. B¶o ®¶m an ninh l−¬ng
thùc trong tõng tinh huèng. X©y dùng vïng tËp trung lóa hμng ho¸ vμ
ng« lμm thøc ¨n ch¨n nu«i;tËn dông ®iÒu kiÖn thÝch hîp cña c¸c ®Þa bμn
kh¸c ®Ó s¶n xuÊt l−¬ng thùc cã hiÖu qu¶. N©ng cao gi¸ trÞ vμ hiÖu qu¶
xuÊt khÈu g¹o. Cã chÝnh s¸ch b¶o ®¶m lîi Ých cña ng−êi s¶n xuÊt l−¬ng
thùc .
Ph¸t triÓn theo quy ho¹ch vμ chó träng ®Çu t− th©m cach c¸c vïng
c©y c«ng nghiÖp nh− cμ phª, cao su, chÌ, ®iÒu, dõa, d©u t»m, b«ng, mÝa,
l¹c, thuèc l¸..., h×nh thμnh c¸c vïng rau, hoa, qu¶ cã gi¸ trÞ cao g¾n liÒn
víi ph¸t triÓn c¬ së b¶o qu¶n, chÕ biÕn .
Ph¸t triÓn vμ n©ng cao chÊt l−îng, hiÖu qu¶ ch¨n nu«i gia sóc, gia
cÇm; më réng ph−¬ng ph¸p nu«i c«ng nghiÖp g¾n víi chÕ biÕn s¶n
phÈm;t¨ng tû träng ngμnh ch¨m nu«i trong n«ng ngiÖp .
Ph¸t huy lîi thÕ vÒ thuû s¶n, t¹o thμnh mét nÒn kinh tÕ mòi nhän,
v−¬n lªn hμng ®Çu trong khu vùc. Ph¸t triÓn m¹nh viÖc nu«i trång thuû


10
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


s¶n n−íc ngät,n−íc lî vμ n−íc mÆn, nhÊt lμ nu«i t«m theo ph−¬ng ph¸p
tiÕn bé, hiÖu qu¶ vμ bÒn vòng m«i tr−êng.T¨ng c−êng n¨ng lùc vμ n©ng
cao hiÖu qu¶ khai th¸c h¶i s¶n xa bê; chuyÓn ®æi c¬ cÊu nghÒ nghiÖp, æn
®inh khai th¸c gÇn bê, n©ng cao n¨ng lùc b¶o qu¶n, chÕ biÕn s¶n phÈm
®¸p øng nhu cÇu s¶n phÈm quèc tÕ vμ trong n−íc. Më réng vμ n©ng cÊp
c¬ së h¹ tÇng, dÞch vô nghÒ c¸. Gi÷ g×n m«i tr−êng biÓn vμ s«ng, n−íc,
b¶o ®¶m cho viÖc t¸i t¹o vμ ph¸t triÓn nguån lîi thñy s¶n .
B¶o vÖ vμ ph¸t triÓn tμi nguyªn rõng, n©ng ®é che phñ cña rõng lªn
43%. Hoμn thμnh viÖc giao ®Êt, giao rõng æn ®Þnh vμ l©u dμi theo h−íng
x· héi ho¸ l©m nghiÖp, cã chÝnh s¸ch b¶o ®¶m cho ng−êi lμm rõng sèng
®−îc b»ng nghÒ rõng. KÕt hîp n«ng nghiÖp víi l©m nghiÖp vμ cã chÝnh
s¸ch hé trî ®Ó ®Þnh canh, ®Þnh c− æn ®Þnh vμ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n
miÒn nói. Ng¨n chÆn n¹n ®èt ph¸ rõng. §Èy m¹nh trång rõng kinh tÕ ,
t¹o nguån gç trô má. Nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp luyÖn giÊy, c«ng
nghiÖp chÕ biÕn gç vμ lμm hμng mü nghÖ xuÊt khÈu n©ng cao gi¸ trÞ s¶n
phÈm rõng.
(3)-T¨ng c−êng tiÒm lùc khoa häc vμ c«ng nghÖ trong cong
nghÞªp,nhÊt lμ c«ng nghÖ sinh häc kÕt hîp víi cong nghÖ th«ng tin. Chó
träng t¹o vμ sö dông gièng c©y, con cã n¨ng suÊt, chÊt l−îng vμ gi¸ trÞ
cao. §−a nhanh c«ng nghÖ míi vμo s¶n xuÊt,thu ho¹ch, b¶o qu¶n, chÕ
biÕn, vËn chuyÓn vμ tiªu thô s¶n phÈm n«ng nghiÖp. øng dông c«ng nghÖ
s¹ch trong nu«i trång vμ chÕ biÕn rau qu¶, thùc phÈm. H¹n chÕ sö dông
ho¸ chÊt ®éc h¹i trong n«ng nghiÖp. X©y dùng mét sè khu c«ng nghiÖp
c«ng nghÖ cao. T¨ng c−êng ®éi ngò, n©ng cao n¨ng lùc vμ ph¸t huy t¸c
dông cña c¸n bé khuyÕn n«ng, khuyÕn l©m, khuyÕn ng−.
(4)-TiÕp tôc ph¸t triÓn vμ hoμn thiÖn vÒ c¬ b¶n hÖ thèng thuû lîi
ng¨n mÆn, gi÷ ngät, kiÓm so¸t lò, b¶o ®¶m t−íi tiªu an toμn, chñ ®éng
cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp (kÓ c¶ c©y c«ng nghiÖp, nu«i, trång thuû s¶n)
vμ ®êi sèng n«ngd©n. §èi víi c¸c khu vùc th−êng bÞ b·o lò, cïng víi c¸c
gi¶i ph¸p h¹n chÕ t¸c h¹i thiªn tai, ph¶i ®iÒu chØnh quy ho¹ch s¶n xuÊt vμ
d©n c− thÝch nghi víi ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn, n©ng cao n¨ng lùc dù b¸o
thêi tiÕt vμ kh¶ n¨ng chñ ®éng phßng chèng thiªn tai, h¹n chÕ thiÖt h¹i.
(5)-Ph¸t triÓn m¹nh c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ë n«ng th«n. H×nh
thμnh c¸c khu vùc tËp trung c«ng nghiÖp, c¸c ®iÓm c«ng nghiÖp ë n«ng
th«n, c¸c lμng nghÒ g¾n víi thÞ tr−êng trong n−íc vμ xuÊt khÈu. ChuyÓn

11
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


mét phÇn doanh nghiÖp gia c«ng ( may mÆc, da giÇy...) vμ chÕ biÕn n«ng
s¶n ë thμnh phè vÒ n«ng th«n. Cã chÝnh s¸ch −u ®·i ®Ó thu hót ®Çu t−
cña mäi thμnh phÇn kinh tÕ vμo ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ë n«ng
th«n.
Trªn c¬ së chuyÓn mét bé phËn lao ®éng n«ng nghiÖp sang c¸c
ngμnh, nghÒ kh¸c, tõng b−íc t¨ng quü ®Êt canh t¸c cho mçi lao ®éng
n«ng nghiÖp, më réng quy m« s¶n xuÊt , t¨ng viÖc lμm vμ thu nhËp cho
d©n c− n«ng th«n.
Gi¸ trÞ gia t¨ng n«ng nghiÖp ( kÓ c¶ thuû s¶n, l©m nghiªp) t¨ng
b×nh qu©n hμng n¨m 4,0-4,5%. §Õn n¨m 2010, tæng s¶n l−îng l−¬ng thùc
cã h¹t ®¹t kho¶ng 40tr.tÊn. Tû träng n«ng nghiÖp trong GDP kho¶ng 16-
17%; tû träng nghμnh ch¨n nu«i trong gi¸ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp t¨ng lªn
kho¶ng 25%. Thuû s¶n ®¹t s¶n l−îng 3.0-3.5% tr tÊn (trong ®ã kho¶ng
1/3 lμ s¶n phÈm nu«i trång). B¶o vÖ 10 tr.ha rõng tù nhiªn, hoμn thμnh
ch−¬ng tr×nh trång 5 tr.ha rõng . Kim ng¹ch xuÊt khÈu n«ng l©m thuû
s¶n ®¹t 9-10 tû USD, trong ®ã thuû s¶n kho¶ng 3/5 tû USD.
Néi dung c«ng nghiÖp ho¸ , hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n ®−îc thÓ hiÖn
trong nh÷ng néi dung cô thÓ sau:
1.HiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n
2.Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng, l©m s¶n
3.Ph¸t triÓn TTCN trong n«ng th«n
4. Ph¸t triÓn dÞch vô n«ng nghiÖp n«ng th«n
5. C¬ ®iÖn khÝ ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n
6. Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë n«ng th«n
1.Néi dung hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp ho¸ n«ng th«n
§©y thùc chÊt lμ qu¸ tr×nh ®Çu t− ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ
míi vμo s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n gãp phÇn t¨ng tr−ëng s¶n
xuÊt n«ng nghiÖp.
1.1-C«ng nghÖ sinh häc :
Cã vÞ trÝ quan träng trong lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp , ¸p dông
c«ng nghÖ sinh häc hîp lý gióp chóng ta s¶n xuÊt ra c¸c n«ng s¶n phÈm
cã n¨ng suÊt vμ chÊt l−îng cao ,gióp ta t¹o ra c¸c gièng c©y trång vËt
nu«i, c¸c lo¹i thuèc trõ s©u trõ cá, phßng trõ c«n trïng... . C«ng nghÖ
sinh häc ®· ®ãng gãp phÇn ®¸ng kÓ vμo thμnh tùu cña n«ng nghiÖp n−íc

12
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


ta ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn cho ®éi ngò c¸n bé khoa häc kü thuËt tiÕp cËn
víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i.
Trong nh÷ng n¨m tíi ®©y, chóng ta ®· ®Ò ra c¸c môc tiªu:
-§−a nhanh vμo s¶n xuÊt nh÷ng tiÕn bé míi vÒ c«ng nghÖ sinh häc
nh»m t¹o b−íc ®ét ph¸ míi vÒ n¨ng suÊt, chÊt l−îng c©y trång, vËt nu«i,
tõng b−íc x©y dùng nÒn c«ng nghiÖp sinh häc hiÖn ®¹i.
-Hoμn thiÖn hÖ thèng nghiªn cøu thùc nghiÖm, triÓn khai vμ phæ
cËp réng r·i c¸c thao t¸c c«ng nghÖ sinh häc øng dông vμo s¶n xuÊt ®¹i
trμ.
§Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu ®ã , chóng ta cÇn:
-Nghiªn cøu vÒ gièng vμ c«ng nghÖ s¶n xuÊt trång trät, ch¨n nu«i:
+TuyÓn chän gièng tèt trong n−íc, nghiªn cøu c¶i t¹o ®Ó cã ®Æc
tÝnh di truyÒn ®ång thêi thiÕt lËp nh÷ng gièng c©y trång vËt nu«i cña thÕ
giíi ®Ó chän ra gièng phï hîp.
+Nghiªn cøu ®æi míi c«ng nghÖ s¶n xuÊt trång trät , ch¨n nu«i phï
hîp víi vïng sinh th¸i,øng dông réng r·i ph©n h÷u c¬, chÕ phÈm vi
sinh... øng dông c«ng nghÖ vi sinh:
+S¶n phÈm ph©n bãn vi sinh.
+S¶n xuÊt ho¸ phÈm sinh häc b¶o vÖ thùc vËt, thuèc trõ s©u kh«ng
®éc víi ng−êi vμ gia sóc.
+Nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p thó y trõ dÞch h¹i, Ýt dïng ho¸ chÊt
®éc.
+¸p dông c«ng nghÖ vi sinh ®Ó b¶o qu¶n n«ng, l©m s¶n.
1.2 - C«ng nghÖ tù ®éng ho¸ trong n«ng nghiÖp:
§©y lμ biÖn ph¸p tÝch cùc ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao
chÊt l−îng s¶n phÈm h¹ gi¸ thμnh, ë n−íc ta, møc tù ®éng ho¸ trong
n«ng nghÞªp chiÕm kho¶ng 0,3%, riªng kh©u chÕ biÕn n«ng s¶n ®¹t 4,7%.
H−íng ph¸t triÓn ®Ò ra cho nh÷ng n¨m tíi trong lÜnh vùc nμy lμ:
+Tù ®éng ho¸ trong ph−¬ng thøc qu¶n lý vμ ®iÒu hμnh x· héi
+ Tù ®éng ho¸ trong n«ng s¶n ®Ó duy tr× chÊt l−îng s¶n phÈm
+Tù ®éng ho¸ trong c¸c d©y chuyÒn chÕ biÕn n«ng s¶n
+Tù ®éng ho¸ c¸c kh©u: c©n, ®o... ®¶m b¶o chÝnh x¸c,kh¸ch quan
trong viÖc quyÕt ®Þnh gi¸ c¶ s¶n phÈm.
+ Tù ®éng ho¸ trong ch¨n nu«i thó y.
+ Tù ®éng ho¸ trong t−íi tiªu n−íc vμ c¸c c«ng tr×nh thuû lîi.



13
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


+ Tù ®éng ho¸ trong c¸c phßng nghiªn cøu khoa häc, c¸c phßng
kiÓm tra chÊt l−îng s¶n phÈm vμ hμng ho¸.
1.3-C«ng nghÖ vËt liÖu trong x©y dùng:
C«ng nghÖ vËt liÖu ®· ®−îc øng dông trong s¶n xuÊt cña nhiÒu
ngμnh trong n«ng nghiÖp nh− chÕ biÕn n«ng s¶n,chÕ t¹o m¸y mãc n«ng
nghiÖp... gãp phÇn n©ng cao chÊt l−îng s¶n phÈm. Do vai trß ®ã chóng ta
cÇn:
+øng dông c¸c vËt liÖu tiªu biÓu lμm nguyªn liÖu chÕ t¹o c¸c c«ng
cô, m¸y mãc thiÕt bÞ vμ ph−¬ng tiÖn sinh ho¹t trong n«ng nghiÖp.
+Nghiªn cøu øng dông c¸c lo¹i vËt liÖu phôc vô trong kh©u chÕ
biÕn n«ng l©m s¶n, chÕ thuèc thó y, chÕ thuèc b¶o vÖ thùc vËt,thøc ¨n gia
sóc...
+Trong ch¨n nu«i c«ng nghiÖp:m¸ng thøc ¨n,hÖ thèng tho¸t
n−íc,...;trong thuû lîi :sö dông c¸c v Ët liÖu nh− combopsit lμm m−¬ng
m¸ng... v¶i nhùa kü thuËt zeolectile lãt ®¸y m−¬ng chèng thÊm.
1.4-HiÖn ®¹i ho¸ th«ng tin trong n«ng nghiÖp:
N−íc ta lμ mét n−íc ®i lªn tõ n«ng nghiªp, th«ng tin ho¸ lμ métnéi
dung rÊt quan träng cña c«ng nghiÖp hoÊ vμ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n.
H−íng ph¸t triÓn trong nh÷ng n¨m tíi .
+Tin häc ho¸ c¸c ho¹t thiÕt kÕ, c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý trong lÜnh
vùc s¶n xuÊt vμ dÞch vô.
+Hoμn chØnh x©y dùng c¬ së h¹ tÇng,hÖ thèng m¹ng l−íi th«ng tin
qu¶n lý vÜ m«.
+Ph¸t triÓn phÇn mÒm, x©y dùng c¬ së d÷ liÖu phôc vô chØ d¹o
qu¶n lý toμn nghμnh:
2-Ph¸t triÓn chÕ biÕn n«ng l©m s¶n.
2.1-Vai trß vμ vÞ trÝ:
§©y lμ mét trong nh÷ng néi dung quan träng cÇn ®−îc −u tiªn
trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ vμ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n. Nã lμ mét bé
phËn kh«ng thÓ thiÕu vμ rÊt quan träng cña mét nÒn n«ng nghiÖp s¶n
xuÊt hμng ho¸. Vai trß quan träng cña nã ®−îc thÓ hiÖn:
+Lμm t¨ng gi¸ trÞ vμ søc c¹nh tranh cña n«ng s¶n tren thÞ tr−êng
t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t huy −u thÕ cña n«ng nghiÖp nhiÖt ®íi. N«ng l©m s¶n
qua chÕ biÕn cã ®iÒu kiÖn l−u th«ng dÔ dμng h¬n.

14
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


+T¹o ®iÒu kiÖn cho n«ng d©n khai th¸c, sö dông cã hiÖu qu¶ ®Êt
®ai. Tõ ®ã t¹o thªm viÖc lμm, t¨ng thu nhËp cho ng−êi lao ®éng ë n«ng
th«n, kÐo theo sù ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng ë n«ng th«n, thu hót c¸c ngμnh
c«ng nghiÖp vμ dÞch vô kh¸c. Nhê ®ã sÏ h×nh thμnh c¸c tô ®iÎm c«ng
nghiÖp dÞch vô ë n«ng th«n g¾n víi n«ng nghiÖp.
+Gãp phÇn t¨ng tÝch luü nhμ n−íc, t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu.
2.2-KÕt qu¶ ®¹t ®−îc:
+Gi¸ trÞ tæng s¶n l−îng c«ng nghiÖp chÕ biÕn liªn tôc t¨ng b×nh
qu©n 12-14%/n¨m vμ chiÕm tØ träng kh¸ lín trong c«ng nghiÖp (n¨m
1995:32%)
+C¸c n«ng s¶n chÕ biÕn t¨ng c¶ chÊt l−îng vμ sè l−îng .So víi n¨m
1990 ,n¨m 1997 ; cμ phª nh©n 400.000 tÊn gÊp 4 lÇn ,xay s¸t g¹o ®¹t 15
triÖu tÊn gÊp 1,9 lÇn ;cao su mñ kkh« 170.000tÊn gÊp 3 lÇn, ®−êng ®¹t
1tr.tÊn n¨m 2001... gi¸ trÞ s¶n l−îng c«ng nghiÖp chÕ biÕn so víi gi¸ trÞ
n«ng nghiÖp t¨ng33,8% (1990) lªn 42% (1998).Tû träng trong c«ng
nghiÖp chÕ biÕn GDP c¶ n−íc 12,4% (1990)lªn 15,7%(1995)
+Kim ngh¹ch xuÊt khÈu cña n«ng l©m s¶n qua chÕ biÕn t¨ng
20%/n¨m.
MÆc dï vËy vÉn cßn tån t¹i mét sè vÊn ®Ò:
+Toμn bé hÖ thèng c©y trång cña n−íc ta ®Òu cã n¨ng xuÊt, chÊt
l−îng rÊt thÊp so víi thÕ giíi nªn dïng chÕ biÕn hay xuÊt khÈu th« ®Òu cã
c¹nh tranh.
+Tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn nhiÒu lo¹i n«ng l©m s¶n cßn thÊp
so víi nguyªn liÖu cã nh−: chÌ 55%, rau qu¶ 5%, thÞt 1%. Tû lÖ tæn thÊt
trong kh©u thu ho¹ch vμ sau thu ho¹ch lín: l−¬ng thùc 8-10%, rau qu¶7-
8%.
+HiÖu qña kinh tÕ nhiÒu nhμ m¸y chÕ bݪn ch−a cao.
2.3-Môc tiªu hiÖn nay ®Ò ra cña chóng ta lμ :
§¶m b¶o c¬ chÕ b¶o qu¶n n«ng s¶n, gi¶i quyÕt c¬ b¶n viÖc lμm kh«
n«ng s¶n b»ng c¸c biÖn ph¸p c«ng nghiÖp. Tõng b−íc hiÖn ®¹i ho¸ hÖ
thèng thiÕt bi, c«ng nghÖ,thùc hiÖn môc ®Ých kim ng¹ch xuÊt khÈu n«ng
l©m s¶n ®¹t 13tû USD(2020).
Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn ®−îc biÓu hiÖn mét sè néi dung :


15
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


+B¶o qu¶n vμ chÕ biÕn l−¬ng thùc
+ChÕ biÕn mÝa,®−êng,cafe, cao su,chÌ...
+ChÕ biÕn c¸c lo¹i ®å uèng
+ChÕ biÕn thÞt s÷avμ thøc ¨n ch¨n nu«i
+ChÕ biÕn rau qu¶
+ ChÕ biÕn h¹t ®iÒu vμ dÇu thùc vËt
+ ChÕ biÕn gç vμ l©m s¶n
+ ChÕ biÕnvμ s¶n xuÊt muèi
+ ChÕ biÕn d©u,t¬ t»m, b«ng
3-TTCN ë n«ng th«n:
§©y lμ c«ng viÖc cã ý nghÜa cùc kú quan träng, tr−íc hÕt lμ t¹o ta
côc diÖn míi vÒ kinh tÕ n«ng th«n, xo¸ bá nÒn kinh tÕ thuÇn n«ng, ph©n
bè l¹i lao ®éng ngay trªn ®Þa bμn n«ng th«n... t¨ng nhanh thu nhËp cho
lao ®éng n«ng th«n.
3.1-KÕt qu¶ ®¹t ®−îc:
- Tèc ®é ph¸t triÓn TTCN ë n«ng th«n thêi gian qua t−¬ng nhanh.
Tõ khi cã luËt ®Êt ®ai, tèc ®é t¨ng b×nh qu©n 10-11%/n¨m. Trong ®ã
vïng §«ng Nam Bé t¨ng 18,2%/n¨m, vïng ®ång b»ng S«ng Hång lμ
3,7%/n¨m.
- C¸c nghÒ vμ lμng nghÒ truyÒn thèng b−íc ®Çu ®−îc phôc håi,
nghÒ vμ lμng nghÒ míi ®ang ®−îc ph¸t triÓn. HiÑn nay c¶ n−íc cã kho¶ng
1000 lμng nghÒ trong ®ã 2/3 lμ lμng nghÒ truyÒn thèng. Nh÷ng tØnh cã
nhiÒu lμng nghÒ nh−: Hμ T©y, B¾c Ninh, Nam §Þnh.... mçi tØnh cã ®Õn 60-
80 lμng nghÒ.
-B×nh qu©n mét c¬ së lμng nghÒ t¹o viÖc lμm æn ®Þnh cho 27 lao
®éng, mçi hé ngμnh nghÒ cã 4-6 lao ®éng. Ngoμi nghÒ lao ®éng sö th−êng
xuyªn, c¸c hé c¸c c¬ së ngμnh nghÒ cßn thu hót thªm lao ®éng nhμn rçi ë
n«ng th«n 2-5/hé vμ 8-10 ng−êi/c¬ së.
-Thu nhËp cña lao ®éng chuyªnTTCN ë n«ng th«n cao h¬n lao
®éng n«ng nghiÖp thuÇn kho¶ng 4-6 lÇn.
3.2-H¹n chÕ vμ tån t¹i
-Quy m« nhá, kinh tÕ hé lμ phæ biÕn, hiÖn nay c¶ n−íc cã kho¶ng
1,35tr.hé vμ c¬ së trªn ngμnh nghÒ. Trong ®ã c¬ së chuyÒnchØ chiÕm

16
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


kho¶ng 3%. B×nh qu©n lao ®éng th−êng xuyªn cña c¬ së TTCN lμ 20
ng−êi, mçi hé lμ 4-6 ng−êi.
-Tr×nh ®é v¨n ho¸ vμ chuyªn m«n kü thuËt cña ng−êi lao ®éng lμm
TTCN cßn thÊp. C¬ së vËt chÊt kü thuËt nghÌo nμn. Cã tíi 55% lao ®éng
trong c¸c c¬ së chuyªn ch−a qua tr−êng líp ®μo t¹o,36% kh«ng co
chuyªn m«n kü thuËt, chØ cã 20% c¬ së cã nhμ x−ëng kiªn cè. M¸y mãc
thiÕt bÞ ®¬n gi¶n, phÇn lín kh«ng ®¶m b¶o yªu cÇu kü thuËt an toμn vμ vÖ
sinh moi tr−êng.
-ChÊt th¶i TTCN kh«ng ®−îc sö lý g©y « nhiÔm m«i tr−êng n«ng
th«n nhÊt lμ ë c¸c lμng nghÒ.T×nh tr¹ng khai th¸c bõa b·i tμi nguyªn
thiªn nhiªn phôc vô TTCN ®ang g©y hËu qu¶ xÊu cho m«i tr−êng.
3.3-Môc tiªu vμ ®Þnh h−íng
Gãp phÇn x©y dùng n«ng th«n cã nÒn kinh tÕ t¨ng tr−ëng vμ bÒn
v÷ng, b¶o vÖ m«i tr−êng; cã c¬ së vËt chÊt, c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, nh¨m
gi¶i quyÕt viÖc lμm n©ng cao thu nhËp, ®−a n«ng th«n tiÕn lªn v¨n minh
hiÖn ®¹i... Më réng thÞ tr−êng tiªu thô trong vμ ngoμi n−íc.
-ChÕ biÕn n«ng s¶n( quy m« nhá) :HiÖn nayTTCN cßn chiÕm tû lÖ
cao trong lÜnh vùc s¬ chÕ, chÕ biÕn n«ng l©m s¶n, xay s¸t g¹ovμ chÕ biÕn
l−¬ng thùc:70%; s¬ chÕ cafe80%, chÌ 45%,mÝa d−êng 55%... vμ thu hót
kho¶ng 1,6triÖu lao ®«ng.H−íng ph¸t triÎn trong thêi gian tíi:
+Nh÷ng vïng ®Þa bμn phøc t¹p, nguyªn liÖu ph©n t¸n, kh«ng cã
®iÒu kiÖn x©y dùng nhμ m¸y chÕ biÕn c«ng nghiÖp...
+S¬ chÕ, chÕ biÕn l−¬ng thùc, thùc phÈm, n«ng s¶n phôc vô tiªu
dïng.
CÇn chó ý n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l−îng s¶n phÈm gi¶i quyÕt vÊn
®Ò chÊt th¶i vμ chó ý kh©u bao b× mÉu mÉ.
S¶n xuÊt hμng tiªu dïng vμ thñ c«ng mü nghÖ.
Ngμnh nμy rÊt phong phó cïng c¸c nhãm nghÒ;nghÒ ®an l¸t, nghÒ
dÖt,nghÒ thªu...§©y hÇu hÕt lμ nh÷ng nghÒ truyÒn thèng vμ tËp trung
thμnh lμng nghÒ cÇn ph¸t triÓn theo 2 h−íng sau:
+S¶n xuÊt c¸c mÆt hμng th«ng dôngthay thÕ gç ch¹m tay b»ng c¸c
hoa v¨n ®óc nhùa víi gi¸ h¹ cung cÊp cho nh÷ng ng−êi thu thÊp, thÞ
tr−êng chñ yÕu lμ n«ng th«n.



17
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


+S¶n xuÊt nh÷ng mÆt hμng cã s¾c th¸i riªng, chÊt l−îng cao ®Ó xuÊt
khÈu, ®iÒu nμy ®ßi hái thî ph¶i cã tay nghÒ cao, kÕt hîp c«ng nghÖ cá
truyÒn vμ c«ng nghÖ tiªn tiÕn víi øng dông m¸y mãc trong mét sè kh©u...
- Khai th¸c vμ s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng :Trong nh÷ng n¨m qua
tèc ®é t¨ng tr−ëng b×nh qu©n ngμnh lμ 20,8% n¨m.Trong thêi gian ®ã sÏ
thi hμnh mét sè viÖc sau :
+Quy ho¹ch c¸c ®Þa ®iªm khai th¸c ®Êt,®¸ ,sái...c¸c khu s¶n xuÊt
g¹ch ngãi,h¹n chÕ ¶nh h−ëng ®Õn m«i tr−êng vμ ®Êt canh t¸c.
+C¶i tiÕn lß thñ c«ng tiÕn tíi xo¸ bá lß thñ c«ng.Sö dông c¬ khÝ
trong c¸c kh©u luyÖn ®Êt ,vËn chuyÓn...
-C¬ khÝ ho¸ n«ng th«n :C¬ khÝ ho¸ n«ng th«n g¾n bã mËt thiÕt víi
qu¸ tr×nh c¬ giíi ho¸ n«ng th«n,nhiÖm vô cña c¬ giíi ho¸ n«ng th«n lμ :
+ChÕ t¹o c«ng cô m¸y mãc cho s¶n xuÊt vμ sinh ho¹t ë n«ng th«n.
+Hîp ®ång gia c«ng ,vμ vÖ tinh cho c¸c nhμ m¸y vμ khu c«ng
nghiÖp .
4.Ph¸t triÓn hÖ thèng dÞch vô ë n«ng th«n theo h−íng c«ng nghiÖp ho¸
hiÖn ®¹i ho¸
§©y thùc chÊt lμ néi dung xo¸ ®ãi gi¶m n nghÌo t¨ng thu nhËp cho
ng−êi lao ®éng;gãp phÇn chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ n«ng th«n vμ ph©n bè
l¹i lao ®éng trong khu vùc n«ng th«n; lμ mét trong nh÷ng nh©n tè thóc
®Èy s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ,c«ng nghiÖp vμTTCN ë n«ng th«n ph¸t
triÓn;c¶i t¹o ®êi s«ng vËt chÊt vμ v¨n ho¸ c¸c céng ®ång d©n c− n«ng
th«n.
-KÕt qu¶ ®¹t ®−îc :
+ Kinh tÕ dÞch vô ®ang ®−îc t¨ng c−êng nhanh vÒ tèc ®é ph¸t
triÓn,t¹o ra thμnh qu¶ b−íc ®Çu vÒ kÕt qu¶ cña sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu
kinh tÕ n«ng th«n HÖ thèng dÞch vô ë khu vùc n«ng th«n nh÷ng nam
qua víi tèc ®é t¨ng tr−ëng kho¶n 10% n¨m. Tû träng c¬ cÊu n«ng th«n
tõ 10,4%(1990) lªn 13,6%(1995)vμ trªn 15%(1997).
+ HÖ thèng ho¹t ®éng dÞch vô ,nhÊt lμ hÖ thèng dÞch vô ë n«ng th«n
ph¸t triÓn rÊt m¹nh,gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë n«ng th«n n−íc
ta.Do nhu cÇu thùc tÕ nhiÒu lo¹i dÞch vô ë n«ng th«n ph¸t triÓn rÊt m¹nh
nh− :m¹ng l−íi dÞch vô th−¬ng m¹i ,dÞch vô tμi chÝch ë n«ng th«n,c¸c



18
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


dÞch vô kü thuËt,®iÖn tho¹i ,v¨n ho¸ ,du lÞch,gi¶i trÝ ë n«ng th«n ®· ph¸t
triÓn b−íc ®Çu .
Tuy vËy vÉn tån t¹i mét sè vÊn ®Ò nh− :
+ HÖ thèng dÞch vô n«ng th«n cßn nhiÒu bÊt cËp ®èi víi s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp hμng ho¸.
+ Ho¹t ®éng dÞch vô ë n«ng th«n phÇn nhiÒu mang tÝnh tù
ph¸t,thiÕu quy ho¹t vμ kh«ng toμn diÖn.
+ C¬ së vËt chÊt kü thuËt ho¹t ®éng dÞch vô cßn yÕu kÐm.
+ Qu¶n lý nhμ n−íc vÒ mÆt dÞch vô ë n«ng th«n cßn xem nhÑ bu«ng
láng,thiÕu c¸c v¨n b¶n ph¸p quy chØ ®¹o.
- Môc tiªu vμ ph−¬ng h−íng gi¶i quyÕt :
+ Tèc ®é t¨ng tr−ëng b×nh qu©n 1998-2020 :12%-13%/n¨m,®−a tû
träng GDPdÞch vô trong GDP kinh tÕ n«ng th«n tõ 1975 lªn 35% n¨m
2020 .
+ Gi¶i quyÕt 300.000 lao ®éng /n¨m cã viÖc lμm, t¨ng tû lÖ thu nhËp
tõ c¸c ngμnh phi n«ng nghiÖp tõ 355 hiÖn nay lªn 75%n¨m 2020
Cñng cè vμ ph¸t triÓn c¸c ngμnh dÞch vô ®· cã, tiÕp tôc më mang
c¸c ngμnh dÞch vô míi. Tr−íc hÕt, tËp trung ph¸t triÓn m¹nh c¸c ngμnh
dÞch vô cã nhiÒu lîi thÕ, cã thÞ tr−êng tiªu thô, ®Ó t¹o viÖc lμm cho lao
®éng n«ng th«n, t¨ng nhanh thu nhËp vμ n©ng cao ®êi sèng d©n c− n«ng
th«n nh−:
+ DÞch vô th−¬ng m¹i.
+ DÞch vô tμi chÝnh
+ DÞch vô kü thuËt c©y trång, vËt nu«i
+ DÞch vô n−íc
+ DÞch vô c¬ khÝ n«ng th«n
+ DÞch vô vËn t¶i vμ ph¸t triÓn giao th«ng n«ng th«n
+ DÞch vô cung øng ®iÖn n¨ng
+ DÞch vô th«ng tin liªn l¹c
+ DÞch vô t− vÊn kinh doanh vμ t− vÊn ph¸p luËt
+ DÞch vô chuyÓn giao c«ng nghÖ vμ ®μo t¹o
+ DÞch vô y tÕ


19
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


+ DÞch vô du lÞch,v¨n ho¸, gi¶i trÝ
5-C¬ khÝ ho¸vμ ®iÖn khÝ ho¸ n«ng th«n
5.1- KÕt qu¶ ®¹t ®−îc
- C¬ khÝ ho¸ n«ng nghiÖp ®· thùc sù thÝch øng yªu cÇu cña s¶n xuÊt
vμ ®êi sèng. Møc ®é c¬ giíi hãa kh©u lμm ®Êt t¨ng tõ 22%(1986) lªn
34,1%(1996), ®Ëp lóa tõ 30% lªn 70%.Trong ch¨n nu«i, c¬ khÝ còng ®−îc
sö dông trong kh©u cÊp n−íc, cÊp thøc ¨n, Êp trøng...
- C¬ khÝ ho¸ ®· ®−îc phôc vô mäi thμnh phÇn kinh tÕ víi quy m«
kh¸c nhau. Víi sè l−îng m¸y kÐo, m¸y n«ng nghiÖp ngμy cμng t¨ng,c¬
khÝ cã thÓ phôc vô ®−îc mäi thμnh phÇn kinh tÕ víi quy m« kh¸c nhau.
Sè m¸y kÐo do n«ng d©n qu¶n lý chiÕm 97%,®äng c¬ ®iªzen 98%
- §iÖn khÝ ho¸ n«ng th«n ®· ®−îc ph¸t triÓn nhanh ,thiÕt thùc phôc
vô n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n. §Õn nay ®iÖn l−íi quèc gia ®· ®−a ®Õn
90,6% sè huyÖn,63,2% sè x·, 50,7% sè hé.
- C¬ khÝ ph¸t triÓn ®· thóc ®Èy c¬ së h¹ tÇng n«ng th«n ph¸t triÓn.
§Õn nay, c¶ n−íc ®· nèi th«ng ®−êng giao th«ng tíi 92,8% sè x·. VÒ t−íi
tiªu b»ng c«g tr×nh thuû lîi ®¹t 53% diÖn tÝch canh t¸c ®−îc t−íi, 25%
®−îc tiªu 305 d©n sè d−îc cÊp n−íc sinh ho¹t.
- Ngμnh c¬ khÝ chÕ t¹o ngμy cμng ph¸t triÓn th«ng qua phôc vô
n«ng nghiÑp vμ n«ng th«n.
5.2-Mét sè vÊn ®Ò cßn tån t¹i
- Møc ®é ®iÖn khÝ ho¸ n«ng nghiªp cßn thÊp tû lÖ diÖn tÝch ®Êt lμm
b»ng m¸y ë nhiÒu vïng cßn thÊp (®ång b»ng S«ng Hång 21%...). Tû lÖ c¬
giíi ho¸ nganh ch¨n nu«i rÊt thÊp, cËm ph¸t triÓn, nhiÒu kh©u ch−a ®−îc
c¬ giíi ho¸. C¸c c«ng tr×nh thuû lîi míi ®¶m b¶o t−íi chñ ®éng b»ng c¬
giíi trªn 50% diÖn tÝch. ViÖc sö dông ®iÖn phôc vô s¶n xuÊt n«ng nghiÖp
cßn thÊp chÊt l−îng ®iÖn nhiÒu n¬i kh«ng b¶o ®¶m tæn thÊt ®iÖn lín.
- M¸y mãc qu¸ nhiÒu chñng lo¹i, g©y khã kh¨n phøc tap cho c«ng
t¸c qu¶n lý, cung cÊp phô tïng. M¸y kÐo lín nhËp toμn bé tõ n−íc ngoμi,
phÇn lín ®· qua sö dông trªn 10 n¨m. M¸y n«ng nghiÖp ®a phÇn s¶n
xuÊt trong n−íc nh−ng chÊt l−îng ch−a tèt gi¸ b¸n ch−a phï hîp...
5.3- Môc tiªu vμ h−íng ph¸t triÓn
-Møc ®é c¬ giíi hãa tæng hîp víi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lμ 70-80%



20
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


-Tæng ®éng lùc c¬ ®iÖn phôc vô cho s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp vμo
kho¶ng trªn 20 triÖu m· lùc, møc t¨ng b×nh qu©n 1,5-2 m· lùc/ha gÊp 3-4
lÇn hiÑn nay.
- Trong thêi gian s¾p tíi h−íng ph¸t triÓn tËp trung vμo:
C¬ giíi ho¸ trång trät: Lμm ®Êt vμ c¶i t¹o ®ång ruäng gieo trång,
ch¨m sãc, c¬ giíi ho¸ kh©u thu ho¹ch, ph¬i sÊy vμ b¶o qu¶n....
C¬ giíi ho¸ n−íc t−íi
C¬ giíi ho¸ ch¨n nu«i, c¬ giíi ho¸ chuång tr¹i ch¨n nu«i, c¬ giíi
ho¸ ®ång cá
C¬ giíi ho¸ l©m nghiÖp: s¶n xuÊt gièng vμ c©y con, trång, ch¨m sãc
vμ b¶o vÖ rõng; c¬ giíi ho¸ kh©u khai th¸c.
§iÖn khÝ ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n.
6. Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp n«ng th«n-kh©u mÉu chèt trong viÖc ph¸t triÓn
nhanh vμ bÒn v÷ng n«ng nghiÖp n«ng th«n .
Cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng trong mét "hïm " n¨m nghi quyÕt cña héi
nghÞ lÇn thø n¨m cña ban chÊp hμnh trung −¬ng §¶ng(kho¸ IX) Nghi
quyÕt "VÒ ®Èy nhanh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng
th«n "cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong viÖc ph¸t triÓn nhanh vμ bÒn
v÷ng cña ®Êt n−íc thêi kú 2001-2010. §Èy m¹nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp
ë khu vùc n«ng th«n hiÖn nay võa lμ kh©u mÉu chèt,võa lμ mét vÊn ®Ò
®ang bøc xóc nhÊt. Do ®ã, viÖc triÓn khai thùc hiÖn th¾ng lîi kh©u nμy
còng nh− toμn bé nghÞ quyÕt ë c¸c ngμnh, c¸c cÊp sÏ ®−îc ®Êt n−íc ta
b−íc vμo mét giai ®o¹n míi.
6.1 Nh÷ng vÊn ®Ò kh«ng míi nh−ng bøc xóc.
Tr−íc hÕt,cÇn kh¼ng ®Þnh r»ng.ChiÕn l−îc æn ®Þnh vμ ph¸t triÓn
kinh tÕ x· héi ®Õn n¨m 2000 ®−îc ®¹i héi ®¶ng lÇn thø VII th«ng qua ®·
®Ò cËp ®Õn nhiÒu chñ tr−¬ng vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng th«n,trong ®ã cã
3 néi dung c¬ b¶n nhÊt lμ :
-" N«ng -l©m - ng− nghiÖp ph¸t triÓn theo h−íng kinh tÕ hμng
ho¸,g¾n víi c«ng nghiÖp chÕ biÕn...H×nh thμnh mét sè vïng chuyªn canh
c©y c«ng nghiÖp chÕ biÕn...KÕt hîp n«ng nghiÖp víi ng− nghiÖp, g¾n víi
c«ng nghiÖp khai th¸c vμ chÕ biÕn...".
- "Coi träng c«ng nghiÖp sau thu ho¹ch.Ph¸t triÓn réng kh¾p c«ng
nghiÖp chÕ biÕn n«ng ,l©m ,thuû s¶n,kÕt hîp nhiÒu h×nh thøc c«ng
nghÖ,hîp t¸c liªn doanh víi n−íc ngoμi ®Ó hiÖn ®¹i ho¸ c«ng nghÖ...".
- NhÊt lμ, kÕ ho¹ch ®· nhÊn mét c¸ch hÕt søc râ rμng chñ tr−¬ng:"
Ph¸t triÓn m¹nh c¸c ngμnh nghÒ ®Æc biÖt lμ c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ë
n«ng th«n.."víi môc tiªu "gi¶i quyÕt viÖc lμm vμ thay ®æi c¬ cÊu lao



21
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


®éng,gi¶m bít sè lao ®éng n«ng nghiÖp.H×nh thμnh c¸c ®iÓm c«ng nghiÖp
vμ v¨n ho¸ ë n«ng th«n ".
Tuy nhiªn sau 10 n¨m thùc hiÖn chiÕn l−îc nμy,mÆc dï nªn kinh tÕ
nãi chung cã nh÷ng b−íc tiÕn rÊt xa,nh−ng viÖc thùc hiÖn môc tiªu nãi
trªn l¹i hÕt søc khiªm tèn.NhËn ®Þnh nμy dùa trªn ba c¨n cø sau ®©y:
Thø nhÊt: vÒ tæng thÓ nÒn kinh tÕ,nÕu so víi n¨m 1990,tæng s¶n
phÈm trong n−íc tíi n¨m 2000 ®· t¨ng 2,07 lÇn, hay ®¹t nhÞp ®é b×nh
qu©n lμ 7,56% n¨m: trong ®ã ®iÒu rÊt ®¸ng mõng lμ,do ®¹t tû lÖ t¨ng
tr−ëng rÊt cao,tû träng cña hai khu vùc c«ng nghiÖp vμ dÞch vô trong
cïng kú t¨ng tõ 61,26% lªn75,31% khu vùc kinh tÕ n«ng, l©m nghiÖp vμ
thuû s¶n tr−íc ®©y chiÕm kho¶ng 38,74% nay gi¶m xuèng chØ cßn
24,29%. Song, c«ng nghiÖp vμ dÞch vô vÉn ch−a ®−îc ph¸t triÓn m¹nh ë
khu vùc n«ng th«n, mμ míi chØ tËp trung ph¸t triÓn chñ yÕu ë khu vùc
thμnh thÞ.
Thø hai: nÕu so s¸nh c¸c kÕt qu¶ ®iÒu hai cuéc ®iÒu tra ë n«ng
th«n vμ n«ng nghiÖp do Tæng côc thèng kª tiÕn hμnh n¨m 1994 vμ n¨m
2000 cã thÓ thÊy,trong khi tû träng cña c¸c hé n«ng,l©m,ng− nghiÖp vμ
thuû s¶n gi¶m tõ 81,65% xuèng 79,84% vμ tû träng cña c¸c hé c«ng
nghiÖp vμ x©y dùng t¨ng tõ1,61% lªn 4,23%,th× tû träng cña c¸c ngμnh
dÞch vô l¹i gi¶m tõ 16,74% xuèng chØ cßn 14,32%,TÝnh theo sè tuyÕt
®èi,trong khi hé c«ng nghiÖp(kª c¶ hé x©y dùng) trong cïng kú t¨ng ®−îc
576 ngh×n hé,sè hé n«ng l©m,thuû s¶n t¨ng tíi720 ngh×n hé,th× sè hé dÞch
vô ch¼ng nh÷ng kh«ng t¨ng mμ gi¶m h¬n 8000 hé.§iÒu ®ã cho thÊy ,do
kh¶ n¨ng t¹o ra viÖc lμm cña hai khu vùc c«ng nghiÖp vμ dÞch vô cßn h¹n
chÕ nªn ®a sè nh÷ng hé n«ng d©n trong nh÷ng s¸u n¨m gÇn ®©y vÉn ph¶i
t×m kiÕm viÖc lμm n«ng nghiÖp ,l©m nghiÖp vμ thñy s¶n.
VÒ thu nhËp,kÕt qu¶ hai cuéc tæng ®iÒu tra trªn cho thÊy t×nh h×nh
®¸ng buån h¬n nhiÒu.Cô thÓ lμ,trong cïng kú,thu nhËp tõ s¶n xuÊt n«ng
l©m ,thuû s¶n t¨ng tõ 57,30% lªn 69,04%,tøc lμ thu nhËp tõ s¶n xuÊt
n«ng,l©m nghiÖp vμ thuû s¶n ®· gi¶m tõ 42,70% xuèng cßn 40,96%.thu
nhËp tõ hai khu vùc c«ng nghiÖp vμ dÞch vô cßn hÕt søc khiªm tèn : t¨ng
tõ 4,70% lªn 8,28% (c«ng nghiÖp) ,nh−ng thu nhËp tõ dÞch vô l¹i gi¶m tõ
11,90% xuèng 10,87%.Nh− vËy ,trong khi c«ng nghiÖp vμ dÞch vô lμm
cho thu nhËp cña c− d©n khu vùc ®« thÞ t¨ng rÊt nhanh,th× nguån thu
nhËp chñ yÕu cña c− d©n n«ng th«n vÉn chñ yÕu lμ tõ n«ng nghiÖp ,l©m
nghiÖp vμ thuû s¶n,hay nãi c«ng nghiÖp vμ dÞch vô hiÖn vÉn cßn chiÕm
3/4 d©n sè nμy cña c¶ n−íc ta .



22
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Do t×nh h×nh viÖc lμm vμ thu nhËp nh− vËy,kho¶ng c¸ch giμu
nghÌo gi÷a hai khu vùc n«ng th«n vμ thμnh thÞ ngμy cμng réng. Theo kÕt
qu¶ ®iÒu tra vÒ møc sèng d©n c− cña tæng côc thèng kª,th× kho¶ng c¸ch
nμy n¨m1996 lμ2,71 lÇn,n¨m1999 t¨ng lªn3,70 lÇn,n¨m 2001 t¨ng lªn 4,45
lÇn.Râ rμng ®©y lμ kho¶ng c¸ch kh¸ lín,bëi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña n−íc
ta cßn qua thÊp .
Thø ba:do thu nhËp cña khu vùc n«ng th«n cßn qu¸ thÊp,l¹i t¨ng
rÊt chËm,dÉn ®Õn mét hËu qu¶ tÊt yÕu rÊt ®¸ng lo ng¹i lμ lμm søc mua
cña thÞ tr−êng nμy rÊt yÕu vμ nÒn kinh tÕ thiÕu thÞ tr−êng ®Ó ph¸t triÓn .
C¨n cø vμo kÕt qu¶ ®iÒu tra nãi trªn,cã thÓ tÝnh ®−îc r»ng"ræ hμng
ho¸ vμ dÞch vô tiªu dïng x· héi" ,thÞ phÇn cña khu vùc n«ng th«n ®· "co
l¹i " tõ 59,32% (n¨m1996) xuèng chØ cßn 46,06%(n¨m2001).§©y chÝch lμ
nguyªn nh©n cèt lâi khiÕn cho nhÞp ®é t¨ng tr−ëng cña tæng møc b¸n lÎ
hμng ho¸ vμ dÞch vô x· héi cña c¶ nø¬c trong ba n¨m liªn tôc ®Òu d−íi
10% ,rÊt thÊp so víi nh÷ng n¨m tr−íc ®ã.§iÒu ®ã cã nghÜa nÕu tÊt c¶
nh÷ng ®iÒu nãi trªn kh«ng ®−îc kh¾c phôc,th× chóng ta rÊt khã cã
thÓ,nÕu nh− kh«ng nãi lμ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc môc tiªu tæng s¶n
phÈm trong n−íc t¨ng gÊp ®«i trong vßng 10 n¨m,cμng kh«ng thÓ nãi ®Õn
sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng.Tõ ®ã cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng,®Èy m¹nh ph¸t
triÓn c«ng nghiÖp ë khu vùc n«ng th«n(c«ng nghiÖp ph¸t triÓn nhanh sÏ
kÐo theo dÞch vô ph¸t triÓn nhanh) lμ mét v¸n ®Ò kh«ng míi nh−ng do
viÖc thùc hiªn cßn rÊt xa mong muèn nªn ®· vμ ®ang trë thμnh mét vÊn
®Ò bøc xóc,lμ kh©u mÉu chèt trong viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhanh vμ
bÒn v÷ng.
6.2 Nh÷ng gi¶i ph¸p kh«ng thÓ thiÕu ®−îc trong viÖc ph¸t triÓn c«ng
nghiÖp n«ng th«n .
Ngμy 4-6-2002,Thñ T−íng ChÝnh Phñ ra QuyÕt ®Þnh
sè68/2002/Q§/TTg vÒ " Ch−¬ng tr×nh hμnh ®éng nh»m ®Èy m¹nh c«ng
nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n thêi kú 2001 2010 ".
Nh×n mét c¸ch tæng qu¸t tr−¬ng tr×nh nμy gåm mét sè néi dung chñ yÕu
sau ®©y :
Mét lμ: ®iÒu chØnh c¸c quy ho¹ch trong ®ã träng t©m lμ c¸c vïng
s¶n xuÊt tËp trung nh÷ng lo¹i n«ng,l©m,thuy s¶n,hμng ho¸ chñ yÕu,tøc lμ
thùc hiÖn ho¸ chñ tr−¬ng c¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp theo h−íng h×nh
thμnh mét nªn n«ng nghiÖp hμng ho¸ lín phï hîp víi nhu cÇu thÞ tr−êng
vμ ®iÒu sinh th¸i cña tõng vïng .Xoay quanh néi dung cèt lâi lμ viÖc ®−a
nhanh tiÕn bé khoa häc vμ c«ng nghÖ vμo c¸c ngμnh trång trät ,ch¨n nu«i
,l©m s¶n ,thuû s¶n,gièng c©y trång vËt nu«i sau thu ho¹ch,nhÊt lμ b¶o

23
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


qu¶n chÕ biÕn n«ng l©m thuû s¶n ...ph¸t triÓn thuû s¶n vμ tμi nguyªn
n−íc nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng,n©ng cao chÊt l−îng vμ søc c¹nh
tranh cña s¶n phÈm.
Hai lμ:ph¸t triÓn ®iÖn vμ n¨ng l−îng t¸i t¹o ë n«ng th«n,ph¸t triÓn
m¹nh c«ng nghiÖp chÕ biÕn g¾n víi vïng nguyªn liÖu t¹i chç hoÆc cÇn
nhiÒu cho lao ®éng (s¶n xuÊt vËt liªu x©y dùng,khai th¸c má,chÕ biÕn
n«ng ,l©m ,thuû s¶n,dÖt may,da giÇy,c¬ khÝ l¾p gi¸p vμ söa ch÷a...);ph¸t
triÓn ngμnh nghÒ n«ng th«n;bè chÝ ,x¾p xÕp n©ng cao n¨ng lùc c«ng
nghiÖp c¬ khÝ ho¸ chÊt phôc vô cho n«ng nghiÖp...NghÜa lμ,cïng víi ph¸t
triÓn hμng hãa víi quy m« lín,c«ng nghiÖp sÏ ®−îc ®ång thêi ph¸t triÓn
m¹nh ë khu vùc nμy,t¹o thÕ ®i lªn v÷ng ch¾c b»ng c¶ "hai ch©n " ;c«ng
nghiÖp vμ n«ng nghiÖp chø kh«ng chØ ®¬n thuÇn lμ n«ng nghiÖp nh− hiÖn
nay.
Ba lμ: ®Ó thùc hiÖn ®−îc c¸c ph−¬ng h−íng ph¸t triÓn trªn.
Ch−¬ng tr×nh chñ tr−¬ng ph¸t triÓn mét lo¹t c¸c yÕu tè kh¸c víi vai trß
t¹o lËp kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ nh−: ph¸t triÓn giao th«ng dÞch vô ,hÖ
thèng viÔn th«ng cÊp x· vμ hÖ thèng th«ng tin:x©y dùng hÖ thèng cho vay
vμ trung t©m th−¬ng m¹i dÞch vô ë khu vùc n«ng th«n:tøc lμ t¹o ra thÕ
"ch©n kiÒng",n«ng nghiÖp,c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ®Ó kinh tÕ n«ng th«n
ph¸t triÓn mét c¸ch v÷ng ch¾c.
Bèn lμ:dùa trªn nh÷ng tiÒn ®Ò kinh tÕ ®ã bé mÆt n«ng th«n sÏ ®−îc
®æi míi nhê ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn c¸c thÞ tø,thÞ trÊn vμ khu d©n c−
n«ng th«n; ®Èy m¹nh phong trμo toμn d©n ®oμn kÕt ,x©y dùng nÕt sèng
v¨n ho¸,x©y dùng trung t©m v¨n ho¸ lμng x·,y tÕ céng ®ång;®μo t¹o
nguån nh©n lùc vμ phæ cËp gi¸o dôc ...
Víi nh÷ng môc tiªu nªu trªn néi dung mμ ch−¬ng tr×nh h−íng tíi
kh«ng cã g× kh¸c lμ t¹o thªm nhiÒu viÖc lμm ,t¨ng thªm thu nhËp cho d©n
c− khu vùc n«ng th«n, thu hÑp kho¶ng c¸ch giμu nghÌo,t¹o bé mÆt n«ng
th«n trong thêi kú c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n .
§Ó thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh ®ã b¸m s¸t nh÷ng néi dung trªn ch−¬ng
tr×nh ®· nªu ra hμng lo¹t c¸c môc gi¶i ph¸p,tõ vÊn ®Ò ®ån ®iÒn ,®æi
thöa,sö dông gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®Ó gãp vèn liªn doanh,liªn kÕt s¶n
xuÊt,kinh doanh;nghiªn cøu söa ®æi LuËt ®Êt ®ai,luËt thuÕ,sö dông ®Êt
n«ng nghiÖp,thuÕ thu nhËp cho c¸c doanh nghiÖp phôc vô khu vùc n«ng
nghiÖp vμ n«ng th«n;®Õn yªu tiªn ®Çu t− c¬ së h¹ tÇng cho khu vùc n«ng
nghiÖp vμ n«ng th«n,nhÊt lμ thuû lîi,giao th«ng vμ hÖ thèng ®iÖn;−u tiªn
nguån vèn ®Çu t− cho nghiªn cøu vμ chuyÓn giao khoa häc c«ng nghÖ vμ
ph¸t triÓn thÞ tr−êng n«ng th«n;®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý khoa häc,qu¶n lý

24
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


khuyÕn n«ng;cã chÝnh s¸ch ®μo t¹o nguån nh©n lùc vμ khuyÕn khÝch c¸n
bé phôc vô n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n;khuyÕn khÝch c¸c thμnh phÇn kinh
tÕ tham gia kinh doanh n«ng s¶n,...
Tuy rÊt ®a d¹ng vμ ch¾c ch¾n sÏ cã t¸c ®éng rÊt tÝch cùc tíi viÖc
ph¸t triÓn kinh tÕ ë n«ng th«n,nh−ng cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng c¸c gi¶i
ph¸p ®−a ra trong ch−¬ng tr×nh vÉn ch−a t¹o ra mét tiÒn ®Ò quan träng
nhÊt ®Ó c«ng nghiÖp cã thÓ ph¸t triÓn m¹nh ë khu vùc nμy,bëi vÉn cßn
thiÕu mét hÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p nh»m ph¸t triÓn c¸c khu c¸c côm c«ng
nghiÖp nhá g¾n liÒn víi lμng x· n«ng th«n .
Râ rμng,sù chËt chéi cña c¸c lμng x·,nhÊt lμ c¸c lμng x· cæ,ë khu
vùc n«ng th«n n−íc ta kh«ng cho phÐp ph¸t triÓn m¹nh c«ng
nghiÖp.Ch¼ng h¹n,"x· c«ng nghiÖp "D−¬ng LiÔu Hoμi §øc Hμ T©y víi
2.550 hé,11.500 ng−êi,trong ®ã cã 90% sè hé lμm ngμnh nghÒ,cã gi¸ trÞ
s¶n l−îng n«ng nghiÖp vμ tiÓu thñ c«ng nghiÖp n¨m 2001 lμ 298 tû
®ång,nh−ng giÕng n−íc khoan s©u tíi 70 mÐt vÉn kh«ng sö dông ®−îc vμ
80% d©n sè ë ®©y m¾c bÖnh ®−êng ruét...còng cho thÊy rÊt râ ®iÒu
nμy.HoÆc ë mét khÝa c¹nh kh¸c,th«ng tin tõ x· §ång Quan Tõ S¬n B¾c
Ninh cho thÊy,khi 12 hec ta ®Êt khu c«ng nghiÖp s¶n xuÊt ®å mü nghÖ
cña x· võa ®−îc quy ho¹ch,ngay lËp tøc cã hμng tr¨m hé ®Õn ®¨ng ký
thuª ®Êt vμ nhiÒu nhu cÇu thuª ®Êt cña d©n vÉn cßn rÊt nhiÒu .
Thùc tÕ ®ã ®· kh¼ng ®Þnh,®Ó cã thÓ ph¸t triÓn m¹nh c«ng nghiÖp
ë khu vùc n«ng th«n,kh«ng thÓ kh«ng chó träng tho¶ ®¸ng ®Õn viÖc quy
ho¹ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë khu vùc nμy.Râ rμng,chóng ta kh«ng thÓ
kú väng vμo sù ph¸t triÓn m¹nh ë ®©y, nÕu c¸c ngμnh c¸c ®Þa ph−¬ng
kh«ng t¹o ra chç c¾m rïi cho nã.
TiÕp theo,cïng víi viÖc ph¸t triÓn quy ho¹ch ë khu vùc n«ng
th«n,cÇn nghiªn cøu ban hμnh mét hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch −u ®·i ®Ó thu
hót mäi thμnh phÇn kinh tÕ ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp vμ dÞch vô ë khu
vùc n«ng th«n.§©y còng lμ ®iÒu ®−îc kh¼ng ®Þnh rÊt râ rμng trong"chiÕn
l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi thêi kú 2001-2010" cña ®¶ng .
Ngoμi ra,thùc tiÔn thi hμnh luËt doanh nghiÖp trong h¬n ba n¨m
qua cho thÊy,tuy ®· t¹o ra mét lμn sãng míi ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ, nh−ng
bªn c¹nh ®ã còng ®Æc ra vÊn ®Ò cÇn ®Æc biÖt quan t©m d−íi gãc ®é triÓn
khai nghÞ quyÕt nμy.§ã lμ,trong tæng sè trªn 41.000 ®−îc thμnh lËp víi
tæng sè vèn huy ®éng ®−îc kho¶ng 60 ngh×n tû ®ång cho ®Õn nay th× cã
kho¶ng 60% tËp trung ë hai thμnh phè lín nhÊt lμ Hμ Néi vμ Thμnh Phè
Hå ChÝ Minh .Cßn nÕu kÓ thªm mét vμi ®Þa ph−¬ng kh¸c nh− H¶i
phßng,§ång nai ,Bμ rÞa - Vòng tμu,B×nh D−¬ng ....,th× tû träng nμy lªn

25
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


kho¶ng 70%; tøc lμ,vÒ c¬ b¶n n«ng th«n vÉn lμ "vïng tr¾ng " , n»m
ngoμi lμn sãng ph¸t triÓn nμy.MÆt kh¸c,kÕt qu¶ ®iÒu tra vÒ m«i tr−êng
kinh doanh cña doanh nghiÖp ngoμi quèc doanh cho thÊy,cã tíi 90%
doanh nghiÖp ph¶i ®i thuª ®Êt trong ®ã cã nh÷ng tr−êng hîp ph¶i thuª
®Êt cña c¸ nh©n hay thuª ®Êt cña doanh nghiÖp nhμ n−íc víi gi¸ thÞ
tr−êng,m¨c dï quy tr×nh xin ®Êt sö dông ®· ®−îc phª duyÖt.
Cuèi cïng ,®Ó c«ng nghiÖp vμ dÞch vô cã thÓ ph¸t triÓn m¹nh ë
n«ng th«n,cÇn nghiªn cøu ®Ó h×nh thμnh mét hÖ thèng th«ng tin vÒ vÊn
®Ò nμy ®Ó phôc vô cho c¬ quan nhμ n−íc c¸c cÊp.Bëi ®Õn nay,mäi nghiªn
cøu vÒ vÊn ®Ò nμy ®Òu ph¶i "®i ®−êng vßng ",d−íi h×nh thøc rót ra kÕt
luËn tõ c¸c sè liÖu liªn quan .
Nãi ®Õn c«ng nghiÖp ho¸ ,hiªn ®¹i ho¸ n«ng th«n,kh«ng thÓ kh«ng
nãi ®Õn ph¸t triÓn n«ng nghiÖp trong lßng n«ng th«n .Bªn c¹ch viÖc
chuyÓn mét phÇn doanh nghiÖp gia c«ng (may m¨c ,da giÇy ...) vμ chÕ
biÕn n«ng s¶n ë thμnh phè vÒ n«ng th«n nh− chiÕn l−îc cña §¶ng ®·
kh¼ng ®Þnh ,vÊn ®Ò c¬ b¶n lμ ph¶i t¹o ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó c«ng nghiÖp cã thÓ
ph¸t triÓn nhanh ë khu vùc cßn rÊt nhiÒu khã kh¨n nμy .Bëi chØ cã nh−
vËy,míi ®¹t ®−îc môc tiªu t¹o nhiÒu viÖc lμm ,t¨ng thªm thu nhËp cho
d©n c− khu vùc n«ng th«n . Vμ còng chØ cã nh− vËy ,nÒn kinh tÕ míi ®ñ
®éng lùc ®Ó ph¸t triÓn vμ bé mÆt n«ng th«n n−íc ta còng míi cã thÓ cã
mét diÖn m¹o míi. §ã còng lμ viÖc thùc hiÖn ®−êng lèi c«ng - n«ng - trÝ
thøc liªn minh cña §¶ng mμ c¸c ngμnh c¸c cÊp kh«ng thÓ ®øng ngoμi
cuéc.




26
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Ch−¬ng III
Thùc tr¹ng vμ c¸c gi¶i ph¸p thóc ®Èy CNH-H§H
ë N«ng th«n viÖt nam trong thêi gian tíi

I.Thùc tr¹ng c«ng nghiªp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n ViÖt Nam .
1.ThuËn lîi vμ thμnh tùu ®¹t ®−îc .
1.1 ThuËn lîi .
-Víi nhiÒu lo¹i ®©t,sù ph©n hãa khÝ hËu... t¹o ®iÒu kiÖn cho n−íc ta
cã thÓ ph©n bè nhiÒu lo¹i c©y con kh¸c nhau ®Ó cã thÓ t¹o ra mét nÒn
c«ng nghiÖp ®a canh víi c¬ cÊu s¶n phÈm ®a d¹ng,mÆt kh¸c còng t¹o
®iÒu kiÖn cho viÖc x©y dùng vμ ph¸t triÓn c¸c ngμnh chuyªn canh vμ vïng
c©y ®¨c thï ...
-Xu thÕ chung cña thÕ giíi vμ khu vùc lμ hoμ b×ng,hîp t¸c vμ ph¸t
triÓn.N−íc ta ®¹ng h«i nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi cã ®iªu kiÖn thuËn lîi ®Ó
tranh thñ sù gióp ®ì vμ häc hái cña c¸c n−íc trong viÖc lùa chän con
®−êng CNH-H§H võa cã thÓ ®i nhanh võa cã thÓ tr¸nh ®−îc nh÷ng vÊp
v¸p mμ c¸c n−íc ®i tr−íc gÆp ph¶i ...
-NhiÒu chÝnh s¸ch míi ®−îc ban hμnh vμ thö nghiÖm cã kÕt qu¶.
-Nguån lao ®éng kh¸ råi rμo,vμ nguån dù tr÷ lao ®éng kh¸ phong
phó.D©n sè trÎ, ®©y lμ nguån lùc rÊt nh¹y bÐn víi khoa häc vμ c«ng nghÖ
tiªn tiÕn,céng víi truyÒn thèng lao ®éng cÇn cï,ch¨m chØ th× cã thÓ nãi
®©y lμ mét thu©n lîi to lín cña n−íc ta .
1.2 Nh÷ng thμnh tùu ®¹t ®−îc :
-S¶n xuÊt n«ng nghiÖp vμ kinh tÕ n«ng th«n liªn tôc ph¸t triÓn víi
tèc ®é kh¸ cao :Tõ n¨m 1989 ®Õn nay,s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã tèc ®é
t¨ng b×nh qu©n 4,5% n¨m .Ngoμi ra c¸c ngμnh s¶n xuÊt hμng ho¸ nh−
:chÌ,cμ phª,c©y ¨n qu¶,mÝa ®−êng...còng ph¸t triÓn kh¸. Ch¨m sãc ,b¶o
vÖ rõng,phñ xanh ®Êt trèng ®åi träc cã tiÕn bé,b−íc ®Çu chÆn ®−îc t×nh
tr¹ng xa xót vÒ rõng, Kim ng¹ch xuÊt khÈu n«ng l©m ,thuû s¶n n¨m 2000
®¹t 4,3 tØ USD,cao gÊp 1,7 lÇn n¨m 1995. HiÖn nay ViÖt Nam lμ n−íc xuÊt
khÈu g¹o ®øng thø hai thÕ giíi .
-C¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n b−íc ®Çu ®· cã sù
chuyÓn dÞch ®óng h−íng,hiÖu qu¶ kinh tÕ ®ang ®−îc t¨ng lªn :Gi¸ trÝ s¶n
l−îng ch¨n nu«i trong tæng gi¸ trÞ s¶n l−îng nghiÖp tõ 21,8%(1991) lªn
23,5% (1995) .N¨m 2000 ®¹t 1,4 triÖu tÊn thÞt lîi h¬i gÊp 1,5 lÇn n¨m
1995.Gi¸ trÞ s¶n l−îng c©y phi l−¬ng thùc tõ 33,7% (1993) lªn
36,22%(1995) vμ trªn 38% n¨m 1999 .Gi¸ trÞ s¶n l−îng chÕ biÕn so víi
gi¸ trÞ s¶n l−îng n«ng nghiÖp tõ 33,6%(1990) lªn trªn 42%(1999) .Gi¸ trÞ
s¶n l−îng mét hÐc ta gieo trång b×nh qu©n mçi n¨m t¨ng2%.


27
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


MÆt kh¸c,c«ng nghiÖp chÕ biÕn bao gåm c¸c ho¹t ®éng tiÓu thñ
c«ng nghiÖp,sau thêi gian suy gi¶m mÊt thÞ tr−êng nay b¾t ®Çu t×m l¹i thÞ
tr−êng,®æi míi c«ng nghÖ kh«i phôc nghÒ cò,tim kiÕm nghÒ míi.§Õn nay
®· suÊt hiªn nhiÒu lμng nghÒ,cã n¬i chiÕm tíi 60-70% thu nhËp cña lμng
nh− Hμ t©y,H¶i h−ng...®· lμm cho tèc ®é n«ng th«n t¨ng 7,8%/
n¨m.Trong c¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp ,cïng c¸c c©y c«ng nghiÖp tËp
trung theo h−íng tËp trung hμng ho¸,nhiÒu vïng c©y ¨n qu¶ ®· t¨ng lªn
®¸ng kÓ nh− v¶i thiÒu Lôc Ng¹n,vïng bëi cam ë H−¬ng S¬n,H−¬ng Khª(
Hμ tÜnh),vung nho (Ninh thuËn ).C¸c vïng c©y ¨n qu¶ míi ®−îc h×nh
thμnh cïng víi kinh tÕ v−ên ë Nam bé vμ ho¹t ®éng kinh tÕ VAC trong
c¸c hé n«ng d©n ®· h×nh thμnh nghÒ míi nh¨m t¨ng thu nhËp ,xo¸ ®ãi
gi¶m nghÌo,t¹o thªm viÖc lμm ,thóc ®Èy kinh tÕ n«ng th«n,c¸c vïng n«ng
nghiÖp sinh th¸i mét c¸ch hiÖu qu¶.Kinh tÕ VAC ë n−íc ta ®· trë thμnh
mét hiÖn t−îng míi,võa cã hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi ,võa b¶o vÖ m«i tr−êng
,t¹o ra nguån lùc s¸ng t¹o m¹nh mÏ.
NhiÒu h×nh thøc tæ chøc n«ng nghiÖp kiÓu míi rÊt ®a d¹ng :H×nh
thøc kinh doanh c©y c«ng nghiÖp,c©y ¨n qu¶,trang tr¹i trång rõng n«ng
l©m kÕt hîp,trang tr¹i nu«i trång thuû s¶n... VÒ mÆt quan hÖ s¶n xuÊt
,thay cho m« h×nh hîp t¸c x· kiÓu cò,nhiÒu nh©n tè míi vÒ ®æi míi hîp
t¸c x· cò còng suÊt hiÖn nh− :Hîp t¸c x· dÞch vô,hîp t¸c x· cæ phÇn,liªn
kÕt gi÷a c¸c kinh tÕ hé víi c¸c doanh nghiÖp nhμ n−íc h×nh thμnh kiÓu
hîp t¸c kinh tÕ ®a thμnh phÇn .
-Tiªu thô n«ng l©m s¶n hμng ho¸ vμ xuÊt khÈu ®Òu cã b−íc ph¸t
triÓn kh¸ : §¶m b¶o gia l−¬ng thùc vμ c¸c mÆt hμng kh¸c t−¬ng ®èi æn
®Þnh trªn ®Þa bμn c¶ n−íc ,h¹n chÕ c¬n sèt gi¸. Khèi l−îng xuÊt kh©ñ mét
sè n«ng s¶n hμng hãa t−¬ng ®èi lín vμ æn ®Þnh.Trong 11 n¨m qua xuÊt
khÈu h¬n 20 triÖu tÊn g¹o, 2,5 triÖu tÊn cμ phª, h¬n mét triÖu tÊn cao su
mñ kh«. So víi n¨m 1989 khèi l−¬ng xuÊt khÈu n¨m 2001 :g¹o gÊp 2,53
lÇn,cμ phª7 l©n , cao su mñ kh« 3,4 lÇn...
§· h×nh thμnh nhiÒu vïng s¶n xuÊt chuyªn canh hμng hãa tËp
trung nh− :lóa, cμ phª, cao su , ®iÒu,mÝa...
Theo hiÖp ®Þnh víi c¸c n−íc trong khèi SEV cò khi chuyÓn sang c¬
chÕ míi,c¸c vïng c©y c«ng nghiÖp ®· cã b−íc chuyÓn biÕn ®¸ng kÓ. C¸c
chÝnh s¸ch nh− kho¸n c©y,lμm v−ên liªn kÕt,giao ®Êt lμm trang tr¹i gia
®×nh ,doanh nghiÖp.Nhμ n−íc lμm nhiÖm vô ®Çu vμo,®Çu ra ®· thóc ®Èy
më réng c¸c vïng c©y c«ng nghiÖp 150 000 ha cμ phª,s¶n l−ëng ®øng thø
t¸m trong sè nh÷ng n−íc xuÊt khÈu cμ phª trªn thÕ giíi,kim ng¹ch xuÊt
khÈu ®¹t tõ 300-400 triÖu USD /n¨m ,70.000 ha chÌ ,251 000 ha cao
su,19.400 ha d©u t»m .ViÖc më réng diÖn tÝch canh t¸c,t¹o thªm viÖc lμm
,x©y dùng c¬ së c«ng nghiÖp chÕ biÕn ,h×nh thμnh c¬ cÊu kinh tÕ míi
:n«ng nghiÖp c«ng nghiÖp- dÞch vô .§iÒu nμy cã ý nghÜa rÊt l¬n ,nhÊt lμ


28
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


c¸c miÒn trung du miÒn nói ,vèn lμ kinh tÕ tù nhiªn nay nhê chÝnh s¸ch
phï hîp ®· ®−îc ph¸t triÓn ,trë thμnh vïng kinh tÕ hμng hãa.
Nh− vËy,chóng ta ®· thùc hiÖn ®−îc hai nÐt míi,tiÕn bé trong thùc
tiÔn :
Mét lμ: an toμn l−¬ng thùc ®−îc thùc hiÖn trªn ph¹m vi c¶
n−íc,cho phÐp c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vËn ®éng theo h−íng ®a d¹ng
ho¸ s¶n phÈm,chuyÓn dÞch c¬ cÊu c©y trång,vËt nu«i phï hîp víi ®Æc
®iÓm vμ lîi thÕ tõng vïng sinh th¸i ,nh»m môc tiªu t¹o viÖc lμm,t¨ng thu
nhËp trªn diÖn tÝch ®Êt sö dông.
Hai lμ: c¬ cÊu kinh tÕ n«ng th«n ®ang vËn ®éng theo h−íng më
mang c¸c ho¹t ®éng ngoμi n«ng nghiÖp nh− c«ng nghiÖp,x©y dùng, dÞch
vô. Cã nhiÒu nh©n tè míi xuÊt hiÖn trªn nhiÒu vïng víi c¸ch lμm
míi,s¸ng t¹o, ®em l¹i hiÖu qu¶.Tuy nhiªn còng cã nh÷ng vÊn ®Ò míi nÈy
sinh mμ c¸c cÊp qu¶n lý trªn tÇm vÜ m« cÇn quan t©m ®Ó h−íng dÉn thùc
hiÖn .
2.Khã kh¨n th¸ch thøc vμ nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i.
2.1 Khã kh¨n th¸ch thøc:
HiÖn nay n−íc ta lμ mét trong nh÷ng n−íc nghÌo nhÊt trªn thÕ
giíi. §¨c biÖt ë n«ng th«n, tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ, n¨ng suÊt lao ®éng,
hiÖu qu¶ kinh doanh rÊt thÊp. §Ó tiÕn hμnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i
ho¸ n«ng th«n th× cßn nhiÒu khã kh¨n vμ th¸ch thøc ®ang ®Æt ra :
-Thø nhÊt:Sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt t¹i ViÖt Nam l¹i diÔn ra trong
bèi c¶nh møc t¨ng d©n sè vμ tû lÖ nghÌo ®ãi cao,®Æc biÖt møc t¨ng d©n sè
ë n«ng th«n rÊt cao vμ cao h¬n ë thμnh thÞ.Lao ®éng,viÖc lμm,thu nhËp
®ang lμ mét vÊn ®Ò bøc xóc hiÖn nay ë n«ng th«n,sè lao ®éng ch−a cã viÖc
lμm t¨ng lªn hμng n¨m, binh qu©n ruéng ®Êt gi¶m ®i nhanh ,h¹n chÕ c¬
giíi ho¸ c¸c kh©u trong s¶n xuÊt n«ng ,l©m ,ng− nghiÖp.
-Thø hai:C¬ së h¹ tÇng ®Æc biÖt lμ giao th«ng ®« thÞ ,hÖ thèng phóc
lîi c«ng céng vμ c¸c vÊn ®Ò x· héi kh¸c cßn mét kho¶ng c¸ch xa so víi
yªu cÇu.ThÞ tr−êng giao l−u hμng ho¸ ph¸t triÓn chËm ,lμm cho n«ng s¶n
hμng ho¸ tuy ch−a nhiÒu nh−ng tiªu thô ®ang rÊt khã kh¨n,ng−êi s¶n
xuÊt dÔ bi thua lç .
-Thø ba :C«ng t¸c gi¸o dôc vμ ®μo t¹o ,®Æc biÖt lμ vïng s©u ,vïng
xa, vïng miÒn nói cao cßn nhiÒu khã kh¨n ,h¹n chÕ.Do ®ã tr×nh ®é s¶n
xuÊt vμ c«ng nghÖ cßn thÊp kÐm ,l¹c hËu,dÉn tíi n¨ng suÊt l−îng hμng
n«ng l©m,thuû s¶n, nhÊt lμ c¸c hμng chÕ biÕn xuÊt khÈu ch−a ®ñ m¹nh ®Ó
héi nhËp vμ c¹nh tranh trong khu vùc vμ trªn thÕ giíi
-Thø t−: C¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp,n«ng th«n chuyÓn dÞch chËm
vμ vÒ c¬ b¶n vÉn lμ thuÇn n«ng,tØ träng ngμnh nghÒ cßn thÊp,c¸ch kÐo gi¸
gi÷a hμng n«ng s¶n , hμng c«ng nghiÖp dÞch vô ch−a t−¬ng xøng vμ ngμy
cμng c¸ch xa, trong khi ®ã sù ph©n bè ®Çu t− cña nhμ n−íc ch−a tho¶

29
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


®¸ng .Do ®ã cho tíi hiÖn nay sè ng−êi nghÌo cña c¶ n−íc hÇu nh− tËp
trung ë n«ng th«n,vμ møc sèng chªnh lÖch gi÷a n«ng th«n vμ thμnh thÞ
ngμy cμng xa,®iÒu ®ã c¶n trë cho viÖc æn ®Þnh vμ ph¸t triÓn kinh tÕ x·
héi n«ng th«n.
-Thø n¨m: C¨ng th¼ng vÒ nguån nh©n lùc d− thõa ngμy cμng trë
nªn nãng báng.Tèc ®é t¨ng d©n sè ë n«ng th«n cao lªn nguån lao ®éng
ngμy cμng dåi dμo .Trong khi diÖn tÝch ®Êt canh t¸c vÉn gi÷ nguyªn ,viÖc
lμm ngoμi n«ng nghiÖp (dÞch vô,chÕ biÕn ) cßn ch−a nhiÒu,do ®ã dÉn ®Õn
thiÕu viÖc lμm cho ng−êi lao ®éng lμ ®iÒu tÊt yÕu.
-Thø s¸u : KÕt qu¶ s¶n xuÊt n«ng,l©m,ng− nghiÖp cßn chÞu ¶nh
h−ëng n¨ng nÒ cña thiªn tai,cho ®Õn nay ta ch−a chñ ®éng h¹n chÕ
®−¬c.B·o lò ®· lμm h− háng hμng tr¨m c«ng tr×nh lín nhá,lμm thiÖt h¹i
hμng ngμn tÊn l−¬ng thùc .
-Thø b¶y:Trong nhiÒu n¨m ph¸t triÓn chiÕn l−îc kinh tÕ x· héi
ch−a chó ý ®óng møc tíi b¶o vÖ m«i tr−êng ,m«i tr−íng sèng trong lanh
ë n«ng th«n còng ®ang bÞ suy tho¸i nghiªm träng.HiÖn tr¹ng m«i tr−êng
sinh th¸i ë n−íc ta nãi chung vμ ë n«ng th«n nãi riªng ®· xuèng cÊp
nhanh chãng,sù cè m«i tr−êng cã n¬i cã møc nghiªm träng.
Víi nh÷ng lý do trªn ®©y,ta cã thÓ thÊy ViÖt Nam cã mét xuÊt ph¸t
®iÓm thÊp,vμ ®i lªn trong m«i tr−êng c¹nh tranh gay g¾t.Nh−ng ®ång
thêi ®©y còng lμ nh÷ng yÕu tè khiÕn cho viÖc hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp
n«ng th«n thμnh mét nhiÖm vô mμ chóng ta ph¶i lμm trªn con ®−êng x©y
dùng CNXH .Bμn vÒ vÊn ®Ò nμy §¹i héi §¶ng lμn thø IX ®· kh¼ng ®Þnh :
D©n giμu ,n−íc m¹nh ,x· héi c«ng b»ng v¨n minh .§©y chÝnh lμ yªu cÇu
tÊt yÕu ®Ó n−íc ta ®Èy m¹nh tèc ®é t¨ng tr−ëng vμ æn ®Þnh kinh tÕ,nh»m
"x©y dùng n−íc ta cã c¬ së vËt chÊt kü thuËt hiÖn ®¹i,c¬ cÊu kinh tÕ hîp
lý ,quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l−îng s¶n
xuÊt ... ®Õn n¨m 2020 c¬ b¶n trë thμnh mét n−íc c«ng nghiÖp " .
Muèn vËy, chóng ta cÇn n¾m râ nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra tr−íc
khi gi¶i quyÕt nã 1.2 Nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra :
-B−íc vμo giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸ víi xuÊt ph¸t ®iÓm thÊp :
+ VÒ c¬ cÊu kinh tÕ : Kinh tÕ n«ng th«n ViÖt Nam vÒ c¬ b¶n vÉn lμ
n«ng nghiÖp ,80% d©n sè vμ ®¹i bé phËn lao ®éng x· héi lμm n«ng
nghiÖp vμ sèng ë n«ng th«n .C¬ cÊu ®éc canh trong n«ng nghiÖp lμ yÕu tè
lμm h¹n chÕ viÖc ph¸t huy lîi thÕ so s¸nh c¸c vïng n«ng nghiÖp sinh th¸i
,®ã lμ nguyªn nh©n lμm gi¶m thu nhËp cña n«ng d©n .HiÖn nay,kinh tÕ
n«ng th«n ë nhiÒu vïng cßn ë tr¹ng th¸i thuÇn n«ng mμ nguån lao ®éng
d− thõa cßn nhiÒu ,lμm GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi khu vùc n«ng th«n
ngμy cμng gi¶m xa so víi thμnh thÞ .
+ Sù chªnh lÖch vÒ c¬ cÊu d©n sè gi÷a n«ng th«n vμ thμnh thÞ : D©n
sè n«ng th«n n¨m 1991 lμ 79%,tõ n¨m 1992 ®Õn nay tû lÖ ®ã hÇu nh−

30
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


kh«ng thay ®æi.MÆt kh¸c ,n¨m 1998 sè l−îng nμy lμ 3.166.000 ng−êi
chiÕm 20% tæng sè lao ®éng trong n−íc ®ång thêi tØ lÖ sinh ®Î ë n«ng
th«n cßn cao lao ®éng d− thõa ngμy cμng lín .Thùc tr¹ng trªn ®· t¹o ra
kho¶ng c¸ch xa h¬n gi÷a thμnh thÞ vμ n«ng th«n ,dÉn tíi nhiÒu vÊn ®Ò
phøc t¹p kh¸c ,nhÊt lμ viÖc thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi vμ ph¸t triÓn bÒn
v÷ng.Tõ thùc tr¹ng trªn ,tr−íc m¾t còng nh− l©u dμi vÒ vÊn ®Ò lao ®éng
,viÖc lμm ®ang ®−îc ®Æt ra cho nªn kinh tÕ n−íc nhμ,kh«ng chØ lμ vÊn ®Ò
cÊp b¸ch mμ cßn lμ vÊn ®Ò x· héi phøc t¹p.
+B×nh qu©n ®Êt n«ng nghiÖp trªn hé nh©n khÈu qu¸ thÊp ë n−íc ta
,d©n sè n«ng th«n t¨ng nhanh nªn b×nh qu©n ruéng ®Êt vμ nh©n khÈu tõ
1978-1994 liªn tôc gi¶m xuèng trong vong 16 n¨m ,trªn ph¹m vi c¶ n−íc
mét hé n«ng d©n quy m« ®Êt n«ng nghiÖp gi¶m ®i 41% ®Êt n«ng nghiÖp
trªn nh©n khÈu gi¶m 42,2% .§©y sÏ lμ mét h¹n chÕ ®èi víi n«ng nghiÖp
n«ng th«n n−íc ta .
- Mét vÊn ®Ò bøc xóc kh¸c ®ang ®Æt ra lμ : C«ng nghiÖp ch−a g¾n víi
n«ng nghiÖp ®Ó h×nh thμnh c¬ cÊu hiÖu qu¶ vμ ph¸t triÓn bÒn v÷ng .
-§Çu t− ng©n s¸ch cho sù ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vμ ph¸t triÓn n«ng
th«n ch−a t−¬ng xøng : NhiÒu c«ng tr×nh thuû lîi sau mét thêi gian dμi sö
dông ®· cã biÓu hiÖn xuèng cÊp ,nÕu kh«ng ®−îc ®Èy m¹nh söa ch÷a
,cñng cè th× giao th«ng ,thuû lîi sÏ c¶n trë sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp
.§Ó lμm ®−îc ®iÒu nμy ,giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i hãa kh«ng
ph¶i chØ lμ ®æi míi ph−¬ng thøc ®Çu t− ,t¨ng ®Çu t− cho x©y dùng kÕt cÊu
h¹ tÇng n«ng th«n mμ cßn ph¶i thÞ tr−êng ho¸ vèn ®Õn tËn th«n ,x· víi
nhiÒu h×nh thøc tÝn dông ®a d¹ng .
-M« h×nh ho¹t ®éng kinh tÕ : Hiªn nay ,ViÖt Nam b¾t ®Çu héi nhËp
vμo nÒn kinh tÕ khu vùc vμ thÕ giíi ,trong bèi c¶nh võa hîp t¸c ,võa c¹nh
tranh nhau gay g¾t.N«ng nghiÖp vμ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ n«ng nghiÖp
,dÞch vô ë n«ng th«n n−íc ta ,chñ yÕu lμ quy m« n«ng hé nhá vμ tiÓu thñ
.H¹n chÕ cña lo¹i h×nh kinh tÕ nμy lμ :Quy m« nhá ,manh món ph©n t¸n
,ch−a quen víi ho¹t ®éng thÞ tr−êng,thiÕu th«ng tin,vèn ,c«ng nghÖ cßn
l¹c hËu ,ë c¸c vïng trung du miÒn nói tr×nh ®é lùc l−îng s¶n xuÊt cßn
thÊp phæ biÕn lμ kinh tÕ tù cÊp ,tù tóc ,h¬n n÷a tù nhiªn l¹i cμng khã
kh¨n nhiÒu h¬n ,kinh tÕ n«ng hé tiÓu chñ dÔ bÞ tæn th−¬ng trong nªn s¶n
xuÊt hμng hãa ho¹t ®«ng theo c¬ chÕ thÞ tr−êng .Kinh tÕ quèc doanh n«ng
nghiÖp tuy ®· tr¶i qua nhiÒu b−íc ®æi míi song vÉn ch−a ®ãng ®−îc vai
trß chñ ®¹o,c«ng nghÖ l¹c hËu ,c¬ së vËt chÊt yÕu kÐm ,thiÕu vèn,ho¹t
®«ng t¸ch rêi víi kinh tÕ n«ng hé .
+ Tr×nh ®é khoa häc c«ng nghÖ øng dông vμo s¶n xuÊt n«ng ,l©m
nghiÖp,thuû s¶n vμ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cßn thÊp ;VÒ c«ng
nghÖ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp chóng ta ®· cã nhiÒu ch−¬ng tr×nh øng dông
gièng míi,®−a tiÕn bé khoa häc vμo s¶n xuÊt nh−ng míi tËp trung cho


31
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


c©y l−¬ng thùc,c©y ¨n qu¶ ,c©y c«ng nghiªp ,ch¨n nu«i vμ thuû s¶n th×
chóng ta cßn thua kÐm nhiÒu so víi c¸c n−íc trong khu vùc vÒ c«ng nghÖ
chÕ biÕn n«ng s¶n nh×n chung cßn rÊt l¹c hËu ,nhÊt lμ c«ng nghÖ chÕ biÕn
chÌ,cao su ,rau qu¶ ,sóc s¶n vμ thuû s¶n .VÒ ngμnh nghÒ thñ c«ng nghiÖp
chñ yÕu lμ c«ng nghÖ truyÒn thèng mÉu m· kÐm hÊp dÉn ,chÊt l−îng s¶n
phÈm thÊp .
Do nh÷ng tån t¹i trªn n«ng s¶n phÈm ViÖt Nam trªn thÞ tr−êng
quèc tÕ søc c¹nh tranh kÐm ,ngoμi ra ,do thiÕu vèn ,kh«ng ®Çu t− nhËp
thiÕt bÞ vμ c«ng nghÖ tiªn tiÕn nªn s¶n phÈm chÕ biÕn míi chØ lμ s¬ chÕ
.Trong bèi c¶nh kinh tÕ ngμy cμng quèc tÕ ho¸ th× khoa häc c«ng nghÖ cã
vai trß cùc kú quan träng ®èi víi viÖc n©ng cao n¨ng suÊt ,chÊt l−îng vμ
hiÖu qu¶ ,n©ng cao søc c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng quèc tÕ .§©y lμ vÊn ®Ò
®Æt ra trªn tÇm vÜ m« .
II . Quan ®iÓm vμ gi¶i ph¸p thóc ®Èy n«ng nghiÖp n«ng th«n trong thêi
gian tíi .
1. Quan ®iÓm .
C¸c chÝnh s¸ch cña nhμ n−íc t¸c ®éng ®Õn n«ng nghiÖp n«ng th«n .
N«ng nghiÖp, n«ng th«n lμ khu vùc ®Æc biÖt quan träng cña nÒn
kinh tÕ. Sù ph¸t triÓn cña khu vùc nμy cã vai trß cùc kú quan träng
trong viÖc thùc hiÖn thμnh c«ng sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i hãa
®Êt n−íc theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa.Nh−ng vai trß ®ã kh«ng tù
ph¸t,mμ tuú thuéc rÊt nhiÒu vμo sù t¸c ®éng cña Nhμ N−íc .Trong thêi
kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi nhμ n−íc ta cÇn t¸c ®éng vμo vμo n«ng
nghiÖp ,n«ng th«n b»ng c¸c chÝnh s¸ch sau ®©y :
1.1 ChÝnh s¸ch ruéng ®Êt.
Ruéng ®Êt lμ t− liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu trong n«ng nghiÖp, do ®ã
chÝnh s¸ch ruéng ®Êt sÏ t¸c ®éng rÊt m¹nh ®Õn n«ng nghiÖp, n«ng th«n.
ë n−íc ta, vÒ nguyªn t¾c, ng−êi lao ®éng lμ chñ cña ®Êt ®ai v× ®Êt
®ai thuéc së h÷u toμn d©n. Nh−ng trong hîp t¸c x· kiÓu cò, ng−êi lao
®éng chØ lμ chñ trªn danh nghÜa, cßn thùc tÕ ng−êi lao ®éng thê ¬, xa l¹
víi ®Êt ®ai. Tõ khi cã"kho¸n hé" ng−êi n«ng d©n ®−îc giao ®Êt, giao
ruéng vμ v× thÕ hä g¾n bã víi ®Êt ®ai. §ã lμ nguyªn nh©n quan träng lμm
cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®¹t ®−îc nh÷ng thμnh tùu to lín trong nh÷ng
n¨m qua. §iÒu ®ã chøng tá, chÝnh s¸ch ruéng ®Êt ®· ®¸p øng ®−îc lîi Ých
cña ng−êi n«ng d©n. HiÖn nay §¶ng vμ Nhμ nø¬c chñ tr−¬ng tiÕp tôc ®Èy
m¹nh giao ®Êt, giao rõng cho n«ng d©n víi thêi h¹n dμi, thËm chÝ quyÒn
sö dông ruéng ®Êt cã thÓ ®−îc cã thÓ ®−îc kÕ thõa, thÕ chÊp vv... §ã lμ
chñ tr−¬ng ®óng, cÇn tiÕp tôc thùc hiÖn.
Nhμ n−íc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó n«ng d©n thùc hiÖn ®Çy ®ñ,
®óng ph¸p lô©t c¸c quyÒn vÒ sö dông ®Êt ®ai, khuyÕn khÝch n«ng d©n
thùc hiÖn" dån ®iÒn, dån thöa" trªn c¬ së tù nguyÖn, n«ng d©n ®−îc sö

32
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


dông gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®Ó gãp vèn cæ phÇn tham gia ph¸t triÓn
s¶n xuÊt, kinh doanh, liªn doanh, liªn kÕt ... T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho
viÖc chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông ®Êt theo quy ho¹ch vμ chuyÓn nh−îng
quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
1.2 ChÝnh s¸ch ®Çu t− .
Sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp, n«ng th«n phô thuéc rÊt nhiÒu vμo
c¸c c«ng tr×nh c«ng céng nh− : hÖ thèng thuû lîi, hÖ thèng giao th«ng, hÖ
thèng cung øng ®iÖn,gièng... ViÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ®ã ®ßi hái ph¶i
cã ®Çu t− rÊt lín, v−ît xa kh¶ n¨ng kinh tÕ n«ng th«n. V× vËy , Nhμ n−íc
ph¶i cã chÝnh s¸ch ®Çu t− hç trî cho n«ng nghiÖp, n«ng th«n. §ång thêi,
Nhμ n−íc ph¶i cã chÝnh s¸ch huy ®éng c¸c nguån lùc t¹i chç nh»m x©y
dùng c¬ së vËt chÊt, kü thuËt cho n«ng nghiÖp, n«ng th«n.
§Çu t− cho n«ng nghiÖp, n«ng th«n rÊt cÇn cã chiÕn l−îc tæng thÓ.
ChiÕn l−îc ®ã ph¶i xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸,
hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, tõ ®Æc ®iÓm riªng vÒ tù nhiªn, kinh tÕ -x· héi cña
mçi vïng, ®Þa ph−¬ng, tõ nhu cÇu cña thÞ tr−êng trong n−íc vμ thÕ giíi...
1.3 ChÝnh s¸ch thuÕ.
Ruéng ®Êt thuéc së h÷u toμn d©n vμ Nhμ n−íc thay mÆt toμn d©n
thùc hiÖn quyÒn së h÷u ®ã. Do ®ã, viÖc Nhμ n−íc thu ®Þa t« lμ cÇn thiÕt vμ
chÝnh ®¸ng. ChÝnh s¸ch thuÕ n«ng nghiÖp võa ph¶i xuÊt ph¸t tõ lý luËn
®Þa t« cña C.M¸c, võa ph¶i c¨n cø vμo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng ®Þa
ph−¬ng, vμo nh÷ng ®Þnh h−íng lín cña nÒn kinh tÕ. ChÝnh s¸ch thuÕ cßn
cã ý nghÜa rÊt to lín trong viÖc ®iÒu tiÕt lîi Ých gi÷a c¸c thμnh phÇn kinh
tÕ, thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi ë n«ng th«n.
ChÝnh s¸ch thuÕ ®èi víi n«ng nghiÖp, n«ng th«n cÇn ph¶i l−u ý
nh÷ng vÊn ®Ò sau:
Thø nhÊt: tr×nh ®é ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp, n«ng th«n thÊp
kÐm h¬n so víi c¸c ngμnh, c¸c khu vùc kinh tÕ kh¸c. Do ®ã, møc thuÕ
suÊt, chÝnh s¸ch thuÕ ¸p dông cho n«ng nghiÖp , n«ng th«n sÏ ph¶i kh¸c
víi c¸c ngμnh, c¸c khu vùc kh¸c.
Thø hai: Kinh tÕ n«ng nghiÖp, n«ng th«n phô thuéc rÊt nhiÒu vμo
®iÒu kiÖn tù nhiªn. Do vËy, khi thêi tiÕt kh«ng thuËn lîi hoÆc thiªn tai,
cÇn cã sù ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch thuÕ cho phï hîp.
Thø ba: c− d©n n«ng th«n chiÕm tû lÖ rÊt lín trong d©n sè c¶ n−íc
nh−ng cã møc thu nhËp, møc sèng rÊt thÊp. Sù æn ®Þnh vÒ kinh tÕ- x· héi
ë khu vùc nμy cã ý nghÜa rÊt quan träng ®èi víi viÖc æn ®Þnh kinh tÕ x·
héi cña ®Êt n−íc. Do ®ã, chÝnh s¸ch thuÕ ph¶i ®Æt trong mèi quan hÖ vμ
ph¶i phï hîp víi c¸c chÝnh s¸ch x· héi.
1.4 ChÝnh s¸ch khoa häc - c«ng nghÖ


33
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


§Èy m¹nh øng dông tiÕn bé khoa häc-c«ng nghÖ lμ mét néi dung
cña ph¸t rriÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n .Nh−ng viÖc øng dông tiÕn
bé khoa häc - c«ng nghÖ vμo n«ng nghiÖp n«ng th«n gÆp rÊt nhiÒu trë
ngai nh− :kh¶ n¨ng cã h¹n vÒ vèn liÕng , tiÕp cËn th«ng tin kÐm, sù c¶n
trë cña nh÷ng lÒ thãi ,thñ tôc l¹c hËu...cña ng−êi n«ng d©n .Do ®ã ph¸t
triÓn n«ng nghiÖp n«ng th«n ®ßi hái ph¶i cã sù qu¶n lý cña nhμ n−íc vÒ
khoa häc - c«ng nghÖ .
ChÝnh s¸ch khoa häc c«ng nghÖ ph¶i tÝnh tíi nh÷ng ®Æc ®iÓm cña
s¶n l−îng n«ng nghiÖp,kh¶ n¨ng kinh tÕ vμ nhËn thùc,phong tôc ,tËp
qu¸n,lÒ thãi canh t¸c cña c− d©n n«ng th«n... §ång thêi, chÝnh s¸ch khoa
häc - c«ng cghÖ cßn xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña thÞ tr−êng thÕ giíi, chiÕn
l−îc s¶n phÈm xuÊt khÈu vμ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña s¶n phÈm trªn thÞ
tr−êng thÕ giíi... C¸c doanh nghiÖp nhμ n−íc trong n«ng nghiÖp nh−:
c«ng ty gièng, vËt nu«i, c©y trång, c«ng ty thuû lîi, ph©n bãn; c«ng ty
xuÊt khÈu n«ng s¶n... cã vai trß hÕt søc to lín trong viÖc tuyªn truyÒn,
phæ biÕn khoa häc - c«ng nghÖ cho nong d©n. ChÝnh s¸ch khoa häc - c«ng
nghÖ ph¶i ®−îc triÓn khai dùa trªn c¸c h×nh thøc kinh tÕ nμy.
1.5 ChÝnh s¸ch gi¸ c¶ vμ s¶n l−îng
Trong c¬ chÕ thÞ tr−êng, gi¸ c¶ n«ng phÈm kh«ng chØ ¶nh h−ëng
®Õn møc thu nhËp, møc sèng cña ng−êi n«ng d©n mμ cßn ¶nh h−ëng ®Õn
s¶n l−îng n«ng s¶n, ®Õn sù æn ®Þnh x· héi. Do ®ã, sù can thiÖp cña Nhμ
n−íc vμo gi¸ c¶ vμ s¶n l−îng n«ng phÈm lμ rÊt cÇn thiÕt.
Trong nh÷ng n¨m ®−îc mïa, gi¸ c¶ n«ng phÈm th−êng gi¶m sót
nghiªm träng, ¶nh h−ëng xÊu ®Õn ®êi sèng cña n«ng d©n vμ quy m« s¶n
xuÊt trong nh÷ng n¨m tiÕp theo. Nhμ n−íc cÇn quy ®Þnh gi¸ sμn ®èi víi
n«ng phÈm. §Ó gÝa sμn ®−îc thùc hiÖn trªn thùc tÕ, Nhμ n−íc cÇn cã hç
trî vÒ tμi chÝnh cho c¸c n«ng d©n thu mua n«ng s¶n. Nhμ n−íc còng cÇn
cã dù tr÷ nhÊt ®Þnh vÒ n«ng s¶n phÈm ®Ó æn ®Þnh gi¸ c¶ vμo nh÷ng lóc
gi¸p vô, nh÷ng n¨m thêi tiÕt kh«ng thuËn lîi, thiªn tai, lò lôt ...
§Ó æn ®Þnh s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, Nhμ n−íc cÇn cã dù b¸o vÒ nhu
cÇu vμ h−íng dÉn s¶n xuÊt víi quy m« phï hîp.
Nhμ n−íc cÇn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch xuÊt khÈu n«ng s¶n, t×m
kiÕm vμ më réng thÞ tr−êng n«ng s¶n.
1.6. ChÝnh s¸ch tÝn dông
Thu nhËp cña c− d©n n«ng th«n nh×n chung rÊt thÊp, v× s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp l¹i rÊt nh¹y c¶m vμ cßn lÖ thuéc nhiÒu vμo ®iÒu kiÖn thêi
tiÕt. Do vËy, tõ ngh×n ®êi nay, hiÖn t−îng vay nî l·i vÉn cßn tån t¹i phæ


34
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


biÕn ë n«ng th«n. §iÒu nμy ¶nh h−ëng xÊu tíi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vμ
®êi sèng cña d©n n«ng th«n. Kh«ng Ýt gia ®×nh n«ng d©n bÞ bÇn cïng v×
n¹n cho vay nÆng l·i, v× nî truyÒn kiÕp.
Ngμy nay, thu nhËp vμ ®êi sèng cña ng−êi n«ng d©n ®· ®−îc c¶i
thiÖn ®¸ng kÓ nh−ng t×nh tr¹ng thiÕu vèn trong s¶n xuÊt kinh doanh
vÉn tån t¹i phæ biÕn ë n«ng th«n, ¶nh h−ëng kh«ng nhá ®Õn sù ph¸t triÓn
kinh tÕ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. Kh«ng Ýt gia ®×nh n«ng d©n v× kh«ng cã
vèn s¶n xuÊt, kinh doanh mμ r¬i vμo t×nh tr¹ng nghÌo ®ãi.
Trong c¬ chÕ thÞ tr−êng hiÖn nay, chøc n¨ng cña c¸c ng©n hμng
th−¬ng m¹i lμ kinh doanh tiÒn tÖ vμ lîi nhuËn lμ môc tiªu quan träng
nhÊt cña hä. XÐt thuÇn tuý vÒ kinh tÕ, cho ng−êi nghÌo vay tiÒn cã nghÜa
lμ ®Çu t− vμo lÜnh vùc cã ®é rñi ro cao vμ v× thÕ tÊt yÕu ng©n hμng th−¬ng
m¹i kh«ng muèn cho ng−êi nghÌo vay tiÒn, nÕu cho vay th× sè l−îng Ýt vμ
l·i xuÊt cao. §iÒu ®ã cã nghÜa lμ ng−êi n«ng d©n khã vay tiÒn, ph¶i chÞu
l·i suÊt cao vμ do ®ã khã cã c¬ héi ®Ó c¶i thiÖn vμ n©ng cao møc thu nhËp,
møc sèng.§©y lμ nghÞch lý xÐt vÒ ph−¬ng diÖn x· héi vμ tr¸i víi viÖc thùc
hiÖn ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa. Bëi vËy, Nhμ n−íc cÇn cã chÝnh s¸ch
tÝn dông phï hîp hç trî cho n«ng d©n.
ChÝnh s¸ch tÝn dông ph¶i ®¸p øng ®−îc c¸c yeu cÇu chñ yÕu sau
®©y:
Thø nhÊt: T¹o ®iÒu kiÖn cho n«ng d©n cã thÓ vay ®−îc tiÒn s¶n xuÊt
kinh doanh víi l·i suÊt thÞ tr−êng.
Thø hai: Gióp ®ì n«ngd©n sö dông cã hiÖu qu¶ ®ång vèn, võa h¹n
chÕ rØu ro khi cho vay, võa gióp n«ng d©n n©ng cao møc thu nhËp, møc
sèng.
1.7- ChÝnh s¸ch x· héi
Sù ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp, n«ng th«n sÏ t¹o ra nh÷ng tiÒn
®Ò thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn v¨n ho¸ - x· héi ë n«ng th«n. Tuy nhiªn, trong
®iÒu kiÖn c¬ chÕ thÞ tr−êng, sù ph¸t triÓn ®ã kh«ng tr¸nh khái lμm n¶y
sinh c¸c vÊn ®Ò x· héi: d− thõa lao ®éng,ph©n ho¸ giÇu nghÌo, c¸c tÖ n¹n
x· héi, sù xuÊt hiÖn nh÷ng tÇng líp x· héi míi... Do ®ã , Nhμ n−íc ph¶i cã
c¸c chÝnh s¸ch nh»m gi¶i quyÕt vμ h¹n chÕ c¸c vÊn ®Ò x· héi nh−: chÝnh
s¸ch xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo; chÝnh s¸ch ph¸t triÓn v¨n ho¸, y tÕ, gi¸o dôc;
thùc thi lô©t ph¸p vμ thùc hiÖn c«ng b»ng, d©n chñ ë n«ng th«n...
2. Gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng
th«n ë ViÖt Nam .



35
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


C«ng nghiÖp ho¸ -hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp,n«ng th«n lμ lÜnh vùc
rÊt réng lín,bao trïm nhiÒu mÆt cña ®êi sèng kinh tÕ x· héi vμ cÇn
nh÷ng gi¶i ph¸p cô thÓ,®ång bé cô thÓ ho¸ ®−êng lèi cña §¶ng .§ã lμ :
2.1 §Çu t− x©y dùng c¬ së vËt chÊt-kü thuËt,®Èy m¹nh øng dông khoa häc
vμ c«ng nghÖ tiªn tiÕn .
VÊn ®Ò mÊu chèt ®Æt ra lμ lμm sao t¨ng n¨ng suÊt trong khu vùc
kinh tÕ n«ng nghiÖp;thùc hiÖn c¬ giíi hãa,®Èy m¹nh øng dông khoa häc
c«ng nghÖ .Muèn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, gi¶m bít chi phÝ ®Çu vμo,thay
®æi hîp lý c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp .S¶n xuÊt m¸y n«ng nghiÖp ph¶i
®−îc coi lμ h−íng ®Çu t− chñ yÕu cña c«ng nghiÖp c¬ khÝ . HiÖn nay, c¶
n−íc cã trªn 115 000 m¸y kÐo c¸c lo¹i, gÊp 1,5 lÇn so víi n¨m 1985,
nh−ng møc b×nh qu©n nh− vËy vÉn thÊp h¬n nhiÒu so víi c¸c n−íc n«ng
nghiÑp ph¸t trتn trong khu vùc nh−: Th¸i Lan, Trung Quèc.
Song song víi qu¸ tr×nh c¬ khÝ ho¸, cÇn ®Èy m¹nh thuû lîi ho¸, t¨ng
c−êng vèn ng©n s¸ch cho c¸c c«ng tr×nh thuû lîi träng diÎm, ®Æc biÖt lμ
c¸c dù ¸n n»m trong ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vμ kiÓm
so¸t qu¸ tr×nh sèng chung víi lò ë §BSCL. Lμm tèt c«ng tavs thuû lîi
ho¸ sÏ n«ng cao hiÖu qu¶ chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång, vËt nu«i. Chie thÞ
sè 63/CT-T¦ ®· chØ râ " Cñng cè vμ t¨ng ®Çu t− cho mét sè trung t©m
nghiªn cøu khoa häc c¬ b¶n hiÖn ®¹i,nhÊt lμ c«ng nghÖ sinh häc ,t¹o b−íc
chuyÓn ho¸ míi vÒ gièng; cã quy ®Þnh trong s¶n xuÊt, b¶o qu¶n, chÕ biÕn
n«ng - l©m- h¶i s¶n ®Ó tr−íc m¾t kh¾c phôc nh÷ng yÕu kÐm vÒ n¨ng
suÊt,chÊt l−îng vμ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña n«ng s¶n ViÖt Nam; tiÕn tíi
cã thÓ x©m nhËp s©u réng vμo thÞ tr−êng n−íc ngoμi " Theo ®ã chóng ta
cÇn ®Çu t− m¹nh mÏ vμo khoa häc c«ng nghÖ sinh häc nhÊt lμ c«ng nghÖ
gen. Mét kiÓu gen míi cho gièng c©y trång vËt nu«i cã thÓ lμm cho n¨ng
suÊt lao ®éng t¨ng lªn gÊp nhiÒu lÇn.Trong ®ã ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ n−íc
ta ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp vμ h−íng ra xuÊt khÈu, chóng ta ph¶i
nhanh chãng ®−a khoa häc c«ng nghÖ vμo kh©u b¶o qu¶n n«ng s¶n. Kinh
nghiÖm cho thÊy, víi c«ng nghÖ tiªn tiÕn, thêi gian b¶o qu¶n dμi h¬n vμ
sè l−îng tæn thÊt chØ kho¶ng 0,1%-0,2% n¨m; cßn theo c¸ch cò th× thêi
gian b¶o qu¶n ng¾n h¬n tæn thÊt lªn tíi 1%-1,2% n¨m, ¸p dông c«ng
nghÖ b¶o qu¶n tiªn tiÕn sÏ gãp phÇn n©ng cao chÊt l−îng n«ng s¶n vμ
mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao .
2.2- Quy ho¹ch tæng thÓ g¾n liÒn víi chuyÓn dÞch c¬ cÊu c©y trång vËt, nu«i
vμ ph©n bè nguån lùc chñ yÕu .
§Ó lμm tèt c¸c c«ng t¸c nμy. Bé n«ng nghiÖp vμ ph¸t triÓn n«ng
th«n phèi hîp víi Bé kÕ ho¹ch vμ ®Çu t−, Bé khoa häc c«ng nghÖ vμ c¸c
ban ngμnh liªn quan c¨n cø vμo ®iÒu kiÖn tù nhiªn, m«i tr−êng sinh th¸i
vμ c¸c tËp qu¸n t©m lý x· héi cña tõng ®Þa ph−¬ng ra quy ho¹ch tæng thÓ
mang tÝnh chiÕn l−îc ®èi víi tõng vïng kinh tÕ, nhÊt lμ c¸c vïng n«ng
nghiÖp träng ®iÓm: trång lóa ë ®ång b»ng S«ng Cöu Long, ®ång b»ng

36
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


B¾c Bé; nu«i t«m ë c¸c tØnh miÒn T©y nam bé; trång cμ phª ë t©y
nguyªn; trång chÌ ë Trung Du B¾c Bé, trång cao su, tiªu , ®iÒu ë §«ng
Nam Bé vv...Tuy nhiªn, viÖc quy ho¹ch tæng thÓ nμy ph¶i ®Æt trong mèi
t−¬ng quan víi viÖc ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë
tõng vïng, tõng khu vùc cô thÓ. ViÖc ph©n bæ nguån lùc vμ chuyÓn dÞch
c¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp ph¶i nh»m ®Èy m¹nh chuyªn canh, th©m
canh vμ khai th¸c tèi ®a c¸c nguån nh©n lùc. Kinh nghiÖm ë Cμ Mau cho
thÊy, th«ng qua chuyÓn dÞch c¬ cÊu c©y trång, vËt nu«i, nhiÒu vïng trong
tØnh nh− : §Çm D¬i, C¸i N−íc, Ngäc HiÓn vμ thμnh phè Cμ Mau ®· cã
nhiÒu thay ®æi ®¸ng kÓ.Trong n¨m 2001, Cμ Mau ®· ®¹t doanh sè xuÊt
khÈu thuû s¶n lμ 300 triÖu USD. §Õn nay tØnh Cμ Mau ®· cã tíi 202
ngh×n ha nu«i t«m, trong ®ã cã 18 ngh×n ha nu«i t«m rõng; 10 ngh×n ha
nu«i t«m v−ên; 26 ngh×n ha nu«i t«m - lóa; phæ biÕn nhÊt lμ nu«i t«m
sinh th¸i víi 148 ngh×n ha, ë thêi ®iÓm hiÖn nay, chóng ta ®· v−ît qua
møc ®¶m b¶o an ninh l−¬ng thùc, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cÇn cã chuyÓn
®æi ®Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ; ph¶i cã quy ho¹ch trång lóa chuyªn vÒ
xuÊt khÈu còng nh− cã kÕ ho¹ch chuyÓn mét phÇn trång lóa sang nu«i
trång thuû s¶n. G¾n víi quy ho¹ch c¸c vïng n«ng nghiÖp träng ®iÓm, cÇn
x©y dùng c¸c khu chÕ biÕn, c«ng nghÖ sau thu ho¹ch vμ c¸c ho¹t ®éng
dÞch vô ®Ó n©ng cao tû suÊt hμng ho¸ n«ng nghiÖp, n©ng cao chÊt l−îng
vμ h¹ gi¸ thμnh, t¹o ®iÒu kiÖn cho hμng hãa ViÖt Nam cã thÓ ®øng v÷ng
vμ c¹nh tranh ®−îc víi hμng ho¸ cña c¸c quèc gia kh¸c trªn thÞ tr−êng
quèc tÕ .ViÖc ®iÒu chØnh c¬ cÊu vμ nguån lùc ph¶i g¾n liÒn víi t¨ng c−êng
®iÒu chØnh c¬ cÊu ®Çu t−.Trong thêi gian tíi, cÇn ph¶i n©ng møc ®Çu t−
cho n«ng nghiÖp, −u tiªn cho nh÷ng vïng träng ®iªm vμ −u tiªn cho xuÊt
khÈu; t¹o m«i tr−êng thuËn lîi vÒ ph¸p lý, th«ng tho¸ng trong kinh
doanh ®Ó thu hót nguån vèn ODA, FDI vμ c¸c nguån tμi trî kh¸c.
2.3 - NÒn kinh tÕ n−íc ta ®· vμ ®ang chuyÓn dÞch tõ s¶n xuÊt nhá,tù
cung tù cÊp sang nÒn kinh tÕ hμng ho¸.
C¸c mÆt hμng n«ng s¶n kh«ng chØ tho¶ m·n nhu cÇu trong n−íc
mμ cßn h−íng ra xuÊt khÈu. B×nh qu©n hμng n¨m giai ®o¹n t− 1999-2000,
n−íc ta ®· xuÊt khÈu 2,6 triÖu tÊn g¹o, 280 tÊn cμ phª, 21,1ngh×n tÊn tiªu,
23,35 ngh×n tÊn ®iÒu, 155 ngh×n tÊn cao su, 24 ngh×n tÊn chÌ, ®Æc biÖt
xuÊt khÈu thuû s¶n n¨m 1980 chØ ®¹t 11 triªu USD,®Õn n¨m 2000 ®¹t
1,47 tØ USD vμ n¨m 2001 ®¹t 1,74 tØ USD kim ng¹ch xuÊt khÈu víi s¶n
l−îng lμ 2,2triÖu tÊn).Thμnh tùu ®ã gãp phÇn quan träng tõ t¨ng ngo¹i tÖ
tõ xuÊt khÈu c¸c s¶n phÈm n«ng - l©m- thuû s¶n trong nh÷ng n¨m qua
chiÕm tû träng tõ 45%-47% tæng gi¸ trÞ xuÊt khÈu c¶ n−íc .
B−íc sang thÕ kûXXI toμn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ lμ mét tÊt yÕu kh¸ch
quan .ViÖt Nam ®· vμ ®ang héi nhËp nÒn kinh tÕ khu vùc vμ thÕ giíi. Víi
¸p lùc héi nhËp ngμy cμng gia t¨ng, nhÊt lμ khi Trung Quèc ®· gia nhËp
WTO; HiÖp ®Þnh th−¬ng m¹i ViÖt Nam Hoa Kú ®· ®−îc Quèc héi hai

37
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


n−íc th«ng qua; chóng ta ®ang cam kÕt vÒ thuÕ quan ®Ó thùc hiÖn AFTA
vμo n¨m 2006...,lμ nh÷ng ®iÒu kiÖn võa t¹o nh÷ng c¬ héi míi, nh−ng còng
kh«ng Ýt th¸ch thøc míi. ThÞ tr−êng n«ng s¶n ViÖt Nam ph¶i ®Æt trong
mèi t−¬ng quan víi thÞ tr−êng n«ng s¶n thÕ giíi.§Ó c¸c mÆt hμng n«ng
s¶n ViÖt Nam cã chç ®øng v÷ng ch¾c trªn th−¬ng tr−êng quèc tÕ, chóng
ta cÇn tiÕn hμnh ®ång bé c¸c gi¶i ph¸p sau:
(1) Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn n«ng th«n, Bé th−¬ng m¹i kÕt
hîp víi Bé ngo¹i giao th«ng qua ®¹i sø qu¸n ë c¸c n−íc ®Ó t×m c¸c ®èi t¸c
kinh tÕ h÷u hiÖu, t×m thÞ tr−êng vμ qu¶ng c¸o cho hμng ho¸ ViÖt Nam. Dù
®o¸n xu h−íng cung- cÇu vÒ hμng n«ng s¶n trªn thÞ tr−êng quèc tÕ, trªn
c¬ së ®ã ®Ò ra chiÕn l−îc ph¸t triÓn l©u dμi vÒ xuÊt khÈu, ®ång thêi ph¶i
cã chiÕn l−îc th«ng tin vÒ thÞ tr−êng quèc tÕ th«ng qua c¸c trung t©m xóc
tiÕn th−¬ng m¹i ®−îc lËp ë n−íc ngoμi ®Ó n¾m nhu cÇu thÞ yÕu cña kh¸ch
hμng( c¶ vÒ chñng lo¹i, mÉu m·, gi¸ c¶, thÞ yÕu cña ng−êi tiªu dïng); t¹o
chñ ®éng trong xuÊt khÈu hμng n«ng s¶n.
(2)-C¸c bé cã liªn quan cÇn ®−a ra c¸c chÝnh s¸ch thuÕ −u ®·i ®èi
víi khu vùc kinh tÕ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n, nhÊt lμ nh÷ng vïng kinh
tÕ n«ng nghiÖp träng ®iÓm (miÔn gi¶m thuÕ sö dông ®Êt, gi¶m thuÕ suÊt
®èi víi c¸c lo¹i vËt t− n«ng nghiÖp...); h×nh thμnh quü hç trî hoÆc b¶o
hiÓm gi¸ ®èi víi c¸c mÆt hμng n«ng s¶n xuÊt khÈu. X©y dùng chÝnh s¸ch
hç trî vÒ l·i suÊt ®èi víi kinh tÕ n«ng nghiÖp; ®Èy m¹nh tÝn dông ®Çu t−
trung, dμi h¹n ®èi víi c¸c vïng n«ng nghiÖp träng ®iÓm; ®¬n gi¶n ho¸
thñ tôc vay vèn ng©n hμng, nhÊt lμ ®èi víi ng−êi n«ng d©n. Ng©n hμng
nhμ n−íc phèi hîp víi c¸c ngμnh h÷u quan sím cho ra ®êi Ng©n hμng hç
trî xuÊt-nhËp khÈu, mét nh©n tè quan träng ®Ó xuÊt khÈu hμng n«ng
s¶n.
(3)- HiÖn nay, tr×nh ®é lao ®éng t¹i khu vùc kinh tÕ n«ng nghiÖp vμ
n«ng th«n nh×n chung cßn yÕu vÒ chÊt l−îng vμ thiÕu vÒ sè l−îng, c¬ b¶n
vÉn lμ lao ®éng thñ c«ng.Trong mét thêi gian dμi , chóng ta ch−a chó ý
®Õn ®μo t¹o nguån nh©n lùc cho khu vùc nμy, ®Æc biÖt lμ nh÷ng ngμnh
nghÒ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh b¶o qu¶n chÕ biÕn- kh©u quan träng lμm t¨ng
gi¸ trÞ n«ng s¶n. KiÕn thøc cña ng−êi n«ng d©n vÒ khoa hoc- kü
thuËt(nhÊt lμ c«ng nghÖ sinh häc), vÒ thÞ tr−êng cßn rÊt h¹n chÕ(ch−a
hiÓu thÕ nμo lμ AFTA, ra nhËp AFTA th× cã lîi thÕ vμ h¹n chÕ g×,vv...).V×
vËy, ®Çu t− vμo ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cho n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n
ph¶i ®−îc coi lμ mét gi¶i ph¸p lín vμ ph¶i chiÕm mét tû träng ®¸ng kÓ
trong ng©n s¸ch nhμ n−íc dμnh cho n«ng nghiÖp. CÇn cho x©y dùng míi
vμ cñng cè c¸c tr−êng d¹y nghÒ phôc vô cho ph¸t triÓn n«ng nghiÖp; cã
chÝnh s¸ch tho¶ ®¸ng cho ®éi ngò trÝ thøc lμm viÖc t¹i c¸c vïng n«ng
th«n; "khuyÕn n«ng","khuyÕn ng−"; ®©y lμ mét biÖn ph¸p hÕt søc quan
träng nh»m n©ng cao tr×nh ®é cña ng−êi n«ng d©n trong ®iÒu kiÖn chóng
ta tiÕp cËn víi nÒn kinh tÕ trÝ thøc. Ph¸t triÓn m¹nh tuyªn truyÒn trªn

38
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ë ®Þa bμn n«ng th«n,gióp cho n«ng
d©n hiÓu biÕt h¬n vÒ thÞ tr−êng trong n−íc vμ thÕ giíi.
G¾n liÒn víi qu¸ tr×nh ®æi míi vμ kiÖn toμn l¹i c¸c lo¹i h×nh hîp t¸c
x·, cÇn ¸p dông m« h×nh hîp t¸c x· kinh doanh ®a ngμnh hoÆc chuyªn
ngμnh.thÝ ®iÓm m« h×nh hîp t¸c x· c«ng - n«ng - th−¬ng tÝn trong ®iÒu
kiÖn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp h−íng ra xuÊt khÈu.Thùc hiÖn
tèt c¬ chÕ liªn kÕt c¸c thμnh phÇn kinh tÕ, nhÊt lμ doanh nghiÖp nhμ
n−íc;®©y lμ h×nh thøc biÓu hiÖn sinh ®éng mèi liªn minh c«ng - n«ng
kinh tÕ.(HiÖn mét sè hîp t¸c x· §BSCL ngay tõ khi thμnh lËp ®· cã sù hç
trî cña Nhμ N−íc, nhê ®ã, c¸c c«ng ty l−¬ng thùc, vËt t−, b¶o vÖ thùc
vËt...c¸c tØnh ®· mua s¾m ®−îc mét sè may n«ng nghiÖp, c¶i thiÖn ®iÒu
kiÖn lao ®éng cho n«ng d©n).ViÖc më réng c¸c h×nh thøc liªn kÕt kinh tÕ
tËp thÓ víi c¸c thμnh phÇn kinh tÕ kh¸c sÏ mang l¹i søc m¹nh to lín
trong ph¸t triÓn c¸c tæ chøc hîp t¸c, hîp t¸c x· trong thêi kú míi, phÊn
®Êu ®Ó kinh tÕ tËp thÓ cïng víi kinh tÕ nhμ n−íc ngμy cμng trë thμnh nÒn
t¶ng v÷ng ch¾c trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. §ã còng chÝnh lμ vËn dông
®óng quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tÝnh chÊt vμ tr×nh ®é
cña lùc l−îng s¶n xuÊt trong giai ®o¹n hiÖn nay.
Thùc hiÖn ®ång bé c¸c gi¶i ph¸p trªn sÏ t¹o nªn søc m¹nh tæng hîp
ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng vèn cã cña lùc l−îng s¶n xuÊt, t¹o b−íc ph¸t
triÓn míi vÒ chÊt trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.




39
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ




PhÇn III
PhÇn tæng kÕt

Qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n
theo ®Þnh h−íng XHCN ®ang ®−îc tiÕn hμnh ë ViÖt Nam theo mét quy
luËt tÊt yÕu kh¸ch quan. Víi xuÊt ph¸t ®iÓm thÊp vμ nh÷ng khã kh¨n do
bèi c¶nh lÞch sö t¹o ra, nh−ng víi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vμ Nhμ N−íc,
qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ë n−íc ta ®· ®¹t ®−îc nh÷ng
b−íc tiÕn ®¸ng kÓ ..
Nh− chóng ta ®· biÕt, c«ng nghiÖp hãa lμ qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®−îc
g¾n liÒn víi nh÷ng chÆng ®−êng nhÊt ®Þnh.Trong mçi chÆng ®−êng ®ã,
c«ng nghiÖp ho¸ ®−îc tiÕn hμnh víi nh÷ng néi dung kh¸c nhau vμ tÊt yÕu
®−îc hoμn thμnh kh«ng gièng nhau, ë n−íc ta néi dung chÝnh cña qu¸
tr×nh c«ng nghiÖp hãa ë chÆng ®−êng ®Çu lμ: tËp trung søc m¹nh ph¸t
triÓn n«ng nghiÖp, coi n«ng nghiÖp thùc sù lμ mÆt trËn hμng ®Çu, ®−a
n«ng nghiÖp mét b−íc lín lªn s¶n xuÊt lín XHCN. Mét sè n−íc trªn thÕ
giíi ®· tiÕn hμnh thμnh c«ng sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸
n«ng nghiÖp ë n«ng th«n, vμ hä ®· cã mét nÒn n«ng nghiÖp rÊt ph¸t triÓn,
n«ng th«n hiÖn ®¹i (nh− Mü, Anh ...). Chóng ta muèn ph¸t triÓn mét nÒn
n«ng nghiÖp ®¹t ®−îc tíi tr×nh ®é ®ã lμ mét vÊn ®Ò lín, v« cïng khã
kh¨n. Do ®ã, chóng ta cÇn cã chñ tr−¬ng chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vμ thùc
hiÖn nh÷ng b−íc ®i ®óng ®¾n vμ thùc hiÖn nh÷ng b−íc ®i hÕt søc hîp lý
th× míi cã thÓ thμnh c«ng. Nh−ng liÖu qu¸ tr×nh ®ã diÔn ra trong bao l©u?
.
Trong giai ®o¹n hiÖn nay, trong bèi c¶nh cña thêi ®¹i nμy, chóng ta
cã nhiÒu c¬ héi míi song còng cã nhiÒu th¸ch thøc míi n¶y sinh, ®Æc biÖt
lμ sù chèng ph¸ chñ nghÜa x· héi cña chñ nghÜa ®Õ quèc. §iÒu nμy lμm
cho qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ë
n−íc ta bÞ c¶n trë.
ChÝnh v× lÏ ®ã, §¶ng vμ Nhμ n−íc ta ®· ®Ò ra ®−êng lèi chñ tr−¬ng,
chÝnh s¸ch nh»m ®−a c«ng cuéc ®æi míi lªn mét t©m cao míi, ®Èy m¹nh
sù nghiÖp x©y dùng vμ b¶o vÖ tæ quèc mμ träng t©m lμ c«ng nghiÖp ho¸,
hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, ®Æc chó träng tíi c«ng nghiÖp ho¸ n«ng th«n v×


40
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


môc tiªu d©n giμu, n−íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng d©n chñ vμ v¨n minh,
v÷ng b−íc ®i lªn CNXH.
Víi t− c¸ch lμ sinh viªn ViÖt Nam nãi chung vμ §¹i Häc Kinh TÕ
Quèc D©n nãi riªng, chóng ta ph¶i phÊn ®Êu trë thμnh lùc l−îng ®i ®Çu
trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n
ViÖt Nam ngay tõ khi cßn ngåi trªn ghÕ gi¶ng ®−êng ®¹i häc, cè g¾ng hÕt
søc m×nh häc tËp. Lμm nh− vËy lμ ta gãp phÇn x©y dùng mét ®Êt n−íc
ViÖt Nam v÷ng m¹nh trong t−¬ng lai .




Tμi liÖu tham kh¶o

1/ Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ M¸c - Lª Nin.
NXB ChÝnh trÞ quèc gia Hμ Néi,2002.
2/ Hái ®¸p vÒ c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸.
NXB Thanh Niªn,1999.
3/ N«ng nghiÖp ViÖt Nam b−íc vμo thÕ kû XXI.
NXB ChÝnh trÞ quèc gia Hμ Néi,1998.
4/T¹p chÝ nghiªn cøu kinh tÕ sè 301 (6/2003).
§ç Hoμi Nam:CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng th«n theo l« gÝc rót
ng¾n.
5/ T¹p chÝ c«ng s¶n sè 22+23(8/2003).
Vâ Hång Dòng:ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ®ång b»ng S«ng Cöu
Long.
6/ T¹p chÝ c«ng s¶n sè 17 (6/2003).
NguyÔn ViÖt BÝch:Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp n«ng th«n lμ kh©u mÊu
chèt trong chiÕn l−îc ph¸t triÓn nhanh bÒn vòng N«ng nghiÖp N«ng
th«n.
7/ T¹p chÝ céng s¶n sè28 (10/2002).
T¹o b−íc chuyÓn biÕn m¹nh mÏ h¬n n÷a tiÕn tr×nh c«ng nghiÖp
hãa
n«ng nghiÖp N«ng th«n.
8/ V¨n kiÖn ®¹i héi toμn quèc lÇn thø VIII.
ChÝnh trÞ quèc gia Hμ Néi,1996.
9/ V¨n kiÖn ®¹i héi toμn quèc lÇn thø IX.
ChÝnh trÞ quèc gia Hμ Néi,2001.


41
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


10/ B¸o nh©n d©n sè 17005 th¸ng 2-2002.
Sè 17006 th¸ng 2-2002.
11/B¸o Hμ Néi míi sè11782 th¸ng 11/2001.
12/ §Ò ¸n ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ
n«ng th«n- ViÖt Nam thêi kú1998-2000.




42
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Môc Lôc

PhÇn I: PhÇn Më §Çu ................................................................................... 1
PhÇn II PhÇn Néi Dung ................................................................................. 3
Ch−¬ng I : Kh¸i qu¸t vÒ CNH-H§H ë n«ng th«n ViÖt Nam........................ 3
I. C¸c quan niÖm..................................................................................... 3
II. C«ng nghiÖp ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n........................................ 3
III.HiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vμ n«ng th«n. ........................................ 4
Ch−¬ng II :TÝnh tÊt yÕu vμ tÇm quan träng cña c«ng nghiÖp ho¸ vμ hiÖn
®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ...................................................................... 6
I.TÝnh tÊt yÕu cña CNH-H§H n«ng nghiÖp n«ng th«n ë ViÖt Nam. 6
II.TÇm quan träng cña CNH-H§H n«ng nghiÖp ë n«ng th«n .......... 7
1. Cung cÊp l−¬ng thùc thùc phÈm cho x· héi. ............................. 8
2. Cung cÊp nguyªn liÖu ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nhÑ. ............. 8
3.Cung cÊp mét phÇn vèn ®Ó c«ng nghiÖp ho¸. ............................ 8
4.N«ng nghiÖp n«ng th«n lμ thÞ tr−êng quan träng cña c¸c
ngμnh c«ng nghiÖp vμ dÞch vô........................................................................ 8
5. Ph¸t triÓn n«ng nghiÖp lμ c¬ së ®Ó æn ®Þnh kinh tÕ, chÝnh trÞ ,
x· héi................................................................................................................. 9
III. Néi dung cña c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc ................ 9
1. Néi dung hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ....................... 12
2.Ph¸t triÓn chÕ biÕn n«ng l©m s¶n. ............................................. 13
3.Trung t©m c«ng nghiÖp ë n«ng th«n......................................... 15
4.Ph¸t triÓn hÖ thèng dÞch vô ë n«ng th«n theo h−íng CNH-H§H.17
5.C¬ khÝ ho¸,®iÖn khÝ ho¸ ë n«ng th«n. ....................................... 18
6.Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp n«ng th«n,kh©u mÉu chèt trong viÖc
ph¸t triÓn nhanh bÒn v÷ng. .......................................................................... 19
Ch−¬ng III.Thùc tr¹ng vμ c¸c gi¶i ph¸p thóc ®Èy CNH-H§H ë n«ng th«n
trong thêi gian tíi. ................................................................... 25
I.Thùc trang c«ng nghiÖp hãa ,hiÖn ®¹i ho¸ ë n«ng th«n ViÖt Nam.25
1.ThuËn lîi vμ nh÷ng thμnh tùu ®¹t ®−îc. .................................. 25
2.Khã kh¨n th¸ch thøc vμ nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i......................... 27
II.Quan ®iÓm vμ nh÷ng gi¶i ph¸p thóc ®Èy n«ng nghiÖp n«ng th«n
trong giai ®o¹n tíi. ........................................................................................ 29
1.Quan ®iÓm thóc ®Èy n«ng nghiÖp n«ng th«n trong giai ®o¹n
tíi..................................................................................................................... 29
2.Gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸. ............... 33

43
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ


Ch−¬ng III. PhÇn tæng kÕt............................................................................. 37




44

Top Download

Xem thêm »

Tài Liệu Luận Văn - Báo Cáo Mới Xem thêm » Tài Liệu mới cập nhật Xem thêm »

Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản