Đề cương kiến thức trọng tâm môn Địa lý

Chia sẻ: nhantainuocvietvn

Tham khảo tài liệu 'đề cương kiến thức trọng tâm môn địa lý', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Đề cương kiến thức trọng tâm môn Địa lý

§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
PH N I. KI N TH C CƠ B N
BÀI 1 . VI T NAM TRÊN ðƯ NG ð I M I VÀ H I NH P
1) Công cu c ñ i m i là m t cu c c i cách toàn di n v kinh t -xã h i:
a/ B i c nh:
-Nư c ta ñi lên t m t n n kinh t nông nghi p là ch y u, l i ch u h u qu n ng n c a chi n
tranh.
-ð u th p k 80 c a th k XX, n n kinh t rơi vào tình tr ng kh ng ho ng kéo dài.
b/ Di n bi n: Công cu c ñ i m i manh nha t 1979, ñư c xác ñ nh & ñ y m nh t sau 1986. ð i
m i theo 3 xu th :
-Dân ch hóa ñ i s ng KT-XH.
-Phát tri n n n kinh t hàng hóa nhi u thành ph n theo ñ nh hư ng XHCN.
-Tăng cư ng giao lưu & h p tác v i các nư c trên th gi i.
c/ Thành t u ñ t ñư c sau ð i m i:
-Thoát ra cu c kh ng ho ng kinh t , l m phát ñư c ñ y lùi.
-T c ñ tăng trư ng kinh t cao
-Cơ c u kinh t chuy n d ch theo hư ng công nghi p hóa, hi n ñ i hóa
-Cơ c u kinh t lãnh th có nhi u chuy n bi n rõ nét, hình thành các vùng kinh t tr ng
ñi m.
-ð t ñư c thành t u to l n v xoá ñói gi m nghèo, ñ i s ng nhân dân ñư c c i thi n.
2) Nư c ta trong h i nh p qu c t và khu v c:
a/ B i c nh:
-Toàn c u hóa ñang là xu th t t y u.
-Vi t Nam và Hoa Kỳ bình thư ng hóa quan h t ñ u năm 1995 và nư c ta gia nh p
ASEAN t tháng 7 năm 1995.
-Vi t Nam gia nh p T ch c Thương m i th gi i (WTO).
b/ Thành t u ñ t ñư c:
-Thu hút m nh ngu n v n ñ u tư nư c ngoài.
-H p tác kinh t -khoa h c k thu t, khai thác tài nguyên, b o v môi trư ng, an ninh khu
v c…ñư c ñ y m nh.
-T ng giá tr xu t nh p kh u ngày càng tăng.
3) M t s ñ nh hư ng chính ñ ñ y m nh công cu c ñ i m i.
- Th c hi n tăng trư ng ñi ñôi v i xoá ñói gi m gi m nghèo
- Hoàn thi n cơ ch chính sách c a n n kinh t tri th c.
- ð y m nh CNH- HðH g n v i n n kinh t tri th c.
- Phát tri n b n v ng, b o v tài nguyên môi trư ng.
- ð y m nh phát tri n y t giáo d c …

BÀI 2 . V TRÍ ð A LÝ, PH M VI LÃNH TH
I.V trí ñ a lý:
- N m rìa ðông c a bán ñ o ðông Dương, g n trung tâm khu v c ðNA.
- H to ñ ñ a lý: + Vĩ ñ : 23023’B - 8034’B
+ Kinh ñ : 102009’ð - 109024’ð
- N m múi gi th 7.
II. Ph m vi lãnh th :
a. Vùng ñ t:
1
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- Di n tích ñ t li n và các h i ñ o 331.212 km2.
- Biên gi i có hơn 4600 km, ti p giáp các nư c Trung Qu c, Lào, Campuchia.
- ðư ng b bi n dài 3260 km, có 28 t nh, thành giáp bi n.
- Nư c ta có 4000 ñ o l n nh , trong ñó có 2 qu n ñ o Trư ng Sa (Khánh Hoà), Hoàng Sa (ðà
N ng).
b. Vùng bi n: Di n tích kho ng 1 tri u km2 g m n i thu , lãnh h i, vùng ti p giáp lãnh h i, vùng
ñ c quy n kinh t và vùng th m l c ñ a.
c. Vùng tr i: kho ng không gian bao trùm trên lãnh th .
III. Ý nghĩa c a v trí ñ a lý:
a. Ý nghĩa v t nhiên
- Thiên nhiên mang tính ch t nhi t ñ i m gió mùa.
- Thiên nhiên ch u nh hư ng sâu s c c a bi n.
- ða d ng v ñ ng – th c v t và có nhi u tài nguyên khoáng s n.
- Có s phân hoá ña d ng v t nhiên: phân hoá B c – Nam, mi n núi và ñ ng b ng…
* Khó khăn: bão, lũ l t, h n hán…
b. Ý nghĩa v KT, VH, XH và qu c phòng
- V kinh t :
+ Có nhi u thu n l i ñ phát tri n giao thương v i các nư c trên th gi i. Là c a ngõ ra bi n thu n
l i cho Lào, ðông B c Thái Lan, Tây Nam Trung Qu c.
T o ñi u ki n th c hi n chính sách m c a, h i nh p v i các nư c trên th gi i.
+ Vùng bi n r ng l n, giàu có, phát tri n các ngành kinh t bi n (khai thác, nuôi tr ng, ñánh b t
h i s n, giao thông bi n, du l ch…)
- V văn hóa- xã h i: thu n l i cho nư c ta chung s hoà bình, h p tác h u ngh và cùng phát tri n
v i các nư c láng gi ng và các nư c trong khu v c ðNA.
- V chính tr qu c phòng: v trí quân s ñ c bi t quan tr ng c a vùng ðNA.


BÀI 4.
L CH S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N LÃNH TH VI T NAM
* B ng niên bi u ñ a ch t
- Giai ño n Ti n Cambri
- Giai ño n C ki n t o
- Giai ño n Tân ki n t o
I. Giai ño n Ti n Cambri:
- ðây là giai ño n c nh t, kéo dài nh t trong l ch s phát tri n c a lãnh th Vi t Nam: Cách ñây 2
t năm, k t thúc cách ñây 540 tri u năm.
a. Ch di n ra trong m t ph m vi h p trên ph n lãnh th nư c ta như: Vòm sông Ch y, Hoàng Liên
Sơn, sông Mã, ñ a kh i Kon Tum…
b. Các thành ph n t nhiên r t sơ khai ñơn ñi u
- Khí quy n r t loãng, h u như chưa có ôxi
- Thu quy n h u như chưa có l p nư c trên m t
- Sinh v t nghèo nàn: t o, ñ ng v t thân m m: s a, h i quỳ….
2. Giai ño n C ki n t o
-Th i gian di n ra là 475 tri u năm.
-K t thúc cách ñây 65 tri u năm.
-ð c ñi m khái quát :

2
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
+Di n ra trong th i gian khá dài.
+Có nhi u bi n ñ ng m nh m nh t trong l ch s phát tri n t nhiên nư c ta.
+L p v c nh quan nhi t ñ i nư c ta ñã r t phát tri n.
-Ý nghĩa c a giai ño n C ki n t o ñ i v i thiên nhiên Vi t Nam: ð i b ph n lãnh th nư c ta ñã
ñư c ñ nh hình.
3. Giai ño n Tân ki n t o
-B t ñ u t k Palêôgen cách ñây 65 tri u năm, tr i qua k Nêôgen, k ð T và kéo dài ñ n ngày
nay.
-Giai ño n di n ra ng n nh t.
-Ch u s tác ñ ng m nh m c a kỳ v n ñ ng t o núi Anpi và nh ng bi n ñ i khí h u có quy mô
toàn c u.
-Các quá trình ñ a m o : ho t ñ ng xâm th c, b i t ñư c ñ y m nh, h th ng sông su i ñã b i ñ p
nh ng ñ ng b ng châu th , các khoáng s n có ngu n g c ngo i sinh ñư c hình thành.
-ði u ki n thiên nhiên nhi t ñ i m ñư c th hi n rõ nét trong các quá trình phong hóa và hình
thành ñ t, trong ngu n nhi t m d i dào c a khí h u, s phong phú và ña d ng c a th như ng và
gi i sinh v t ñã t o nên di n m o và s c thái c a thiên nhiên nư c ta ngày nay.

BÀI 6. ð T NƯ C NHI U ð I NÚI
I. ð c ñi m chung c a ñ a hình:
1. ð a hình ñ i núi chi m ph n l n di n tích nhưng ch y u là ñ i núi th p
+ ð i núi chi m 3/4 di n tích c nư c, ðB chi m 1/4 di n tích c nư c.
+ ð i núi th p, n u k c ñ ng b ng thì ñ a hình th p dư i 1000m chi m 85% di n tích , núi cao
trên 2000m chi m kho ng 1% di n tích c nư c.
2. C u trúc ñ a hình nư c ta khá ña d ng:
- ð a hình ñư c tr hóa và có tính phân b t rõ r t.
- ð a hình th p d n t Tây B c xu ng ðông Nam.
- ð a hình g m 2 hư ng chính:
+ Hư ng Tây B c – ðông Nam : Dãy núi vùng Tây B c, B c Trư ng Sơn.
+ Hư ng vòng cung: Các dãy núi vùng ðông B c, Nam Trư ng Sơn.
3. ð a hình c a vùng nhi t ñ i m gió mùa: l p v phong hóa dày, ho t ñ ng xâm th c-b i t
di n ra m nh m .
4.ð a hình ch u tác ñ ng m nh m c a con ngư i: d ng ñ a hình nhân t o xu t hi n ngày càng
nhi u: công trình ki n trúc ñô th , h m m , giao thông, ñê, ñ p, kênh r ch…
II. Các khu v c ñ a hình:
A. Khu v c ñ i núi:
1. ð a hình núi chia làm 4 vùng:
a. Vùng núi ðông B c
+ N m t ng n S.H ng v i 4 cánh cung l n (Sông Gâm, Ngân Sơn, B c Sơn, ðông Tri u) ch m
ñ u Tam ð o, m v phía b c và phía ñông.
+ Núi th p ch y u, theo hư ng vòng cung, cùng v i sông C u, sông Thương, sông L c Nam.
+ Hư ng nghiêng chung Tây B c – ðông Nam, cao phía Tây B c như Hà Giang, Cao B ng.
Trung tâm là ñ i núi th p, cao trung bình 500-600 m; giáp ñ ng b ng là vùng ñ i trung du dư i
100 m.
b. Vùng núi Tây B c
+ Gi a sông H ng và sông C , ñ a hình cao nh t nư c ta, hư ng núi chính là Tây B c – ðông
Nam (Hoàng Liên Sơn, Pu Sam Sao, Pu ðen ðinh…)
+ Hư ng nghiêng: Th p d n v phía Tây; Phía ðông là núi cao ñ s Hoàng Liên Sơn, Phía Tây là
3
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
núi trung bình d c biên gi i Vi t-Lào, gi a là các dãy núi xen các sơn nguyên, cao nguyên ñá
vôi t Phong Th ñ n M c Châu. Xen gi a các dãy núi là các thung lũng sông (S.ðà, S.Mã,
S.Chu…)
c. Vùng núi B c Trư ng Sơn:
+ T Nam S.C t i dãy B ch Mã.
+ Hu ng chung TB-ðN, g m các dãy núi so le, song song, h p ngang, cao 2 ñ u, th p trũng
gi a. Phía B c là vùng núi Tây Ngh An, phía Nam là vùng núi Tây Th a Thiên-Hu , gi a là
vùng núi ñá vôi Qu ng Bình.
+M ch núi cu i cùng là dãy B ch Mã cũng là ranh gi i gi a Trư ng Sơn B c và Trư ng Sơn
Nam.
d. Vùng núi Nam Trư ng Sơn
+ G m các kh i núi, cao nguyên ba dan ch y t nơi ti p giáp dãy núi B ch Mã t i bán bình
nguyên ðNB, bao g m kh i núi Kon Tum và kh i núi Nam Trung B .
+ Hư ng nghiêng chung: v i nh ng ñ nh cao trên 2000 m nghiêng d n v phía ðông; còn phía Tây
là các cao nguyên x p t ng cao kho ng t 500-1000 m: Plây-Ku, ð k L k, Lâm Viên, Mơ Nông,
Di Linh.
t o nên s b t ñ i x ng gi a 2 sư n ðông-Tây c a ñ a hình Trư ng Sơn Nam.
2. ð a hình bán bình nguyên và ñ i trung du
+ N m chuy n ti p gi a mi n núi và ðông B c.
+ Bán bình nguyên ðNB v i b c th m phù sa c cao kho ng 100 m, b m t ph ba dan cao
kho ng 200 m;
+ D i ñ i trung du rìa phía B c và phía Tây ñ ng b ng sông H ng và thu h p l i rìa ñ ng b ng
ven bi n mi n Trung.
B. Khu v c ñ ng b ng
1. ðB châu th (ðBSH, ðBSCL)
a. ðBSH
+ ñ/b ng phù sa c a h th ng sông H ng và Thái Bình b i ñ p, ñư c khai phá t lâu, nay ñã bi n
ñ i nhi u.
+ Di n tích: 15.000 km2.
+ ð a hình: Cao rìa Tây, Tây B c và th p d n v phía bi n, chia c t thành nhi u ô nh .
+ Trong ñê, không ñư c b i ñ p phù sa hàng năm, g m các ru ng cao b c màu và các ô trũng ng p
nư c; Ngoài ñê ñư c b i ñ p phù sa hàng năm.
b. ðBSCL
+ ð ng b ng phù sa ñư c b i t c a sông Ti n và sông H u, m i ñư c khai thác sau ðBSH.
+ Di n tích: 40.000 km2.
+ ð a hình: th p và khá b ng ph ng.
+ Không có ñê, nhưng m ng lư i sông ngòi kênh r ch ch ng ch t, nên vào mùa lũ b ng p nư c,
mùa c n nư c tri u l n m nh vào ñ/b ng. Trên b m t ñ/b ng còn có nh ng vùng trũng l n như:
ðTM, TGLX
2. ðB ven bi n
+ ð/b ng do phù sa sông bi n b i ñ p
+ Di n tích: 15.000 km2.
+ ð a hình: H p ngang và b chia c t thành t ng ô nh (Ch có ñ ng b ng Thanh Hoá, Ngh An,
Qu ng Nam, Phú Yên tương ñ i r ng)
+ Ph n giáp bi n có c n cát và ñ m phá, ti p theo là ñ t th p trũng, trong cùng ñã b i t thành
ñ ng b ng. ð t ít phù sa, có nhi u cát.
IV. Th m nh và h n ch v thiên nhiên c a các KV ñ i núi và ñ/b ng trong phát
4
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
tri n KT-XH
1. KV ñ i núi
+ Khoáng s n: Nhi u lo i, như: ñ ng, chì, thi c, s t, crôm, bô xít, apatit, than ñá, VLXD…Thu n
l i cho nhi u ngành công nghi p phát tri n.
+ Thu năng: Sông d c, nhi u nư c, nhi u h ch a…Có ti m năng thu ñi n l n.
+ R ng: Chi m ph n l n di n tích, trong r ng có nhi u g quý, nhi u lo i ðTV, cây dư c li u,
lâm th s n, ñ c bi t là các vư n qu c gia…Nên thu n l i cho b o t n h sinh thái, b o v môi
trư ng, b o v ñ t, khai thác g …
+ ð t tr ng và ñ ng c : Thu n l i cho hình thành các vùng chuyên canh cây công nghi p (ðNB,
Tây Nguyên, Trung du mi n núi phía B c….), vùng ñ ng c thu n l i cho chăn nuôi ñ i gia súc.
Vùng cao còn có th nuôi tr ng các loài ðTV c n nhi t và ôn ñ i.
+ Du l ch: ði u ki n ñ a hình, khí h u, r ng, môi trư ng sinh thái…Thu n l i cho phát tri n du
l ch sinh thái, ngh dư ng, tham quan…
+ H n ch : Xói mòn ñ t, ñ t b hoang hoá, ñ a hình hi m tr ñi l i khó khăn, nhi u thiên tai: lũ
quét, mưa ñá, sương mu i…Khó khăn cho sinh ho t và s n xu t c a dân cư, ñ u tư t n kém, chi
phí l n cho phòng và kh c ph c thiên tai.
2. KV ñ ng b ng
+ Thu n l i cho phát tri n n n nông nghi p nhi t ñ i ña d ng, v i nhi u lo i nông s n có giá tr
xu t kh u cao.
+ Cung c p các ngu n l i thiên nhiên khác như: thu s n, khoáng s n, lâm s n.
+ Thu n l i cho phát tri n nơi cư trú c a dân cư, phát tri n các thành ph , khu công nghi p …
+ Phát tri n GTVT ñư ng b , ñư ng sông.
+ H n ch : Bão, Lũ l t, h n hán …thư ng x y ra, gây thi t h i l n v ngư i và tài s n.

BÀI 8.
THIÊN NHIÊN CH U NH HƯ NG SÂU S C C A BI N
1. Khái quát v Bi n ðông:
- Bi n ðông là m t vùng bi n r ng, có di n tích 3,477 tri u km2.
- Là bi n tương ñ i kín.
- ð c tính nóng m và ch u nh hư ng c a gió mùa.
- Bi n ðông giàu khoáng s n và h i s n.
2. nh hư ng c a Bi n ðông ñ n thiên nhiên Vi t Nam.
a. Khí h u: Nh có bi n ðông nên khí h u nư c ta mang tính h i dương ñi u hoà, lư ng mưa
nhi u.
b. ð a hình và các h sinh thái vùng ven bi n.
- ð a hình v nh c a sông, b bi n mài mòn, các tam giác châu v i bãi tri u r ng l n, các bãi cát
ph ng, các ñ o ven b và nh ng r n san hô.
- Các h sinh thái vùng ven bi n r t ña d ng và giàu có: h sinh thái r ng ng p m n, h sinh thái
ñ t phèn, h sinh thái r ng trên ñ o…
c. TNTN vùng bi n:
- Tài nguyên khoáng s n: d u m , khí ñ t v i tr lư ng l n b Nam Côn Sơn và C u Long, cát,
qu ng titan,..,tr lư ng mu i bi n l n t p trung NTB.
- Tài nguyên h i s n: các lo i thu h i s n nư c m n, nư c l vô cùng ña d ng (2.000 loài cá, hơn
100 loài tôm…), các r n san hô qu n ñ o Hoàng Sa, Trư ng Sa.
d. Thiên tai:
- Bão l n, sóng l ng, lũ l t.
- S t l b bi n
5
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- Hi n tư ng cát bay l n chi m ñ ng ru ng ven bi n mi n Trung…
C n có bi n pháp s d ng h p lý, phòng ch ng ô nhi m môi trư ng bi n và phòng ch ng thiên
tai, có chi n lư c khai thác t ng h p kinh t bi n.

BÀI 9. THIÊN NHIÊN NHI T ð I M GIÓ MÙA
I. Khí h u nhi t ñ i gió mùa m:
a. Tính ch t nhi t ñ i:
- N m trong vùng n i chí tuy n nên t ng b c x l n, cán cân b c x dương quanh năm.
- Nhi t ñ trung bình năm trên 200C
- T ng s gi n ng t 1400 – 3000 gi /năm.
b. Lư ng mưa, ñ m l n:
- Lư ng mưa trung bình năm cao: 1500–2000 mm. Mưa phân b không ñ u.
- ð m không khí cao trên 80%.
c. Gió mùa:
*Gió mùa mùa ñông: (gió mùa ðB)
-T tháng XI ñ n tháng IV
-Ngu n g c: cao áp l nh Xibia
-Hư ng gió ðông B c.
-Ph m vi: mi n B c (d.B ch Mã tr ra)
-ð c ñi m:
+N a ñ u mùa ñông: l nh, khô
+N a sau mùa ñông: l nh, m, có mưa phùn.
Riêng t ðà N ng tr vào, gió tín phong BBC th i theo hư ng ðB gây mưa vùng ven bi n mi n
Trung, còn Nam B và Tây Nguyên là mùa khô.
*Gió mùa mùa h : (gió mùa TN)
-T tháng V ñ n tháng X
-Hư ng gió Tât Nam.
+ð u mùa h : kh i khí t B c n ð Dương th i vào gây mưa l n cho Nam B và Tây Nguyên,
riêng ven bi n Trung B và ph n nam c a Tây B c có ho t ñ ng c a gió Lào khô, nóng.
+Gi a và cu i mùa h : gió tín phong t Nam Bán C u di chuy n và ñ i hư ng thành gió Tây Nam,
gây mưa l n cho Nam B và Tây Nguyên. Cùng v i d i h i t nhi t ñ i gây mưa cho c 2 mi n
Nam, B c và mưa vào tháng IX cho Trung B .
Riêng Mi n B c gió này t o nên gió mùa ðông Nam th i vào (do nh hư ng áp th p B c B ).
II. Các thành ph n t nhiên khác
a.ð a hình:
* Xâm th c m nh vùng ñ i núi
- B m t ñ a hình b c t x , nhi u nơi ñ t trơ s i ñá.
- ð a hình vùng núi ñá vôi có nhi u hang ñ ng, thung khô.
- Các vùng th m phù sa c b bào mòn t o thành ñ t xám b c màu.
- Hi n tư ng ñ t trư t, ñá l x y ra khi mưa l n.
*B i t nhanh ñ ng b ng h lưu sông.
ðBSH và ðBSCL h ng năm l n ra bi n vài ch c ñ n hàng trăm mét.
b.Sông ngòi, ñ t, sinh v t:
b.1. Sông ngòi:
-M ng lư i sông ngòi dày ñ c. Con sông có chi u dài hơn 10 km, nư c ta có 2.360 con sông.
Trung bình c 20 km ñư ng b bi n g p m t c a sông.
-Sông ngòi nhi u nư c giàu phù sa. T ng lư ng nư c là 839 t m3/năm. T ng lư ng phù sa hàng
6
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
năm kho ng 200 tri u t n.
-Ch ñ nư c theo mùa. Mùa lũ tương ng v i mùa mưa, mùa c n tương ng mùa khô.
b.2. ð t ñai:
Quá trình Feralit là quá trình hình thành ñ t ch y u nư c ta lo i ñ t feralit là lo i ñ t chính
vùng ñ i núi nư c ta. L p ñ t phong hoá dày.
b.3. Sinh v t:
- H sinh thái r ng nhi t ñ i m lá r ng thư ng xanh là c nh quan ch y u nư c ta các loài
nhi t ñ i chi m ưu th .
- Có s xu t hi n các thành ph n c n nhi t ñ i và ôn ñ i núi cao.
3. nh hư ng c a thiên nhiên nhi t ñ i m gió mùa ñ n ho t ñ ng s n xu t và ñ i s ng.
a/ nh hư ng ñ n s n xu t nông nghi p:
- N n nhi t m cao thu n l i ñ phát tri n n n nông nghi p lúa nư c, tăng v , ña d ng hoá cây
tr ng, v t nuôi, phát tri n mô hình Nông - Lâm k t h p, nâng cao năng su t cây tr ng.
- Khó khăn: Lũ l t, h n hán, d ch b nh, khí h u th i ti t không n ñ nh, mùa khô thi u nư c, mùa
mưa th a nư c…
b/ nh hư ng ñ n các ho t ñ ng s n xu t khác và ñ i s ng:
- Thu n l i ñ phát tri n các nghành lâm nghi p, thu s n, GTVT, du l ch…ñ y m nh các ho t
ñ ng khai thác, xây d ng… vào mùa khô.
- Khó khăn:
+ Các ho t ñ ng GTVT, du l ch, công nghi p khai thác… ch u nh hư ng tr c ti p c a s phân
mùa khí h u, ch ñ nư c sông.
+ ð m cao gây khó khăn cho qu n lý máy móc, thi t b , nông s n.
+ Các thiên tai như: mưa bão, lũ l t h n hán và di n bi n b t thư ng như dông, l c, mưa ñá, sương
mu i, rét h i, khô nóng… gây nh hư ng l n ñ n ñ i s ng và s n xu t.
+ Môi trư ng thiên nhiên d b suy thoái.

BÀI 11 & 12. THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA ðA D NG
I. Thiên nhiên phân hoá theo B c-Nam.
1. Thiên nhiên phân hoá theo B c Nam ch y u thay ñ i c a khí h u ranh gi i là dãy B ch Mã.
a/Mi n khí h u mi n B c: (t dãy núi B ch Mã tr ra)
-Khí h u nhi t ñ i m gió mùa có mùa ñông l nh
-Nhi t ñ trung bình: 200C-250C, biên ñ nhi t trung bình năm l n (100C-120C). S tháng l nh
dư i 200C có 3 tháng.
- S phân hoá theo mùa: mùa ñông-mùa h
-C nh quan: ð i r ng nhi t ñ i gió mùa. Các loài nhi t ñ i chi m ưu th , ngoài ra còn có các
cây c n nhi t ñ i, ôn ñ i, các loài thú có lông dày.
b/Mi n khí h u mi n Nam: (t dãy núi B ch Mã tr vào)
-Khí h u c n xích ñ o gió mùa, nóng quanh năm.
-Nhi t ñ trung bình: >250C, biên ñ nhi t trung bình năm th p (30C-40C). Không có tháng nào
dư i 200C.
- S phân hoá theo mùa: mùa mưa-mùa khô
-C nh quan: ñ i r ng c n xích ñ o gió mùa. Các loài ñ ng v t và th c v t thu c vùng xích ñ o
và nhi t ñ i v i nhi u loài.
II. Thiên nhiên phân hoá theo ðông – Tây.
a.Vùng bi n và th m l c ñ a:
- Thiên nhiên vùng bi n ña d ng ñ c s c và có s thay ñ i theo t ng d ng ñ a hình ven bi n, th m
l c ñ a.
7
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
b.Vùng ñ ng b ng ven bi n:
Thiên nhiên thay ñ i theo t ng vùng:
- ð ng b ng B c B và Nam B m r ng v i các bãi tri u th p ph ng, thiên nhiên trù phú.
- D i ñ/b ng ven bi n Trung B h p ngang, b chia c t, b bi n khúc khu u, các c n cát, ñ m phá
ph bi n thiên nhiên kh c nghi t, ñ t ñai kém màu m , nhưng giàu ti m năng du l ch và kinh t
bi n.
c.Vùng ñ i núi:
Thiên nhiên r t ph c t p (do tác ñ ng c a gió mùa và hư ng c a các dãy núi). Th hi n s phân
hoá thiên nhiên t ðông-Tây B c B và ðông Trư ng Sơn và Tây Nguyên.
III.Thiên nhiên phân hoá theo ñ cao
1/ ðai nhi t ñ i gió mùa.
- Mi n B c: Dư i 600-700m
- Mi n Nam t 900-1000m
-ð c ñi m khí h u: nhi t ñ cao, mùa h nóng, ñ m thay ñ i tuỳ nơi.
-Các l ai ñ t chính: nhóm ñ t phù sa (chi m 24% di n tích c nư c). Nhóm ñ t Feralit vùng ñ i
núi th p (> 60%).
-Các h sinh thái: r ng nhi t ñ i m lá r ng thư ng xanh, r ng nhi t ñ i gió mùa.
2.ðai c n nhi t ñ i gió mùa trên núi
- Mi n B c: 600-2600m.
- Mi n Nam: T 900-2600m.
- Khí h u mát m , không có tháng nào trên 250C, mưa nhi u hơn, ñ m tăng.
-Các l ai ñ t chính: ñ t feralit có mùn v i ñ c tính chua, t ng ñ t m ng.
-Các h sinh thái: r ng c n nhi t ñ i lá r ng và lá kim
3. ðai ôn ñ i gió mùa trên núi
T 2600m tr lên (ch có Hoàng Liên Sơn)
-ð c ñi m khí h u: quanh năm nhi t ñ dư i 150C, mùa ñông dư i 50C
-Các l ai ñ t chính: ch y u là ñ t mùn thô.
-Các h sinh thái: các loài th c v t ôn ñ i: Lãnh sam, ð quyên...
IV. Các mi n ñ a lý t nhiên:
1.Mi n B c và ðông B c B c B
-Ph m vi: T ng n sông H ng, g m vùng núi ðông B c và ñông b ng B cB .
-ð c ñi m chung: Quan h v i n n Hoa Nam v c u trúc ñ a ch t ki n t o. Tân ki n t o nâng y u.
Gió mùa ðông B c xâm nh p m nh.
-ð a hình: - Hư ng vòng cung (4 cánh cung). Hư ng nghiêng chung là Tây B c – ðông Nam.
+ð i núi th p (ñ cao trung bình kho ng 600m).
+Nhi u ñ a hình ñá vôi (caxtơ).
+ð ng b ng B c B m r ng. B bi n ph ng, nhi u v nh, ñ o, qu n ñ o.
-Khí h u: mùa h nóng, mưa nhi u, mùa ñông l nh, ít mưa. Khí h u, th i ti t có nhi u bi n ñ ng.
Có bão.
-Sông ngòi: m ng lư i sông ngòi dày ñ c. Hư ng Tây B c – ðông Nam và hư ng vòng cung.
-Th như ng, sinh v t: ðai nhi t ñ i chân núi h th p. Trong thành ph n có thêm các loài cây c n
nhi t (d , re) và ñ ng v t Hoa Nam.
-Khoáng s n: giàu khoáng s n: than, s t, thi c, vonfram, v t li u xây d ng, chì-b c-k m, b d u
khí s.H ng…
2.Mi n Tây B c và B c Trung B
-Ph m vi: h u ng n sông H ng ñ n dãy B ch Mã.
-ð c ñi m chung: quan h v i Vân Nam v c u trúc ñ a hình. Giai ñ an Tân ki n t o ñ a hình
8
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
ñư c nâng m nh. Gió mùa ðông B c gi m sút v phía Tây và phía Nam.
-ð a hình: ñ a hình núi trung bình và cao chi m ưu th , ñ d c cao.
+ Hư ng Tây B c – ðông Nam.
+ð ng b ng thu nh , chuy n ti p t ñ ng b ng châu th sang ñ ng b ng ven bi n.
+Nhi u c n cát, bãi bi n, ñ m phá.
-Khí h u: gió mùa ðông B c suy y u và bi n tính. S tháng l nh dư i 2 tháng ( vùng th p). BTB
có gió phơn Tây Nam, bão m nh, mùa mưa lùi vào tháng VIII, XII, I. Lũ ti u mãn tháng VI.
-Sông ngòi: sông ngòi hư ng Tây B c – ðông Nam; BTB hư ng Tây-ðông. Sông có ñ d c l n,
nhi u ti m năng thu ñi n
-Th như ng, sinh v t: có ñ h th ng ñai cao: ñai nhi t ñ i gió mùa, ñai c n nhi t ñ i gió mùa
trên núi có ñ t mùn khô, ñai ôn ñ i trên 2600m. R ng còn nhi u Ngh An, Hà Tĩnh.
-Khoáng s n: có thi c, s t, apatit, crôm, titan, v t li u xây d ng….
3.Mi n Nam Trung B và Nam B .
-Ph m vi: t dãy B ch Mã tr vào Nam.
-ð c ñi m chung: các kh i núi c , các b m t sơn nguyên bóc mòn, các cao nguyên badan, ñ ng
b ng châu th l n Nam B , ñ ng b ng nh , h p NTB.
-ð a hình: kh i núi c Kontum. Các núi, sơn nguyên, cao nguyên c c Nam Trung B và Tây
Nguyên. Các dãy núi là hư ng vòng cung. Sư n ðông thì d c, sư n Tây tho i.
+ ð ng b ng ven bi n thì thu h p, ñ ng b ng Nam B thì m r ng.
+ðư ng b bi n Nam Trung B nhi u vũng v nh.
-Khí h u: c n xích ñ o. Hai mùa mưa, khô rõ. Mùa mưa Nam B và Tây Nguyên t tháng V ñ n
tháng X, XI; ñ ng b ng ven bi n NTB t tháng IX ñ n tháng XII, lũ có 2 c c ñ i vào tháng IX
và tháng VI.
-Sông ngòi: 3 h th ng sông: Các sông ven bi n hư ng Tây-ðông ng n, d c (tr sông Ba). Ngoài
ra còn có h th ng sông C u Long và h th ng sông ð ng Nai.
-Th như ng, sinh v t: th c v t nhi t ñ i, xích ñ o chi m ưu th . Nhi u r ng, nhi u thú l n. R ng
ng p m n ven bi n r t ñ c trưng.
-Khoáng s n: d u khí có tr lư ng l n th m l c ñ a. Tây Nguyên giàu bô- xít.

BÀI 14.
S D NG, B O V TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN VÀ MÔI TRƯ NG
I. S d ng và b o v tài nguyên thiên nhiên.
a. Tài nguyên r ng:
- R ng c a nư c ta ñang ñư c ph c h i.
+ Năm 1943: 14,3 tri u ha (70% di n tích là r ng giàu)
+ 1983: 7,2 tri u ha.
+ 2005: 12,7 tri u ha (chi m 38%).
- T ng di n tích r ng và t l che ph r ng năm 2005 v n th p hơn năm 1943 (43%).
- Ch t lư ng r ng b gi m sút : di n tích r ng giàu gi m, 70% di n tích r ng là r ng nghèo và
r ng m i ph c h i.
* Các bi n pháp b o v :
- ð i v i r ng phòng h có k ho ch, bi n pháp b o v , nuôi dư ng r ng hi n có, tr ng r ng
trên ñ t tr ng, ñ i núi tr c.
- ð i v i r ng ñ c d ng: B o v c nh quan, ña d ng sinh h c c a các vư n qu c gia và khu b o
t n thiên nhiên.
- ð i v i r ng s n xu t: Phát tri n di n tích và ch t lư ng r ng, ñ phì và ch t lư ng ñ t r ng.

9
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
* Ý nghĩa c a vi c b o v r ng.
- V kinh t : Cung c p g , dư c ph m, phát tri n du l ch sinh thái….
- V môi trư ng: Ch ng xói mòn ñ t, h n ch lũ l t, ñi u hoà khí h u…..
b. ða d ng sinh h c
Suy gi m ña d ng sinh h c
- Gi i sinh v t nư c ta có tính ña d ng sinh v t cao.
- S lư ng loài th c v t và ñ ng v t ñang b suy gi m nghiêm tr ng.
Nguyên nhân
- Khai thác quá m c làm thu h p di n tích r ng t nhiên và làm nghèo tính ña d ng c a sinh v t.
- Ôi nhi m môi trư ng ñ c bi t là môi trư ng nư c làm cho ngu n thu s n b gi m sút.
Bi n pháp b o v ña d ng sinh h c
- Xây d ng h th ng vư n qu c gia và khu b o t n thiên nhiên.
- Ban hành sách ñ Vi t Nam.
- Quy ñ nh khai thác v g , ñ ng v t, thu s n.
II. S d ng và b o v tài nguyên ñ t.
Hi n tr ng s d ng ñ t
- Năm 2005, có 12,7 tri u ha ñ t có r ng và 9,4 tri u ha ñ t s d ng trong nông nghi p (chi m hơn
28% t ng di n tích ñ t t nhiên), 5,3 tri u ha ñ t chưa s d ng.
- Bình quân ñ t nông nghi p tính theo ñ u ngư i là 0,1 ha. Kh năng m r ng ñ t nông nghi p
ñ ng b ng và mi n núi là không nhi u.
Suy thoái tài nguyên ñ t
- Di n tích ñ t tr ng ñ i tr c ñã gi m m nh nhưng di n tích ñ t ñai b suy thoái v n còn r t l n.
- C nư c có kho ng 9,3 tri u ha ñ t b ñe do sa m c hoá (chi m kho ng 28%).
Bi n pháp b o v tài nguyên ñ t
- ð i v i ñ t vùng ñ i núi:
+ Áp d ng t ng th các bi n pháp thu l i, canh tác h p lý: làm ru ng b c thang, trong cây theo băng.
+ C i t o ñ t hoang ñ i tr c b ng các bi n pháp nông-lâm k t h p. B o v r ng, ñ t r ng, ngăn
ch n n n du canh du cư.
- ð i v i ñ t nông nghi p:
+ C n có bi n pháp qu n lý ch t ch và có k ho ch m r ng di n tích.
+ Thâm canh nâng cao hi u qu s d ng ñ t, ch ng b c màu.
+ Bón phân c i t o ñ t thích h p, ch ng ô nhi m ñ t, thoái hóa ñ t.
III. S d ng và b o v các tài nguyên khác
1.Tài nguyên nư c:
a/Tình hình s d ng:
-Chưa khai thác h t ti m năng và hi u qu s d ng th p. Nhi u nơi khai thác nư c ng m quá m c.
-Tình tr ng th a nư c gây lũ l t vào mùa mưa, thi u nư c gây h n hán vào mùa khô.
- M c ñ ô nhi m môi trư ng nư c ngày càng tăng, thi u nư c ng t.
b/Bi n pháp b o v :
-Xây các công trình thu l i ñ c p nư c, thoát nư c…
-Tr ng cây nâng ñ che ph , canh tác ñúng k thu t trên ñ t d c.
-Quy ho ch và s d ng ngu n nư c có hi u qu .
-X lý cơ s s n xu t gây ô nhi m.
-Giáo d c ý th c ngư i dân b o v môi trư ng.
2.Tài nguyên khoáng s n:
a/Tình hình s d ng:
Nư c ta có nhi u m khoáng s n nhưng ph n nhi u là m nh , phân tán nên khó khăn trong qu n
10
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
lý khai thác, gây lãng phí tài nguyên và ô nhi m môi trư ng khai thác b a bãi, không quy
ho ch…
b/Bi n pháp b o v :
-Qu n lý ch t ch vi c khai thác. Tránh lãng phí tài nguyên và làm ô nhi m môi trư ng t khâu
khai thác, v n chuy n t i ch bi n khoáng s n.
-X lý các trư ng h p khai thác không gi y phép, gây ô nhi m.
3.Tài nguyên du l ch:
a/Tình hình s d ng:
Tình tr ng ô nhi m môi trư ng x y ra nhi u ñi m du l ch khi n c nh quan du l ch b suy thoái.
b/Bi n pháp b o v :
C n b o t n, tôn t o giá tr tài nguyên du l ch và b o v môi trư ng du l ch kh i b ô nhi m, phát
tri n du l ch sinh thái
IV. B o v môi trư ng.
- Tình tr ng m t cân b ng sinh thái môi trư ng:
+S m t cân b ng c a các chu trình tu n hoàn v t ch t gây nên bão l t, h n hán…
Ví d : Phá r ng ñ t b xói mòn, r a trôi, h m c nư c ng m, tăng t c ñ dòng ch y, bi n ñ i
khí h u, sinh v t ñe do b tuy t ch ng…
- Tình tr ng ô nhi m môi trư ng:
+ Ô nhi m ngu n nư c: nư c th i công nghi p và sinh ho t ñ ra sông h chưa qua x lý.
+ Ô nhi m không khí: các ñi m dân cư, khu công nghi p…Vư t quá m c tiêu chu n cho phép.
+ Ô nhi m ñ t: nư c th i, rác th i sau phân hu ñ u ng m xu ng ñ t, do s n xu t nông nghi p.
V. Chi n lư c qu c gia v b o v tài nguyên và môi trư ng.
- Duy trì các h sinh thái, các quá trình sinh thái ch y u và các h th ng sông có ý nghĩa quy t
ñ nh ñ n ñ i s ng con ngư i.
- ð m b o s giàu có c a ñ t nư c v v n gen, các loài nuôi tr ng, các loài hoang d i, có liên quan
ñ n l i ích lâu dài.
- ð m b o vi c s d ng h p lý các ngu n tài nguyên thiên nhiên, ñi u khi n vi c s d ng trong
gi i h n có th ph c h i ñư c.
- ð m b o ch t lư ng moi trư ng phù h p v i yêu c u v ñ i s ng con ngư i.
- Ph n ñ u ñ t t i tr ng thái n ñ nh dân s m c cân b ng v i kh năng s d ng h p lý các tài
nguyên thiên nhiên.
- Ngăn ng a ô nhi m môi trư ng, ki m soát và c i thi n môi trư ng.

BÀI 15.
B O V MÔI TRƯ NG VÀ PHÒNG CH NG THIÊN TAI
I. Bão:
a. Ho t ñ ng c a bão Vi t nam:
- Th i gian ho t ñ ng t tháng 06, k t thúc tháng 11, ñ c bi t là các tháng 9,10.
- Mùa bão ch m d n t B c vào Nam.
- Bão ho t ñ ng m nh nh t ven bi n Trung B . Nam B ít ch u nh hư ng c a bão.
- Trung bình m i năm có 8 tr n bão.
b. H u qu c a bão
- Mưa l n trên di n r ng, gây ng p úng ñ ng ru ng, ñư ng giao thông, thu tri u dâng cao làm
ng p m n vùng ven bi n.
- Gió m nh làm l t úp tàu thuy n, tàn phá nhà c a…
- Ô nhi m môi trư ng gây d ch b nh.
c .Bi n pháp phòng ch ng bão
11
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- D báo chính xác v quá trình hình thành và hư ng di chuy n cu cơn bão.
- Thông báo cho tàu thuy n tr v ñ t li n.
- C ng c h th ng ñê kè ven bi n.
- Sơ tán dân khi có bão m nh.
- Ch ng lũ l t ñ ng b ng, ch ng xói mòn lũ quét mi n núi.
II. Ng p l t, lũ quét và h n hán
Các thiên tai Ng p l t Lũ quét H n hán
Nơi hay x y ðBSH và ðBSCL, h X y ra ñ t ng t mi n núi Nhi u ñ a phương
ra lưu các sông mi n
Trung.
Th i gian Mùa mưa (t tháng 5 ñ n Tháng 06-10 mi n B c. Mùa khô (tháng 11-4).
ho t ñ ng tháng 10). Riêng Duyên Tháng 10-12 mi n Trung.
h i mi n Trung t tháng
9 ñ n tháng 12.
H u qu Phá hu mùa màng, t c Thi t h i v tính m ng và M t mùa, cháy r ng,
ngh n giao thông, ô tài s n c a dân cư…. thi u nư c cho s n
nhi m môi trư ng… xu t và sinh ho t.
Nguyên nhân - ð a hình th p. - ð a hình d c. - Mưa ít.
- Mưa nhi u, t p trung - Mưa nhi u, t p trung theo - Cân b ng m 14%/năm.
S c c nh tranh c a s n ph m ñư c tăng lên.
3/H n ch :
-N n kinh t ch y u v n tăng trư ng theo chi u r ng, chưa ñ m b o s phát tri n b n
v ng.
-Hi u qu kinh t còn th p, s c c nh tranh n n kinh t còn y u.
II. Chuy n d ch cơ c u kinh t theo hư ng CNH, HðH:
1/Chuy n d ch cơ c u ngành:
- Tăng t tr ng khu v c II, gi m t trong khu v c I. Khu v c III chi m t tr ng cao nhưng chưa n
ñ nh. Năm 2005, l n lư t các khu v c I, II, III có t tr ng là: 21,0%; 41,0%; 38,0%.
- Xu hư ng chuy n d ch là tích c c, nhưng v n còn ch m, chưa ñáp ng yêu c u giai ño n m i.
- Trong t ng ngành có s chuy n d ch riêng.
+Khu v c I: gi m t tr ng ngành NN, tăng t tr ng ngành thu s n. Trong nông nghi p, t tr ng
ngành tr ng tr t gi m, ngành chăn nuôi tăng.
+Khu v c II: công nghi p ch bi n có t tr ng tăng, công nghi p khai thác có t tr ng gi m. ða
d ng hóa các s n ph m ñáp ng yêu c u th trư ng, nh t là các s n ph m cao c p, có ch t lư ng và
có s c c nh tranh.
+Khu v c III: tăng nhanh các lĩnh v c liên quan ñ n k t c u h t ng, phát tri n ñô th và các d ch
v m i.
2. Chuy n d ch cơ c u thành ph n kinh t
- Khu v c kinh t Nhà nư c gi m t tr ng nhưng v n gi vai trò ch d o
- T tr ng c a kinh t tư nhân ngày càng tăng.
- Thành ph n kinh t có v n ñ u tư nư c ngoài tăng nhanh, ñ c bi t t khi nư c ta gia nh p WTO.
3. Chuy n d ch cơ c u lãnh th kinh t
- Nông nghi p: hình thành các vùng chuyên canh cây lương th c, th c ph m, cây công nghi p
- Công nghi p: hình thành các khu công nghi p t p trung, khu ch xu t có quy mô l n.
- C nư c ñã hình thành 3 vùng kinh t tr ng ñi m:
+ Vùng kinh t tr ng ñi m phía B c
+ Vùng kinh t tr ng ñi m mi n Trung
+ Vùng kinh t tr ng ñi m phía Nam

BÀI 21. ð C ðI M N N NÔNG NGHI P NƯ C TA
I. N n nông nghi p nhi t ñ i:
a. ði u ki n t nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho phép nư c ta phát tri n m t n n nông nghi p
nhi t ñ i
* Thu n l i:
+ Khí h u nhi t ñ i m gió mùa có s phân hoá rõ r t, cho phép:
-ða d ng hoá các s n ph m nông nghi p. Mùa ñông l nh cho phép phát tri n cây tr ng v ñông
ðBSH.
-Áp d ng các bi n pháp thâm canh, tăng v , chuy n d ch cơ c u mùa v .
15
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-ð a hình và ñ t tr ng cho phép áp d ng các h th ng canh tác khác nhau gi a các vùng. ð ng
b ng th m nh là cây hàng năm, nuôi tr ng thu s n; mi n núi th m nh cây lâu năm, chăn nuôi
gia súc l n.
* Khó khăn:
+ Thiên tai, sâu b nh, d ch b nh…
b. Nư c ta ñang khai thác ngày càng có hi u qu ñ c ñi m c a n n nông nghi p nhi t ñ i.
- Các t p ñoàn cây tr ng và v t nuôi ñư c phân b phù h p hơn v i các vùng sinh thái
- Cơ c u mùa v , gi ng có nhi u thay ñ i.
- Tính mùa v ñư c khai thác t t hơn.
- ð y m nh xu t kh u các s n ph m c a n n nông nghi p nhi t ñ i
II.Phát tri n n n nông nghi p hi n ñ i s n xu t hàng hóa góp ph n nâng cao hi u qu c a
nông nghi p nhi t ñ i :
- N n nông nghi p nư c ta hi n nay t n t i song song n n nông nghi p c truy n và n n nông
nghi p hàng hóa.
- ð c ñi m chính c a n n nông nghi p c truy n và n n nông nghi p hàng hóa.
III.N n kinh t nông thôn nư c ta ñang chuy n d ch rõ nét
a. Ho t ñ ng nông nghi p là b ph n ch y u c a kinh t nông thôn
- Kinh t nông thôn ña d ng nhưng ch y u v n d a vào nông-lâm-ngư nghi p.
- Các ho t ñ ng phi nông nghi p ngày càng chi m t tr ng l n, ñóng vai trò quan tr ng vùng
kinh t nông thôn.
b. Kinh t nông thôn bao g m nhi u thành ph n kinh t
-Các doanh nghi p nông-lâm và thu s n
-Các h p tác xã nông-lâm và thu s n
-Kinh t h gia ñình
-Kinh t trang tr i
c. Cơ c u kinh t nông thôn ñang t ng bư c chuy n d ch theo hư ng s n xu t hàng hóa và ña d ng
hóa.
- S n xu t hàng hoá nông nghi p
+ ð y m nh chuyên môn hoá.
+ Hình thành các vùng nông nghi p chuyên môn hoá.
+ K t h p công nghi p ch bi n hư ng m nh ra xu t kh u.
- ða d ng hoá kinh t nông thôn:
+ Cho phép khai thác t t hơn các ngu n tài nguyên thiên nhiên, lao ñ ng…
+ ðáp ng t t hơn nh ng ñi u ki n th trư ng
- Chuy n d ch cơ c u kinh t nông thôn còn ñư c th hi n b ng các s n ph m nông - lâm - ngư và
các s n ph m khác...

BÀI 22. V N ð PHÁT TRI N NÔNG NGHI P
I. Ngành tr ng tr t:
Chi m g n 75% giá tr s n lư ng nông nghi p
1/S n xu t lương th c: chi m 59,2% giá tr s n xu t ngành tr ng tr t (2005).
- Vi c ñ y m nh s n xu t lương th c có t m quan tr ng ñ c bi t:
+ ð m b o lương th c cho nhân dân, cung c p th c ăn cho chăn nuôi, làm ngu n hàng xu t kh u
+ ða d ng hoá s n xu t nông nghi p
- Nư c ta có nhi u ñi u ki n thu n l i cho s n xu t lương th c:
+ ði u ki n t nhiên: ñ t, khí h u, nư c…
+ ði u ki n kinh t - xã h i: chính sách, lao ñ ng, h th ng thu l i, th trư ng tiêu th , v n ñ u
16
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
tư, trình ñ KHKT…
- Tuy nhiên cũng có nh ng khó khăn: thiên tai, sâu b nh...
* Tình hình s n xu t lương th c:
-Di n tích gieo tr ng lúa tăng m nh: 5,6 tri u ha (1980) lên 7,3 tri u ha (2005).
-Cơ c u mùa v có nhi u thay ñ i
-Năng su t tăng m nh ñ t 4,9 t n/ha/năm nh áp d ng các bi n pháp thâm canh.
-S n lư ng lương th c quy thóc tăng nhanh: 14,4 tri u t n (1980) lên 39,5 tri u t n, trong ñó lúa là
36,0 tri u t n (2005). Bình quân lương th c ñ t trên 470 kg/ngư i/năm. VN xu t kh u g o hàng
ñ u th gi i.
-Di n tích và s n lư ng hoa màu cũng tăng nhanh.
-ðBSCL là vùng s n xu t lương th c l n nh t nư c, chi m trên 50% di n tích, 50% s n lư ng lúa
c nư c.
2. S n xu t cây th c ph m
Rau ñ u tr ng t p trung ven các thành ph l n. Di n tích rau c nư c là trên 500.000 ha, nhi u
nh t ðBSH, ðBSCL. Di n tích ñ u các lo i trên 200.000 ha, nhi u nh t ðNB và Tây Nguyên.
3. S n xu t cây công nghi p và cây ăn qu :
a/ Cây công nghi p: chi m 23,7% giá tr s n xu t ngành tr ng tr t (2005) và có xu hư ng tăng.
* Ý nghĩa c a vi c phát tri n cây công nghi p:
+ S d ng h p lý tài nguyên ñ t, nư c và khí h u
+ S d ng t t hơn ngu n lao ñ ng nông nghi p, ña d ng hóa nông nghi p.
+ T o ngu n nguyên li u cho công nghi p ch bi n
+ Là m t hàng xu t kh u quan tr ng, nâng cao thu nh p c a ngư i dân, nh t là trung du-mi n
núi.
* ði u ki n phát tri n:
+ Thu n l i (v t nhiên, xã h i)
+ Khó khăn (th trư ng)
* Nư c ta ch y u tr ng cây công nghi p có ngu n g c nhi t ñ i, ngoài ra còn có m t s cây có
ngu n g c c n nhi t. T ng DT gieo tr ng năm 2005 kho ng 2,5 tri u ha, trong ñó cây lâu năm là
hơn 1,6 tri u ha (65%)
- Cây công nghi p lâu năm:
+ Có xu hư ng tăng c v năng su t, di n tích,s n lư ng
+ ðóng vai trò quan tr ng trong cơ c u s n xu t cây công nghi p
+ Nư c ta ñã hình thành ñư c các vùng chuyên canh cây công nghi p lâu năm v i qui mô l n.
+ Các cây công nghi p lâu năm ch y u : cà phê, cao su, h tiêu, d a, chè
Café tr ng nhi u Tây Nguyên, ðNB, BTB
Cao su tr ng nhi u ðNB, Tây Nguyên, BTB
Chè tr ng nhi u Trung du mi n núi phía B c, Tây Nguyên
H tiêu tr ng nhi u Tây Nguyên, ðNB, DHMT
ði u tr ng nhi u ðNB
D a tr ng nhi u ðBSCL
+Cây công nghi p hàng năm: mía, l c, ñ u tương, bông, ñay, cói, dâu t m, thu c lá...
Mía tr ng nhi u ðBSCL, ðNB, DHMT
L c tr ng nhi u BTB, ðNB, ð c L c
ð u tương tr ng nhi u TD-MN phía B c, ð c L c, Hà Tây, ð ng Tháp
ðay tr ng nhi u ðBSH
Cói tr ng nhi u ven bi n Ninh Bình, Thanh Hóa
Dâu t m t p trung Lâm ð ng
17
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
Bông v i t p trung NTB, ð c L c
+Cây ăn qu : chu i, cam, xoài, nhãn, v i…Vùng tr ng cây ăn qu l n nh t là ðBSCL, ðNB.
II.Ngành chăn nuôi: chi m 24,7% giá tr s n lư ng nông nghi p
- T tr ng ngành chăn nuôi còn nh (so v i tr ng tr t) nhưng ñang có xu hư ng tăng.
- Xu hư ng phát tri n c a ngành chăn nuôi hi n nay:
+ Ngành chăn nuôi ti n m nh lên s n xu t hàng hoá
+ Chăn nuôi trang tr i theo hình th c công nghi p
+ Các s n ph m không qua gi t m (tr ng, s a) chi m t tr ng ngày càng cao.
- ði u ki n phát tri n ngành chăn nuôi nư c ta:
+ Thu n l i (cơ s th c ăn ñư c ñ m b o t t hơn, d ch v gi ng, thú y có nhi u ti n b ...) ...
+ Khó khăn (gi ng gia súc, gia c m năng su t th p, d ch b nh...)
1/Chăn nuôi l n và gia c m
-ðàn l n hơn 27 tri u con (2005), cung c p hơn ¾ s n lư ng th t các lo i.
-Gia c m v i t ng ñàn trên 250 tri u con (2003).
Chăn nuôi l n và gia c m t p trung nhi u nh t ðBSH, ðBSCL
2/ Chăn nuôi gia súc ăn c
-ðàn trâu: 2,9 tri u con nuôi nhi u TD-MN phía B c, BTB
-ðàn bò: 5,5 tri u con BTB, NTB, Tây Nguyên. Chăn nuôi bò s a phát tri n m nh
tp.HCM, HN…
-Dê, c u: 1,3 tri u con.

BÀI 24.
V N ð PHÁT TRI N TH Y S N VÀ LÂM NGHI P
I.Ngành th y s n
1/Nh ng ñi u ki n thu n l i và khó khăn ñ phát tri n th y s n.
a/Thu n l i:
Nư c ta có ñư ng b bi n dài, có 4 ngư trư ng l n: H i Phòng-Qu ng Ninh, qu n ñ o Hoàng
Sa-Trư ng Sa, Ninh Thu n-Bình Thu n-Bà R a-Vũng Tàu, Cà Mau-Kiên Giang.
-Ngu n l i h i s n r t phong phú. T ng tr lư ng h i s n kho ng 3,9 – 4,0 tri u t n, cho phép
khai thác hàng năm 1,9 tri u t n. Bi n nư c ta có hơn 2000 loài cá, 100 loài tôm, rong bi n hơn
600 loài,…
-D c b bi n có nhi u vũng, v nh, ñ m phá, các cánh r ng ng p m n có kh năng nuôi tr ng
h i s n. Nư c ta có nhi u sông, su i, kênh r ch…có th nuôi th cá, tôm nư c ng t. Di n tích m t
nư c nuôi tr ng th y s n là 850.000 ha, trong ñó 45% thu c Cà Mau, B c Liêu.
-Nhà nư c có nhi u chính sách khuy n khích phát tri n, nhân dân có kinh nghi m nuôi tr ng và
ñánh b t. Các phương ti n ñánh b t ñư c trang b t t hơn; các d ch v thu s n và công nghi p ch
bi n cũng phát tri n m nh.
-Th trư ng tiêu th ñư c m r ng trong và ngoài nư c.
b/Khó khăn:
-Thiên tai, bão, gió mùa ðông B c thư ng xuyên x y ra.
-Tàu thuy n và phương ti n ñánh b t còn ch m ñ i m i, năng su t lao ñ ng còn th p. H th ng
c ng cá còn chưa ñáp ng yêu c u.
-Ch bi n và ch t lư ng s n ph m còn nhi u h n ch .
-Môi trư ng b suy thoái và ngu n l i thu s n b suy gi m.
2/S phát tri n và phân b ngành th y s n.
SLTS năm 2005 là hơn 3,4 tri u t n, SL bình quân ñ t 42 kg/ngư i/năm.
18
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
*Khai thác th y s n:
-S n lư ng khai thác liên t c tăng, ñ t 1,79 tri u t n (2005), trong ñó cá bi n 1,36 tri u t n.
-T t c các t nh giáp bi n ñ u ñ y m nh ñánh b t h i s n, nh t là các t nh duyên h i NTB và
Nam B . D n ñ u là các t nh v SL ñánh b t: Kiên Giang, Bà R a-Vũng Tàu, Bình ð nh, Bình
Thu n, Cà Mau.
*Nuôi tr ng th y s n: chi m t tr ng ngày càng cao trong cơ c u s n xu t và giá tr s n lư ng th y
s n.
-Ti m năng nuôi tr ng th y s n còn nhi u, di n tích m t nư c ñ nuôi tr ng thu s n là g n 1
tri u ha, trong ñó ðBSCL chi m hơn 70%.
-Ngh nuôi tôm phát tri n m nh v i hình th c bán thâm canh và thâm canh công nghi p t p
trung ðBSCL
- Ngh nuôi cá nư c ng t cũng phát tri n, ñ c bi t ðBSCL và ðBSH, nh t là An Giang n i
ti ng v nuôi cá tra, cá basa.
II.Ngành lâm nghi p
a) Ngành lâm nghi p nư c ta có vai trò quan tr ng v m t kinh t và sinh thái.
Kinh t :
+ T o ngu n s ng cho ñông bào dân t c ít ngư i
+ B o v các h th y ñi n, th y l i
+ T o ngu n nguyên li u cho m t s ngành công nghi p.
+ B o v an toàn cho nhân dân c trong vùng núi, trung du và vùng h du.
Sinh thái:
+ Ch ng xói mòn ñ t
+ B o v các loài ñ ng v t, th c v t quí hi m
+ ði u hòa dòng ch y sông ngòi, ch ng lũ l t và khô h n
+ ð m b o cân b ng sinh thái và cân b ng nư c.
b) Tài nguyên r ng nư c ta v n giàu có nhưng ñã b suy thoái nhi u:
Có 3 lo i r ng:
-R ng phòng h : g n 7 tri u ha, có tác d ng l n ñ i v i vi c ñi u hòa dòng ch y, ch ng lũ,
ch ng xói mòn, DHMT còn ch n cát bay.
-R ng ñ c d ng: b o t n ðTV quý hi m, phát tri n du l ch, cân b ng sinh thái…
-R ng s n xu t: 5,4 tri u ha, t o ra nhi u giá tr kinh t .
c) S phát tri n và phân b lâm nghi p
-Tr ng r ng: có 2,5 tri u ha r ng tr ng t p trung, ch y u là r ng làm nguyên li u gi y,
r ng g tr m ,…r ng phòng h . Hàng năm tr ng kho ng 200.000 ha r ng t p trung.
-Khai thác, ch bi n g và lâm s n: khai thác hàng năm kho ng 2,5 tri u m3 g , 120 tri u
cây tre, 100 tri u cây n a.
-Các s n ph m g : g tròn, g x , ñ g …công nghi p b t gi y và gi y ñang ñư c phát
tri n, l n nh t là nhà máy gi y Bãi B ng (Phú Th ) và Liên h p gi y Tân Mai (ð ng Nai).
-Các vùng có di n tích r ng l n: Tây Nguyên, BTB,…
-R ng còn ñư c khai thác cung c p g c i, than c i.

BÀI 25. T CH C LÃNH TH NÔNG NGHI P
1. Các nhân t tác ñ ng t i t ch c lãnh th nông nghi p nư c ta:
- Nhân t TN:
+ N n chung
+ Chi ph i s phân hoá lãnh th nông nghi p c truy n.
- Nhân t KT-XH: chi ph i m nh s phân hoá lãnh th nông nghi p hàng hoá.
19
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
2. Các vùng nông nghi p nư c ta: có 7 vùng nông nghi p.
3. Nh ng thay ñ i trong t ch c lãnh th nông nghi p nư c ta:
a. T ch c lãnh th nông nghi p c a nư c ta trong nh ng năm qua thay ñ i theo hai xu hư ng
chính:
- Tăng cư ng chuyên môn hoá s n xu t, phát tri n các vùng chuyên canh quy mô l n ðBSCL,
ðNB, Tây Nguyên,…
- ð y m nh ña d ng hoá nông nghi p, ña d ng hoá kinh t nông thôn Khai thác h p lý ngu n
tài nguyên.
- S d ng k t h p ngu n lao ñ ng, t o vi c làm.
- Gi m thi u r i ro trong th trư ng nông s n.
b. Kinh t trang tr i có bư c phát tri n m i, thúc ñ y s n xu t nông lâm nghi p và thu s n theo
hư ng sàn xu t hàng hoá.
Trang tr i phát tri n v s lư ng và lo i hình s n xu t nông nghi p hàng hoá.

BÀI 26 CƠ C U NGÀNH CÔNG NGHI P
I. Cơ c u công nghi p theo ngành:
- Cơ c u ngành công nghi p nư c ta tương ñ i ña d ng v i khá ñ y ñ các ngành quan tr ng thu c
3 nhóm chính: công nghi p khai thác, công nghi p ch bi n, công nghi p s n xu t, phân ph i ñi n,
khí ñ t, nư c; v i 29 ngành khác nhau.
-Hi n nay ñang n i lên m t s ngành công nghi p tr ng ñi m, là nh ng ngành có th m nh lâu dài,
mang l i hi u qu kinh t cao, và có tác ñ ng m nh m ñ n vi c phát tri n cácngành kinh t khác.
- Cơ c u ngành công nghi p nư c ta có s chuy n d ch rõ r t nh m thích nghi v i tình hình m i:
+ Tăng t tr ng nhóm ngành công nghi p ch bi n.
+ Gi m t tr ng nhóm ngành công nghi p khai thác và công nghi p s n xu t, phân ph i ñi n, khí
ñ t, nư c.
- Các hư ng hoàn thi n cơ c u ngành công nghi p:
+ Xây d ng cơ c u linh ho t, phù h p vói ñi u ki n VN, thích ng v i n n kinh t th gi i
+ ð y m nh phát tri n các ngành mũi nh n và tr ng ñi m, ñưa công nghi p ñi n năng ñi trư c m t
bư c.
+ ð u tư theo chi u sâu, ñ i m i thi t b , công ngh
II. Cơ c u CN theo lãnh th :
a/Ho t ñ ng công nghi p t p trung ch y u m t s khu v c:
-ðBSH & vùng ph c n có m c ñ t p trung công nghi p theo lãnh th cao nh t nư c. T Hà N i
to theo các hư ng v i các c m chuyên môn hoá:
+H i Phòng-H Long-C m Ph : khai thác than , cơ khí.
+ðáp C u- B c Giang: phân hoá h c, VLXD.
+ðông Anh-Thái Nguyên: luy n kim ,cơ khí.
+Vi t Trì-Lâm Thao-Phú Th : hoá ch t, gi y.
+Hoà Bình-Sơn La: thu ñi n.
+Nam ð nh-Ninh Bình-Thanh Hoá: d t, ximăng, ñi n.
- Nam B : hình thành 1 d i công nghi p v i các TTCN tr ng ñi m: tp.HCM, Biên Hoà, Vũng
Tàu, có các ngành: khai thác d u ,khí; th c ph m, luy n kim, ñi n t tp.HCM là TTCN l n nh t
c nư c.
-DHMT: Hu , ðà N ng, Vinh, v i các ngành: cơ khí, th c ph m, ñi n ðà N ng là TTCN l n
nh t vùng.
-Vùng núi: công nghi p ch m phát tri n, phân b phân tán, r i r c.
*S phân trên là k t qu tác ñ ng c a nhi u y u t : v trí ñ a lý, TNTN, ngu n lao ñ ng có tay
20
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
ngh , th trư ng tiêu th , k t c u h t ng, chính sách phát tri n CN, thu hút ñ u tư nư c ngoài.
-Khu v c TD-MN còn h n ch là do thi u ñ ng b các nhân t trên, nh t là GTVT kém phát tri n.
*Nh ng vùng có giá tr công nghi p l n: ðNB, ðBSH, ðBSCL ðNB chi m hơn ½ t ng
GTSXCN.
III.Cơ c u công nghi p theo thành ph n KT:
-Cơ c u công nghi p theo thành ph n kinh t ñã có nh ng thay ñ i sâu s c: khu v c Nhà nư c,
khu v c ngoài Nhà nư c và khu v c có v n ñ u tư nư c ngoài.
-Các thành ph n kinh t tham gia vào ho t ñ ng công nghi p ngày càng ñư c m r ng.
-Xu hư ng chung: gi m t tr ng khu v c Nhà nư c, tăng t tr ng khu v c ngoài Nhà nư c, ñ c
bi t là khu v c có v n ñ u tư nư c ngoài.


BÀI 27.
V N ð PHÁT TRI N M T S NGÀNH CÔNG NGHI P TR NG ðI M
I. Công nghi p năng lư ng:
1/ Công nghi p khai thác nguyên nhiên li u:
a/Công nghi p khai thác than:
-Than antraxít t p trung Qu ng Ninh v i tr lư ng hơn 3 t t n, chi m hơn 90% tr lư ng
than c nư c, ngoài ra còn có than m Thái Nguyên, than nâu ðBSH, than bùn Cà Mau…
-Than ñư c khai th c dư i hình th c l thiên và h m lò. Năm 2005, s n lư ng than ñ t hơn
34 tri u t n, tiêu th trong và ngoài nư c.
b/Công nghi p khai thác d u khí:
-T p trung các b tr m tích ngoài th m l c ñ a: b tr m tích s.H ng, Trung B , C u Long,
Nam Côn Sơn, Th Chu-Mã Lai, v i tr lư ng vài t t n d u, hàng trăm t m3 khí.
-Năm 1986, b t ñ u khai thác ñ n năm 2005, s n lư ng d u ñ t 18,5 tri u t n. (Năm 2009,
ñưa vào h at ñ ng nhà máy l c d u Dung Qu t, Qu ng Ngãi).
-Khí ñ t còn ñư c ñưa vào ph c v cho các ngành công nghi p ñi n l c, s n xu t phân bón
như: nhà máy nhi t ñi n và s n xu t phân ñ m Phú M , Cà Mau.
2/ Công nghi p ñi n l c:
a/Tình hình phát tri n và cơ c u:
-ð n nay, s n lư ng ñi n tăng r t nhanh ñ t 52,1 t kwh (2005), trong ñó nhi t ñi n cung
c p 70% s n lư ng ñ ên
-ðư ng dây 500 kv ñư c xây d ng t Hoà Bình ñi Phú Lâm (tp.HCM) ñưa vào ho t ñ ng.
b/Th y ñi n:
+ Ti m năng r t l n, kho ng 30 tri u KW, t p trung h th ng sông H ng (37%) và sông ð ng
Nai (19%).
+ Hàng lo t các nhà máy th y ñi n công su t l n ñang ho t ñ ng: Hòa Bình (1900 MW), Yaly
(700MW), Tr An (400 MW)…
+ Nhi u nhà máy ñang tri n khai xây d ng: Sơn La (2400 MW), Tuyên Quang (340 MW)
c/Nhi t ñi n:
+ Nhiên li u d i dào: than, d u khí; ngu n nhiên li u ti m tàng: năng lư ng m t tr i, s c gió…
+ Các nhà máy nhi t ñi n phía b c ch y u d a vào than Qu ng Ninh, các nhà máy nhi t ñi n
mi n Trung và mi n Nam ch y u d a vào d u, khí.
+ Hàng lo t nhà máy nhi t ñi n có công su t l n ñi vào ho t ñ ng: Ph L i 1 và 2 (trên 1000 MW),
Uông Bí và Uông Bí m r ng (450 MW), Phú M 1, 2, 3, 4 (4100 MW), Cà Mau 1, 2 (1500
MW)…
II. Công nghi p ch bi n lương th c, th c ph m: có nhi u ti m năng phát tri n: ngu n nguyên
21
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
li u t i ch , phong phú; th trư ng tiêu th l n…
1/Công nghi p ch bi n s n ph m tr ng tr t:
-Công nghi p xay xát phát tri n m nh, s n lư ng g o, ngô xay xát ñ t 39,0 tri u t n (2005)
phân b t p trung tp.HCM, HN, ðBSH, ðBSCL.
-Công nghi p ñư ng mía: s n lư ng ñư ng kính ñ t 1,0 tri u t n (2005) phân b t p trung
ðBSCL, ðNB, DHMT…
-Công nghi p ch bi n cafe, chè, thu c lá phát tri n m nh: ch bi n chè ch y u TD-MN BB,
Tây Nguyên-SL ñ t 127.000 t n; ch bi n cafe ch y u Tây Nguyên, ðNB, BTB-SL ñ t
840.000 t n cafe nhân;
-Công nghi p rư u, bia, nư c gi i khát phát tri n nhanh. Hàng năm sx 160-220 tri u lít rư u,
1,4 t lít bia t p trung nh t tp.HCM, HN, HP, ðN…
2/Công nghi p ch bi n s n ph m chăn nuôi:
-Chưa phát tri n m nh do cơ s nguyên li u cho ngành còn h n ch .
-Các cơ s ch bi n s a và các s n ph m t s a t p trung m t s ñô th l n. S n lư ng s a
ñ c trung bình hàng năm ñ t 300-350 tri u h p.
-Th t và s n ph m t th t Hà N i, tp.H Chí Minh.
3/Công nghi p ch bi n thu , h i s n:
-Ngh làm nư c m m n i ti ng Cát H i (HP), Phan Thi t (Bình Thu n), Phú Qu c (Kiên
Giang). S n lư ng hàng năm ñ t 190-200 tri u lít.
-Ch bi n tôm, cá và m t s s n ph m khác: tăng trư ng nhanh ñáp ng nhu c u trong và ngoài
nư c phát tri n t p trung ðBSCL.

BÀI 28 .T CH C LÃNH TH CÔNG NGHI P
I. Khái ni m
T ch c lãnh th công nghi p là s s p x p, ph i h p gi a các quá trình và cơ s sx công
nghi p trên m t lãnh th nh t ñ nh ñ s d ng h p lý ngu n l c s n có ñ ñ t hi u qu kinh t cao.
II. Các nhân t ch y u nh hư ng ñ n các hình th c t ch c lãnh th công nghi p
-Bên trong:
+VTðL
+TNTN: khoáng s n, ngu n nư c, tài nguyên khác
+ði u ki n KT-XH: dân cư và lao ñ ng, trung tâm kinh t và m ng lư i ñô th …
-Bên ngoài:
+Th trư ng
+H p tác qu c t : V n, công ngh , t ch c qu n lý
III.Các hình th c ch yêu t ch c lãnh th công nghi p.
a) ði m công nghi p: có nhi u Tây B c, Tây Nguyên
b) Khu công nghi p, khu ch xu t, khu công ngh cao: t p trung ðNB, ðBSH, DHMT
c) Trung tâm công nghi p r t l n, l n như: tp.HCM, HN có ý nghĩa qu c gia.
d) Vùng công nghi p: c nư c có 6 vùng công nghi p.
- Vùng 1: các t nh thu c TD-MN B c B , tr Qu nh Ninh.
- Vùng 2: các t nh thu c ðBSH và Qu ng Ninh, Thanh Hóa, Ngh An, Hà Tĩnh.
- Vùng 3: các t nh t Qu ng Bình ñ n Ninh Thu n.
- Vùng 4: các t nh thu c Tây Nguyên, tr Lâm ð ng.
- Vùng 5: các t nh thu c ð ng Nam B , Lâm ð ng, Bình Thu n.
- Vùng 6: các t nh thu c ðBSCL.

BÀI 29.
22
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
V N ð PHÁT TRI N GIAO THÔNG V N T I VÀ THÔNG TIN LIÊN L C
I. GTVT:
1/ ðư ng b :
*S phát tri n:
-Ngày càng ñư c m r ng và hi n ñ i hóa.
-M ng lư i ñư ng b ñã ph kín các vùng, tuy nhiên m t ñ ñư ng b v n còn th p so v i
m t s nư c trong khu v c, ch t lư ng ñư ng còn nhi u h n ch .
*Các tuy n ñư ng chính:
-QL 1 và ñư ng HCM là 2 tr c ñư ng b xuyên qu c gia. QL 1 ch y t c a kh u H u Ngh (L ng
Sơn) ñ n Năm Căn (Cà Mau) dài 2.300 km, là tuy n ñư ng xương s ng ñi qua các vùng kinh t
c a c nư c. ðư ng HCM có ý nghĩa thúc ñ y s phát tri n KT-XH c a d i ñ t phía tây ñ t nư c.
-Các tuy n ñư ng b xuyên Á ñư c k t n i vào h th ng ñư ng b các nư c trong khu v c.
2/ ðư ng s t:
-T ng chi u dài là 3.143 km.
*Các tuy n ñư ng chính:
-ðư ng s t Th ng Nh t dài 1.726 km (HN-tp.HCM) là tr c giao thông quan tr ng theo
hư ng B c-Nam.
-Các tuy n khác: HN-HP, HN-Lào Cai, HN-ð ng ðăng.
-Các tuy n ñư ng thu c m ng ñư ng s t xuyên Á cũng ñang ñư c xây d ng.
3/ ðư ng sông:
-T ng chi u dài là 11.000 km.
-Các phương ti n v n t i trên sông khá ña d ng nhưng ít hi n ñ i hóa. C nư c có hàng tăm
c ng sông v i năng l c b c d kho ng 100 tri u t n/năm.
*Các tuy n ñư ng chính: t p trung trên m t s h th ng sông chính.
-H th ng s.H ng-s.Thái Bình
-H th ng s.Mekong-s.ð ng Nai
-H th ng sông mi n Trung.
4/ ðư ng bi n:
*S phát tri n:
-C nư c có 73 c ng bi n l n nh , t p trung Trung B , ðNB. Các c ng bi n và c m c ng quan
tr ng: HP, Cái Lân, ðà N ng, Dung Qu t, Nha Trang, Sài Gòn-Vũng Tàu-Th V i.
-Công su t các c ng bi n ngày càng tăng, t 30 tri u t n năm 1995 lên 240 tri u t n năm 2010.
*Các tuy n ñư ng chính: ch y u ven b theo hư ng B c-Nam. Quan tr ng nh t là tuy n
HP-tp.HCM, dài 1.500 km.
5/ ðư ng không:
-Phát tri n nhanh chóng và ngày càng hi n ñ i hóa.
-C nư c có 19 sân bay, trong ñó có 5 sân bay qu c t : Tân Sơn Nh t (tp.HCM), N i Bài
(HN)…Trong nư c v i 3 ñ u m i chính: tp.HCM, HN, ðà N ng.
6/ ðư ng ng:
Ngày càng phát tri n, g n v i s phát tri n c a ngành d u, khí. Ch y u là các tuy n t nơi
khai thác d u, khí ngoài th m l c ñ a phía Nam vào ñ t li n.
II. TTLL:
1/ Bưu chính:
-M ng lư i phân b r ng kh p.
-H n ch : m ng lư i phân b chưa h p lý, công ngh còn l c h u, thi u lao ñ ng trình ñ cao…
-ð nh hư ng phát tri n theo hư ng cơ gi i hóa, t ñ ng hóa, tin h c hóa.
2/ Vi n thông:
23
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
*S phát tri n:
-T c ñ phát tri n nhanh vư t b c, ñ t m c trung bình 30%/năm. ð n 2005, c nư c có 15,
8 tri u thuê bao ñi n tho i, ñ t 19 thuê bao/100 dân.
-Chú tr ng ñ u tư công ngh m i và ña d ch v .
-H th ng v tinh thông tin và cáp quang hi n ñ i ñã k t n i v i m ng thông tin qu c t .
*M ng lư i vi n thông:
-M ng ñi n tho i: n i h t, ñư ng dài, c ñ nh và di ñ ng.
-M ng phi tho i: fax, telex
-M ng truy n d n: có nhi u phương th c khác nhau: m ng truy n d n viba, truy n d n cáp
s i quang… Năm 2005, có hơn 7,5 tri u ngư i s d ng Internet, chi m 9% dân s .
-3 trung tâm thông tin chính: HN, tp.HCM, ðà N ng.


BÀI 30 V N ð PHÁT TRI N THƯƠNG M I, DU L CH
I. Thương m i:
1/ N i thương:
a/Tình hình phát tri n:
-Sau khi th ng nh t ñ t nư c ñ n nay, ñã hình thành th trư ng th ng nh t ñáp ng nhu c u
ngày càng tăng c a nhân dân.
b/Cơ c u theo thành ph n kinh t :
-T ng m c bán l hàng hóa và doanh thu d ch v năm 2005 theo thành ph n kinh t : khu
v c ngoài Nhà nư c chi m 83,3%, khu v c Nhà nư c chi m 12,9%, khu v c có v n ñ u tư nư c
ngoài chi m 3,8%.
2/ Ngo i thương:
a/Tình hình:
-Ho t ñ ng XNK có nhi u chuy n bi n rõ r t. 1992, l n ñ u tiên cán cân XNK ti n t i cân
ñ i; t 1993 ti p t c nh p siêu.
-Th trư ng mua bán ngày càng m r ng theo hư ng ña d ng hóa, ña phương hóa.
-2007, VN chính th c tr thành thành viên th 150 c a WTO, t o ra nhi u cơ h i và thách
th c.
b/Xu t kh u:
-XK liên t c tăng: 1990 ñ t 2,4 t USD tăng lên 32,4 t USD vào năm 2005.
-Các m t hàng XK ngày càng phong phú: hàng CN n ng và khoáng s n, hàng CN nh và
ti u th CN, hàng nông lâm thu s n.
-Th trư ng XK l n nh t hi n nay là Hoa Kỳ, Nh t B n, Trung Qu c.
*H n ch : hàng gia công v n còn chi m t tr ng l n (90-95% hàng d t may) ho c ph i
nh p nguyên li u (60% ñ/v da giày).
c/Nh p kh u:
-Tăng khá m nh: 1990 ñ t 2,8 t USD tăng lên 36,8 t USD vào năm 2005 nh p siêu
-Các m t hàng NK: tư li u s n xu t, hàng tiêu dùng, nguyên li u…
-Th trư ng NK ch y u là khu v c châu Á-TBD và châu Âu.
II. Du l ch:
1/ Tài nguyên du l ch:
a/Tài nguyên du l ch t nhiên: phong phú và ña d ng, g m: ñ a hình, khí h u, nư c, sinh
v t.
-V ñ a hình có nhi u c nh quan ñ p như: ñ i núi, ñ ng b ng, b bi n, h i ñ o. ð a hình
Caxtơ v i hơn 200 hang ñ ng, nhi u th ng c nh n i ti ng như: v nh H Long, Phong Nha-K
24
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
Bàng…
-S ña d ng c a khí h u thu n l i cho phát tri n du l ch, nh t là phân hóa theo ñ cao. Tuy
nhiên cũng b nh hư ng như thiên tai, s phân mùa c a khí h u.
-Nhi u vùng sông nư c tr thành các ñi m tham quan du l ch như: h th ng s.C u Long,
các h t nhiên (Ba B ) và nhân t o (Hoà Bình, D u Ti ng). Ngoài ra còn có ngu n nư c khoáng
thiên nhiên có s c hút cao ñ i v i du khách.
-Tài nguyên SV có nhi u giá tr : nư c ta có hơn 30 vư n qu c gia.
b/Tài nguyên du l ch nhân văn: g m: di tích, l h i, tài nguyên khác…
-Các di tích văn hóa-l ch s có giá tr hàng ñ u. C nư c có 2.600 di tích ñư c Nhà nư c
x p h ng, các di tích ñư c công nh n là di s n văn hóa th gi i như: C ñô Hu , Ph c H i An,
Di tích M Sơn; di s n phi v t th như: Nhã nh c cung ñình Hu , Không gian văn hóa C ng
chiêng Tây Nguyên.
-Các l h i di n ra kh p c nư c, có ý nghĩa qưu c gia là l h i ñ n Hùng, kéo dài nh t là l
h i Chùa Hương…
-Hàng lo t làng ngh truy n th ng và các s n ph m ñ c s c khác có kh năng ph c v m c
ñích du l ch.
2/ Tình hình phát tri n du l ch và các trung tâm du l ch ch y u:
a/Tình hình phát tri n:
-Phát tri n m nh t ñ u th p k 90 (TK XX) ñ n nay, nh có chính sách ð i m i:
1991 2005
Khách n i ñ a (tri u lư t khách) 1,5 16,0
Khách qu c t (tri u lư t khách) 0,3 3,5
Doanh thu t du l ch (nghìn t ñ ng) 0,8 30,3
b/S phân hóa lãnh th :
-Nư c ta chia làm 3 vùng du l ch: vùng du l ch B c B , BTB, NTB và Nam B .
-T p trung 2 tam giác tăng trư ng du l ch: HN-HP-QN, tp.HCM-Nha Trang-ðà L t.
-Các trung tâm du l ch l n: HN, tp.HCM, Hu -ðà N ng, H Long, Vũng Tàu, C n Thơ…
3/ Phát tri n du l ch b n v ng:
-Là m c tiêu quan tr ng hàng ñ u c a ngành du l ch b n v ng v KT, XH, tài nguyên-môi
trư ng.
-C n có nhi u gi i pháp ñ ng b như: t o ra các s n ph m du l ch ñ c ñáo, tôn t o và b o v
tài nguyên-môi trư ng g n v i l i ích c ng ñ ng, t ch c th c hi n theo quy ho ch, giáo d c-ñào
t o v du l ch…

BÀI 31.
V N ð KHAI THÁC TH M NH TRUNG DU-MI N NÚI B C B
I./ KHÁI QUÁT CHUNG:
-G m 15 t nh Tây B c: ði n Biên, Lai Châu, Sơn La, Hoà Bình; ðông B c: Lào Cai, Yên Bái,
Phú Th , Hà Giang, Tuyên Quang, Cao B ng, L ng Sơn, B c K n, Thái Nguyên, B c Giang,
Qu ng Ninh.
-Di n tích: 101.000 km2, chi m 30,5% di n tích c nư c. Dân s >12 tri u (2006), chi m 14,2%
dân s c nư c.
-Giáp Trung Qu c, Lào, li n k ðBSH, BTB và giáp v nh B c B .
Vùng có v trí ñ a lý ñ c bi t và GTVT ñang ñư c ñ u tư t o ñi u ki n thu n l i giao lưu v i
các vùng khác trong nư c và xây d ng n n kinh t m .
-TNTN ña d ng có kh năng ña d ng hóa cơ c u ngành kinh t .
-Có nhi u ñ c ñi m xã h i ñ c bi t (thưa dân, nhi u dân t c ít ngư i, v n còn n n du canh du
25
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
cư…). ðây là vùng căn c cách m ng trong kháng chi n ch ng Pháp và có di tích l ch s ði n
Biên Ph .
-CSVCKT có nhi u ti n b nhưng v n còn nhi u h n ch .
Vi c phát huy các th m nh c a vùng mang nhi u ý nghĩa v kinh t , chính tr , xã h i sâu s c.
II./ CÁC TH M NH KINH T
1/ Khai thác, ch bi n khoáng s n và th y ñi n.
a/Khoáng s n: giàu khoáng s n b c nh t nư c ta, r t phong phú, g m nhi u lo i:
-Than: t p trung vùng Qu ng Ninh, Na Dương, Thái Nguyên. Trong ñó vùng than Qu ng Ninh có
tr lư ng l n nh t và ch t lư ng t t nh t ðông Nam Á-tr lư ng thăm dò 3 t t n, ch y u than
antraxít. S n lư ng khai thác trên 30 tri u t n/năm. Than dùng làm nhiên li u cho các nhà máy
luy n kim, nhi t ñi n như Uông Bí (150 MW), Uông Bí m r ng (300MW), Na Dương (110MW),
C m Ph (600MW)…
-S t Yên Bái, k m-chì B c K n, ñ ng-vàng Lào Cai, bô-xit Cao B ng.
-Thi c Tĩnh Túc, sx 1000 t n/năm tiêu dùng trong nư c & xu t kh u.
-Apatid Lào Cai, khai thác 600.000 t n/năm dùng ñ s n xu t phân bón.
-ð ng-niken Sơn La.
giàu khoáng s n t o ñi u ki n thu n l i phát tri n cơ c u công nghi p ña ngành.
*Khó khăn: các v a qu ng n m sâu trong lòng ñ t ñòi h i phương ti n khai thác hi n ñ i & chi phí
cao, CSHT kém phát tri n, thi u lao ñ ng lành ngh …
b/Thu ñi n: tr năng l n nh t nư c ta.
-Tr năng trên sông H ng chi m 1/3 tr năng c nư c (11.000MW), trên sông ðà 6.000MW.
-ðã xây d ng: nhà máy thu ñi n Hòa Bình trên sông ðà (1.900MW), Thác Bà trên sông Ch y
110MW.
-ðang xây d ng thu ñi n Sơn La trên sông ðà (2.400MW), Tuyên Quang trên sông Gâm
342MW.
ðây là ñ ng l c phát tri n cho vùng, nh t là vi c khai thác và ch bi n khoáng s n, tuy nhiên c n
chú ý s thay ñ i môi trư ng.
*H n ch : th y ch sông ngòi trong vùng phân hóa theo mùa. ði u ñó gây ra nh ng khó khăn nh t
ñ nh cho vi c khai thác th y ñi n.
2/ Tr ng và ch bi n cây công nghi p, cây dư c li u, rau qu c n nhi t & ôn ñ i
-Ph n l n là ñ t feralít trên ñá phi n, ñá vôi; ñ t phù sa c , ñ t phù sa các cánh ñ ng gi a núi:
Than Uyên, Nghĩa L , ði n Biên….
-Khí h u nhi t ñ i, m, gió mùa, có mùa ñông l nh: ðông B c do nh hư ng gió mùa ðông B c
nên có mùa ñông l nh nh t nư c ta, Tây B c l nh do n n ñ a hình cao.
thu n l i phát tri n các cây công nghi p có ngu n g c c n nhi t & ôn ñ i.
+Chè: di n tích & s n lư ng chè l n nh t nư c ta, n i ti ng các lo i chè thơm Phú Th , Thái
Nguyên, Hà Giang, Yên Bái, Sơn La…
+Cây dư c li u: qu , tam th t, h i, ñ tr ng…& cây ăn qu : m n, ñào, lê… tr ng Cao B ng,
L ng Sơn, dãy Hoàng Liên Sơn.
+ Sapa tr ng rau v ñông & s n xu t h t gi ng rau quanh năm, tr ng hoa xu t kh u.
*Khó khăn: th i ti t th t thư ng, thi u nư c vào mùa ñông, cơ s ch bi n còn kém phát tri n
trong khi kh năng m r ng di n tích và nâng cao năng su t còn r t l n.
Vi c ñ y m nh cây công nghi p, cây ñ c s n cho phép phát tri n n n nông nghi p hàng hóa
ñem l i hi u qu cao & có tác d ng h n ch n n du canh, du cư.
c/Chăn nuôi gia súc
Có nhi u ñ ng c các cao nguyên cao 600-700m, thư ng không l n nhưng có th phát tri n chăn
nuôi ñ i gia súc:
26
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-Bò s a nuôi nhi u M c Châu, Sơn La. T ng ñàn bò 900.000 con, chi m 16% ñàn bò c nư c.
-Trâu 1,7 tri u con, chi m 1/2 ñàn trâu c nư c, nuôi r ng kh p.
c n gi i quy t v n ñ giao thông, c i t o các ñ ng c , nâng cao năng su t ñ ñ y m nh phát tri n
chăn nuôi ñ i gia súc trong vùng.
-Do gi i quy t lương th c cho con ngư i nên hoa màu dành nhi u cho chăn nuôi ñã ñ y nhanh
phát tri n ñàn l n trong vùng, hơn 5,8 tri u con, chi m 21% ñàn l n c nư c (2005).
d/Kinh t bi n
Vùng bi n Qu ng Ninh giàu ti m năng, ñang cùng phát tri n v i vùng kinh t tr ng ñi m phía B c.
-Phát tri n m nh nuôi tr ng & ñánh b t thu s n, nh t là ñánh b t xa b , t p trung ngư trư ng
Qu ng Ninh-H i Phòng.
-Du l ch bi n-ñ o là th m nh c a vùng, t p trung v nh H Long.
-C ng Cái Lân ñang ñư c xây d ng góp ph n phát tri n GTVT bi n, t o ñà hình thành khu CN Cái
Lân.

BÀI 32 .
V N ð CHUY N D CH CƠ C U KINH T THEO NGÀNH ð NG B NG SÔNG H NG
I/ Các th m nh ch y u c a vùng:
a/V trí ñ a lý:
- Di n tích: 15.000 km2, chi m 4,5% di n tích c a c nư c.
- Dân s : 18,2 tri u ngư i (2006), chi m 21,6% dân s c nư c.
- G m 11 t nh, thành: Hà N i, H i Phòng, Vĩnh Phúc, Hà Tây, Hà Nam, Hưng Yên, H i Dương,
B c Ninh, Thái Bình, Nam ð nh, Ninh Bình.
- Giáp Trung du - mi n núi phía B c, B c Trung B và v nh B c B .
Ý nghĩa:
+N m trong vùng kinh t tr ng ñi m phía B c t o ñ ng l c phát tri n vùng và các vùng khác.
+ D dàng giao lưu kinh t v i các vùng khác và v i nư c ngoài.
+ G n các vùng giàu tài nguyên.
b/Tài nguyên thiên nhiên:
- Di n tích ñ t nông nghi p kho ng 760.000 ha, trong ñó 70% là ñ t phù sa màu m , có giá tr l n
v s n xu t nông nghi p. ð t nông nghi p chi m 51,2% DT vùng.
- Khí h u nhi t ñ i m gió mùa, có mùa ñông l nh làm cho cơ c u cây tr ng ña d ng.
- Tài nguyên nư c phong phú, có giá tr l n v kinh t là h th ng sông H ng và sông Thái Bình.
Ngoài ra còn có nư c ng m, nư c nóng, nư c khoáng.
- Tài nguyên bi n: b bi n dài 400 km, vùng bi n có ti m năng l n ñ phát tri n nhi u ngành kinh
t (ñánh b t và nuôi tr ng thu s n, giao thông, du l ch)
- Khoáng s n không nhi u, có giá tr là ñá vôi, sét cao lanh, than nâu, khí t nhiên.
c. ði u ki n kinh t - xã h i:
- Dân cư ñông nên có l i th :
+ Có ngu n lao ñ ng d i dào, ngu n lao ñ ng này có nhi u kinh nghi m và truy n th ng trong
s n xu t, ch t lư ng lao ñ ng cao.
+ T o ra th trư ng có s c mua l n.
- Chính sách: có s ñ u tư c a Nhà nư c và nư c ngoài.
- K t c u h t ng phát tri n m nh (giao thông, ñi n, nư c…)
- Cơ s v t ch t k thu t cho các ngành ngày càng hoàn thi n: h th ng thu l i, các tr m, tr i b o
v cây tr ng, v t nuôi, nhà máy ch bi n…
- Có l ch s khai phá lâu ñ i, là nơi t p trung nhi u di tích, l h i, làng ngh truy n th ng…v i 2
trung tâm KT-XH là Hà N i và H i Phòng.
27
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
2. H n ch :
- Dân s ñông, m t ñ dân s cao (1.225 ng/km2 – cao g p 4,8 l n m t ñ dân s trung bình c
nư c) gây s c ép v nhi u m t, nh t là gi i quy t vi c làm.
- Th i ti t th t thư ng và thư ng có thiên tai: bão, lũ l t, h n hán…
- S suy thoái m t s lo i tài nguyên, thi u nguyên li u phát tri n công nghi p.
- Chuy n d ch cơ c u kinh t còn ch m, chưa phát huy th m nh c a vùng.
II/ Chuy n d ch cơ c u kinh t :
1/Th c tr ng:
Cơ c u kinh t ñ ng b ng sông H ng ñang có s chuy n d ch theo hư ng tích c c nhưng còn
ch m.
- Gi m t tr ng khu v c I, tăng t tr ng khu v c II v à III.
- Trư c 1990, khu v c I chi m t tr ng cao nh t (49,5%). Năm 2005, khu v c III chi m t tr ng
cao nh t (45%).
2/ð nh hư ng:
- Ti p t c chuy n d ch cơ c u ngành kinh t : gi m t tr ng khu v c I, tăng t tr ng khu v c II và
III, ñ m b o tăng trư ng kinh t và gi i quy t các v n ñ XH và môi trư ng.
- Chuy n d ch trong n i b t ng ngành kinh t :
+ Trong khu v c I:
Gi m t tr ng ngành tr ng tr t, tăng t tr ng ngành chăn nuôi và thu s n.
Trong tr ng tr t: gi m t tr ng cây lương th c, tăng t tr ng cây th c ph m và cây ăn qu .
+ Trong khu v c II: chú tr ng phát tri n các ngành công nghi p tr ng ñi m d a vào th m nh v
tài nguyên và lao ñ ng: công nghi p ch bi n LT-TP, d t may, da giày, cơ khí, ñi n t …
+ Trong khu v c III: phát tri n du l ch, d ch v tài chính, ngân hàng, giáo d c - ñào t o,…

BÀI 33. V N ð PHÁT TRI N KINH T XÃ H I B C TRUNG B
I/Khái quát chung:
1/V trí ñ a lý và lãnh th : g m Thanh Hóa, Ngh An, Hà T nh, Qu ng Bình, Qu ng Tr , Th a
Thiên-Hu .
-Di n tích: 51.500 km2, chi m15,6 % di n tích c nư c. Dân s : 10,6 tri u ngư i, chi m 12,7%
dân s c nư c.
- BTB là vùng lãnh th kéo dài và h p ngang nh t nư c
- Ti p giáp: ðBSH, Trung du và mi n núi BB, Lào và Bi n ðông, dãy núi B ch Mã là ranh gi i
gi a BTB và NTB thu n l i giao lưu văn hóa – kinh t – xã h i c a vùng v i các vùng khác c
b ng ñư ng b và ñư ng bi n
2/Th m nh và h n ch :
a/Th m nh:
-ð ng b ng nh h p, l n nh t là ñ ng b ng Thanh-Ngh -T nh. Vùng gò ñ i có kh năng
phát tri n vư n r ng, chăn nuôi ñ i gia súc.
-Khí h u v n còn ch u khá m nh c a gió mùa ðông B c vào mùa ñông. Dãy Trư ng Sơn B c
vào mùa hè còn có hi n tư ng gió phơn TN th i m nh, th i ti t nóng, khô.
-H th ng sông Mã, sông C có giá tr v thu l i, ti m năng thu ñi n và giao thông (h lưu).
-Khoáng s n: s t Th ch Khê, crôm C ð nh, thi c Quỳ H p, ñá vôi Thanh Hóa…
-R ng có di n tích tương ñ i l n, t p trung ch y u phía Tây-biên gi i Vi t-Lào.
-Các t nh ñ u giáp bi n nên có kh năng phát tri n ñánh b t và nuôi tr ng thu s n.
-Vùng có tài nguyên du l ch ñáng k , n i ti ng: bãi bi n S m Sơn, C a Lò, Lăng Cô; di s n
thiên nhiên th gi i: Phong Nha-K Bàng, di s n văn hóa th gi i: C ñô Hu …
- Dân cư giàu truy n th ng l ch s , c n cù, ch u khó
28
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
b/H n ch :
-Thư ng xuyên ch u thiên tai: bão, gió Lào…
-Ch u h u qu n ng n c a chi n tranh.
-M c s ng c a ngư i dân còn th p.
-Cơ s năng lư ng ít, nh bé.
-M ng lư i CN còn m ng.
-GTVT kém phát tri n, thu hút ñ u tư nư c ngoài còn h n ch .
II/Hình thành cơ c u nông – lâm – ngư nghi p
1/Khai thác th m nh v lâm nghi p:
- Di n tích r ng 2,46 tri u ha (20% c nư c). ð che ph r ng là 47,8%, ch ñ ng sau Tây
Nguyên. Di n tích r ng giàu t p trung vùng biên gi i Vi t-Lào, nhi u nh t Ngh An, Qu ng
Bình, Thanh Hóa.
-R ng s n xu t ch chi m 34% di n tích, còn l i 50% di n tích là r ng phòng h , 16% di n tích là
r ng ñ c d ng.
-R ng có nhi u lo i g quý (lim, s n…), nhi u lâm s n chim, thú có giá tr (voi, bò tót…).
phát tri n công nghi p khai thác g , ch bi n lâm s n.
*B o v và phát tri n v n r ng giúp b o v môi trư ng s ng, gi gìn ngu n gen các SV quý hi m,
ñi u hòa ngu n nư c, h n ch tác h i các cơn lũ ñ t ng t. Ven bi n tr ng r ng ñ ch n gió, ch n
cát.
2/Khai thác t ng h p các th m nh v nông nghi p c a trung du, ñ ng b ng và ven bi n:
-Vùng ñ i trư c núi có nhi u ñ ng c phát tri n chăn nuôi ñ i gia súc. ðàn bò có 1,1 tri u con
chi m 1/5 ñàn bò c nư c. ðàn trâu có 750.000 con, chi m 1/4 ñàn trâu c nư c.
-BTB cũng ñã hình thành m t s vùng chuyên canh cây công nghi p lâu năm: café, chè Tây
Ngh An, Qu ng Tr , cao su Qu ng Bình, Qu ng Tr , …
-ð ng b ng Thanh-Ngh -Tĩnh là tương ñ i l n, còn l i nh h p. Ph n l n là ñ t cát pha thu n l i
tr ng cây công nghi p hàng năm (l c, mía, thu c lá…), nhưng không th t thu n l i tr ng lúa
bình quân lương th c có tăng nhưng v n còn th p 348 kg/ngư i.
3/ð y m nh phát tri n ngư nghi p:
-T nh nào cũng giáp bi n nên có ñi u ki n phát tri n ngh cá bi n. Ngh An là t nh tr ng
ñi m ngh cá c a BTB. Vi c nuôi tr ng thu s n nư c l , nư c m n phát tri n khá m nh.
-H n ch : ph n l n tàu có công su t nh , ñánh b t ven b là chính, nên nhi u nơi ngu n l i
thu s n có nguy cơ gi m rõ r t.
III/Hình thành cơ c u công nghi p và phát tri n cơ s h t ng GTVT
1/Phát tri n các ngành công nghi p tr ng ñi m và các trung tâm công nghi p chuyên môn hóa:
- Là vùng có nhi u nguyên li u cho s phát tri n công nghi p: khoáng s n, nguyên li u nông – lâm
– ngư nghi p và ngu n lao ñ ng d i dào.
- Trong vùng ñã hình thành m t s ngành công nghi p tr ng ñi m: s n xu t v t li u xây d ng, cơ
khí, luy n kim…như: nhà máy xi măng B m Sơn, Nghi Sơn (Thanh Hóa), Hoàng Mai (Ngh An),
nhà máy thép liên h p Hà T nh.
- Các trung tâm công nghi p phân b ch y u d i ven bi n, phía ñông bao g m Thanh Hóa-B m
Sơn, Vinh, Hu v i các s n ph m chuyên môn hóa khác nhau.
Tuy nhiên v n còn nh ng h n ch v ñi u ki n k thu t & v n. Cơ s năng lư ng là m t ưu
tiên trong phát tri n CN c a vùng. Vi c gi i quy t nhu c u v ñi n ch y u d a vào lư i ñi n qu c
gia như: s d ng ñi n t ñư ng dây 500 kv. M t s nhà máy thu ñi n ñang ñư c xây d ng: thu
ñi n B n V trên sông C Ngh An (320MW), C a ð t trên sông Chu Thanh Hóa (97MW),
Rào Quán Qu ng Tr (64MW).
2/Xây d ng cơ s h t ng, trư c h t là GTVT
29
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- Xây d ng cơ s h t ng có ý nghĩa quan tr ng trong vi c phát tri n KT-XH c a vùng
- M ng lư i giao thông ch y u là các tuy n giao thông quan tr ng c a vùng: qu c l 1, ñư ng s t
Th ng Nh t và các tuy n ñư ng ngang như: qu c l 7, 8, 9. ðư ng H Chí Minh hoàn thành thúc
ñ y s phát tri n kinh t vùng phía tây.
-Tuy n hành lang giao thông ðông-Tây cũng ñã hình thành, hàng lo t c a kh u m ra như: Lao
B o, thúc ñ y giao thương v i các nư c láng gi ng.
-H m ñư ng b qua H i Vân, Hoành Sơn góp ph n gia tăng v n chuy n B c-Nam
-H th ng sân bay, c ng bi n ñang ñư c ñ u tư xây d ng & nâng c p hi n ñ i ñ m b o giao thông
trong nư c & qu c t : sân bay qu c t Phú bài (Hu ), Vinh…& các c ng qu c t : Nghi Sơn, Vũng
Áng, Chân Mây…




BÀI 34 V N ð PHÁT TRI N KINH T XÃ H I DUYÊN H I NAM TRUNG B
I/Khái quát chung:
1/V trí ñ a lý và lãnh th : g m 8 t nh, thành ph : ðà N ng, Qu ng Nam, Qu ng Ngãi,
Bình ð nh, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thu n, Bình Thu n.
- DT: 44,4 nghìn km2 (13,4% di n tích c nư c). Dân s : 8,9 tri u ngư i (10,5% dân s c nư c)
- Có 2 qu n ñ o xa b : Hoàng Sa, Trư ng Sa.
-Ti p giáp: BTB, Tây Nguyên, ðNB, bi n ðông Giao lưu kinh t trong và ngoài khu v c.
2/Các th m nh và h n ch :
a/Th m nh:
-Lãnh th h p, phía Tây là sư n ñông c a Trư ng Sơn Nam, phía ðông là bi n ðông, phía
B c có dãy B ch Mã làm ranh gi i v i BTB, phía Nam là ðNB. Các nhánh núi ăn ra bi n t o nên
hàng lo t các bán ñ o, v nh bi n và nhi u bãi bi n ñ p t o cho vùng có nhi u ti m năng phát tri n
ñánh b t và nuôi tr ng thu s n, du l ch.
-Các ñ ng b ng nh h p, ñ t cát pha và ñ t cát là chính; ñ ng b ng màu m n i ti ng là
ñ ng b ng Tuy Hòa. Vùng gò ñ i thu n l i chăn nuôi bò, c u, dê.
-Vùng có ñ c ñi m khí h u c a ðông Trư ng Sơn: mùa hè có hi n tư ng phơn, thu-ñông
mưa ñ a hình và tác ñ ng c a h i t nhi t ñ i ñem l i mưa l n ðà N ng, Qu ng Nam. Tuy nhiên
phía nam thư ng ít mưa, khô h n kéo dài, nh t là Ninh Thu n-Bình Thu n.
-Ti m năng thu ñi n không l n nhưng v n có th xây d ng các nhà máy có công su t trung
bình và nh .
-Di n tích r ng hơn 1,7 tri u ha, ñ che ph r ng là 38,9%, nhưng có ñ n 97% là r ng g ,
ch có 2,4% là r ng tre n a. R ng có nhi u lo i g , chim và thú quý.
-Khoáng s n không nhi u, ch y u các lo i VLXD, các m cát làm thu tinh Khánh Hòa,
vàng B ng Miêu (Qu ng Nam), d u khí th m l c ñ a c c NTB.
-Dân cư giàu truy n th ng l ch s , c n cù, ch u khó. ñây có các di s n văn hóa th gi i:
Ph c H i An, Thánh ñ a M Sơn.
-Có nhi u ñô th và các c m công nghi p, khu kinh t m ñ thu hút ñ u tư nư c ngoài:
Dung Qu t, Chu Lai…
b/H n ch :
- Mùa mưa lũ lên nhanh, mùa khô thi u nư c, khô h n kéo dài (Ninh Thu n, Bình Thu n)
c n có h th ng thu l i ñ gi i quy t v n ñ nư c tư i.
- Thiên tai thư ng x y ra.
30
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- Khu v c ch u nh hư ng n ng n trong chi n tranh. Có nhi u dân t c ít ngư i trình ñ s n
xu t th p.
II/Phát tri n t ng h p kinh t bi n.
1/Ngh cá:
-Bi n l m tôm, cá; t nh nào cũng có bãi tôm, bãi cá, l n nh t các t nh c c NTB và ngư
trư ng Hoàng Sa-Trư ng Sa.
-B bi n mi n Trung có nhi u vũng, v nh, ñ m, phá thu n l i nuôi tr ng thu s n. Nuôi tôm
hùm, tôm sú phát tri n nh t là Phú Yên, Khánh Hòa.
-S n lư ng thu s n toàn vùng năm 2005 ñ t trên 600.000 t n, riêng cá bi n trên 400.000
t n, có nhi u lo i cá quý: cá thu, cá ng , cá trích…
-Ho t ñ ng ch bi n ngày càng ña d ng, trong ñó có nư c m m Phan Thi t.
Ngành thu s n ngày càng có vai trò l n trong vi c gi i quy t v n ñ th c ph m c a vùng ñ t o
ra s n ph m hàng hóa, c n chú ý khai thác h p lý & b o v ngu n l i thu s n.
2/Du l ch bi n:
-Có nhi u bãi bi n n i ti ng như: M Khê (ðà N ng), Sa Huỳnh (Q ang Ngãi), Nha Trang
(Khánh Hòa), Cà Ná (Ninh Thu n), Mũi Né (Bình Thu n)…trong ñó Nha Trang, ðà N ng là các
trung tâm du l ch l n nư c ta.
-ð y m nh phát tri n du l ch bi n g n v i du l ch ñ o k t h p ngh dư ng, th thao…
3/D ch v hàng h i:
-Có ti m năng xây d ng các c ng nư c sâu: ðà N ng, Quy Nhơn, Nha Trang.
-C ng nư c sâu Dung Qu t ñang ñư c xây d ng, v nh Vân Phong (Khánh Hòa) s hình
thành c ng trung chuy n qu c t l n nh t nư c ta.
4/Khai thác khoáng s n th m l c ñ a và s n xu t mu i:
- Khai thác d u khí phía ñông qu n ñ o Phú Quý (Bình Thu n)
- S n xu t mu i n i ti ng Cà Ná, Sa Huỳnh…
III/Phát tri n công nghi p và cơ s h t ng:
1/Phát tri n công nghi p:
- Hình thành các trung tâm công nghi p trong vùng, l n nh t là ðà N ng, ti p ñ n là Nha
Trang, Quy Nhơn, Phan Thi t công nghi p ch y u là cơ khí, ch bi n nông-lâm-thu s n, s n
xu t hàng tiêu dùng.
- Bư c ñ u thu hút ñ u tư nư c ngoài vào hình thành các khu công nghi p t p trung và khu
ch xu t.
*H n ch : cơ s năng lư ng chưa ñáp ng nhu c u phát tri n công nghi p m c dù ñang ñư c gi i
quy t như: s d ng ñi n t ñư ng dây 500 kv, xây d ng m t s nhà máy thu ñi n quy mô trung
bình: thu ñi n sông Hinh (Phú Yên), Hàm Thu n-ða Mi (Bình Thu n), Vĩnh Sơn (Bình ð nh), A
Vương (Q.Nam), d ki n xây d ng nhà máy ñi n nguyên t ñ u tiên nư c ta t i vùng này.
-V i vi c hình thành vùng kinh t tr ng ñi m mi n Trung, nh t là Khu kinh t m Chu Lai,
Khu kinh t Dung Qu t, Nhơn H i góp ph n thúc ñ y công nghi p c a vùng ngày càng phát tri n.
2/Phát tri n giao thông v n t i:
- Qu c l 1, ñư ng s t B c – Nam ñang ñư c nâng c p giúp ñ y m nh s giao lưu kinh t gi a
vùng v i các vùng khác trong c nư c.
- Các tuy n ñư ng ngang (ñư ng 19, 26…) n i Tây Nguyên v i các c ng nư c sâu c a vùng,
ngoài ra còn ñ y m nh quan h v i khu v c Nam Lào, ðông B c Thái Lan.
- Các sân bay cũng ñư c hi n ñ i hóa: sân bay qu c t ðà N ng, n i ñ a có sân bay như: Chu Lai,
Quy Nhơn, Cam Ranh…

BÀI 35. V N ð KHAI THÁC TH M NH TÂY NGUYÊN
31
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
I/Khái quát chung:
1/V trí ñ a lý và lãnh th :
G m có 5 t nh là Kon Tum, Gia Lai, ð k L k, ð k Nông và Lâm ð ng.
-Di n tích: 54,7 nghìn km2 (16,5% di n tích c nư c). Dân s : 4,9 tri u ngư i (5,8% dân s c
nư c).
-Ti p giáp: Duyên h i NTB, ðNB, Campuchia và Lào. ðây là vùng duy nh t nư c ta không giáp
bi n
thu n l i giao lưu v i các vùng, có v trí chi n lư c v an ninh, qu c phòng và xây d ng kinh
t .
2/Các th m nh và h n ch :
a/Th m nh:
-ð t bazan giàu dinh dư ng v i di n tích l n nh t c nư c
-Khí h u c n xích ñ o, có s phân hóa theo ñ cao ti m năng to l n v nông nghi p.
-Di n tích r ng và ñ che ph r ng cao nh t nư c ta.
-Không nhi u khoáng s n nhưng có qu ng bô-xit v i tr lư ng hàng t t n.
-Tr năng th y ñi n tương ñ i l n trên các sông: Xê Xan, Xrê Pok, thư ng ngu n sông ð ng
Nai.
-Có nhi u dân t c thi u s v i n n văn hóa ñ c ñáo và kinh nghi m s n xu t phong phú.
b/H n ch :
-Mùa khô thi u nư c nghiêm tr ng cho s n xu t và ñ i s ng.
-Thi u lao ñ ng lành ngh .
-M c s ng c a nhân dân còn th p, giáo d c, y t còn kém phát tri n…
-Cơ s h t ng còn thi u, nh t là GTVT còn kém phát tri n, các TTCN qui mô nh .
II/Phát tri n cây công nghi p lâu năm:
-ð t ñ badan, giàu ch t dinh dư ng, có t ng phong hóa sâu, phân b t p trung v i nh ng
m t b ng r ng l n có th hình thành các vùng chuyên canh cây công nghi p quy mô l n.
-Khí h u có tính ch t c n xích ñ o, mùa khô kéo dài thu n l i phơi s y, b o qu n các s n
ph m. Lên cao 400-500m khí h u khô nóng, ñ cao 1000m l i mát m có th tr ng cây công
nghi p nhi t ñ i & c n nhi t.
+Café chi m 4/5 di n tích tr ng café c nư c (450.000 ha). ð c L c là có di n tích café l n nh t
(259.000 ha), n i ti ng là café Buôn Mê Thu t có ch t lư ng cao.
Café chè tr ng nơi có khí h u mát hơn: Gia Lai, Kon Tum, Lâm ð ng.
Café v i tr ng nơi có khí h u nóng hơn: ð c L k.
+Chè tr ng trên các cao nguyên cao hơn Lâm ð ng, Gia Lai & ñư c ch bi n t i các nhà máy
chè Bi n H (Gia Lai), B o L c (Lâm ð ng). Lâm ð ng có DT tr ng chè l n nh t nư c.
+Cao su l n th 2 sau ðNB, t p trung Gia Lai, ð c L k.
*Khó khăn & bi n pháp kh c ph c:
-Mùa khô kéo dài c n gi i quy t v n ñ thu l i, mùa mưa c n có bi n pháp ch ng xói mòn ñ t.
-Thi u lao ñ ng lành ngh , ñã thu hút lao ñ ng t nơi khác ñ n t o ra t p quán s n xu t m i.
-B o ñ m LT-TP cho vùng thông qua trao ñ i hàng hóa v i các vùng khác, t o ñi u ki n n ñ nh
di n tích cây công nghi p.
-Hoàn thi n quy ho ch các vùng chuyên canh cây công nghi p, m r ng di n tích có k ho ch, ñi
ñôi v i vi c b o v r ng và phát tri n thu l i.
-ða d ng hoá cơ c u cây công nghi p. Phát tri n mô hình KT vư n tr ng café, h tiêu… ñ nâng
cao hi u qu s n xu t.
-Nâng c p m ng lư i GTVT như ñư ng 14 xuyên Tây Nguyên, ñư ng 19, 26 n i v i ñ ng b ng
duyên h i.
32
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-ð y m nh các cơ s ch bi n, XK & thu hút ñ u tư nư c ngoài.
III/Khai thác và ch bi n lâm s n:
-ð u th p k 90 (th k XX) Tây Nguyên r ng v n che ph 60% di n tích lãnh th . R ng chi m
36% di n tích ñ t có r ng & 52% SL g có th khai thác c a c nư c.
-Có nhi u g quý, chim, thú có giá tr : c m lai, s n, tr c…, voi, bò tót, tê giác…
-Có hàng ch c lâm trư ng khai thác, ch bi n & tr ng r ng
Liên hi p lâm-nông-công nghi p l n nh t nư c ta Kon Hà N ng (Gia Lai), Gia Nghĩa (ð c
Nông)….
-S n lư ng khai thác g hàng năm ñ u gi m, ñ n cu i th p k 80 (th k XX) là 600.000-
700.000m3, nay còn 200.000-300.000m3/năm.
-N n phá r ng gia tăng làm gi m sút l p ph th c v t, môi trư ng s ng b ñe d a, m c nư c ng m
h th p, ñ t ñai d b xói mòn…C n có bi n pháp ngăn ch n n n phá r ng, khai thác h p lý ñi ñôi
v i tr ng r ng m i, ñ y m nh giao ñ t, giao r ng, ch bi n t i ñ a phương và h n ch xu t kh u g
tròn.
IV/Khai thác th y năng k t h p v i th y l i:
-Trư c ñây ñã xây d ng m t s nhà máy thu ñi n: ða Nhim trên sông ða Nhim (160MW), ðrây-
H’ling trên sông Xrê-pôk (12MW).
-Thu ñi n Yaly trên sông Xêxan (720MW) khánh thành năm 2002, ñã xây d ng thêm: Xê-Xan 3,
Xê-Xan 3A, Xê-Xan 4, Plây Krông t ng công su t trên sông Xê-Xan kho ng 1.500MW.
-Trên sông Xrê-Pôk có các nhà máy thu ñi n: Buôn Kuôp (280MW), Xrê-Pôk 4 (33MW),…
-Trên h th ng sông ð ng Nai, các công trình thu ñi n ð i Ninh (300MW), ð ng Nai 3
(180MW), ð ng Nai 4 (340MW) ñang ñư c xây d ng.
ðây là ñi u ki n thu n l i cho phát tri n KT-XH c a vùng, ñ c bi t vi c khai thác & ch bi n
qu ng bô-xit c a vùng. Các h thu ñi n còn ñem l i ngu n nư c tư i quan tr ng trong mùa khô
và có th khai thác ph c v du l ch và nuôi tr ng thu s n.

BÀI 36. V N ð KHAI THÁC LÃNH TH THEO CHI U SÂU ðÔNG NAM B
I/ Khái quát chung: g m TP.HCM, Bình Dương, Bình Phư c, Tây Ninh, ð ng Nai, Bà R a-
Vũng Tàu.
-Di n tích: 23,6 nghìn km2 (7,1% di n tích c nư c). Dân s : 12 tri u ngư i (14,3% dân s c
nư c)
là vùng có di n tích nh , dân s thu c lo i trung bình.
-Ti p giáp: NTB, Tây Nguyên, ðBSCL, Campuchia và bi n ðông thu n l i giao thương
trong và ngoài nư c.
-Là vùng kinh t d n ñ u c nư c v GDP (42%), giá tr s n xu t công nghi p, giá tr hàng
xu t kh u và thu hút v n ñ u tư c a nư c ngoài.
-S m phát tri n n n kinh t hàng hóa, trình ñ phát tri n kinh t cao hơn các vùng khác.
-V n ñ khai thác lãnh th theo chi u sâu là v n ñ kinh t n i b t c a vùng. Khai thác lãnh
th theo chi u sâu là nâng cao hi u qu khai thác lãnh th trên cơ s ñ y m nh ñ u tư v n, khoa
h c công ngh , nh m khai thác t t nh t các ngu n l c t nhiên và KT-XH, ñ m b o duy trì t c ñ
tăng trư ng kinh t cao, ñ ng th i gi i quy t t t các v n ñ xã h i và b o v môi trư ng.
II/ Các th m nh và h n ch c a vùng:
a/ V trí ñ a lý:
N m li n k ðBSCL, Tây Nguyên là nh ng vùng nguyên li u d i dào ñ phát tri n công
nghi p ch bi n, d dàng giao lưu b ng ñư ng b , k c v i Campuchia, Duyên h i NTB.
C m c ng Sài Gòn, Vũng Tàu là c a ngõ giao thông qu c t .
b/ ðKTN & TNTN:
33
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-ð t ñ badan chi m 40% di n tích vùng, ñ t xám phù sa c chi m di n tích ít hơn phân b Tây
Ninh, Bình Dương.
-Khí h u c n xích ñ o thu n l i tr ng cây công nghi p nhi t ñ i: cao su, café, ñ tương, thu c lá,
cây ăn qu …
-H th ng sông ð ng Nai có giá l n v thu ñi n, GT, thu l i, thu s n.
-Vùng n m g n các ngư trư ng l n: Ninh Thu n-Bình Thu n-BR-VT, Cà Mau-Kiên Giang có
ñi u ki n xây d ng các c ng cá, nuôi tr ng và ñánh b t th y s n.
-R ng tuy không l n nhưng là ngu n cung c p g dân d ng cho tp.HCM và ðBSCL, nguyên li u
gi y cho Liên hi p gi y ð ng Nai. Ven bi n có r ng ng p m n thu n l i ñ nuôi tr ng thu s n
Nam Cát Tiên, C n Gi
-Khoáng s n: d u, khí tr lư ng l n th m l c ñ a Vũng Tàu; ñ t sét, cao lanh cho công nghi p
VLXD, g m, s ð ng Nai, Bình Dương.
*Khó khăn:
-Mùa khô kéo dài gây thi u nư c cho s n xu t & sinh ho t.
c/ ðKKT-XH:
-L c lư ng lao ñ ng lành ngh , có chuyên môn cao.
-Có cơ s v t ch t-k thu t hoàn thi n nh t nư c, ñ c bi t là GTVT & TTLL.
-Có vùng kinh t tr ng ñi m phía Nam: tp.HCM-ðN-BD-VT, ñ c bi t quan tr ng tp.HCM là
TTCN, GTVT, DV l n nh t nư c.
-Thu hút v n ñ u tư nư c ngoài ñ ng ñ u c nư c.
*Khó khăn:
-Gi i quy t vi c làm cho lao ñ ng t vùng khác ñ n.
-S t p trung nhi u khu công nghi p ñe d a tình tr ng ô nhi m môi trư ng.
-CSHT có phát tri n nhưng ch m so v i yêu c u phát tri n kinh t c a vùng.
III/Khai thác lãnh th theo chi u sâu:
1/Trong CN: chi m t tr ng CN cao nh t nư c (kho ng 55,6% GTSLCN c nư c), n i b t:
công nghi p ñi n t , luy n kim, hóa ch t, ch t o máy, tin h c, th c ph m…
Vi c phát tri n công nghi p c a vùng ñòi h i:
*Tăng cư ng c i thi n & phát tri n ngu n năng lư ng:
-Xây d ng các nhà máy thu ñi n: Tr An trên sông ð ng Nai (400MW), thu ñi n Thác Mơ trên
sông Bé (150MW), C n ðơn trên sông Bé…
-ðư ng dây 500 kv t Hòa Bình vào Phú Lâm (tp.HCM) có vai trò quan tr ng trong vi c ñ m b o
nhu c u năng lư ng cho vùng.
-Phát tri n các nhà máy ñi n tu c-bin khí: Phú M , Bà R a, Th ð c trong ñó Trung tâm ñi n l c
Phú M v i t ng công su t thi t k là 4.000MW.
-Phát tri n các nhà máy ñi n ch y b ng d u ph c v các khu công nghi p, khu ch xu t.
*Nâng cao, hoàn thi n CSHT, nh t là GTVT-TTLL.
*M r ng h p tác ñ u tư nư c ngoài, chú tr ng các ngành tr ng ñi m, công ngh cao, ñ c bi t
ngành hóa d u trong tương lai. Tuy nhiên v n ñ môi trư ng c n ph i quan tâm, tránh nh hư ng
t i ngành du l ch.
2/Trong khu v c D ch v :
-D n ñ u c nư c v tăng trư ng nhanh & chi m t tr ng ngày càng cao trong cơ c u kinh t c a
vùng.
-Ho t ñ ng d ch v ngày càng ña d ng: thương m i, ngân hàng, hàng h i, vi n thông, du l ch…
-C n hoàn thi n CSHT.
3/Trong nông-lâm nghi p:
a/NN:
34
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-V n ñ thu l i có ý nghĩa hàng ñ u. Nhi u công trình thu l i ñư c xây d ng, trong ñó công
trình thu l i h D u Ti ng (Tây Ninh) l n nh t nư c: r ng 270km2, ch a 1,5 t m3, ñ m b o tư i
tiêu cho 170.000 ha c a Tây Ninh & C Chi. D án thu l i Phư c Hòa (Bình Dương, Bình
Phư c) cung c p nư c cho s n xu t và sinh ho t. Ngoài ra vi c xây d ng các công trình thu ñi n
cũng gi i quy t m t ph n nư c tư i vào mùa khô, làm tăng h s s d ng ru ng ñ t, DT tr ng tr t
tăng lên…
-ðây là vùng chuyên canh cây công nghi p l n nh t nư c. Cho nên c n ph i thay ñ i cơ c u cây
tr ng: thay th cao su già c i, năng su t th p b ng các gi ng cao su nh p có năng su t cao, nh th
s n lư ng không ng ng tăng lên. Ngoài ra còn ñưa vào tr ng v i qui mô l n các lo i cây: café,
ñi u, c d u, mía, ñ tương, thu c lá…và chi m v trí hàng ñ u trong c nư c.
b/Lâm nghi p:
V n r ng ít nhưng c n ñư c b o v nh t là vùng thư ng lưu các con sông ñ gi ngu n nư c
ng m, môi trư ng sinh thái. B o v và quy ho ch t t vùng r ng ng p m n, ñ c bi t các khu d tr
sinh quy n C n Gi , vư n qu c gia Nam Cát Tiên.
4/Trong phát tri n t ng h p kinh t bi n:
Vùng bi n ðNB có ñi u ki n thu n l i phát tri n t ng h p kinh t bi n:
-Khai thác d u khí vùng th m l c ñ a Nam Bi n ðông, ñã tác ñ ng ñ n s phát tri n c a vùng,
nh t là Vũng Tàu. Các d ch v v d u khí & s phát tri n ngành hóa d u trong tương lai góp ph n
phát tri n kinh t c a vùng, c n gi i quy t v n ñ ô nhi m môi trư ng.
-Phát tri n GTVT bi n v i c m c ng Sài Gòn, Vũng Tàu.
-Phát tri n du l ch bi n: Vũng Tàu, Long H i…
-ð y m nh nuôi tr ng & ñánh b t thu s n.
*C n tăng cư ng phát tri n vùng kinh t tr ng ñi m phía Nam: tp.HCM, ð ng Nai, Vũng Tàu,
Bình Dương, Tây Ninh, Long An.

BÀI 37
V Nð S D NG H P LÝ VÀ C I T O T NHIÊN ð NG B NG SÔNG C U LONG
I/Các b ph n h p thành ðBSCL: g m 13 t nh, thành ph
-Di n tích: 40.000 km2 (12% dt c nư c). Dân s : hơn 17,4 tri u ngư i (20,7% dân s c
nư c)
-Ti p giáp: ðNB, Campuchia, bi n ðông
-Là ñ ng b ng châu th l n nh t nư c ta, bao g m:
+ Ph n ñ t n m trong ph m vi tác ñ ng tr c ti p c a sông Ti n và sông H u:
Thư ng châu th là khu v c tương ñ i cao, nhưng v n có nhi u vùng trũng, ng p sâu vào mùa
mưa.
H châu th th p hơn, thư ng xuyên ch u tác ñ ng c a thu tri u.
+ Ph n n m ngoài ph m vi tác ñ ng tr c ti p c a 2 sông trên, nhưng v n ñư c c u t o b i phù
sa sông (ñ ng b ng Cà Mau).
II/Các th m nh và h n ch ch y u:
1/Th m nh:
-Ch y u ñ t phù sa, g m 3 nhóm ñ t chính:
+ð t phù sa ng t ven sông Ti n, sông H u, có di n tích 1,2 tri u ha (30% di n tích vùng) là ñ t t t
nh t thích h p tr ng lúa.
+ð t phèn có di n tích l n hơn, 1,6 tri u ha (41% di n tích vùng), phân b ðTM, t giác Long
Xuyên, vùng trũng trung tâm bán ñ o Cà Mau.
+ð t m n có di n tích 750.000 ha (19% di n tích vùng), phân b thành vành ñai ven bi n ðông và
v nh Thái Lan thi u dinh dư ng, khó thoát nư c…
35
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
+Ngoài ra còn có vài lo i ñ t khác nhưng di n tích không ñáng k .
-Khí h u: có tính ch t c n xích ñ o, ch ñ nhi t cao n ñ nh, lư ng mưa hàng năm l n. Ngoài ra
vùng ít ch u tai bi n khí h u gây ra, thu n l i cho tr ng tr t.
-Sông ngòi, kênh r ch ch ng ch t, cung c p nư c ñ tháu chua, r a m n, phát tri n giao thông, nuôi
tr ng thu s n và ñáp ng nhu c u sinh ho t.
-Sinh v t: ch y u là r ng ng p m n (Cà Mau, B c Liêu) & r ng tràm (Kiên Giang, ð ng Tháp).
Có nhi u lo i chim, cá. Vùng bi n có hàng trăm bãi cá, bãi tôm v i nhi u h i s n quý, chi m 54%
tr lư ng cá bi n c nư c.
-Khoáng s n: không nhi u ch y u là than bùn Cà Mau, VLXD Kiên Giang, An Giang. Ngoài
ra còn có d u, khí bư c ñ u ñã ñư c khai thác.
2/Khó khăn:
-ð t phèn, ñ t m n chi m di n tích l n.
-Mùa khô kéo dài gây thi u nư c & s xâm nh p m n vào sâu ñ t li n làm tăng ñ chua và chua
m n trong ñ t.
-Thiên tai lũ l t thư ng x y ra.
-Khoáng s n h n ch gây tr ng i cho phát tri n KT-XH.
3/S d ng h p lý và c i t o t nhiên ðBSCL:
-Ngu n nư c ng t và nư c dư i ñ t có giá tr ñ c bi t. ð c i t o ñ t phèn, m n ngư i ta
chia ruông thành nhi u ô nh ñưa nư c ng t vào ñ thau chua, r a m n. ð ng th i lai t o các
gi ng lúa phù h p v i vùng ñ t phèn, ñ t m n ðTM, TGLX ñang d n ñư c s d ng
-Duy trì và b o v tài nguyên r ng. ð i v i khu v c r ng ng p m n phía nam và tây nam
t ng bư c bi n thành nh ng bãi nuôi tôm, tr ng sú, v t, ñư c k t h p v i b o v môi trư ng sinh
thái.
-Chuy n ñ i cơ c u kinh t , ñ y m nh tr ng cây công nghi p, cây ăn qu k t h p nuôi tr ng
thu s n, phát tri n công nghi p ch bi n, ñ c bi t phát tri n kinh t liên hoàn-k t h p m t bi n v i
ñ o & ñ t li n.
-C n ch ñ ng s ng chung v i lũ ñ khai thác các ngu n l i kinh t do lũ hàng năm ñem
l i.


BÀI 38. V N ð PHÁT TRI N KINH T , AN NINH QU C PHÒNG BI N ðÔNG
VÀ CÁC ð O, QU N ð O
I/Vùng bi n và th m l c ñ a c a nư c ta giàu tài nguyên:
1/Nư c ta có vùng bi n r ng l n:
Di n tích trên 1 tri u km2
Bao g m n i th y, lãnh h i, vùng ti p giáp lãnh h i, vùng ch quy n kinh t bi n, vùng th m l c
ñ a.
2/Phát tri n t ng h p kinh t bi n:
-Ngu n l i SV: bi n nư c ta có ñ sâu trung bình, m quanh năm, ñ mu i trung bình 30-
0
33 /00. SV bi n r t phong phú, nhi u loài có giá tr kinh t cao: cá, tôm, m c, cua, ñ i m i, bào
ngư…trên các ñ o ven b NTB có nhi u chim y n.
-Tài nguyên khoáng s n:
+D c b bi n là các cánh ñ ng mu i, cung c p kho ng 900.000 t n hàng năm.
+Titan có giá tr xu t kh u, cát tr ng làm thu tinh…
+Vùng th m l c ñ a có tr lư ng d u, khí l n.
-Có nhi u vũng v nh thu n l i xây d ng các c ng nư c sâu, t o ñi u ki n phát tri n GTVT
bi n.
36
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-Phát tri n du l ch bi n-ñ o thu hút nhi u du khách trong và ngoài nư c.
II/Các ñ o và qu n ñ o có ý nghĩa chi n lư c trong phát tri n kinh t và b o v an ninh
vùng bi n:
1/ð o và qu n ñ o:
-Có hơn 4.000 ñ o l n, nh . Trong ñó ñ o l n nh t là Phú Qu c.
-Qu n ñ o: Hoàng Sa, Trư ng Sa, Côn Sơn, Th Chu, Nam Du.
+ðây là h th ng ti n tiêu b o v ñ t li n.
+Là căn c ñ ti n ra bi n và ñ i dương nh m khai thác có hi u qu ngu n l i vùng bi n.
2/Các huy n ñ o nư c ta:
-Vân ð n và Cô Tô (Qu ng Ninh)
-Cát H i và B ch Long Vĩ (HP)
-C n C (Qu ng Tr )
-Hoàng Sa (ðà N ng)
-Lý Sơn (Qu ng Ngãi)
-Trư ng Sa (Khánh Hòa)
-Phú Quý (Bình Thu n)
-Côn ð o (BRVT)
-Kiên H i và Phú Qu c (Kiên Giang)
III/Khai thác t ng h p các tài nguyên vùng bi n và h i ñ o:
1/T i sao ph i khai thác t ng h p:
-Ho t ñ ng KT bi n r t ña d ng và phong phú, gi a các ngành KT bi n có m i quan h ch t
ch v i nhau. Ch trong khai thác t ng h p thì m i mang l i hi u qu KT cao.
-Môi trư ng bi n không th chia c t ñư c, vì v y khi m t vùng bi n b ô nhi m s gây thi t h i
r t l n.
-Môi trư ng ñ o r t nh y c m trư c tác ñ ng c a con ngư i, n u khai thác mà không chú ý
b o v môi trư ng có th bi n thành hoang ñ o.
2/Khai thác tài nguyên SV bi n và h i ñ o:
Thu s n: c n tránh khai thác quá m c, ñ y m nh ñánh b t xa b
3/Khai thác tài nguyên khoáng s n:
-Phát tri n ngh làm mu i, nh t là Duyên h i NTB.
-ð y m nh thăm dò và khai thác d u, khí trên vùng th m l c ñ a phát tri n CN hóa d u, sx
nhi t ñi n, phân bón…
-B o v môi trư ng trong quá trình thăm dò, khai thác, v n chuy n và ch bi n.
4/Phát tri n du l ch bi n:
Các trung tâm du l ch bi n ñã ñư c nâng c p và ñưa vào khai thác như: Khu du l ch H Long-
Cát Bà-ð Sơn; Nha Trang; Vũng Tàu…
5/GTVT bi n:
-Hàng lo t h i c ng ñư c c i t o, nâng c p: c m c ng SG, HP, Qu ng Ninh….
-M t s c ng nư c sâu ñư c xây d ng: Cái Lân, Nghi Sơn, Dung Qu t, Vũng Tàu…
IV/Tăng cư ng h p tác v i các nư c láng gi ng trong gi i quy t các v n ñ v bi n và th m
l c ñ a:
B.ðông là bi n chung gi a VN và nhi u nư c c n tăng cư ng ñ i tho i, h p tác gi a VN và
các nư c, nh m t o s n ñ nh và b o v l i ích chính ñáng c a nư c ta.
-M i công dân có b n ph n b o v vùng bi n và h i ñ o.




37
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
BÀI 39. CÁC VÙNG KINH T TR NG ðI M
1.ð c ñi m:
Ph m vi g m nhi u t nh, thành ph , ranh gi i có s thay ñ i theo th i gian.
Có ñ các th m nh, có ti m l c KT và h p d n ñ u tư.
Có t tr ng GDP l n, tajo ra t c ñ phát tri n nhanh và h tr các vùng khác.
Có kh năng thu hút các ngành m i v công nghi p và d ch v ñ t ñó nhân r ng ra c
nư c.
2. Quá trình hình thành và phát tri n
a) Quá trình hình thành:
- Hình thành vào ñ u th p k 90 c a th k XX, g m 3 vùng
- Qui mô di n tích có s thay ñ i theo hư ng tăng thêm các t nh lân c n
b) Th c tr ng (2001-2005)
- GDP c a 3 vùng so v i c nư c: 66,9%
- Cơ c u GDP phân theo ngành: ch y u thu c khu v c công nghi p – xây d ng và d ch v
- Kim ng ch xu t kh u chi m 64,5% so c nư c.
1. Ba vùng kinh t tr ng ñi m:
a/ Vùng KTTð phía B c
- G m 8 t nh: Hà N i, H i Dương, Hưng Yên, H i Phòng, Qu ng Ninh, Hà Tây, Vĩnh Phúc, B c
Ninh
- Di n tích: 15,3 nghìn km2 (4,7%)
- Dân s : 13,7 tri u ngư i (16,3%)
Th m nh và h n ch :
- V trí ñ a lý thu n l i trong giao lưu
- Có th ñô Hà N i là trung tâm
- Cơ s h t ng phát tri n, ñ c bi t là h th ng giao thông
- Ngu n lao d ng d i dào, ch t lư ng cao
- Các ngành KT phát tri n s m, cơ c u tương ñ i ña d ng
- Có l ch s khai thác lãnh th lâu ñ i.
Cơ c u:
- Nông – lâm – ngư: 12,6%
- Công nghi p – xây d ng: 42,2%
- D ch v : 45,2%
-Trung tâm: Hà N i, H i Phòng, H Long, H i Dương….
ð nh hư ng phát tri n:
- Chuy n d ch cơ c u kinh t theo hư ng s n xu t hàng hóa
- ð y m nh phát tri n các ngành KTTð
- Gi i quy t v n ñ th t nghi p và thi u vi c làm
- Coi tr ng v n ñ gi m thi u ô nhi m MT nư c, không khí và ñ t.
b/ Vùng KTTð mi n Trung
- G m 5 t nh: Th a Thiên – Hu , ðà N ng, Qu ng Nam, Qu ng Ngãi, Bình ð nh.
- Di n tích: 28 nghìn km2 (8,5%)
- Dân s : 6,3 tri u ngư i (7,4%)
Th m nh và h n ch :
- V trí chuy n ti p t vùng phía B c sang phía Nam. Là c a ngõ thông ra bi n v i các c ng
bi n, sân bay: ðà N ng, Phú Bài… thu n l i trong giao trong và ngoài nư c
- Có ðà N ng là trung tâm
38
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
- Có th m nh v khai thác t ng h p tài nguyên bi n, khoáng s n, r ng
- Còn khó khăn v l c lư ng lao ñ ng và cơ s h t ng, ñ c bi t là h th ng giao thông
Cơ c u:
- Nông – Lâm – Ngư: 25,0%
- Công Nghi p – Xây D ng: 36,6%
-D ch v : 38,4%
-Trung tâm: ðà N ng, Qui Nhơn, Nha Trang
ð nh hư ng phát tri n:
- Chuy n d ch cơ c u kinh t theo hư ng phát tri n t ng h p tài nguyên bi n, r ng, du l ch.
- ð u tư cơ s v t ch t k thu t, giao thông
- Phát tri n các ngành công nghi p ch bi n, l c d u
- Gi i quy t v n ñ phòng ch ng thiên tai do bão.
c/ Vùng KTTð phía Nam:
G m 8 t nh: TP.HCM, ð ng Nai, Bà R a – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phư c, Tây Ninh,
Long An, Ti n Giang
- Di n tích: 30,6 nghìn km2 (9,2%)
- Dân s : 15,2 tri u ngư i (18,1%)
Th m nh và h n ch :
- V trí b n l gi a Tây Nguyên và Duyên h i Nam Trung B v i ðBSCL
- Nguông tài nguyên thiên nhiên giàu có: d u m , khí ñ t
- Dân cư, ngu n lao ñ ng d i dào, có kinh nghi m s n xu t và trình ñ t ch c s n xu t cao
- Cơ s v t ch t k thu t tương ñ i t t và ñ ng b
- Có TP.HCM là trung tâm phát tri n r t năng ñ ng
- Có th m nh v khai thác t ng h p tài nguyên bi n, khoáng s n, r ng
Cơ c u:
- Nông – Lâm – Ngư: 7,8%
- Công Nghi p – Xây D ng: 59,0%
- D ch V : 33,2%
-Trung tâm: TP.HCM, Biên Hòa, Vũng Tàu
ð nh hư ng phát tri n:
- Chuy n d ch cơ c u kinh t theo hư ng phát tri n các ngành công ngh cao.
- Hoàn thi n cơ sơ v t ch t k thu t, giao thông theo hư ng hi n ñ i
- Hình thành các khu công nghi p t p trung công ngh cao
- Gi i quy t v n ñ ñô th hóa và vi c làm cho ngư i lao ñ ng
- Coi tr ng v n ñ gi m thi u ô nhi m môi trư ng, không khí, nư c…
****************************************************
PH N II. S D NG ATLATS ð A LÝ VI T NAM
I. Cách s d ng atlát
ð s d ng Atlas tr l i các câu h i trong quá trình làm bài, HS lưu ý các v n ñ sau:
1. N m ch c các ký hi u:
HS c n n m các ký hi u chung, t nhiên, nông nghi p, công nghi p, lâm ngư nghi p...
trang bìa ñ u c a quy n Atlas.
2. HS n m v ng các ư c hi u c a b n ñ chuyên ngành:
Ví d :
-N m v ng các ư c hi u tên t ng lo i m , tr lư ng các lo i m khi s d ng b n ñ khoáng
s n.

39
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-Bi t s d ng màu s c (ư c hi u) vùng khí h u ñ nêu ra các ñ c ñi m khí h u c a t ng
vùng khi xem xét b n ñ khí h u.
-N m v ng ư c hi u m t ñ dân s khi tìm hi u phân b dân cư nư c ta trên b n ñ “Dân
cư và dân t c”.
-Ư c hi u các bãi tôm, bãi cá khi s d ng b n ñ lâm ngư nghi p...
3. Bi t khai thác bi u ñ t ng ngành:
3.1. Bi u ñ giá tr t ng s n lư ng các ngành ho c bi u ñ di n tích c a các ngành tr ng
tr t:
Thông thư ng m i b n ñ ngành kinh t ñ u có t 1 ñ n 2 bi u ñ th hi n s tăng, gi m v
giá tr t ng s n lư ng, v di n tích (ñ i v i các ngành nông lâm nghi p) c a các ngành kinh t , HS
bi t cách khai thác các bi u ñ trong các bài có liên quan.
3.2.Bi t cách s d ng các bi u ñ hình tròn ñ tìm giá tr s n lư ng t ng ngành nh ng
ñ a phương tiêu bi u như:
-Giá tr s n lư ng lâm nghi p các ñ a phương (t ñ ng) trang 15 Atlas.
-Giá tr s n lư ng công nghi p nh và công nghi p th c ph m (tri u ñ ng) trang 17.
4. Bi t rõ câu h i như th nào, có th dùng Atlas:
-T t c các câu h i ñ u có yêu c u trình bày v phân b s n xu t, ho c có yêu c u nói rõ
ngành ñó ñâu, vì sao ñó ? Trình bày v các trung tâm kinh t ... ñ u có th dùng b n ñ c a
Atlas ñ tr l i.
-T t c các câu h i có yêu c u trình bày tình hình phát tri n s n xu t, ho c quá trình phát
tri n c a ngành này hay ngành khác, ñ u có th tìm th y các s li u các bi u ñ c a Atlas, thay
cho vi c ph i nh các s li u trong SGK.
5. Bi t s d ng ñ Atlas cho 1 câu h i:
Trên cơ s n i dung c a câu h i, c n xem ph i tr l i 1 v n ñ hay nhi u v n ñ , t ñó xác
ñ nh nh ng trang b n ñ Atlas c n thi t.
5.1. Nh ng câu h i ch c n s d ng 1 b n ñ c a Atlas như:
-Hãy trình bày ngu n tài nguyên khoáng s n nư c ta:
+Khoáng s n năng lư ng
+Các khoáng s n: kim lo i
+Các khoáng s n: phi kim lo i
+Khoáng s n: v t li u xây d ng
V i câu h i trên ch s d ng b n ñ :”ð a ch t-khoáng s n” trang 6 là ñ .
-Hãy nh n xét tình hình phân b dân cư nư c ta ? Tình hình phân b như v y có nh hư ng
gì ñ n quá trình phát tri n kinh t như th nào ? Trong trư ng h p này, ch c n dùng 1 b n ñ
“Dân cư” trang 11 là ñ .
5.2. Nh ng câu h i dùng nhi u trang b n ñ trong Atlas, ñ tr l i như:
-Nh ng câu h i ñánh giá ti m năng (th m nh) c a 1 ngành như:
+ðánh giá ti m năng c a ngành công nghi p nói chung, không nh ng ch s d ng b n ñ
ñ a hình ñ phân tích nh hư ng c a ñ a hình, dùng b n ñ khoáng s n ñ th y kh năng phát tri n
các ngành công nghi p n ng, s d ng b n ñ dân cư ñ th y rõ l c lư ng lao ñ ng, s d ng b n ñ
nông nghi p ñ th y ti m năng phát tri n công nghi p ch bi n nói chung...
+ðánh giá ti m năng (th m nh) ñ phát tri n cây công nghi p lâu năm nư c ta: HS bi t s
d ng b n ñ ñ a hình (lát c t) ph i h p v i ư c hi u các vùng khí h u ñ th y ñư c nh ng thu n
l i phát tri n t ng l ai cây theo khí h u (nhi t ñ i, c n nhi t ñ i) s d ng b n ñ “ð t-th c v t và
ñ ng v t” trang 6- th y ñư c 3 lo i ñ t ch y u c a 3 vùng; dùng b n ñ Dân cư và dân t c trang
9- s th y ñư c m t ñ dân s ch y u c a t ng vùng, dùng b n ñ công nghi p chung trang 16 s
th y ñư c cơ s h t ng c a t ng vùng.
40
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
-Nh ng câu h i ti m năng (th m nh) c a 1 vùng như:
HS tìm b n ñ “Nông nghi p chung” trang 13 ñ xác ñ nh gi i h n c a vùng, phân tích
nh ng khó khăn và thu n l i c a v trí vùng. ð ng th i HS bi t ñ i chi u vùng b n ñ nông
nghi p chung v i các b n ñ khác nh m xác ñ nh tương ñ i gi i h n c a vùng nh ng b n ñ này
(vì các b n ñ ñó không có gi i h n c a t ng vùng). Trên cơ s ñó hư ng d n HS s d ng các b n
ñ : ð a hình, ð t-th c v t và ñ ng v t, phân tích ti m năng nông nghi p; b n ñ ð a ch t-khoáng
s n trong quá trình phân tích th m nh công nghi p, phân tích ngu n lao ñ ng trong quá trình xem
xét b n ñ Dân cư và dân t c.
5.3. L ai b nh ng b n ñ không phù h p v i câu h i:
Ví d :
-ðánh giá ti m năng phát tri n cây công nghi p có th s d ng b n ñ : ñ t, ñ a hình, khí
h u, dân cư,... nhưng không c n s d ng b n ñ khoáng s n.
-ðánh giá ti m năng công nghi p có th s d ng b n ñ khoáng s n nhưng không c n s
d ng b n ñ ñ t, nhi u khi không s d ng b n ñ khí h u...
II. M T S BÀI T P G I Ý
1. D a vào Atalat ð a lý VN trang 13, Bð Nông nghi p chung, hãy hoàn thành các câu h i và
b ng sau ñây:
a.Các cây chè, cafe, cao su, h tiêu tr ng nh ng vùng nào? Vùng nào có di n tích nhi u
nh t?
b. B ng 1.
Tên vùng Hi n tr ng s d ng ñ t Cây tr ng V t nuôi


2. D a vào Atalat ð a lý VN trang 14, Bð Lúa, hãy hoàn thành các b ng sau ñây:
B ng 2
Các t nh có DT & SL
Tên t nh Di n tích lúa S n lư ng lúa Năng su t lúa
l n


B ng 3.
Di n tích tr ng lúa so v i DT tr ng cây
Tên t nh Nh n xét
LT (%)
< 60
60 – 70
71 – 80
81 – 90
> 90
3. D a vào Atalat ð a lý VN trang 15, Bð Lâm nghi p & Th y s n, hãy tr l i các câu
h i & hoàn thành b ng sau ñây:
a. T l di n tích r ng (so v i di n tích toàn t nh) c a t nh nào nhi u nh t? S lư ng bao
nhiêu?
b. Nêu nh n xét chung v t l di n tích r ng c a nư c ta?
c. R ng ng p m n & r ng ñ c d ng nư c ta phân b nh ng t nh nào? K tên các vư n
qu c gia n i t ng?
d. K tên các ngư trư ng, các t nh tr ng ñi m ngh cá nư c ta?


41
§Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh
http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p
e. Vì sao ngành nuôi tr ng th y s n các t nh ðBSCL l i phát tri n hơn các t nh khác trong
c nư c?
B ng 4.
T l di n tích r ng so v i DT toàn t nh ( Phân b (tên t nh, thành) Nh n xét
%)
< 10
10 – 25
26 – 50
> 50

B ng 5.
SL th y s n ñánh b t & nuôi tr ng Phân b (tên t nh, thành) Nh n xét


4.D a vào Atalat ð a lý VN trang 16, Bð CN chung, hãy tr l i các câu h i & hoàn thành
b ng sau ñây:
a. Nêu các TTCN tiêu bi u trong các vùng kinh t tr ng ñi m c a nư c ta? Vai trò? Ý
nghĩa?
b. Phân tích m i quan h gi a các TTCN c a nư c ta? M i quan h gi a các TTCN v i
ñi m công nghi p? Cho VD c th ?
B ng 6.
Các TT, ñi m công nghi p Phân b TTCN n m trong vùng KT tr ng
(nghìn t ñ ng) (tên t nh, thành) ñi m
> 50
10 – 50
3 – 9,9
1 – 2,9
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản