Vui lòng download xuống để xem tài liệu đầy đủ.

Đề cương kiến thức trọng tâm môn Địa lý

Chia sẻ: | Ngày: pdf 47 p | 225

1
531
views

Tham khảo tài liệu 'đề cương kiến thức trọng tâm môn địa lý', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Đề cương kiến thức trọng tâm môn Địa lý
Nội dung Text

  1. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p PH N I. KI N TH C CƠ B N BÀI 1 . VI T NAM TRÊN ðƯ NG ð I M I VÀ H I NH P 1) Công cu c ñ i m i là m t cu c c i cách toàn di n v kinh t -xã h i: a/ B i c nh: -Nư c ta ñi lên t m t n n kinh t nông nghi p là ch y u, l i ch u h u qu n ng n c a chi n tranh. -ð u th p k 80 c a th k XX, n n kinh t rơi vào tình tr ng kh ng ho ng kéo dài. b/ Di n bi n: Công cu c ñ i m i manh nha t 1979, ñư c xác ñ nh & ñ y m nh t sau 1986. ð i m i theo 3 xu th : -Dân ch hóa ñ i s ng KT-XH. -Phát tri n n n kinh t hàng hóa nhi u thành ph n theo ñ nh hư ng XHCN. -Tăng cư ng giao lưu & h p tác v i các nư c trên th gi i. c/ Thành t u ñ t ñư c sau ð i m i: -Thoát ra cu c kh ng ho ng kinh t , l m phát ñư c ñ y lùi. -T c ñ tăng trư ng kinh t cao -Cơ c u kinh t chuy n d ch theo hư ng công nghi p hóa, hi n ñ i hóa -Cơ c u kinh t lãnh th có nhi u chuy n bi n rõ nét, hình thành các vùng kinh t tr ng ñi m. -ð t ñư c thành t u to l n v xoá ñói gi m nghèo, ñ i s ng nhân dân ñư c c i thi n. 2) Nư c ta trong h i nh p qu c t và khu v c: a/ B i c nh: -Toàn c u hóa ñang là xu th t t y u. -Vi t Nam và Hoa Kỳ bình thư ng hóa quan h t ñ u năm 1995 và nư c ta gia nh p ASEAN t tháng 7 năm 1995. -Vi t Nam gia nh p T ch c Thương m i th gi i (WTO). b/ Thành t u ñ t ñư c: -Thu hút m nh ngu n v n ñ u tư nư c ngoài. -H p tác kinh t -khoa h c k thu t, khai thác tài nguyên, b o v môi trư ng, an ninh khu v c…ñư c ñ y m nh. -T ng giá tr xu t nh p kh u ngày càng tăng. 3) M t s ñ nh hư ng chính ñ ñ y m nh công cu c ñ i m i. - Th c hi n tăng trư ng ñi ñôi v i xoá ñói gi m gi m nghèo - Hoàn thi n cơ ch chính sách c a n n kinh t tri th c. - ð y m nh CNH- HðH g n v i n n kinh t tri th c. - Phát tri n b n v ng, b o v tài nguyên môi trư ng. - ð y m nh phát tri n y t giáo d c … BÀI 2 . V TRÍ ð A LÝ, PH M VI LÃNH TH I.V trí ñ a lý: - N m rìa ðông c a bán ñ o ðông Dương, g n trung tâm khu v c ðNA. - H to ñ ñ a lý: + Vĩ ñ : 23023’B - 8034’B + Kinh ñ : 102009’ð - 109024’ð - N m múi gi th 7. II. Ph m vi lãnh th : a. Vùng ñ t: 1
  2. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p - Di n tích ñ t li n và các h i ñ o 331.212 km2. - Biên gi i có hơn 4600 km, ti p giáp các nư c Trung Qu c, Lào, Campuchia. - ðư ng b bi n dài 3260 km, có 28 t nh, thành giáp bi n. - Nư c ta có 4000 ñ o l n nh , trong ñó có 2 qu n ñ o Trư ng Sa (Khánh Hoà), Hoàng Sa (ðà N ng). b. Vùng bi n: Di n tích kho ng 1 tri u km2 g m n i thu , lãnh h i, vùng ti p giáp lãnh h i, vùng ñ c quy n kinh t và vùng th m l c ñ a. c. Vùng tr i: kho ng không gian bao trùm trên lãnh th . III. Ý nghĩa c a v trí ñ a lý: a. Ý nghĩa v t nhiên - Thiên nhiên mang tính ch t nhi t ñ i m gió mùa. - Thiên nhiên ch u nh hư ng sâu s c c a bi n. - ða d ng v ñ ng – th c v t và có nhi u tài nguyên khoáng s n. - Có s phân hoá ña d ng v t nhiên: phân hoá B c – Nam, mi n núi và ñ ng b ng… * Khó khăn: bão, lũ l t, h n hán… b. Ý nghĩa v KT, VH, XH và qu c phòng - V kinh t : + Có nhi u thu n l i ñ phát tri n giao thương v i các nư c trên th gi i. Là c a ngõ ra bi n thu n l i cho Lào, ðông B c Thái Lan, Tây Nam Trung Qu c. T o ñi u ki n th c hi n chính sách m c a, h i nh p v i các nư c trên th gi i. + Vùng bi n r ng l n, giàu có, phát tri n các ngành kinh t bi n (khai thác, nuôi tr ng, ñánh b t h i s n, giao thông bi n, du l ch…) - V văn hóa- xã h i: thu n l i cho nư c ta chung s hoà bình, h p tác h u ngh và cùng phát tri n v i các nư c láng gi ng và các nư c trong khu v c ðNA. - V chính tr qu c phòng: v trí quân s ñ c bi t quan tr ng c a vùng ðNA. BÀI 4. L CH S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N LÃNH TH VI T NAM * B ng niên bi u ñ a ch t - Giai ño n Ti n Cambri - Giai ño n C ki n t o - Giai ño n Tân ki n t o I. Giai ño n Ti n Cambri: - ðây là giai ño n c nh t, kéo dài nh t trong l ch s phát tri n c a lãnh th Vi t Nam: Cách ñây 2 t năm, k t thúc cách ñây 540 tri u năm. a. Ch di n ra trong m t ph m vi h p trên ph n lãnh th nư c ta như: Vòm sông Ch y, Hoàng Liên Sơn, sông Mã, ñ a kh i Kon Tum… b. Các thành ph n t nhiên r t sơ khai ñơn ñi u - Khí quy n r t loãng, h u như chưa có ôxi - Thu quy n h u như chưa có l p nư c trên m t - Sinh v t nghèo nàn: t o, ñ ng v t thân m m: s a, h i quỳ…. 2. Giai ño n C ki n t o -Th i gian di n ra là 475 tri u năm. -K t thúc cách ñây 65 tri u năm. -ð c ñi m khái quát : 2
  3. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p +Di n ra trong th i gian khá dài. +Có nhi u bi n ñ ng m nh m nh t trong l ch s phát tri n t nhiên nư c ta. +L p v c nh quan nhi t ñ i nư c ta ñã r t phát tri n. -Ý nghĩa c a giai ño n C ki n t o ñ i v i thiên nhiên Vi t Nam: ð i b ph n lãnh th nư c ta ñã ñư c ñ nh hình. 3. Giai ño n Tân ki n t o -B t ñ u t k Palêôgen cách ñây 65 tri u năm, tr i qua k Nêôgen, k ð T và kéo dài ñ n ngày nay. -Giai ño n di n ra ng n nh t. -Ch u s tác ñ ng m nh m c a kỳ v n ñ ng t o núi Anpi và nh ng bi n ñ i khí h u có quy mô toàn c u. -Các quá trình ñ a m o : ho t ñ ng xâm th c, b i t ñư c ñ y m nh, h th ng sông su i ñã b i ñ p nh ng ñ ng b ng châu th , các khoáng s n có ngu n g c ngo i sinh ñư c hình thành. -ði u ki n thiên nhiên nhi t ñ i m ñư c th hi n rõ nét trong các quá trình phong hóa và hình thành ñ t, trong ngu n nhi t m d i dào c a khí h u, s phong phú và ña d ng c a th như ng và gi i sinh v t ñã t o nên di n m o và s c thái c a thiên nhiên nư c ta ngày nay. BÀI 6. ð T NƯ C NHI U ð I NÚI I. ð c ñi m chung c a ñ a hình: 1. ð a hình ñ i núi chi m ph n l n di n tích nhưng ch y u là ñ i núi th p + ð i núi chi m 3/4 di n tích c nư c, ðB chi m 1/4 di n tích c nư c. + ð i núi th p, n u k c ñ ng b ng thì ñ a hình th p dư i 1000m chi m 85% di n tích , núi cao trên 2000m chi m kho ng 1% di n tích c nư c. 2. C u trúc ñ a hình nư c ta khá ña d ng: - ð a hình ñư c tr hóa và có tính phân b t rõ r t. - ð a hình th p d n t Tây B c xu ng ðông Nam. - ð a hình g m 2 hư ng chính: + Hư ng Tây B c – ðông Nam : Dãy núi vùng Tây B c, B c Trư ng Sơn. + Hư ng vòng cung: Các dãy núi vùng ðông B c, Nam Trư ng Sơn. 3. ð a hình c a vùng nhi t ñ i m gió mùa: l p v phong hóa dày, ho t ñ ng xâm th c-b i t di n ra m nh m . 4.ð a hình ch u tác ñ ng m nh m c a con ngư i: d ng ñ a hình nhân t o xu t hi n ngày càng nhi u: công trình ki n trúc ñô th , h m m , giao thông, ñê, ñ p, kênh r ch… II. Các khu v c ñ a hình: A. Khu v c ñ i núi: 1. ð a hình núi chia làm 4 vùng: a. Vùng núi ðông B c + N m t ng n S.H ng v i 4 cánh cung l n (Sông Gâm, Ngân Sơn, B c Sơn, ðông Tri u) ch m ñ u Tam ð o, m v phía b c và phía ñông. + Núi th p ch y u, theo hư ng vòng cung, cùng v i sông C u, sông Thương, sông L c Nam. + Hư ng nghiêng chung Tây B c – ðông Nam, cao phía Tây B c như Hà Giang, Cao B ng. Trung tâm là ñ i núi th p, cao trung bình 500-600 m; giáp ñ ng b ng là vùng ñ i trung du dư i 100 m. b. Vùng núi Tây B c + Gi a sông H ng và sông C , ñ a hình cao nh t nư c ta, hư ng núi chính là Tây B c – ðông Nam (Hoàng Liên Sơn, Pu Sam Sao, Pu ðen ðinh…) + Hư ng nghiêng: Th p d n v phía Tây; Phía ðông là núi cao ñ s Hoàng Liên Sơn, Phía Tây là 3
  4. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p núi trung bình d c biên gi i Vi t-Lào, gi a là các dãy núi xen các sơn nguyên, cao nguyên ñá vôi t Phong Th ñ n M c Châu. Xen gi a các dãy núi là các thung lũng sông (S.ðà, S.Mã, S.Chu…) c. Vùng núi B c Trư ng Sơn: + T Nam S.C t i dãy B ch Mã. + Hu ng chung TB-ðN, g m các dãy núi so le, song song, h p ngang, cao 2 ñ u, th p trũng gi a. Phía B c là vùng núi Tây Ngh An, phía Nam là vùng núi Tây Th a Thiên-Hu , gi a là vùng núi ñá vôi Qu ng Bình. +M ch núi cu i cùng là dãy B ch Mã cũng là ranh gi i gi a Trư ng Sơn B c và Trư ng Sơn Nam. d. Vùng núi Nam Trư ng Sơn + G m các kh i núi, cao nguyên ba dan ch y t nơi ti p giáp dãy núi B ch Mã t i bán bình nguyên ðNB, bao g m kh i núi Kon Tum và kh i núi Nam Trung B . + Hư ng nghiêng chung: v i nh ng ñ nh cao trên 2000 m nghiêng d n v phía ðông; còn phía Tây là các cao nguyên x p t ng cao kho ng t 500-1000 m: Plây-Ku, ð k L k, Lâm Viên, Mơ Nông, Di Linh. t o nên s b t ñ i x ng gi a 2 sư n ðông-Tây c a ñ a hình Trư ng Sơn Nam. 2. ð a hình bán bình nguyên và ñ i trung du + N m chuy n ti p gi a mi n núi và ðông B c. + Bán bình nguyên ðNB v i b c th m phù sa c cao kho ng 100 m, b m t ph ba dan cao kho ng 200 m; + D i ñ i trung du rìa phía B c và phía Tây ñ ng b ng sông H ng và thu h p l i rìa ñ ng b ng ven bi n mi n Trung. B. Khu v c ñ ng b ng 1. ðB châu th (ðBSH, ðBSCL) a. ðBSH + ñ/b ng phù sa c a h th ng sông H ng và Thái Bình b i ñ p, ñư c khai phá t lâu, nay ñã bi n ñ i nhi u. + Di n tích: 15.000 km2. + ð a hình: Cao rìa Tây, Tây B c và th p d n v phía bi n, chia c t thành nhi u ô nh . + Trong ñê, không ñư c b i ñ p phù sa hàng năm, g m các ru ng cao b c màu và các ô trũng ng p nư c; Ngoài ñê ñư c b i ñ p phù sa hàng năm. b. ðBSCL + ð ng b ng phù sa ñư c b i t c a sông Ti n và sông H u, m i ñư c khai thác sau ðBSH. + Di n tích: 40.000 km2. + ð a hình: th p và khá b ng ph ng. + Không có ñê, nhưng m ng lư i sông ngòi kênh r ch ch ng ch t, nên vào mùa lũ b ng p nư c, mùa c n nư c tri u l n m nh vào ñ/b ng. Trên b m t ñ/b ng còn có nh ng vùng trũng l n như: ðTM, TGLX 2. ðB ven bi n + ð/b ng do phù sa sông bi n b i ñ p + Di n tích: 15.000 km2. + ð a hình: H p ngang và b chia c t thành t ng ô nh (Ch có ñ ng b ng Thanh Hoá, Ngh An, Qu ng Nam, Phú Yên tương ñ i r ng) + Ph n giáp bi n có c n cát và ñ m phá, ti p theo là ñ t th p trũng, trong cùng ñã b i t thành ñ ng b ng. ð t ít phù sa, có nhi u cát. IV. Th m nh và h n ch v thiên nhiên c a các KV ñ i núi và ñ/b ng trong phát 4
  5. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p tri n KT-XH 1. KV ñ i núi + Khoáng s n: Nhi u lo i, như: ñ ng, chì, thi c, s t, crôm, bô xít, apatit, than ñá, VLXD…Thu n l i cho nhi u ngành công nghi p phát tri n. + Thu năng: Sông d c, nhi u nư c, nhi u h ch a…Có ti m năng thu ñi n l n. + R ng: Chi m ph n l n di n tích, trong r ng có nhi u g quý, nhi u lo i ðTV, cây dư c li u, lâm th s n, ñ c bi t là các vư n qu c gia…Nên thu n l i cho b o t n h sinh thái, b o v môi trư ng, b o v ñ t, khai thác g … + ð t tr ng và ñ ng c : Thu n l i cho hình thành các vùng chuyên canh cây công nghi p (ðNB, Tây Nguyên, Trung du mi n núi phía B c….), vùng ñ ng c thu n l i cho chăn nuôi ñ i gia súc. Vùng cao còn có th nuôi tr ng các loài ðTV c n nhi t và ôn ñ i. + Du l ch: ði u ki n ñ a hình, khí h u, r ng, môi trư ng sinh thái…Thu n l i cho phát tri n du l ch sinh thái, ngh dư ng, tham quan… + H n ch : Xói mòn ñ t, ñ t b hoang hoá, ñ a hình hi m tr ñi l i khó khăn, nhi u thiên tai: lũ quét, mưa ñá, sương mu i…Khó khăn cho sinh ho t và s n xu t c a dân cư, ñ u tư t n kém, chi phí l n cho phòng và kh c ph c thiên tai. 2. KV ñ ng b ng + Thu n l i cho phát tri n n n nông nghi p nhi t ñ i ña d ng, v i nhi u lo i nông s n có giá tr xu t kh u cao. + Cung c p các ngu n l i thiên nhiên khác như: thu s n, khoáng s n, lâm s n. + Thu n l i cho phát tri n nơi cư trú c a dân cư, phát tri n các thành ph , khu công nghi p … + Phát tri n GTVT ñư ng b , ñư ng sông. + H n ch : Bão, Lũ l t, h n hán …thư ng x y ra, gây thi t h i l n v ngư i và tài s n. BÀI 8. THIÊN NHIÊN CH U NH HƯ NG SÂU S C C A BI N 1. Khái quát v Bi n ðông: - Bi n ðông là m t vùng bi n r ng, có di n tích 3,477 tri u km2. - Là bi n tương ñ i kín. - ð c tính nóng m và ch u nh hư ng c a gió mùa. - Bi n ðông giàu khoáng s n và h i s n. 2. nh hư ng c a Bi n ðông ñ n thiên nhiên Vi t Nam. a. Khí h u: Nh có bi n ðông nên khí h u nư c ta mang tính h i dương ñi u hoà, lư ng mưa nhi u. b. ð a hình và các h sinh thái vùng ven bi n. - ð a hình v nh c a sông, b bi n mài mòn, các tam giác châu v i bãi tri u r ng l n, các bãi cát ph ng, các ñ o ven b và nh ng r n san hô. - Các h sinh thái vùng ven bi n r t ña d ng và giàu có: h sinh thái r ng ng p m n, h sinh thái ñ t phèn, h sinh thái r ng trên ñ o… c. TNTN vùng bi n: - Tài nguyên khoáng s n: d u m , khí ñ t v i tr lư ng l n b Nam Côn Sơn và C u Long, cát, qu ng titan,..,tr lư ng mu i bi n l n t p trung NTB. - Tài nguyên h i s n: các lo i thu h i s n nư c m n, nư c l vô cùng ña d ng (2.000 loài cá, hơn 100 loài tôm…), các r n san hô qu n ñ o Hoàng Sa, Trư ng Sa. d. Thiên tai: - Bão l n, sóng l ng, lũ l t. - S t l b bi n 5
  6. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p - Hi n tư ng cát bay l n chi m ñ ng ru ng ven bi n mi n Trung… C n có bi n pháp s d ng h p lý, phòng ch ng ô nhi m môi trư ng bi n và phòng ch ng thiên tai, có chi n lư c khai thác t ng h p kinh t bi n. BÀI 9. THIÊN NHIÊN NHI T ð I M GIÓ MÙA I. Khí h u nhi t ñ i gió mùa m: a. Tính ch t nhi t ñ i: - N m trong vùng n i chí tuy n nên t ng b c x l n, cán cân b c x dương quanh năm. - Nhi t ñ trung bình năm trên 200C - T ng s gi n ng t 1400 – 3000 gi /năm. b. Lư ng mưa, ñ m l n: - Lư ng mưa trung bình năm cao: 1500–2000 mm. Mưa phân b không ñ u. - ð m không khí cao trên 80%. c. Gió mùa: *Gió mùa mùa ñông: (gió mùa ðB) -T tháng XI ñ n tháng IV -Ngu n g c: cao áp l nh Xibia -Hư ng gió ðông B c. -Ph m vi: mi n B c (d.B ch Mã tr ra) -ð c ñi m: +N a ñ u mùa ñông: l nh, khô +N a sau mùa ñông: l nh, m, có mưa phùn. Riêng t ðà N ng tr vào, gió tín phong BBC th i theo hư ng ðB gây mưa vùng ven bi n mi n Trung, còn Nam B và Tây Nguyên là mùa khô. *Gió mùa mùa h : (gió mùa TN) -T tháng V ñ n tháng X -Hư ng gió Tât Nam. +ð u mùa h : kh i khí t B c n ð Dương th i vào gây mưa l n cho Nam B và Tây Nguyên, riêng ven bi n Trung B và ph n nam c a Tây B c có ho t ñ ng c a gió Lào khô, nóng. +Gi a và cu i mùa h : gió tín phong t Nam Bán C u di chuy n và ñ i hư ng thành gió Tây Nam, gây mưa l n cho Nam B và Tây Nguyên. Cùng v i d i h i t nhi t ñ i gây mưa cho c 2 mi n Nam, B c và mưa vào tháng IX cho Trung B . Riêng Mi n B c gió này t o nên gió mùa ðông Nam th i vào (do nh hư ng áp th p B c B ). II. Các thành ph n t nhiên khác a.ð a hình: * Xâm th c m nh vùng ñ i núi - B m t ñ a hình b c t x , nhi u nơi ñ t trơ s i ñá. - ð a hình vùng núi ñá vôi có nhi u hang ñ ng, thung khô. - Các vùng th m phù sa c b bào mòn t o thành ñ t xám b c màu. - Hi n tư ng ñ t trư t, ñá l x y ra khi mưa l n. *B i t nhanh ñ ng b ng h lưu sông. ðBSH và ðBSCL h ng năm l n ra bi n vài ch c ñ n hàng trăm mét. b.Sông ngòi, ñ t, sinh v t: b.1. Sông ngòi: -M ng lư i sông ngòi dày ñ c. Con sông có chi u dài hơn 10 km, nư c ta có 2.360 con sông. Trung bình c 20 km ñư ng b bi n g p m t c a sông. -Sông ngòi nhi u nư c giàu phù sa. T ng lư ng nư c là 839 t m3/năm. T ng lư ng phù sa hàng 6
  7. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p năm kho ng 200 tri u t n. -Ch ñ nư c theo mùa. Mùa lũ tương ng v i mùa mưa, mùa c n tương ng mùa khô. b.2. ð t ñai: Quá trình Feralit là quá trình hình thành ñ t ch y u nư c ta lo i ñ t feralit là lo i ñ t chính vùng ñ i núi nư c ta. L p ñ t phong hoá dày. b.3. Sinh v t: - H sinh thái r ng nhi t ñ i m lá r ng thư ng xanh là c nh quan ch y u nư c ta các loài nhi t ñ i chi m ưu th . - Có s xu t hi n các thành ph n c n nhi t ñ i và ôn ñ i núi cao. 3. nh hư ng c a thiên nhiên nhi t ñ i m gió mùa ñ n ho t ñ ng s n xu t và ñ i s ng. a/ nh hư ng ñ n s n xu t nông nghi p: - N n nhi t m cao thu n l i ñ phát tri n n n nông nghi p lúa nư c, tăng v , ña d ng hoá cây tr ng, v t nuôi, phát tri n mô hình Nông - Lâm k t h p, nâng cao năng su t cây tr ng. - Khó khăn: Lũ l t, h n hán, d ch b nh, khí h u th i ti t không n ñ nh, mùa khô thi u nư c, mùa mưa th a nư c… b/ nh hư ng ñ n các ho t ñ ng s n xu t khác và ñ i s ng: - Thu n l i ñ phát tri n các nghành lâm nghi p, thu s n, GTVT, du l ch…ñ y m nh các ho t ñ ng khai thác, xây d ng… vào mùa khô. - Khó khăn: + Các ho t ñ ng GTVT, du l ch, công nghi p khai thác… ch u nh hư ng tr c ti p c a s phân mùa khí h u, ch ñ nư c sông. + ð m cao gây khó khăn cho qu n lý máy móc, thi t b , nông s n. + Các thiên tai như: mưa bão, lũ l t h n hán và di n bi n b t thư ng như dông, l c, mưa ñá, sương mu i, rét h i, khô nóng… gây nh hư ng l n ñ n ñ i s ng và s n xu t. + Môi trư ng thiên nhiên d b suy thoái. BÀI 11 & 12. THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA ðA D NG I. Thiên nhiên phân hoá theo B c-Nam. 1. Thiên nhiên phân hoá theo B c Nam ch y u thay ñ i c a khí h u ranh gi i là dãy B ch Mã. a/Mi n khí h u mi n B c: (t dãy núi B ch Mã tr ra) -Khí h u nhi t ñ i m gió mùa có mùa ñông l nh -Nhi t ñ trung bình: 200C-250C, biên ñ nhi t trung bình năm l n (100C-120C). S tháng l nh dư i 200C có 3 tháng. - S phân hoá theo mùa: mùa ñông-mùa h -C nh quan: ð i r ng nhi t ñ i gió mùa. Các loài nhi t ñ i chi m ưu th , ngoài ra còn có các cây c n nhi t ñ i, ôn ñ i, các loài thú có lông dày. b/Mi n khí h u mi n Nam: (t dãy núi B ch Mã tr vào) -Khí h u c n xích ñ o gió mùa, nóng quanh năm. -Nhi t ñ trung bình: >250C, biên ñ nhi t trung bình năm th p (30C-40C). Không có tháng nào dư i 200C. - S phân hoá theo mùa: mùa mưa-mùa khô -C nh quan: ñ i r ng c n xích ñ o gió mùa. Các loài ñ ng v t và th c v t thu c vùng xích ñ o và nhi t ñ i v i nhi u loài. II. Thiên nhiên phân hoá theo ðông – Tây. a.Vùng bi n và th m l c ñ a: - Thiên nhiên vùng bi n ña d ng ñ c s c và có s thay ñ i theo t ng d ng ñ a hình ven bi n, th m l c ñ a. 7
  8. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p b.Vùng ñ ng b ng ven bi n: Thiên nhiên thay ñ i theo t ng vùng: - ð ng b ng B c B và Nam B m r ng v i các bãi tri u th p ph ng, thiên nhiên trù phú. - D i ñ/b ng ven bi n Trung B h p ngang, b chia c t, b bi n khúc khu u, các c n cát, ñ m phá ph bi n thiên nhiên kh c nghi t, ñ t ñai kém màu m , nhưng giàu ti m năng du l ch và kinh t bi n. c.Vùng ñ i núi: Thiên nhiên r t ph c t p (do tác ñ ng c a gió mùa và hư ng c a các dãy núi). Th hi n s phân hoá thiên nhiên t ðông-Tây B c B và ðông Trư ng Sơn và Tây Nguyên. III.Thiên nhiên phân hoá theo ñ cao 1/ ðai nhi t ñ i gió mùa. - Mi n B c: Dư i 600-700m - Mi n Nam t 900-1000m -ð c ñi m khí h u: nhi t ñ cao, mùa h nóng, ñ m thay ñ i tuỳ nơi. -Các l ai ñ t chính: nhóm ñ t phù sa (chi m 24% di n tích c nư c). Nhóm ñ t Feralit vùng ñ i núi th p (> 60%). -Các h sinh thái: r ng nhi t ñ i m lá r ng thư ng xanh, r ng nhi t ñ i gió mùa. 2.ðai c n nhi t ñ i gió mùa trên núi - Mi n B c: 600-2600m. - Mi n Nam: T 900-2600m. - Khí h u mát m , không có tháng nào trên 250C, mưa nhi u hơn, ñ m tăng. -Các l ai ñ t chính: ñ t feralit có mùn v i ñ c tính chua, t ng ñ t m ng. -Các h sinh thái: r ng c n nhi t ñ i lá r ng và lá kim 3. ðai ôn ñ i gió mùa trên núi T 2600m tr lên (ch có Hoàng Liên Sơn) -ð c ñi m khí h u: quanh năm nhi t ñ dư i 150C, mùa ñông dư i 50C -Các l ai ñ t chính: ch y u là ñ t mùn thô. -Các h sinh thái: các loài th c v t ôn ñ i: Lãnh sam, ð quyên... IV. Các mi n ñ a lý t nhiên: 1.Mi n B c và ðông B c B c B -Ph m vi: T ng n sông H ng, g m vùng núi ðông B c và ñông b ng B cB . -ð c ñi m chung: Quan h v i n n Hoa Nam v c u trúc ñ a ch t ki n t o. Tân ki n t o nâng y u. Gió mùa ðông B c xâm nh p m nh. -ð a hình: - Hư ng vòng cung (4 cánh cung). Hư ng nghiêng chung là Tây B c – ðông Nam. +ð i núi th p (ñ cao trung bình kho ng 600m). +Nhi u ñ a hình ñá vôi (caxtơ). +ð ng b ng B c B m r ng. B bi n ph ng, nhi u v nh, ñ o, qu n ñ o. -Khí h u: mùa h nóng, mưa nhi u, mùa ñông l nh, ít mưa. Khí h u, th i ti t có nhi u bi n ñ ng. Có bão. -Sông ngòi: m ng lư i sông ngòi dày ñ c. Hư ng Tây B c – ðông Nam và hư ng vòng cung. -Th như ng, sinh v t: ðai nhi t ñ i chân núi h th p. Trong thành ph n có thêm các loài cây c n nhi t (d , re) và ñ ng v t Hoa Nam. -Khoáng s n: giàu khoáng s n: than, s t, thi c, vonfram, v t li u xây d ng, chì-b c-k m, b d u khí s.H ng… 2.Mi n Tây B c và B c Trung B -Ph m vi: h u ng n sông H ng ñ n dãy B ch Mã. -ð c ñi m chung: quan h v i Vân Nam v c u trúc ñ a hình. Giai ñ an Tân ki n t o ñ a hình 8
  9. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p ñư c nâng m nh. Gió mùa ðông B c gi m sút v phía Tây và phía Nam. -ð a hình: ñ a hình núi trung bình và cao chi m ưu th , ñ d c cao. + Hư ng Tây B c – ðông Nam. +ð ng b ng thu nh , chuy n ti p t ñ ng b ng châu th sang ñ ng b ng ven bi n. +Nhi u c n cát, bãi bi n, ñ m phá. -Khí h u: gió mùa ðông B c suy y u và bi n tính. S tháng l nh dư i 2 tháng ( vùng th p). BTB có gió phơn Tây Nam, bão m nh, mùa mưa lùi vào tháng VIII, XII, I. Lũ ti u mãn tháng VI. -Sông ngòi: sông ngòi hư ng Tây B c – ðông Nam; BTB hư ng Tây-ðông. Sông có ñ d c l n, nhi u ti m năng thu ñi n -Th như ng, sinh v t: có ñ h th ng ñai cao: ñai nhi t ñ i gió mùa, ñai c n nhi t ñ i gió mùa trên núi có ñ t mùn khô, ñai ôn ñ i trên 2600m. R ng còn nhi u Ngh An, Hà Tĩnh. -Khoáng s n: có thi c, s t, apatit, crôm, titan, v t li u xây d ng…. 3.Mi n Nam Trung B và Nam B . -Ph m vi: t dãy B ch Mã tr vào Nam. -ð c ñi m chung: các kh i núi c , các b m t sơn nguyên bóc mòn, các cao nguyên badan, ñ ng b ng châu th l n Nam B , ñ ng b ng nh , h p NTB. -ð a hình: kh i núi c Kontum. Các núi, sơn nguyên, cao nguyên c c Nam Trung B và Tây Nguyên. Các dãy núi là hư ng vòng cung. Sư n ðông thì d c, sư n Tây tho i. + ð ng b ng ven bi n thì thu h p, ñ ng b ng Nam B thì m r ng. +ðư ng b bi n Nam Trung B nhi u vũng v nh. -Khí h u: c n xích ñ o. Hai mùa mưa, khô rõ. Mùa mưa Nam B và Tây Nguyên t tháng V ñ n tháng X, XI; ñ ng b ng ven bi n NTB t tháng IX ñ n tháng XII, lũ có 2 c c ñ i vào tháng IX và tháng VI. -Sông ngòi: 3 h th ng sông: Các sông ven bi n hư ng Tây-ðông ng n, d c (tr sông Ba). Ngoài ra còn có h th ng sông C u Long và h th ng sông ð ng Nai. -Th như ng, sinh v t: th c v t nhi t ñ i, xích ñ o chi m ưu th . Nhi u r ng, nhi u thú l n. R ng ng p m n ven bi n r t ñ c trưng. -Khoáng s n: d u khí có tr lư ng l n th m l c ñ a. Tây Nguyên giàu bô- xít. BÀI 14. S D NG, B O V TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN VÀ MÔI TRƯ NG I. S d ng và b o v tài nguyên thiên nhiên. a. Tài nguyên r ng: - R ng c a nư c ta ñang ñư c ph c h i. + Năm 1943: 14,3 tri u ha (70% di n tích là r ng giàu) + 1983: 7,2 tri u ha. + 2005: 12,7 tri u ha (chi m 38%). - T ng di n tích r ng và t l che ph r ng năm 2005 v n th p hơn năm 1943 (43%). - Ch t lư ng r ng b gi m sút : di n tích r ng giàu gi m, 70% di n tích r ng là r ng nghèo và r ng m i ph c h i. * Các bi n pháp b o v : - ð i v i r ng phòng h có k ho ch, bi n pháp b o v , nuôi dư ng r ng hi n có, tr ng r ng trên ñ t tr ng, ñ i núi tr c. - ð i v i r ng ñ c d ng: B o v c nh quan, ña d ng sinh h c c a các vư n qu c gia và khu b o t n thiên nhiên. - ð i v i r ng s n xu t: Phát tri n di n tích và ch t lư ng r ng, ñ phì và ch t lư ng ñ t r ng. 9
  10. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p * Ý nghĩa c a vi c b o v r ng. - V kinh t : Cung c p g , dư c ph m, phát tri n du l ch sinh thái…. - V môi trư ng: Ch ng xói mòn ñ t, h n ch lũ l t, ñi u hoà khí h u….. b. ða d ng sinh h c Suy gi m ña d ng sinh h c - Gi i sinh v t nư c ta có tính ña d ng sinh v t cao. - S lư ng loài th c v t và ñ ng v t ñang b suy gi m nghiêm tr ng. Nguyên nhân - Khai thác quá m c làm thu h p di n tích r ng t nhiên và làm nghèo tính ña d ng c a sinh v t. - Ôi nhi m môi trư ng ñ c bi t là môi trư ng nư c làm cho ngu n thu s n b gi m sút. Bi n pháp b o v ña d ng sinh h c - Xây d ng h th ng vư n qu c gia và khu b o t n thiên nhiên. - Ban hành sách ñ Vi t Nam. - Quy ñ nh khai thác v g , ñ ng v t, thu s n. II. S d ng và b o v tài nguyên ñ t. Hi n tr ng s d ng ñ t - Năm 2005, có 12,7 tri u ha ñ t có r ng và 9,4 tri u ha ñ t s d ng trong nông nghi p (chi m hơn 28% t ng di n tích ñ t t nhiên), 5,3 tri u ha ñ t chưa s d ng. - Bình quân ñ t nông nghi p tính theo ñ u ngư i là 0,1 ha. Kh năng m r ng ñ t nông nghi p ñ ng b ng và mi n núi là không nhi u. Suy thoái tài nguyên ñ t - Di n tích ñ t tr ng ñ i tr c ñã gi m m nh nhưng di n tích ñ t ñai b suy thoái v n còn r t l n. - C nư c có kho ng 9,3 tri u ha ñ t b ñe do sa m c hoá (chi m kho ng 28%). Bi n pháp b o v tài nguyên ñ t - ð i v i ñ t vùng ñ i núi: + Áp d ng t ng th các bi n pháp thu l i, canh tác h p lý: làm ru ng b c thang, trong cây theo băng. + C i t o ñ t hoang ñ i tr c b ng các bi n pháp nông-lâm k t h p. B o v r ng, ñ t r ng, ngăn ch n n n du canh du cư. - ð i v i ñ t nông nghi p: + C n có bi n pháp qu n lý ch t ch và có k ho ch m r ng di n tích. + Thâm canh nâng cao hi u qu s d ng ñ t, ch ng b c màu. + Bón phân c i t o ñ t thích h p, ch ng ô nhi m ñ t, thoái hóa ñ t. III. S d ng và b o v các tài nguyên khác 1.Tài nguyên nư c: a/Tình hình s d ng: -Chưa khai thác h t ti m năng và hi u qu s d ng th p. Nhi u nơi khai thác nư c ng m quá m c. -Tình tr ng th a nư c gây lũ l t vào mùa mưa, thi u nư c gây h n hán vào mùa khô. - M c ñ ô nhi m môi trư ng nư c ngày càng tăng, thi u nư c ng t. b/Bi n pháp b o v : -Xây các công trình thu l i ñ c p nư c, thoát nư c… -Tr ng cây nâng ñ che ph , canh tác ñúng k thu t trên ñ t d c. -Quy ho ch và s d ng ngu n nư c có hi u qu . -X lý cơ s s n xu t gây ô nhi m. -Giáo d c ý th c ngư i dân b o v môi trư ng. 2.Tài nguyên khoáng s n: a/Tình hình s d ng: Nư c ta có nhi u m khoáng s n nhưng ph n nhi u là m nh , phân tán nên khó khăn trong qu n 10
  11. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p lý khai thác, gây lãng phí tài nguyên và ô nhi m môi trư ng khai thác b a bãi, không quy ho ch… b/Bi n pháp b o v : -Qu n lý ch t ch vi c khai thác. Tránh lãng phí tài nguyên và làm ô nhi m môi trư ng t khâu khai thác, v n chuy n t i ch bi n khoáng s n. -X lý các trư ng h p khai thác không gi y phép, gây ô nhi m. 3.Tài nguyên du l ch: a/Tình hình s d ng: Tình tr ng ô nhi m môi trư ng x y ra nhi u ñi m du l ch khi n c nh quan du l ch b suy thoái. b/Bi n pháp b o v : C n b o t n, tôn t o giá tr tài nguyên du l ch và b o v môi trư ng du l ch kh i b ô nhi m, phát tri n du l ch sinh thái IV. B o v môi trư ng. - Tình tr ng m t cân b ng sinh thái môi trư ng: +S m t cân b ng c a các chu trình tu n hoàn v t ch t gây nên bão l t, h n hán… Ví d : Phá r ng ñ t b xói mòn, r a trôi, h m c nư c ng m, tăng t c ñ dòng ch y, bi n ñ i khí h u, sinh v t ñe do b tuy t ch ng… - Tình tr ng ô nhi m môi trư ng: + Ô nhi m ngu n nư c: nư c th i công nghi p và sinh ho t ñ ra sông h chưa qua x lý. + Ô nhi m không khí: các ñi m dân cư, khu công nghi p…Vư t quá m c tiêu chu n cho phép. + Ô nhi m ñ t: nư c th i, rác th i sau phân hu ñ u ng m xu ng ñ t, do s n xu t nông nghi p. V. Chi n lư c qu c gia v b o v tài nguyên và môi trư ng. - Duy trì các h sinh thái, các quá trình sinh thái ch y u và các h th ng sông có ý nghĩa quy t ñ nh ñ n ñ i s ng con ngư i. - ð m b o s giàu có c a ñ t nư c v v n gen, các loài nuôi tr ng, các loài hoang d i, có liên quan ñ n l i ích lâu dài. - ð m b o vi c s d ng h p lý các ngu n tài nguyên thiên nhiên, ñi u khi n vi c s d ng trong gi i h n có th ph c h i ñư c. - ð m b o ch t lư ng moi trư ng phù h p v i yêu c u v ñ i s ng con ngư i. - Ph n ñ u ñ t t i tr ng thái n ñ nh dân s m c cân b ng v i kh năng s d ng h p lý các tài nguyên thiên nhiên. - Ngăn ng a ô nhi m môi trư ng, ki m soát và c i thi n môi trư ng. BÀI 15. B O V MÔI TRƯ NG VÀ PHÒNG CH NG THIÊN TAI I. Bão: a. Ho t ñ ng c a bão Vi t nam: - Th i gian ho t ñ ng t tháng 06, k t thúc tháng 11, ñ c bi t là các tháng 9,10. - Mùa bão ch m d n t B c vào Nam. - Bão ho t ñ ng m nh nh t ven bi n Trung B . Nam B ít ch u nh hư ng c a bão. - Trung bình m i năm có 8 tr n bão. b. H u qu c a bão - Mưa l n trên di n r ng, gây ng p úng ñ ng ru ng, ñư ng giao thông, thu tri u dâng cao làm ng p m n vùng ven bi n. - Gió m nh làm l t úp tàu thuy n, tàn phá nhà c a… - Ô nhi m môi trư ng gây d ch b nh. c .Bi n pháp phòng ch ng bão 11
  12. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p - D báo chính xác v quá trình hình thành và hư ng di chuy n cu cơn bão. - Thông báo cho tàu thuy n tr v ñ t li n. - C ng c h th ng ñê kè ven bi n. - Sơ tán dân khi có bão m nh. - Ch ng lũ l t ñ ng b ng, ch ng xói mòn lũ quét mi n núi. II. Ng p l t, lũ quét và h n hán Các thiên tai Ng p l t Lũ quét H n hán Nơi hay x y ðBSH và ðBSCL, h X y ra ñ t ng t mi n núi Nhi u ñ a phương ra lưu các sông mi n Trung. Th i gian Mùa mưa (t tháng 5 ñ n Tháng 06-10 mi n B c. Mùa khô (tháng 11-4). ho t ñ ng tháng 10). Riêng Duyên Tháng 10-12 mi n Trung. h i mi n Trung t tháng 9 ñ n tháng 12. H u qu Phá hu mùa màng, t c Thi t h i v tính m ng và M t mùa, cháy r ng, ngh n giao thông, ô tài s n c a dân cư…. thi u nư c cho s n nhi m môi trư ng… xu t và sinh ho t. Nguyên nhân - ð a hình th p. - ð a hình d c. - Mưa ít. - Mưa nhi u, t p trung - Mưa nhi u, t p trung theo - Cân b ng m <0. theo mùa. mùa. - nh hư ng c a thu - R ng b ch t phá. tri u. Bi n pháp - Xây d ng ñê ñi u, h - Tr ng r ng, qu n lý và s - Tr ng r ng. phòng ch ng th ng thu l i. d ng ñ t ñai h p lý. - Xây d ng h th ng - Canh tác hi u qu trên ñ t thu l i. d c. - Tr ng cây ch u h n. - Quy ho ch các ñi m dân cư. III.Các thiên tai khác - ð ng ñ t: Tây B c, ðông B c có ho t ñ ng ñ ng ñ t m nh nh t. - Các lo i thiên tai khác: L c, mưa ñá, sương mu i … Gây thi t h i l n ñ n s n xu t và ñ i s ng nhân dân. BÀI 16. ð C ðI M DÂN S VÀ PHÂN B DÂN CƯ NƯ C TA 1. Vi t Nam là nư c ñông dân, có nhi u thành ph n dân t c. - Năm 2006 dân s nư c ta là 84,1 tri u ngư i, th 3 ðNA, 13 trên th gi i. Ngu n lao ñ ng d i dào, th trư ng tiêu th r ng l n, bên c nh ñó gây tr ng i trong gi i quy t vi c làm, nâng cao ch t lư ng cu c s ng. - Có 54 dân t c, ñông nh t là ngư i Kinh (86.2%) ñoàn k t t o nên s c m nh dân t c, ña d ng văn hoá…, nhưng v n còn chênh l ch v trình ñ phát tri n kinh t , nh t là ñ i v i các dân t c ít ngư i, m c s ng còn th p. 2. Dân s tăng nhanh, dân s tr . - Dân s nư c ta tăng nhanh ñ c bi t là n a cu i th k XX: 1965-75: 3%, 1979-89: 2.1%. - Th i kỳ 2000-2005 còn1,32% ñã gi m ñáng k nhưng v n còn cao, m i năm tăng hơn 1 tri u ngư i. S c ép lên phát tri n kinh t , b o v TNMT, nâng cao ch t lư ng cu c s ng. 12
  13. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p - Dân s tr : ñ tu i lao ñ ng kho ng 64,0% dân s , tr em chi m 27%, tu i già ch 9,0% (2005). LLLð d i dào, tr nên năng ñ ng, sáng t o, bên c nh ñó khó khăn trong gi i quy t vi c làm. 3. S phân b dân cư không ñ u - M t ñ dân s : 254 ngư i/km2 (2006) phân b không ñ u a/ Phân b không ñ u gi a ñ ng b ng – mi n núi: + ð ng b ng: 1/4 di n tích – chi m 3/4 dân s ðBSH cao nh t, 1.225 ngư i/km2 , g p 5 l n c nư c. + Mi n núi: 3/4 di n tích - chi m 1/4 dân s Tây Nguyên 89 ngư i/km2, Tây B c 69 ngư i/km2 b/ Phân b không ñ u gi a nông thôn và thành th : + Nông thôn: 73,1%, có xu hư ng gi m. + Thành th : 26,9%, có xu hư ng tăng. - Nguyên nhân: ðKTN, KTXH, l ch s khai thác lãnh th . - H u qu : S d ng lãng phí, không h p lý lao ñ ng, khó khăn trong khai thác tài nguyên… 4. Chi n lư c phát tri n dân s h p lý và s d ng có hi u qu ngu n lao ñ ng nư c ta: - Tuyên truy n và th c hi n chính sách KHHDS có hi u qu . - Phân b dân cư, lao ñ ng h p lý gi a các vùng. - Quy ho ch và có chính sách thích h p nh m ñáp ng xu th chuy n d ch cơ c u dân s nông thôn và thành th . - M r ng th trư ng xu t kh u lao ñ ng, ñ y m nh ñào t o ngư i lao ñ ng có tay ngh cao, có tác phong công nghi p. - Phát tri n công nghi p mi n núi và nông thôn nh m s d ng t i ña ngu n lao ñ ng c a ñ t nư c. BÀI 17. LAO ð NG VÀ VI C LÀM 1. Ngu n lao ñ ng - Dân s ho t d ng kinh t nư c ta chi m 51,2% t ng s dân (42,53 tri u ngư i), m i năm tăng hơn 1 tri u lao ñ ng. Là l c lư ng quy t ñ nh phát tri n kinh t ñ t nư c. - Ngư i lao ñ ng c n cù, sáng t o, có kinh nghi m sx. - Ch t lư ng lao ñ ng ngày ñư c nâng cao, ngu n lao ñ ng ñã qua ñào t o chi m 25,0%. V n chưa ñáp ng yêu c u hi n nay, nh t là lao ñ ng có trình ñ cao. - Ch t lư ng lao ñ ng các vùng không ñ ng ñ u. - Có s chênh l ch khá l n v ch t lư ng lao ñ ng gi a thành th và nông thôn. 2. Cơ c u lao ñ ng a/ Cơ c u lao ñ ng theo các ngành kinh t Lao ñ ng có xu hư ng gi m k/v 1 (57,3%), tăng k/v 2 (18,2%) và 3 (24,5%). Tuy nhiên lao ñ ng trong k/v 1 v n còn cao s thay ñ i trên nh vào cu c CMKHKT và quá trình ð i m i. b/ Cơ c u lao ñ ng theo thành ph n kinh t Giai ño n 2000-2005, lao ñ ng ngoài Nhà nư c chi m 88,9%, Nhà nư c chi m 9,5% và có v n ñ u tư nư c ngoài có xu hư ng tăng, chi m 1,6%. c/ Cơ c u lao ñ ng theo thành th và nông thôn Lao ñ ng thành th ngày càng tăng chi m 25,0%, nông thôn gi m chi m 75,0% (2005). Lao ñ ng nhìn chung năng su t còn th p, qu th i gian lao ñ ng v n còn chưa ñư c s d ng tri t ñ . 3. V n ñ vi c làm và hư ng gi i quy t - M c dù m i năm nư c ta ñã t o ra kho ng 1 tri u ch làm m i nhưng tình tr ng vi c làm v n còn gay g t. 13
  14. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p - Năm 2005, t l th t nghi p c a c nư c là 2,1%, còn thi u vi c làm là 8,1%. Th t nghi p thành th cao: 5,3%, thi u vi c làm thành th là 4,5%. nông thôn, th t nghi p là 1,1%, thi u vi c làm là 9,3%. * Hư ng gi i quy t - Phân b l i dân cư và ngu n lao ñ ng . - Th c hi n t t chính sách dân s , s c kho sinh s n. - ða d ng hóa các ho t ñ ng s n xu t. - Tăng cư ng h p tác thu hút v n ñ u tư nư c ngoài, m r ng s n xu t hàng XK. - ða d ng các lo i hình ñào t o, nâng cao ch t lư ng ngu n lao ñ ng. - ð y m nh xu t kh u lao ñ ng. BÀI 18. ðÔ TH HÓA 1. ð c ñi m a/ Quá trình ðô th hoá nư c ta có nhi u chuy n bi n : - Thành C Loa, kinh ñô c a Nhà nư c Âu L c, ñư c coi là ñô th ñ u tiên c a nư c ta. - Th k XXI, xu t hi n thành Thăng Long. - Th i Pháp thu c, xu t hi n m t s ñô th l n: Hà N i, H i Phòng, Nam ð nh… - ðô th hoá nư c ta di n ra ch m ch p, trình ñ ðTH nư c ta còn th p. b/ T l dân thành th ngày càng tăng: năm 2005 chi m 26,9%, nhưng v n còn th p so v i các nư c trong khu v c. c/ ðô th nư c ta có quy mô không l n, phân b không ñ u gi a các vùng. 2. M ng lư i ñô th D a vào s dân, ch c năng, MðDS, t l phi nông nghi p…ð n 8/2004 nư c ta chia làm 6 lo i ñô th : - Lo i ðB: Hà N i và TP HCM, và lo i 1, 2, 3, 4, 5. - Có 5 ñô th tr c thu c Trung Ương: Hà N i, tp.H Chí Minh, H i Phòng, ðà N ng, C n Thơ 3. nh hư ng c a ñô th hoá ñ n phát tri n kinh t – xã h i ðô th hoá nh hư ng m nh m ñ n quá trình chuy n d ch cơ c u kinh t ñ t nư c và ñ a phương. - ðô th có nh hư ng r t l n ñ n phát tri n kinh t – xã h i. Năm 2005, khu v c ñô th ñóng góp 70,4% GDP c nư c, 84% GDP công nghi p, 87% GDP d ch v , 80% ngân sách Nhà nư c. - ðô th là th trư ng có s c mua l n, nơi t p trung ñông lao ñ ng có trình ñ chuyên môn, có cơ s v t ch t k thu t hi n ñ i. - Thu hút v n ñ u tư l n, t o ñ ng l c phát tri n kinh t . - T o nhi u vi c làm và thu nh p cho ngư i lao ñ ng. - Tác ñ ng tiêu c c: ô nhi m môi trư ng, tr t t xã h i, vi c làm, nhà … BÀI 20. CHUY N D CH CƠ C U KINH T I. Tăng trư ng t ng s n ph m trong nư c (GDP): 1/Ý nghĩa: -Có t m quan tr ng trong các m c tiêu phát tri n kinh t . GDP và GDP/ ngư i c a Vi t Nam năm 2005 X p h ng Th gi i Châu Á ðông Nam Á GDP (53,1 t USD) 58 21 6 14
  15. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p GDP/ngư i (639 USD) 146 39 7 -T o ti n ñ ñ y m nh xu t kh u, gi i quy t vi c làm, xóa ñói gi m nghèo… 2/Tình hình tăng trư ng GDP: -1990-2005, tăng liên t c v i t c ñ bình quân 7,2%/năm. Năm 2005, tăng 8,4%, ñ ng ñ u ðNA. -Nông nghi p phát tri n m nh, gi i quy t v n ñ lương th c và tr thành nư c XK g o hàng ñ u th gi i.. Chăn nuôi cũng phát tri n v i t c ñ nhanh. -Công nghi p tăng trư ng n ñ nh v i t c ñ cao, 1991-2005 bình quân ñ t > 14%/năm. S c c nh tranh c a s n ph m ñư c tăng lên. 3/H n ch : -N n kinh t ch y u v n tăng trư ng theo chi u r ng, chưa ñ m b o s phát tri n b n v ng. -Hi u qu kinh t còn th p, s c c nh tranh n n kinh t còn y u. II. Chuy n d ch cơ c u kinh t theo hư ng CNH, HðH: 1/Chuy n d ch cơ c u ngành: - Tăng t tr ng khu v c II, gi m t trong khu v c I. Khu v c III chi m t tr ng cao nhưng chưa n ñ nh. Năm 2005, l n lư t các khu v c I, II, III có t tr ng là: 21,0%; 41,0%; 38,0%. - Xu hư ng chuy n d ch là tích c c, nhưng v n còn ch m, chưa ñáp ng yêu c u giai ño n m i. - Trong t ng ngành có s chuy n d ch riêng. +Khu v c I: gi m t tr ng ngành NN, tăng t tr ng ngành thu s n. Trong nông nghi p, t tr ng ngành tr ng tr t gi m, ngành chăn nuôi tăng. +Khu v c II: công nghi p ch bi n có t tr ng tăng, công nghi p khai thác có t tr ng gi m. ða d ng hóa các s n ph m ñáp ng yêu c u th trư ng, nh t là các s n ph m cao c p, có ch t lư ng và có s c c nh tranh. +Khu v c III: tăng nhanh các lĩnh v c liên quan ñ n k t c u h t ng, phát tri n ñô th và các d ch v m i. 2. Chuy n d ch cơ c u thành ph n kinh t - Khu v c kinh t Nhà nư c gi m t tr ng nhưng v n gi vai trò ch d o - T tr ng c a kinh t tư nhân ngày càng tăng. - Thành ph n kinh t có v n ñ u tư nư c ngoài tăng nhanh, ñ c bi t t khi nư c ta gia nh p WTO. 3. Chuy n d ch cơ c u lãnh th kinh t - Nông nghi p: hình thành các vùng chuyên canh cây lương th c, th c ph m, cây công nghi p - Công nghi p: hình thành các khu công nghi p t p trung, khu ch xu t có quy mô l n. - C nư c ñã hình thành 3 vùng kinh t tr ng ñi m: + Vùng kinh t tr ng ñi m phía B c + Vùng kinh t tr ng ñi m mi n Trung + Vùng kinh t tr ng ñi m phía Nam BÀI 21. ð C ðI M N N NÔNG NGHI P NƯ C TA I. N n nông nghi p nhi t ñ i: a. ði u ki n t nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho phép nư c ta phát tri n m t n n nông nghi p nhi t ñ i * Thu n l i: + Khí h u nhi t ñ i m gió mùa có s phân hoá rõ r t, cho phép: -ða d ng hoá các s n ph m nông nghi p. Mùa ñông l nh cho phép phát tri n cây tr ng v ñông ðBSH. -Áp d ng các bi n pháp thâm canh, tăng v , chuy n d ch cơ c u mùa v . 15
  16. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p -ð a hình và ñ t tr ng cho phép áp d ng các h th ng canh tác khác nhau gi a các vùng. ð ng b ng th m nh là cây hàng năm, nuôi tr ng thu s n; mi n núi th m nh cây lâu năm, chăn nuôi gia súc l n. * Khó khăn: + Thiên tai, sâu b nh, d ch b nh… b. Nư c ta ñang khai thác ngày càng có hi u qu ñ c ñi m c a n n nông nghi p nhi t ñ i. - Các t p ñoàn cây tr ng và v t nuôi ñư c phân b phù h p hơn v i các vùng sinh thái - Cơ c u mùa v , gi ng có nhi u thay ñ i. - Tính mùa v ñư c khai thác t t hơn. - ð y m nh xu t kh u các s n ph m c a n n nông nghi p nhi t ñ i II.Phát tri n n n nông nghi p hi n ñ i s n xu t hàng hóa góp ph n nâng cao hi u qu c a nông nghi p nhi t ñ i : - N n nông nghi p nư c ta hi n nay t n t i song song n n nông nghi p c truy n và n n nông nghi p hàng hóa. - ð c ñi m chính c a n n nông nghi p c truy n và n n nông nghi p hàng hóa. III.N n kinh t nông thôn nư c ta ñang chuy n d ch rõ nét a. Ho t ñ ng nông nghi p là b ph n ch y u c a kinh t nông thôn - Kinh t nông thôn ña d ng nhưng ch y u v n d a vào nông-lâm-ngư nghi p. - Các ho t ñ ng phi nông nghi p ngày càng chi m t tr ng l n, ñóng vai trò quan tr ng vùng kinh t nông thôn. b. Kinh t nông thôn bao g m nhi u thành ph n kinh t -Các doanh nghi p nông-lâm và thu s n -Các h p tác xã nông-lâm và thu s n -Kinh t h gia ñình -Kinh t trang tr i c. Cơ c u kinh t nông thôn ñang t ng bư c chuy n d ch theo hư ng s n xu t hàng hóa và ña d ng hóa. - S n xu t hàng hoá nông nghi p + ð y m nh chuyên môn hoá. + Hình thành các vùng nông nghi p chuyên môn hoá. + K t h p công nghi p ch bi n hư ng m nh ra xu t kh u. - ða d ng hoá kinh t nông thôn: + Cho phép khai thác t t hơn các ngu n tài nguyên thiên nhiên, lao ñ ng… + ðáp ng t t hơn nh ng ñi u ki n th trư ng - Chuy n d ch cơ c u kinh t nông thôn còn ñư c th hi n b ng các s n ph m nông - lâm - ngư và các s n ph m khác... BÀI 22. V N ð PHÁT TRI N NÔNG NGHI P I. Ngành tr ng tr t: Chi m g n 75% giá tr s n lư ng nông nghi p 1/S n xu t lương th c: chi m 59,2% giá tr s n xu t ngành tr ng tr t (2005). - Vi c ñ y m nh s n xu t lương th c có t m quan tr ng ñ c bi t: + ð m b o lương th c cho nhân dân, cung c p th c ăn cho chăn nuôi, làm ngu n hàng xu t kh u + ða d ng hoá s n xu t nông nghi p - Nư c ta có nhi u ñi u ki n thu n l i cho s n xu t lương th c: + ði u ki n t nhiên: ñ t, khí h u, nư c… + ði u ki n kinh t - xã h i: chính sách, lao ñ ng, h th ng thu l i, th trư ng tiêu th , v n ñ u 16
  17. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p tư, trình ñ KHKT… - Tuy nhiên cũng có nh ng khó khăn: thiên tai, sâu b nh... * Tình hình s n xu t lương th c: -Di n tích gieo tr ng lúa tăng m nh: 5,6 tri u ha (1980) lên 7,3 tri u ha (2005). -Cơ c u mùa v có nhi u thay ñ i -Năng su t tăng m nh ñ t 4,9 t n/ha/năm nh áp d ng các bi n pháp thâm canh. -S n lư ng lương th c quy thóc tăng nhanh: 14,4 tri u t n (1980) lên 39,5 tri u t n, trong ñó lúa là 36,0 tri u t n (2005). Bình quân lương th c ñ t trên 470 kg/ngư i/năm. VN xu t kh u g o hàng ñ u th gi i. -Di n tích và s n lư ng hoa màu cũng tăng nhanh. -ðBSCL là vùng s n xu t lương th c l n nh t nư c, chi m trên 50% di n tích, 50% s n lư ng lúa c nư c. 2. S n xu t cây th c ph m Rau ñ u tr ng t p trung ven các thành ph l n. Di n tích rau c nư c là trên 500.000 ha, nhi u nh t ðBSH, ðBSCL. Di n tích ñ u các lo i trên 200.000 ha, nhi u nh t ðNB và Tây Nguyên. 3. S n xu t cây công nghi p và cây ăn qu : a/ Cây công nghi p: chi m 23,7% giá tr s n xu t ngành tr ng tr t (2005) và có xu hư ng tăng. * Ý nghĩa c a vi c phát tri n cây công nghi p: + S d ng h p lý tài nguyên ñ t, nư c và khí h u + S d ng t t hơn ngu n lao ñ ng nông nghi p, ña d ng hóa nông nghi p. + T o ngu n nguyên li u cho công nghi p ch bi n + Là m t hàng xu t kh u quan tr ng, nâng cao thu nh p c a ngư i dân, nh t là trung du-mi n núi. * ði u ki n phát tri n: + Thu n l i (v t nhiên, xã h i) + Khó khăn (th trư ng) * Nư c ta ch y u tr ng cây công nghi p có ngu n g c nhi t ñ i, ngoài ra còn có m t s cây có ngu n g c c n nhi t. T ng DT gieo tr ng năm 2005 kho ng 2,5 tri u ha, trong ñó cây lâu năm là hơn 1,6 tri u ha (65%) - Cây công nghi p lâu năm: + Có xu hư ng tăng c v năng su t, di n tích,s n lư ng + ðóng vai trò quan tr ng trong cơ c u s n xu t cây công nghi p + Nư c ta ñã hình thành ñư c các vùng chuyên canh cây công nghi p lâu năm v i qui mô l n. + Các cây công nghi p lâu năm ch y u : cà phê, cao su, h tiêu, d a, chè Café tr ng nhi u Tây Nguyên, ðNB, BTB Cao su tr ng nhi u ðNB, Tây Nguyên, BTB Chè tr ng nhi u Trung du mi n núi phía B c, Tây Nguyên H tiêu tr ng nhi u Tây Nguyên, ðNB, DHMT ði u tr ng nhi u ðNB D a tr ng nhi u ðBSCL +Cây công nghi p hàng năm: mía, l c, ñ u tương, bông, ñay, cói, dâu t m, thu c lá... Mía tr ng nhi u ðBSCL, ðNB, DHMT L c tr ng nhi u BTB, ðNB, ð c L c ð u tương tr ng nhi u TD-MN phía B c, ð c L c, Hà Tây, ð ng Tháp ðay tr ng nhi u ðBSH Cói tr ng nhi u ven bi n Ninh Bình, Thanh Hóa Dâu t m t p trung Lâm ð ng 17
  18. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p Bông v i t p trung NTB, ð c L c +Cây ăn qu : chu i, cam, xoài, nhãn, v i…Vùng tr ng cây ăn qu l n nh t là ðBSCL, ðNB. II.Ngành chăn nuôi: chi m 24,7% giá tr s n lư ng nông nghi p - T tr ng ngành chăn nuôi còn nh (so v i tr ng tr t) nhưng ñang có xu hư ng tăng. - Xu hư ng phát tri n c a ngành chăn nuôi hi n nay: + Ngành chăn nuôi ti n m nh lên s n xu t hàng hoá + Chăn nuôi trang tr i theo hình th c công nghi p + Các s n ph m không qua gi t m (tr ng, s a) chi m t tr ng ngày càng cao. - ði u ki n phát tri n ngành chăn nuôi nư c ta: + Thu n l i (cơ s th c ăn ñư c ñ m b o t t hơn, d ch v gi ng, thú y có nhi u ti n b ...) ... + Khó khăn (gi ng gia súc, gia c m năng su t th p, d ch b nh...) 1/Chăn nuôi l n và gia c m -ðàn l n hơn 27 tri u con (2005), cung c p hơn ¾ s n lư ng th t các lo i. -Gia c m v i t ng ñàn trên 250 tri u con (2003). Chăn nuôi l n và gia c m t p trung nhi u nh t ðBSH, ðBSCL 2/ Chăn nuôi gia súc ăn c -ðàn trâu: 2,9 tri u con nuôi nhi u TD-MN phía B c, BTB -ðàn bò: 5,5 tri u con BTB, NTB, Tây Nguyên. Chăn nuôi bò s a phát tri n m nh tp.HCM, HN… -Dê, c u: 1,3 tri u con. BÀI 24. V N ð PHÁT TRI N TH Y S N VÀ LÂM NGHI P I.Ngành th y s n 1/Nh ng ñi u ki n thu n l i và khó khăn ñ phát tri n th y s n. a/Thu n l i: Nư c ta có ñư ng b bi n dài, có 4 ngư trư ng l n: H i Phòng-Qu ng Ninh, qu n ñ o Hoàng Sa-Trư ng Sa, Ninh Thu n-Bình Thu n-Bà R a-Vũng Tàu, Cà Mau-Kiên Giang. -Ngu n l i h i s n r t phong phú. T ng tr lư ng h i s n kho ng 3,9 – 4,0 tri u t n, cho phép khai thác hàng năm 1,9 tri u t n. Bi n nư c ta có hơn 2000 loài cá, 100 loài tôm, rong bi n hơn 600 loài,… -D c b bi n có nhi u vũng, v nh, ñ m phá, các cánh r ng ng p m n có kh năng nuôi tr ng h i s n. Nư c ta có nhi u sông, su i, kênh r ch…có th nuôi th cá, tôm nư c ng t. Di n tích m t nư c nuôi tr ng th y s n là 850.000 ha, trong ñó 45% thu c Cà Mau, B c Liêu. -Nhà nư c có nhi u chính sách khuy n khích phát tri n, nhân dân có kinh nghi m nuôi tr ng và ñánh b t. Các phương ti n ñánh b t ñư c trang b t t hơn; các d ch v thu s n và công nghi p ch bi n cũng phát tri n m nh. -Th trư ng tiêu th ñư c m r ng trong và ngoài nư c. b/Khó khăn: -Thiên tai, bão, gió mùa ðông B c thư ng xuyên x y ra. -Tàu thuy n và phương ti n ñánh b t còn ch m ñ i m i, năng su t lao ñ ng còn th p. H th ng c ng cá còn chưa ñáp ng yêu c u. -Ch bi n và ch t lư ng s n ph m còn nhi u h n ch . -Môi trư ng b suy thoái và ngu n l i thu s n b suy gi m. 2/S phát tri n và phân b ngành th y s n. SLTS năm 2005 là hơn 3,4 tri u t n, SL bình quân ñ t 42 kg/ngư i/năm. 18
  19. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p *Khai thác th y s n: -S n lư ng khai thác liên t c tăng, ñ t 1,79 tri u t n (2005), trong ñó cá bi n 1,36 tri u t n. -T t c các t nh giáp bi n ñ u ñ y m nh ñánh b t h i s n, nh t là các t nh duyên h i NTB và Nam B . D n ñ u là các t nh v SL ñánh b t: Kiên Giang, Bà R a-Vũng Tàu, Bình ð nh, Bình Thu n, Cà Mau. *Nuôi tr ng th y s n: chi m t tr ng ngày càng cao trong cơ c u s n xu t và giá tr s n lư ng th y s n. -Ti m năng nuôi tr ng th y s n còn nhi u, di n tích m t nư c ñ nuôi tr ng thu s n là g n 1 tri u ha, trong ñó ðBSCL chi m hơn 70%. -Ngh nuôi tôm phát tri n m nh v i hình th c bán thâm canh và thâm canh công nghi p t p trung ðBSCL - Ngh nuôi cá nư c ng t cũng phát tri n, ñ c bi t ðBSCL và ðBSH, nh t là An Giang n i ti ng v nuôi cá tra, cá basa. II.Ngành lâm nghi p a) Ngành lâm nghi p nư c ta có vai trò quan tr ng v m t kinh t và sinh thái. Kinh t : + T o ngu n s ng cho ñông bào dân t c ít ngư i + B o v các h th y ñi n, th y l i + T o ngu n nguyên li u cho m t s ngành công nghi p. + B o v an toàn cho nhân dân c trong vùng núi, trung du và vùng h du. Sinh thái: + Ch ng xói mòn ñ t + B o v các loài ñ ng v t, th c v t quí hi m + ði u hòa dòng ch y sông ngòi, ch ng lũ l t và khô h n + ð m b o cân b ng sinh thái và cân b ng nư c. b) Tài nguyên r ng nư c ta v n giàu có nhưng ñã b suy thoái nhi u: Có 3 lo i r ng: -R ng phòng h : g n 7 tri u ha, có tác d ng l n ñ i v i vi c ñi u hòa dòng ch y, ch ng lũ, ch ng xói mòn, DHMT còn ch n cát bay. -R ng ñ c d ng: b o t n ðTV quý hi m, phát tri n du l ch, cân b ng sinh thái… -R ng s n xu t: 5,4 tri u ha, t o ra nhi u giá tr kinh t . c) S phát tri n và phân b lâm nghi p -Tr ng r ng: có 2,5 tri u ha r ng tr ng t p trung, ch y u là r ng làm nguyên li u gi y, r ng g tr m ,…r ng phòng h . Hàng năm tr ng kho ng 200.000 ha r ng t p trung. -Khai thác, ch bi n g và lâm s n: khai thác hàng năm kho ng 2,5 tri u m3 g , 120 tri u cây tre, 100 tri u cây n a. -Các s n ph m g : g tròn, g x , ñ g …công nghi p b t gi y và gi y ñang ñư c phát tri n, l n nh t là nhà máy gi y Bãi B ng (Phú Th ) và Liên h p gi y Tân Mai (ð ng Nai). -Các vùng có di n tích r ng l n: Tây Nguyên, BTB,… -R ng còn ñư c khai thác cung c p g c i, than c i. BÀI 25. T CH C LÃNH TH NÔNG NGHI P 1. Các nhân t tác ñ ng t i t ch c lãnh th nông nghi p nư c ta: - Nhân t TN: + N n chung + Chi ph i s phân hoá lãnh th nông nghi p c truy n. - Nhân t KT-XH: chi ph i m nh s phân hoá lãnh th nông nghi p hàng hoá. 19
  20. §Ò c−¬ng kiÕn thøc träng t©m «n thi tèt nghiÖp 2009 = GV: L−¬ng B¸ Hïng= THPT Lª V¨n Linh http://ebook.here.vn - T i mi n phí eBook, ð thi, Tài li u h c t p 2. Các vùng nông nghi p nư c ta: có 7 vùng nông nghi p. 3. Nh ng thay ñ i trong t ch c lãnh th nông nghi p nư c ta: a. T ch c lãnh th nông nghi p c a nư c ta trong nh ng năm qua thay ñ i theo hai xu hư ng chính: - Tăng cư ng chuyên môn hoá s n xu t, phát tri n các vùng chuyên canh quy mô l n ðBSCL, ðNB, Tây Nguyên,… - ð y m nh ña d ng hoá nông nghi p, ña d ng hoá kinh t nông thôn Khai thác h p lý ngu n tài nguyên. - S d ng k t h p ngu n lao ñ ng, t o vi c làm. - Gi m thi u r i ro trong th trư ng nông s n. b. Kinh t trang tr i có bư c phát tri n m i, thúc ñ y s n xu t nông lâm nghi p và thu s n theo hư ng sàn xu t hàng hoá. Trang tr i phát tri n v s lư ng và lo i hình s n xu t nông nghi p hàng hoá. BÀI 26 CƠ C U NGÀNH CÔNG NGHI P I. Cơ c u công nghi p theo ngành: - Cơ c u ngành công nghi p nư c ta tương ñ i ña d ng v i khá ñ y ñ các ngành quan tr ng thu c 3 nhóm chính: công nghi p khai thác, công nghi p ch bi n, công nghi p s n xu t, phân ph i ñi n, khí ñ t, nư c; v i 29 ngành khác nhau. -Hi n nay ñang n i lên m t s ngành công nghi p tr ng ñi m, là nh ng ngành có th m nh lâu dài, mang l i hi u qu kinh t cao, và có tác ñ ng m nh m ñ n vi c phát tri n cácngành kinh t khác. - Cơ c u ngành công nghi p nư c ta có s chuy n d ch rõ r t nh m thích nghi v i tình hình m i: + Tăng t tr ng nhóm ngành công nghi p ch bi n. + Gi m t tr ng nhóm ngành công nghi p khai thác và công nghi p s n xu t, phân ph i ñi n, khí ñ t, nư c. - Các hư ng hoàn thi n cơ c u ngành công nghi p: + Xây d ng cơ c u linh ho t, phù h p vói ñi u ki n VN, thích ng v i n n kinh t th gi i + ð y m nh phát tri n các ngành mũi nh n và tr ng ñi m, ñưa công nghi p ñi n năng ñi trư c m t bư c. + ð u tư theo chi u sâu, ñ i m i thi t b , công ngh II. Cơ c u CN theo lãnh th : a/Ho t ñ ng công nghi p t p trung ch y u m t s khu v c: -ðBSH & vùng ph c n có m c ñ t p trung công nghi p theo lãnh th cao nh t nư c. T Hà N i to theo các hư ng v i các c m chuyên môn hoá: +H i Phòng-H Long-C m Ph : khai thác than , cơ khí. +ðáp C u- B c Giang: phân hoá h c, VLXD. +ðông Anh-Thái Nguyên: luy n kim ,cơ khí. +Vi t Trì-Lâm Thao-Phú Th : hoá ch t, gi y. +Hoà Bình-Sơn La: thu ñi n. +Nam ð nh-Ninh Bình-Thanh Hoá: d t, ximăng, ñi n. - Nam B : hình thành 1 d i công nghi p v i các TTCN tr ng ñi m: tp.HCM, Biên Hoà, Vũng Tàu, có các ngành: khai thác d u ,khí; th c ph m, luy n kim, ñi n t tp.HCM là TTCN l n nh t c nư c. -DHMT: Hu , ðà N ng, Vinh, v i các ngành: cơ khí, th c ph m, ñi n ðà N ng là TTCN l n nh t vùng. -Vùng núi: công nghi p ch m phát tri n, phân b phân tán, r i r c. *S phân trên là k t qu tác ñ ng c a nhi u y u t : v trí ñ a lý, TNTN, ngu n lao ñ ng có tay 20
Đồng bộ tài khoản