ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC KỸ THUẬT LẬP TRÌNH

Chia sẻ: Diemanh Diemanh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:98

0
896
lượt xem
377
download

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC KỸ THUẬT LẬP TRÌNH

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ngôn ngữ lập trình C++ là một sự mở rộng của ngôn ngữ lập trình C, trong đó, chủ yếu đưa thêm vào ngôn ngữ C khả năng lập trình hướng đối tượng và loại bỏ những phức tạp không cần thiết của ngôn ngữ . Chương trình được soạn thảo trong cửa sổ soạn thảo. Nói chung, khi soạn thảo thường thực hiện những thao tác sau

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC KỸ THUẬT LẬP TRÌNH

  1. Bé c«ng nghiÖp Tr êng cao ®¼ng c«ng nghiÖp hµ néi --- - --- ®Ò c¬ng chi tiÕt m«n häc kü thuËt lËp tr×nh (Tµi liÖu gi¶ng d¹y) Biªn so¹n: ThS. NguyÔn M¹nh Cêng (lu hµnh néi bé)
  2. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Hµ néi – 8/2004 §Ò c¬ng chi tiÕt M«n häc: Kü thuËt lËp tr×nh Tµi liÖu tham kh¶o 1. Ng«n ng÷ lËp tr×nh C++ - GS. TS. Ph¹m v¨n Êt. 2. C++ vµ lËp tr×nh H íng ®èi tîng - GS. TS. Ph¹m v¨n Êt. 3. Kü thuËt lËp tr×nh - NguyÔn TiÕn Huy – TrÇn H¹nh Nhi. 4. Ng«n ng÷ lËp tr×nh C++ - Ng« Trung ViÖt. …. Ch¬ng I. Giíi thiÖu vÒ ng«n ng÷ lËp tr×nh C++ 1. M«i tr êng lËp tr×nh C++ Ng«n ng÷ lËp tr×nh C++ lµ mét sù më réng cña ng«n ng÷ lËp tr×nh C, trong ®ã, chñ yÕu ®a thªm vµo ng«n ng÷ C kh¶ n¨ng lËp tr×nh híng ®èi t îng vµ lo¹i bá nh÷ng phøc t¹p kh«ng cÇn thiÕt cña ng«n ng÷ . §Ó vµo m«i tr êng so¹n th¶o ch¬ng tr×nh cña C++ ta thùc hiÖn: + Cµi ®Æt ch¬ng tr×nh so¹n th¶o m· lÖnh C++ vµo m¸y tÝnh. + Vµo th môc TC30\ BIN, chän TC.Exe. Khi ®ã, m«i tr êng so¹n th¶o C++ ®· s½n sµng. - C¸c thao t¸c khi so¹n th¶o ch¬ng tr×nh: Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 2
  3. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh [1]. Më mét file míi: Chän File \ New hoÆc bÊm phÊm F3 sau ® ã gâ tªn file vµo. [2]. L u file: Chän File\ Save hoÆc bÊm phÝm F2. NÕu file cha ®îc ®Æt tªn bëi ngêi lËp tr×nh h·y ®Æt tªn. [3]. Më mét file cã s½n: Chän File\ Open hoÆc bÊm phÝm F3. Chän file cÇn më vµ bÊm Enter. [4]. So¹n th¶o ch¬ng tr×nh: Ch¬ng tr×nh ®îc so¹n th¶o trong cöa sæ so¹n th¶o. Nãi chung, khi so¹n th¶o th êng thùc hiÖn nh÷ng thao t¸c sau: - Di chuyÓn con trá: dïng c¸c phÝm mòi tªn, phÝm Page Up, Page Down. phÝm Home ®a con trá vÒ ®Çu dßng, phÝm End ®a con trá vÒ cuèi dßng. - Sao chÐp: Gi÷ Shift vµ phÝm mòi tªn ®Ó b«i ®en ®o¹n cÇn sao chÐp. §a con trá tíi n¬i ®Æt ®o¹n sao chÐp vµ bÊm tæ hîp phÝm Ctrl + K + C ®Ó d¸n. - Di chuyÓn khèi: NÕu bÊm tæ hîp phÝm Ctrl + K + V sÏ cho phÐp di chuyÓn ®o¹n m· ®îc b«i ®en. - Bá b«i ®en khèi: §a con trá lªn trªn ®o¹n b«i ®en vµ bÊm tæ hîp phÝm Ctrl + K + K ®Ó bá b«i ®en Chó ý: Kh¸c víi ng«n ng÷ Pascal, ng«n ng÷ C++ cã ph©n biÖt ch÷ hoa vµ ch÷ thêng. §Ó ghi c¸c dßng chó thÝch, sö dông dÊu / / t¹i ®Çu dßng hoÆc ®Æt ®o¹n chó thÝch nh sau: / * ®o¹n chó thÝch * / Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 3
  4. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh [5]. DÞch ch¬ng tr×nh: BÊm phÝm F9 ® Ó dÞch ch¬ ng t r× nh. NÕu ch¬ ng t r× nh cã lçi, ch¬ ng t r× nh dÞch sÏ b¸o lçi. Ch¬ ng t r× nh chØ t hùc t hi ®îc nÕu kh«ng cã lçi. [6]. Thùc thi ch¬ng tr×nh: BÊm tæ hîp phÝm Ctrl + F9 ®Ó thùc thi ch¬ng tr×nh. [7]. §Æt ®êng dÉn tíi c¸c th viÖn: Trong mét ch¬ng tr×nh viÕt b»ng ng«n ng÷ C++ th êng sö dông c¸c hµm trong c¸c th viÖn kh¸c nhau. Th«ng th êng, c¸c th viÖn ®Æt trong c¸c th môc TC\INCLUDE hoÆc TC\ LIB. M«i tr êng lËp tr×nh C++ tù thiÕt ®Æt ®êng dÉn tíi c¸c th viÖn nµy. Tuy nhiªn, trong tr êng hîp ®êng dÉn bÞ thay ®æi, ta cÇn ph¶i thiÕt ®Æt l¹i. B1: Trong Menu chÝnh, chän Option \ Directories. B2: Trong Include, ®Æt ®êng dÉn tíi c¸c th viÖn cã ®u«i .h. Trong Libraries, ®Æt ®êng dÉn tíi c¸c th viÖn ®u«i .lib. 2. C¸c kiÓu d÷ liÖu c¬ b¶n trong C++ Trong C++ cã sö dông mét sè kiÓu d÷ liÖu c¬ b¶n sau: a. KiÓu sè: bao gåm + Sè nguyªn ng¾n int: lµ kiÓu d÷ liÖu cã ®é dµi 2 byte, dïng ®Ó khai b¸o c¸c biÕn nguyªn cã gi¸ trÞ trong kho¶ng –32768 -> 32767 + Sè nguyªn ng¾n kh«ng dÊu: unsign int: ®é dµi 2 byte, khai b¸o c¸c biÕn nguyªn cã gi¸ trÞ tõ 0 tíi 65535. + Sè nguyªn dµi long: lµ kiÓu d÷ liÖu cã ®é dµi 4 byte, dïng khai b¸o c¸c biÕn nguyªn cã gi¸ trÞ trong kho¶ng – 2.147.483.648 -> 2.147.483.647. Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 4
  5. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh + Sè nguyªn dµi kh«ng dÊu: unsign long: ® é dµi 4 byte, khai b¸o c¸c biÕn cã gi¸ t rÞ tõ 0 t íi 4.294.967.295. + Sè thùc (dÊu ph¶y ®éng) float: kÝch th íc 4 byte khai b¸o c¸c -38 38 biÕn thùc tõ 3.4*10 -> 3.4*10 . -308 + Sè thùc double: kÝch th íc 8 byte, cã ph¹m vi tõ 1.7*10 - > 308 1.7*10 + Sè thùc (dÊu ph¶y ®éng, ®é chÝnh x¸c kÐp) dµi: long double: -4932 4932 kÝch th íc 10 byte, khai b¸o c¸c biÕn tõ 3.4 * 10 tíi 1.1 * 10 . b. KiÓu ký tù: bao gåm + KiÓu ký tù char: khai b¸o biÕn chøa mét ký tù. + KiÓu con trá ký tù char *: t¬ng ®¬ng víi chuçi ký tù. 3. BiÕn vµ c¸ch khai b¸o biÕn §Ó khai b¸o biÕn trong C++ ta dïng có ph¸p sau: Trong ®ã: - : cã thÓ lµ mét trong c¸c kiÓu d÷ liÖu chuÈn, cã thÓ lµ c¸c kiÓu tù ®Þnh nghÜa. - : ®îc ®Æt tu©n theo quy t¾c ®Æt tªn biÕn trong ng«n ng÷ lËp tr×nh Pascal. - C¸c biÕn c¸ch nhau bëi dÊu ph¶y, c¸c khai b¸o c¸ch nhau bëi dÊu chÊm ph¶y. VD: int a, b, c; long so; char * s; Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 5
  6. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Chó ý: cã t hÓ khai b¸o biÕn t¹i bÊt kú ® © u t rong ch¬ ng t r× nh vµ t ríc khi sö dông. 4. CÊu tróc mét ch¬ng tr×nh ®¬n gi¶n Mét ch¬ng tr×nh ®¬n gi¶n trong C++ th êng cã cÊu tróc nh sau: //Khai b¸o c¸c th viÖn sö dông trong ch¬ng tr×nh. #include …. main() //tªn hµm chÝnh { // NhËp d÷ liÖu // TÝnh to¸n // In c¸c kÕt qu¶ } VD1. xÐt ®o¹n tr×nh sau: #include #include #include main() { clrscr(); int a, b; / / k hai b¸o hai biÕn nguyªn a, b couta; coutb; int c; c = a+b; cout
  7. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Trong vÝ dô trªn, ta cã: - C¸c c©u lÖnh #include : khai b¸o mét sè t h viÖn sÏ sö dông. C¸ c t h viÖn nµy cã chøa s½n c¸c hµm sÏ sö dông t rong ch- ¬ ng t r× nh. Ch¼ng h¹n t h viÖn iost ream.h chøa c¸c hµm cout, cin… - Tõ khãa main() ®Ó b¾t ®Çu th©n ch¬ng tr×nh chÝnh. - C¸c ký tù {, } ®Ó b¾t ®Çu vµ kÕt thóc mét khèi lÖnh trong ch¬ng tr×nh. C¸c ký tù nµy t ¬ng tù c¸c tõ khãa nµy Begin vµ End trong Pascal. - clrscr(); lµ mét lêi gäi hµm xãa mµn h×nh. Hµm n·y ®· cã s½n trong th viÖn stdio.h. CÇn lu ý c¸ch gäi hµm kh«ng ®èi, kh¸c víi Pascal. - C¸c lÖnh cout, cin cã s½n trong th viÖn iostream.h cho phÐp in lªn mµn h×nh c©u th«ng b¸o vµ nhËn gi¸ trÞ nhËp vµo tõ bµn phÝm cho hai biÕn a, b. chóng t ¬ng tù nh lÖnh Write vµ Read trong Pascal. - LÖnh getch() cã trong th viÖn conio.h cho phÐp dõng mµn h×nh l¹i ®Ó xem kÕt qu¶. Mµn h×nh sÏ dõng cho tíi khi mét phÝm bÊt kú ®îc bÊm. - LÖnh return 0; dïng ®Ó chØ ra kÕt qu¶ tr¶ vÒ cña hµm. VD2. ViÕt ch¬ng tr×nh nhËp vµo hai sè nguyªn a, b sau ®ã in ra mµn h×nh tæng, hiÖu, tÝch, th ¬ng cña hai sè nguyªn ®ã. #include #include #include main() { clrscr(); int a, b; / / k ha i b¸o hai biÕn nguyªn a, b Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 7
  8. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh couta; coutb; int T, H, TI, TH; T = a+b; H = a-b; TI = a*b; TH= a/b; cout
  9. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Chó ý: - cã t hÓ sö dông liªn t iÕp nhiÒu to¸ n tö xuÊt t rªn mét dßng cout. VD: cout< < ” Gi¸ t rÞ cña a[“< < i
  10. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh cout.precision(2); coutc; Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 0
  11. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Bµi t Ëp vÝ dô: ViÕt ch¬ ng t r× nh nhËp vµo mét sè t hùc x, in ra 2 mµn h× nh gi¸ t rÞ cña F(x) = sin (x) + cos(x) víi ®é chÝnh x¸c 2 ch÷ sè sau dÊu ph¶y. #include #include #include void main() { clrscr(); float x, F; coutx cout.precision(2); cout
  12. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh VD: CÇn ®a ra c¸c gi¸ t rÞ cña c¸c biÕn a, b, c kiÓu nguyªn, ta viÕt: printf (“ Gi¸ trÞ cña a b c la %d %d %d, a, b, c); LÖnh nhËp: scanf. Có ph¸p: scanf(“chuçi c¸c ®Æc t¶”, , …); Trong ®ã, mçi biÕn cÇn ph¶i cã mét ®Æc t¶ t ¬ng øng. LÖnh scanf nhËp gi¸ trÞ vµo c¸c biÕn th«ng qua ®Þa chØ cña biÕn. c. C¸c lÖnh nhËp xuÊt trong Conio.h LÖnh xuÊt: puts. Có ph¸p: puts(p); Trong ®ã p lµ mét con trá, trá tíi mét ký tù hoÆc h»ng x©u ký tù. NÕu p lµ biÕn chøa 1 ký tù th× p ph¶i cã kiÓu char *, nÕu p lµ kiÓu char th× ph¶i lµ mét m¶ng kiÓu char. LÖnh puts sÏ ®a c¸c ký tù ®îc con trá p trá tíi lªn mµn h×nh. VD: char * p = “a”; puts(p);// ®a ký tù a ra mµn h×nh char q[100] = “Ha Noi”; puts(q);// ®a Ha Noi ra mµn h×nh. LÖnh nhËp: gets(). Có ph¸p: gets(p); Trong ®ã, p lµ biÕn con trá ký tù, nh vËy, p ph¶i cã kiÓu char * . NÕu p lµ biÕn kiÓu char th× ph¶i lµ mét biÕn m¶ng kiÓu char. (char * p hoÆc char p[]) Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 2
  13. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh C¸ c lÖnh gets, puts t hÝch hîp cho viÖc nhËp xuÊt c¸c biÕn kiÓu x© u ký t ù. 6. BiÓu thøc trong C++ Mét biÓu thøc th«ng th êng ®îc cÊu thµnh tõ hai thµnh phÇn: c¸c to¸n tö vµ c¸c to¸n h¹ng. a. C¸c to¸n tö: ®îc t¹m chia lµm 3 lo¹i C¸c to¸n tö sè häc Trong C++ sö dông c¸c to¸n tö sè häc cho trong b¶ng sau: Stt To¸n tö Ng«n ng÷ Ng«n ng÷ C++ Pascal 1 Céng + + 2 Trõ - - 3 Nh©n * * 4 Chia / / 5 §ång d mod % 6 T¨ng 1 ®¬n +1 ++ vÞ 7 Gi¶m 1 ®¬n -1 -- vÞ 8 G¸n := = VD: int a, b; int T, H, TI, TH, D; a=8; b=3; T = a+b; H = a-b; TI = a*b; Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 3
  14. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh TH = a/b; D = a%b; a++; b--; C¸c to¸n tö Logic Trong C+ + sö dông c¸c to¸ n tö Logic cho t rong b¶ng sau: Stt To¸n tö Ng«n ng÷ Ng«n ng÷ C++ Pascal 1 Vµ And && 2 HoÆc Or | | 3 Phñ ®Þnh Not ! C¸c to¸n tö so s¸nh Trong C++ sö dông c¸c to¸n tö So s¸nh cho trong b¶ng sau: Stt To¸n tö Pascal Ng«n ng÷ C++ 1 Lín h¬n > > 2 Nhá h¬n < < 3 Lín h¬n hoÆc >= >= b»ng 4 Nhá h¬n hoÆc
  15. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Trong mét biÓu t høc cã sö dông nhiÒu to¸ n tö, t hø t ù u t iªn c¸c to¸ n tö nh sau (theo chiÒu tõ t r¸ i qua ph¶i, tõ t rªn xuèng díi): ! ++ -- * / % + - < >= == != && | | VD: ViÕt biÓu thøc to¸n häc sau b»ng ng«n ng÷ C++ (nÕu cÇn) vµ cho biÕt thø tù thùc hiÖn c¸c phÐp to¸n. 5x 6 +2/7 + (6 mod 3) i + j ++ (i+j)++ Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 5
  16. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh Ch¬ng II. C¸c cÊu tróc ®iÒu khiÓn trong C++ 1. Giíi thiÖu chung Mét phÇn rÊt quan t räng t rong mét ng«n ng÷ lËp t r× nh lµ c¸c cÊu t róc ® iÒu khiÓn. Trong Pascal ta ® · lµm quen víi 3 lo¹i cÊu t róc ® iÒu khiÓn: Chän, RÏ nh¸ nh, LÆp. Ta sÏ lÇn lît xem xÐt c¸c lo¹i cÊu t róc ® iÒu khiÓn ® ã t rong ng«n ng÷ C+ + . Ta t¹m t hêi chia c¸c cÊu t róc ® iÒu khiÓn t rong C+ + t heo c© y t hø bËc sau: CÊu tr óc ®iÒu k hiÓn CÊu t r óc CÊu t r óc CÊu t r óc chän r Ï nh¸nh lÆp CÊu t r óc CÊu t r óc lÆp víi sè lÆp víi sè lÇn lÆp lÇn lÆp CÊu t r óc CÊu t r óc lÆp kiÓm lÆp kiÓm t r a ®iÒu t r a ®iÒu 2. CÊu tróc rÏ nh¸nh Trong thùc tÕ, khi gi¶i quyÕt mét c«ng viÖc th êng ta ph¶i lùa chän nhiÒu ph¬ng ¸n gi¶i quyÕt kh¸c nhau. Ngêi ta th êng biÓu diÔn vÊn ®Ò nµy b»ng mÖnh ®Ò: Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 6
  17. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh - [1]. NÕu … th× …; - [2]. NÕu … th× … ngîc l¹i th×… §Ó m« pháng hai mÖnh ® Ò ® ã, t rong ng«n ng÷ lËp t r× nh C+ + ®a ra cÊu t róc r Ï nh¸ nh. CÊu t róc r Ï nh¸ nh cã hai d¹ng nh t rong s¬ ® å khèi díi ® © y. BT§K BT§K Thùc hiÖn Thùc hiÖn N lÖnh1 lÖnh 2 Thùc hiÖn lÖnh Y N Y a). M« t¶ mÖnh ®Ò [1] b) M« t¶ mÖnh ®Ó [2] Có ph¸p: (m« pháng mÖnh ®Ò 1) if () ; (M« pháng mÖnh ®Ò 2) if () ; Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 7
  18. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh else ; ý nghÜa: [1]. nÕu < biÓu t høc ® iÒu kiÖn> nhËn gi¸ t rÞ ® óng, sÏ t hùc hiÖn < LÖnh> , ngîc l¹i, bá qua lÖnh if. [2]. nÕu < biÓu t høc ® iÒu kiÖn> nhËn gi¸ t rÞ ® óng, sÏ t hùc hiÖn < LÖnh 1> , ngîc l¹i, nÕu < biÓu t høc ® iÒu kiÖn> nhËn gi¸ t rÞ sai sÏ t hùc hiÖn < LÖnh 2> . Chó ý: - BiÓu thøc ®iÒu kiÖn ®îc ®Æt gi÷a hai dÊu ngoÆc ®¬n “(“ “)”. - C©u lÖnh tr íc else cã dÊu “;”. - vµ cã thÓ lµ mét khèi lÖnh. C¸c khèi lÖnh ®îc ®Æt trong hai dÊu { }. VD: LËp ch¬ng tr×nh nhËp vµo mét sè nguyªn. KiÓm tra tÝnh ch½n lÎ cña sè ®ã vµ th«ng b¸o ra mµn h×nh. #include #include #include main() { clrscr(); int a; cout>a; if (a%2 = = 0) cout
  19. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh getch(); } C¸ c lÖnh if cã t hÓ lång nhau t heo nghÜa: C¸ c c© u lÖnh bªn t rong mét m Önh ® Ò if l¹i cã t hÓ lµ c¸c mÖnh ® Ò if. C¸ c m Önh ® Ò if lång nhau t ¬ ng ®¬ ng víi mét m Önh ® Ò if mµ biÓu t høc ® iÒu kiÖn cña nã lµ sù kÕt hîp biÓu c¸c biÓu t høc ® iÒu kiÖn cña c¸c mÖnh ® Ó if lång nhau t heo phÐp vµ (AND). Mçi lÖnh if ®ñ sÏ cho phÐp lùa chän 2 kh¶ n¨ng ®Ó thùc hiÖn. Trong tr êng hîp cã n kh¶ n¨ng lùa chän, ta cã thÓ sö dông n-1 lÖnh if ®ñ lång nhau. VD: ViÕt ch¬ng tr×nh thùc hiÖn viÖc nhËp vµo sè tiÒn cña kh¸ch hµng ph¶i tr¶. NÕu sè tiÒn tõ 300000 tíi 400000, khuyÕn m¹i 20%. NÕu sè tiÒn tõ 400000 trë lªn, khuyÕn m¹i 30%. C¸c tr êng hîp kh¸c kh«ng ®îc khuyÕn m¹i. TÝnh vµ in sè tiÒn khuyÕn m¹i cña kh¸ch lªn mµn h×nh. #include #include #include main() { clrscr(); int T, km; coutT; if (T>=300000 && T 40000) km = 30*T /100; else km = 0; Biªn so¹n: NguyÔn M ¹nh Cêng Trang 1 9
  20. §Ò c¬ng chi tiÕt Kü thuËt lËp tr×nh cout

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản