Đề cương ngoại bụng: Điều trị ngoại khoa loét dạ dàng-tá tràng

Chia sẻ: Than Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
319
lượt xem
138
download

Đề cương ngoại bụng: Điều trị ngoại khoa loét dạ dàng-tá tràng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Câu hỏi: 1. Biện luận chẩn đoán trên 2. Chẩn đoán phân biệt thủng dạ dày tá tràng 3. Nêu diễn biến của thủng ổ loét dạ dày-tá tràng nếu không được điều trị 4. Nêu các thể lủng ổ loét dạ dày tá tràng...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề cương ngoại bụng: Điều trị ngoại khoa loét dạ dàng-tá tràng

  1. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt d¹ dµy- t¸ trµng C©u hái: 1. BiÖn luËn chÈn ®o¸n trªn? 2. ChÈn ®o¸n ph©n biÖt thñng d¹ dµy t¸ trµng ? 3. Nªu diÔn biÕn cña thñng æ loÐt d¹ dµy- t¸ trµng nÕu kh«ng ®−îc ®iÒu trÞ? 4. Nªu c¸c thÓ thñng æ loÐt d¹ dµy t¸ trµng? 5. Nh÷ng nguyªn nh©n g©y thñng d¹ dµy-t¸ trµng? 6. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu trÞ b¶o tån thñng æ loÐt d¹ dµy-t¸ trµng? 7. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu trÞ phÉu thuËt thñng æ loÐt d¹ dµy- t¸ trµng? 8. ChuÈn bÞ bÖnh nh©n tr−íc mæ vµ ch¨m sãc sau mæ thñng æ loÐt? 9. ChØ ®Þnh ®iÒu trÞ ngo¹i khoa bÖnh loÐt d¹ dµy- t¸ trµng? 10. Nèi vÞ trµng: ChØ ®Þnh, −u nh−îc ®iÓm? 11. C¸c biÕn chøng sau nèi vÞ trµng? 12. C¾t d¹ dµy:c¸c ®−êng c¾t vµ c¸c kü thuËt nèi mám côt d¹ dµy víi hçng trµng? 13. Tai biÕn vµ c¸c biÕn chøng sau mæ c¾t ®o¹n d¹ dµy? 14. Ph−¬ng ph¸p c¾t d©y X ®iÒu trÞ loÐt d¹ day-t¸ trµng: ChØ ®Þnh, c¸c pp vµ −u nh−îc ®iÓm tõng pp. 15. BiÕn chøng sau c¾t d©y X? C©u 1. BiÖn luËn chÈn ®o¸n thñng d¹ dµy t¸ trµng do loÐt BiÖn luËn chÈn ®o¸n thñng d¹ dµy t¸ tµng: - §au ®ét ngét d÷ déi vïng th−îng vÞ nh− dao ®©m - Co cøng c¬ thµnh bông - Th¨m trùc trµng: tói cïng Douglas phång c¨ng ®au - XQ: cã h×nh ¶nh liÒm h¬i d−íi c¬ hoµnh - Siªu ©m: cã dÞch trong æ bông - Chäc dß: ¸p dông khi ®· dïng thuèc gi¶m ®au th¨m kh¸m kh«ng cßn triÖu chøng g× n÷a, XQ kh«ng cã liÒm h¬i. Chäc dß thÊy dÞch cña d¹ dµy C¸c triÖu chøng chÝnh ®Ó chÈn ®o¸n: - §au ®ét ngét vïng th−îng vÞ nh− dao ®©m Ng. Quang toµn_dhy34 -1-
  2. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - Bông cøng nh− gç - XQ æ bông kh«ng chuÈn bÞ cã liÒm h¬i - Cã tiÒn sö loÐt d¹ dµy t¸ trµng TriÖu chøng quan träng nhÊt lµ bông cøng nh− gç Chó ý cã thÓ b¬m khÝ vµo d¹ dµy vµ chôp: Hót dÞch d¹ dµy sau ®ã b¬m 800-1200ml kh«ng khÝ vµo d¹ dµy(tíi khi bÖnh nh©n thÊy ®au tøc) C©u 2. ChÈn ®o¸n ph©n biÖt thñng d¹ dµy-t¸ trµng: 1. Viªm tuþ cÊp: - §iÓm s−ên- th¾t l−ng bªn ph¶i ®au - Amylase m¸u vµ n−íc tiÓu t¨ng cao - XQ æ bông kh«ng chuÈn bÞ: kh«ng cã liÒm h¬i - Siªu ©m: tuþ to, cã dÞch quanh tuþ 2. Viªm phóc m¹c ruét thõa: ®au nhiÒu ë HCP sau lan kh¾p æ bông 3. Viªm phóc m¹c do ¸p xe gan vì: ®au HSP, sèt, gan to ®au, siªu ©m cã æ apxe. XQ gãc s−ên hoµnh ph¶i tï, kh«ng cã liÒm h¬i. DÞch chäc dß æ bông mñ mµu socola kh«ng thèi 4. Thñng ruét do th−¬ng hµn: tiÒn sö cã triÖu chøng cña th−¬ng hµn nh− sèt h×nh cao nguyªn. §au ®ét ngét nh− dao ®©m vïng quanh rèn. CÊy m¸u cã vi khuÈn th−¬ng hµn, ph¶n øng Widal(+) 5. Thñng ruét do viªm tói bÞt Meckel: ®au ®ét ngét d÷ déi vïng quanh rèn, Øa ph©n ®en 6. Ngoµi ra cÇn chÈn ®o¸n ph©n biÖt víi: - C¬n ®au quÆn gan - C¬n ®au quÆn thËn - Giun chui èng mËt - Viªm d¹ dµy cÊp - Phô n÷: chöa ngoµi tö cung vì, viªm mñ vßi trøng C©u 3. Nªu diÔn biÕn cña thñng æ loÐt d¹ dµy- t¸ trµng nÕu kh«ng ®−îc ®iÒu trÞ: - Viªm phóc m¹c toµn thÓ th−êng sau 12-24h: + HCNT, nhiÔm ®éc + §au bông Ng. Quang toµn_dhy34 -2-
  3. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + Bông tr−íng mÊt nhu ®éng ruét + Ph¶n øng phóc m¹c: DH Blumbeg(+) - Viªm phóc m¹c khu tró: + C¸c t¹ng khu tró thµnh æ apxe + ¸p xe d−íi c¬ hoµnh C©u 4. Nªu c¸c thÓ thñng æ loÐt d¹ dµy t¸ trµng: - ThÓ ®iÓn h×nh - Thñng bÝt - Thñng æ loÐt mÆt sau - Mét sè thÓ kh¸c: + ThÓ cÊp tÝnh: bÖnh nh©n cã thÓ chÕt trong 6-12h sau khu thñng + ThÓ b¸n cÊp: triÖu chøng kh«ng ®iÓn h×nh, diÔn biÕn chËm + ThÓ gièng ®au ngùc + ThÓ gièng viªm RT + ThÓ thñng kÌm theo XHTH C©u 5. Nh÷ng nguyªn nh©n g©y thñng d¹ dµy-t¸ trµng: - Do loÐt d¹ dµy- t¸ trµng - Do K d¹ dµy - Do chÊn th−¬ng bông kÝn - Do dïng thuèc steroid, nonsteroid - Thñng do báng lín(thñng Curling) - Tai biÕn do röa d¹ dµy C©u 6.§iÒu trÞ b¶o tån : 1. C¸c ph−¬ng ph¸p ®iÒu trÞ thñng æ loÐt d¹ dµy- t¸ trµng: - §iÒu trÞ b¶o tån - PhÉu thuËt - DÉn l−u Newmann 2. §iÒu trÞ b¶o tån: B»ng PP Taylor. HiÖn nay kh«ng ¸p dông mµ chØ lµ dïng cho bÖnh nh©n ®Ó chê ®îi chuyÓn vÒ tuyÕn sau vµ håi søc tr−íc mæ * Môc ®Ých: Ng. Quang toµn_dhy34 -3-
  4. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - Hót s¹ch dÞch d¹ dµy ®Ó lç thñng tù bÝt l¹i b»ng m¹c nèi vµ c¸c t¹ng ®Õn che phñ ®Ó chê ®îi chuyÓn vÒ tuyÕn sau vµ håi søc bÖnh nh©n ®Ó chuÈn bÞ mæ - Kh¸ng sinh liÒu cao chèng nhiÔm khuÈn - TruyÒn dÞch nu«i d−ìng bÖnh nh©n * §iÒu kiÖn: - Ch¾c ch¾n cã thñng - Thñng ®Õn sím - æ bông ph¶i s¹ch - Thñng xa b÷a ¨n - Cã ®iÒu kiÖn theo dâi chÆt * −u nh−îc ®iÓm: - §¬n gi¶n, kh«ng ph¶i mæ tr¸nh tæn th−¬ng lín cho bÖnh nh©n - NÕu thÊt b¹i bá lì c¬ héi mç sím - ChØ ¸p dông cho nh÷ng n¬i xa x«i kh«ng cã ®iÒu kiÖn mæ * Kü thuËt: - §Æt sonde qua ®−êng miÖng ®Ó nu«i d−ìng - §Æt sonde qua ®−êng mòi ®Ó hót dÞch d¹ dµy liªn tôc 15 phót/lÇn sau ®ã 30phót/ lÇn. Sau 1-2h bÖnh nh©n ®ì ®au, bông ®ì ch−íng, khi ®ã tiÕp tôc hót ®Õn khi nµo ruét cã nhu ®éng C©u 7. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu trÞ phÉu thuËt thñng æ loÐt d¹ dµy- t¸ trµng: 1. Nguyªn t¾c: - Gi¶i quyÕt nguyªn nh©n(kh©u lç thñng) - Lau röa æ bông - DÉn l−u vïng thÊp - Kh¸ng sinh - Håi søc sau mæ 2. C¸c ph−¬ng ph¸p: - Kh©u lç thñng + KhÈu lç thñng ®¬n thuÇn + Kh©u lç thñng + C¾t d©y X - C¾t ®o¹n d¹ dµy Ng. Quang toµn_dhy34 -4-
  5. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - DÉn l−u Newmann 2.1 Kh©u lç thñng ®¬n thuÇn: * ChØ ®Þnh: - Cho mäi lç thñng kh«ng cã ch¶y m¸u kh«ng cã hÑp m«n vÞ - æ loÐt non, lç thñng nhá - Tr×nh ®é PTV vµ ph−¬ng tiÖn ch−a cao - TuyÖt ®èi: thñng do loÐt cÊp tÝnh do Stress, do loÐt báng, loÐt Curling, loÐt do dïng thuèc - T−¬ng ®èi: BÖnh nh©n tuæi cao, bÖnh nh©n qu¸ yÕu kh«ng chÞu ®−îc phÉu thuËt lín, æ bông bÈn kh«ng thÓ ¸p dông phÉu thuËt kh¸c ®−îc * −u ®iÓm: - §¬n gi¶n, dÔ lµm, nhanh, trang thiÕt bÞ kh«ng cÇn cÇu kú - VÉn gi÷ ®−îc sinh lý b×nh th−êng cho d¹ dµy - ¸p dông cho 1 sè tuyÕn c¬ së * Nh−îc ®iÓm: - Kh«ng gi¶i quyÕt ®−îc æ loÐt lµ nguyªn nh©n g©y thñng - DÔ bÞ thñng l¹i ch¶y m¸u, loÐt l¹i * C¸c PP: - Kh©u lç thñng ®¬n thuÇn - Kh©u lç thñng + c¾t d©y X(PT Taylor-Hill: kh©u lç thñng + c¾t d©y X tr¸i siªu chän läc, c¾t th©n d©y X ph¶i ) 2.2 C¾t ®o¹n d¹ dµy: * C§: - Thñng do K - Thñng æ loÐt cã hÑp m«n vÞ - Thñng æ loÐt x¬ chai cã xuÊt huyÕt tiªu ho¸ nhiÒu lÇn * §K: - Thêi gian: ®Õn sím 6-12h - æ bông s¹ch - ThÓ tr¹ng bÖnh nh©n cho phÐp, kh«ng cã bÖnh phèi hîp, tuæi kh«ng qu¸ cao - PTV cã kinh nghiÖm, c¬ së cã trang bÞ Ng. Quang toµn_dhy34 -5-
  6. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng * −u ®iÓm: - Võa triÖt c¨n võa gi¶i quyÕt ®−îc biÕn chøng * Nh−îc: + PhÉu thuËt lín + §ßi hái PTV cã kinh ngiÖm, c¬ së ph¶i cã trang bÞ kü thuËt + DÔ g©y K mám côt d¹ dµy + Kh«ng hîp sinh lý do c¾t mÊt 1 ®o¹n d¹ dµy vµ t¸ trµng ra khái èng tiªu ho¸ 2.3 DÉn l−u Newmann: * C§: - Bn nÆng, qu¸ yÕu kh«ng thÓ kÐo dµi PT - æ bông qu¸ bÈn do viªm phóc m¹c muén, kh©u dÔ bôc x× dß - Lç thñng qu¸ lín, x¬ chai, mñn kh«ng kh©u ®−îc mµ còng kh«ng cã C§ c¾t d¹ dµy cÊp cøu C©u 8. ChuÈn bÞ bÖnh nh©n tr−íc mæ vµ ch¨m sãc sau mæ: 1. ChuÈn bÞ: - Hót dÞch d¹ dµy - Kh¸ng sinh, truyÒn dÞch 2. Ch¨m sãc sau mæ: - Theo dâi bÖnh nh©n ngay sau mæ vÒ: t¸c dông phô cña thuèc mª, c¸c chØ sè sèng, nèi èng hót d¹ dµy vµo tói tr¸nh trµo ng−îc dÞch vµo ®−êng h« hÊp - Ngµy thø nhÊt: + ý thøc, nhÞp thë, h« hÊp, M, HA + Theo dâi èng dÉn l−u: sè l−îng dÞch, mµu s¾c dÞch, sù l−u th«ng + NÕu dÉn l−u Newmann: v× sè l−îng dÞch nhiÒu do ®ã cÇn tÝnh ®Ó bï dÞch cho ®ñ - Tõ ngµy thø 2 trë ®i: + Ch¶y m¸u, nhiÔm khuÈn vÕt mæ + TD dÉn l−u + Thêi gian trung tiÖn, nÕu trung tiÖn ®−îc th× cho ¨n + Rót dÉn l−u khi hÕt t¸c dông th−êng ngµy thø 4, DL Newmann sau 10-20 ngµy - DÆn bÖnh nh©n sau ra viÖn: + NÕu mæ c¾t d¹ dµy: cho ¨n thøc ¨n dÔ tiªu giµu n¨ng l−îng Ng. Quang toµn_dhy34 -6-
  7. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + 2 th¸g ®Çu ¨n 6 b÷a/ngµy ¨n mçi b÷a Ýt, 1 n¨m sau ¨n uèng b×nh th−¬ng + Tr¸nh lao ®éng nÆng + TÈy giun ®Þnh kú(6 th¸ng/lÇn), tr¸nh c¸c chÊt kÝch thÝch C©u 9. ChØ ®Þnh ®iÒu trÞ ngo¹i khoa bÖnh loÐt d¹ dµy- t¸ trµng: 1. C§ tuyÖt ®èi: LoÐt d¹ dµy-t¸ trµng cã biÕn chøng nÆng mµ kh«ng ®iÒu trÞ néi khoa ®−îc: thñng, ch¶y m¸u cÊp tÝnh nÆng, hÑp m«n vÞ vµ K ho¸ 2. C§ t−¬ng ®èi: + LoÐt d¹ dµy- t¸ trµng ®· ®iÒu trÞ 2 n¨m b»ng thuèc néi khoa cã hÖ thèng (®óng thuèc, ®óng liÒu, ®ñ thêi gian) + Ch¶y m¸u d¹ dµy nhiÒu lÇn hay t¸i ph¸t C¸c yÕu tè xem xÐt cho C§ phÉu thuËt: - §au: + C¬n ®au liªn tôc, mÊt chu kú, uèng thuèc kh«ng ®ì + C−êng ®é ®au nhiÒu h¬n, lµm bÖnh nh©n kh«ng lao ®éng ®−îc, ¶nh h−ëng ®Õn ¨n uèng vµ sinh ho¹t - TÝnh chÊt æ loÐt b»ng néi soi: æ loÐt lín vµ x¬ chai th−êng ph¶i mæ. H×nh ¶nh æ loÐt x¬ chai cña hµnh t¸ trµng biÓu hiÖn lµ hµnh t¸ trµng biÕn d¹ng thµnh 2 hoÆc 3 c¸nh(h×nh bµi nhÐp) hoÆc mét tói ph×nh lín - VÞ trÝ æ loÐt: æ loÐt hµnh t¸ trµng kh«ng K ho¸, æ loÐt d¹ dµy nhÊt lµ gãc bê cong bÐ kh¶ n¨ng K cao - C¸c biÕn chøng cña æ loÐt: Ch¶y m¸u nÆng, hÑp m«n vÞ, K ho¸ - Thêi gian bÞ bÖnh - T×nh tr¹ng chung bÖnh nh©n: tuæi, c¸c bÖnh kÌm theo, nghÒ nghiÖp vµ hoµn c¶nh gia ®×nh( v× sau mæ kh«ng ®−îc lao ®éng nÆng) C©u 10. Nèi vÞ trµng: nèi d¹ dµy víi quai ®Çu cña hçng trµng 1. T¸c dông cña nèi vÞ trµng trong bÖnh loÐt d¹ dµ- t¸ trµng: - Lµm mÊt ø ®äng: MÊt ø ®äng th× niªm m¹c d¹ dµy Ýt tiÕp xóc víi dÞch vÞ h¬n vµ gastrin còng bµi tiÕt Ýt h¬n - §é toan dÞch vÞ gi¶m: dÞch t¸ trµng gåm dÞch mËt vµ tuþ cã tÝnh kiÒm sÏ theo quai ®Õn qua miÖng nèi vµo d¹ dµy vµ trung hoµ mét phÇn ®é acid cña dÞch vÞ Ng. Quang toµn_dhy34 -7-
  8. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - æ loÐt ®−îc nghØ ng¬i: trong loÐt t¸ trµng æ loÐt kh«ng bÞ dÞch vÞ vµ thøc ¨n ®i qua tr¸nh ®−îc chÊn th−¬ng vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho æ loÐt liÒn sÑo 2. −u ®iÓm: - Lµ mét phÉu thuËt nhÑ nhµng vµ Ýt ph¶i l«i kÐo bãc t¸ch vµ c¾t bá nªn Ýt mÊt m¸u. BÖnh nh©n th−êng kh«ng ph¶i g©y mª nªn hËu phÉu nhÑ nhµng h¬n - Kü thuËt mæ ®¬n gi¶n, thêi gian mæ nhanh. C¸c tai biÕn vµ biÕn chøng sau mæ còng nh− tû lÖ tö vong rÊt thÊp - RÊt thÝch hîp cho phÉu thuËt viªn trÎ vµ nh÷ng bÖnh nh©n giµ yÕu 3. Nh−îc ®iÓm: - Kh«ng lµm gi¶m acid d¹ dµy triÖt ®Ó nªn tû lÖ loÐt miÖng nèi rÊt cao - Tr−êng hîp kh«ng cã hÑp m«n vÞ thøc ¨n vÉn mét phÇn theo chiÒu nhu ®éng tù nhiªn qua m«n vÞ vµ t¸ trµng tiÕp xóc víi æ loÐt - T¸c dông lµm gi¶m ®é toan dÞch vÞ cña d¹ dµy chØ lµ t¹m thêi v× hiÖn t−îng trµo ng−îc ngµy cµng Ýt ®i vµ chÊt kiÒm cña t¸ trµng còng Ýt ®i. H¬n n÷a ®é toan dÞch vÞ cña d¹ dµy sau nµy cã thÓ cao h¬n tr−íc do dÞch t¸ trµng trµo ng−îc lµm ®é pH hang vÞ t¨ng cao th× vai trß øc chÕ cña hang vÞ mÊt ®i sÏ tiÕt nhiÒu gastrin kÝch thÝch vïng th©n vÞ tiÕt acid 4. C§ nèi vÞ trµng: LoÐt d¹ dµy-t¸ trµng: - HÑp m«n vÞ ®Õn muén, thÓ tr¹ng bÖnh nh©n yÕu - æ loÐt to vµ x¬ chai - Nèi vÞ trµng kÕt hîp víi c¸c PT c¾t d©y X C¸c bÖnh kh¸c: - HÑp m«n vÞ do nguyªn nh©n ngoµi loÐt: do K hang vÞ - HÑp t¸ trµng - VÕt th−¬ng t¸ trµng C©u 11. C¸c biÕn chøng cña nèi vÞ –trµng: - Ch¶y m¸u miÖng nèi + NN: do cÇm m¸u kh«ng kü, nèi 2 líp hay bÞ ch¶y m¸u do kh«ng kiÓm tra ®−îc trong khi mæ + BiÓu hiÖn: n«n ra m¸u, m¹ch nhanh, HA cã thÓ h¹ Ng. Quang toµn_dhy34 -8-
  9. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + XT: truyÒn m¸u, röa d¹ dµy b»ng n−íc Êm hoÆc n−íc l¹nh nÕu kh«ng kÕt qu¶ th× ph¶i mæ l¹i ®Ó cÇm m¸u - T¾c miÖng nèi: + NN: cã thÓ do phï nÒ miÖng nèi, hÑp miÖng nèi do kh©u hay do xo¾n + BiÓu hiÖn: n«n nhiÒu, thÓ tr¹ng suy sôp, bông trªn tr−íng c¨ng do d¹ dµy gi·n, ng−îc l¹i bông d−íi l¹i lÐp. ChÈn ®o¸n dùa vµo XQ + §iÒu trÞ: båi phô ®ñ n−íc vµ ®iÖn gi¶i, nÕu NN do phï nÒ miÖng nèi th× röa d¹ dµy b»ng n−íc Êm. NÕu do NN kh¸c th× ph¶i mæ l¹i - Bôc chØ miÖng nèi: + BiÓu hiÖn: cã triÖu chøng cña viªm phóc m¹c + XT: mæ l¹i kh©u l¹i chç bôc, nÕu cÇn më th«ng d¹ dµy ®Ó gi¶m ¸p - L−u th«ng luÈn quÈn: + NN: do miÖng nèi lµm ng−îc chiÒu thøc ¨n kh«ng tíi quai ®i mµ vµo quai tíi vµ t¸ trµng råi trë l¹i d¹ dµy + BiÓu hiÖn: n«n nhiÒu, ®au bông mÊt n−íc vµ ®iÖn gi¶i, bông d−íi lÐp XQ: quai tíi gi·n to: + XT: mæ l¹i lµm miÖng nèi gi÷a quai ®Õn vµ quai ®i - T¾c ruét: + NN: cè ®Þnh d¹ dµy vµo m¹c treo ®¹i trµng ngang kh«ng kÝn, ruét non chui qua lç ®ã g©y t¾c, NN Ýt gÆp kh¸c lµ quai ®Õn hoÆc quai ®i lång vµo d¹ dµy + XT: Mæ l¹i gi¶i quyÕt nguyªn nh©n - LoÐt miÖng nèi: ®au t¨ng so víi tr−íc mæ, ®au kh«ng cã chu kú XQ hoÆc soi d¹ dµy cho chÈn ®o¸n + XT: mæ l¹i c¾t d¹ dµy hoÆc d©y X C©u12. C¸c pp phÉu thuËt: - C¾t d¹ dµy b¸n phÇn cùc d−íi: c¾t 2/3 d¹ dµy ë phÇn d−íi cïng víi m«n vÞ - C¾t cùc trªn d¹ dµy: æ loÐt ë s¸t t©m vÞ hoÆc ph×nh vÞ lín - C¾t d©y X: + C¾t d©y X toµn bé + C¾t d©y X+ nèi vÞ trµng + C¾t d©y X+ t¹o h×nh m«n vÞ Ng. Quang toµn_dhy34 -9-
  10. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + C¾t d©y X chän läc + C¾t d©y X siªu chän läc 1. C¾t 2/3 cùc d−íi d¹ dµy: Lµ PT ¸p dông nhiÒu nhÊt. Gåm c¾t toµn bé hang vÞ, m«n vÞ + mét phÇn th©n bÞ nh»m gi¶m bít tæ chøc tuyÕn bµi tiÕt dÞch vÞ, ®ång thêi lo¹i trõ vïng hang vÞ bµi tiÕt Gastrin. Sau ®ã lËp l¹i l−u th«ng d¹ dµy- ruét non theo kiÓu Billroth I hoÆc Billroth II 1.1 Giíi h¹n c¾t: - §−êng c¾t phÝa trªn: §−êng nèi 2 ®iÓm: + §iÓm bê cong nhá chç ®m vµnh vÞ vµo gÇn bê cong nhá nhÊt + §iÓm ë bê cong lín: chç nèi tiÕp gi÷a ®m vÞ-m¹c nèi ph¶i vµ vÞ-m¹c nèi tr¸i chç nµy Ýt ®m ng¾n vµo d¹ dµy + §−êng c¾t: chÕch tõ trªn xuèng d−íi vµ tõ ph¶i sang tr¸i, thuËn chiÒu l−u th«ng thøc ¨n xuèng quai ®i - §−êng c¾t d−íi: d−íi m«n vÞ 1-1,5cm 1.2 C¸c ph−¬ng ph¸p nèi vÞ trµng: * Nèi d¹ dµy víi t¸ trµng(Billroth I): PP Pean: nèi phÇn d¹ dµy cßn l¹i víi mám t¸ trµng b»ng 2 kü thuËt: KiÓu Pean vµ Von Habeer - KiÓu Pean: ®ãng mám d¹ dµy cßn l¹i hÑp bít tr−íc khi nèi víi mám t¸ trµng - KiÓu Von Habeer: §Ó nguyªn mám d¹ dµy cßn l¹i nèi víi mám t¸ trµng Ng. Quang toµn_dhy34 - 10 -
  11. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - ¦u ®iÓm: + Hîp sinh lý: Thøc ¨n vÉn chøa trong d¹ dµy, ®i vµo t¸ trµng theo ®−êng tiªu ho¸ b×nh th−êng. Qu¸ tr×nh tiªu ho¸ thøc ¨n vµ hÊp thu dinh d−ìng gÇn nh− cò. Ho¹t ®éng kÝch thÝch c¸c lo¹i men tiªu ho¸ kh«ng thay ®æi nhiÒu. BiÕn chøng sau mæ Ýt h¬n + Nhanh kh«ng ph¶i ®ãng t¸ trµng + S¹ch h¬n kh«ng ph¶i më hçng t¸ trµng - §iÒu kiÖn: Mám t¸ trµng ph¶i cßn dµi vµ mÒm m¹i - Nh−îc ®iÓm: + Khã lµm: mám d¹ dµy réng, mám t¸ trµng hÑp thµnh máng + DÔ x× dß miÖng nèi, loÐt miÖng nèi + Tr−êng hîp t¸ trµng bÞ viªm cøng x¬ chai kh«ng lµm ®−îc * Nèi d¹ dµy víi hçng trµng(Billroth II): §ãng kÝn mám t¸ trµng sau ®è nèi phÇn d¹ dµy cßn l¹i víi quai hçng trµng ®Çu tiªn. Cã thÓ nèi qua m¹c treo ®¹i trµng ngang hoÆc tr−íc ®¹i trµng ngang. Cã 2 ph−¬ng ph¸p nèi - Polya: §Ó nguyªn mám d¹ dµy råi nèi víi quai hçng trµng ®Çu tiªn Ng. Quang toµn_dhy34 - 11 -
  12. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - Hofmeister- Finsterer: §ãng bít mét phÇn mám d¹ dµy vÒ phÝa bê cong bÐ nèi phÇn cßn l¹i víi hçng trµng - ¦u ®iÓm: + ¸p dông ®−îc c¶ trong tr−êng hîp æ loÐt ë d¹ dµy hoÆc ë t¸ trµng + Kü thuËt dÔ thùc hiÖn h¬n + Nhê ®ãng bít miÖng c¾t d¹ dµy ë phÝa bê cong nhá lµm thµnh mét v¸ch ng¨n kh«ng cho thøc ¨n xuèng quai tíi - Nh−îc ®iÓm: Ng. Quang toµn_dhy34 - 12 -
  13. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + L−u th«ng d¹ dµy- ruét kh«ng gièng sinh lý b×nh th−êng + HC Dumping nhiÒu h¬n Billroth I: KiÓu Finsterer: miÖng nèi hÑp nªn thøc ¨n xuèng ruét chËm h¬n nªn Ýt bÞ HC Dumping h¬n Polya vµ nÕu cã bÞ th× møc nhÑ h¬n. * −u nh−îc ®iÓm cña nèi sau vµ nèi phÝa tr−íc ®¹i trµng ngang: - Nèi sau ®¹i trµng ngang: quai ruét tíi ng¾n Ýt cã hiÖn t−îng ø ®äng nh−ng l¹i dÔ cã hiÖn t−îng chÌn Ðp miÖng nèi do ®¹i trµng ngang chÌn Ðp . - Nèi tr−íc ®¹i trµng ngang quai tíi ph¶i dµi dÔ g©y ø ®äng miÖng nèi Chän nèi tr−íc hay sau ®¹i trµng ngang? C¨n cø ®Æc ®iÓm cña m¹c treo. M¹c treo ng¾n, dµy, nhiÒu mì hoÆc m¹ch m¸u qu¸ nhiÒu th× kh«ng thÓ nèi qua m¹c treo ®¹i trµng ngang Khi nèi tr−íc ®¹i trµng ngang nªn lµm thªm phÉu thuËt Braun: nèi gi÷a quai ®Õn vµ quai ®i nh»m tr¸nh ø ®äng, h¹n chÕ kh«ng cho dÞch mËt vµo d¹ dµy ®Ò phßng biÕn chøng viªm d¹ dµy lµ nguyªn nh©n g©y K mám d¹ dµy sau mæ C©u 13. C¸c tai biÕn, biÕn chøng sau mæ c¾t d¹ dµy ®iÒu trÞ loÐt d¹ dµy t¸ trµng: 1. Tai biÕn: * Tæn th−¬ng èng mËt chñ: - Tæn th−¬ng mét phÇn - §øt hoµn toµn + BH:dÞch mµu vµng lÉn m¸u ch¶y ra + XT: §Æt dÉn l−u trong èng mËt chñ qua c¬ Oddi qua thµnh tr−íc t¸ trµng ra ngoµi(DL Voelker). HoÆc nèi 2 ®Çu OMC vµ dÉn l−u Kehr * C¾t ph¶i bãng Vater - NN: + æ loÐt n»m s©u ë ®o¹n II t¸ trµng PTV kh«ng biÕt ®· c¾t d¹ dµy cè g¾ng lÊy c¶ æ loÐt + æ loÐt to ë t¸ trµng kÐo bãng Vater lªn cao + BÊt th−êng gi¶i phÉu - BiÓu hiÖn: ThÊy dÞch mËt vµ tuþ ch¶y ra ë mám t¸ trµng - XT: nèi ®Çu tuþ víi t¸ trµng hoÆc nèi víi hçng trµng * Tæn th−¬ng èng tuþ * Vì l¸ch - NN: do t¸c ®éng qu¸ m¹nh trong lóc kÐo banh vÕt mæ, khi kÐo d¹ dµy gi¶i phãng bê cong lín vµ khi lau æ bông. Ng. Quang toµn_dhy34 - 13 -
  14. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng - BH: thÊy nhiÒu m¸u ë vïng l¸ch - XT: c¾t l¸ch * Nèi nhÇm víi håi trµng: - NN: ®o¹n cuèi håi trµng còng cè ®Þnh nh− quai ®Çu hçng trµng - BH sau mæ: Øa láng, ph©n sèng, î h¬i h«i thèi, thÓ tr¹ng suy sôp ChÈn ®o¸n cho bÖnh nh©n uèng baryt sÏ thÊy thuèc xuèng manh trµng rÊt nhanh - XT: mæ l¹i * Nèi ng−îc quai: lµ quai ®Õn b¾t ®Çu nèi tõ bê cong lín d¹ dµy vµ quai ®i b¾t ®Çu tõ bê cong nhá - XT: mæ l¹i 2. BiÕn chøng sím: - Ch¶y m¸u trong - NhiÔm khuÈn - T¾c miÖng nèi - Rß mám t¸ trµng - Bôc miÖng nèi d¹ dµy- ruét - Viªm tuþ cÊp sau mæ * Ch¶y m¸u: 6-12 h sau mæ Gåm: - Ch¶y m¸u vµo trong lßng èng tiªu ho¸ - Ch¶y m¸u trong æ bông(ngoµi èng tiªu ho¸) Ch¶y m¸u trong lßng èng tiªu ho¸ NN - Ch¶y m¸u miÖng nèi do kh©u cÇm m¸u kh«ng tèt - Cßn l¹i æ loÐt ë phÇn d¹ dµy(mám d¹ dµy) ch−a ®−îc c¾t - Cßn æ loÐt t¸ trµng ®Ó l¹i cã thÓ do loÐt s©u khã c¾t, khã ®ãng mám t¸ trµng. §o ®ã ®Ó tr¸nh ch¶y m¸u sau mæ víi bn cã tiÒn sö d¹ dµy t¸ trµng khi mæ ra kh«ng nh×n thÊy hoÆc kh«ng sê thÊt æ loÐt ë phÇn d−íi cña d¹ dµy hoÆc ë t¸ trµng ph¶i kiÓm tra kü vïng ®¸y vÞ vµ t©m vÞ. Khi ®· ph¸t hiÖn ®−îc æ loÐt ë ®¸y vÞ th× tïy theo tÝnh chÊt cña loÐt mµ chän 1 trong 2 pp phÉu thuËt thÝch hîp sau: + C¾t ®o¹n phÇn trªn d¹ dµy, c¾t toµn bé d¹ dµy nÕu loÐt cã kh¶ n¨ng K ho¸ Ng. Quang toµn_dhy34 - 14 -
  15. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng + C¾t kh©u lç thñng kÕt hîp c¾t d©y X vµ t¸i t¹o më th«ng m«n vÞ §iÒu trÞ §iÒu trÞ néi khoa: truyÒn m¸u, trî tim m¹ch, bæ sung dÞch, cÇm m¸u. NÕu HA kh«ng lªn cÇn võa håi søc võa mæ l¹i. Khi mæ thÊy mám d¹ dµy c¨ng gi·n do m¸u ch¶y tô l¹i cÇn r¹ch phÝa trªn mám d¹ dµy ®Ó lÊy hÕt m¸u côc vµ ®Ó kiÓm tra vÞ trÝ ch¶y m¸u, nÕu: + Ch¶y m¸u t¹i chç miÖng nèi ph¶i kh©u cÇm m¸u l¹i + NÕu ë niªm m¹c d¹ dµy cã nhiÒu ®èm ch¶y m¸u v× c¨ng gi·n th× cÇn lau s¹ch, ®¾p g¹c tÈm huyÕt thanh Êm chê cho hÕt ch¶y m¸u, nÕu kh«ng hÕt ch¶y m¸u th× cÇn kh©u cÇm m¸u + NÕu thÊy 1 æ loÐt ch¶y m¸u ë ph×nh vÞ lín d¹ dµy th× kh©u cÇm m¸u t¹i æ loÐt nÕu cã ®iÒu kiÖn th× lµm sinh thiÕt tøc thêi chç loÐt ®Ó biÕt tÝnh chÊt cã ph¶i ¸c tÝnh kh«ng ®Ó xö trÝ kÞp thêi Thùc tÕ do m¸u ch¶y rØ r¶, ®«ng l¹i chÌn Ðp èng th«ng hót d¹ dµy lªn khong thÊy m¸u ch¶y ra ®−îc do ®ã khi thÊy kh«ng cã m¸u theo sonde ra ngoµi còng kh«ng nªn nghÜ lµ kh«ng cã ch¶y m¸u Ch¶y m¸u trong khoang phóc m¹c(ngoµi èng tiªu ho¸): hiÕm gÆp NN - R¸ch bao l¸ch, r¸ch l¸ch cã thÓ x¶y ra khi: + Bãc t¸ch gi¶i phãng bê cong lín + Tú kÐo van ®Æt ë hè l¸ch qu¸ m¹nh g©y chÊn th−¬ng +Khi mæ ®· kÕt thóc nh−ng ®éng t¸c hót dÞch, lau hè l¸ch b»ng g¹c kh«ng nhÑ nhµng nªn cã thÓ g©y th−¬ng tæn ë cuèng l¸ch hoÆc ë l¸ch - Khi gi¶i phãng d©y ch»ng vÞ ®¹i trµng ngang ®· th¾t thµnh tõng côc nhá c¶ d©y ch»ng vµ m¹ch m¸u - Do th¾t kh«ng tèt c¸c m¹ch m¸u nh− ®m m«n vÞ, ®éng m¹ch vÞ m¹c nèi ph¶i vµ tr¸i, ®m t¸ tuþ trªn Phßng vµ ®iÒu trÞ - Dù phßng : kh«ng lµm r¸ch bao l¸ch khi gi¶i phãng bê cong lín kh«ng tú kÐo van qu¸ m¹nh. Hót dÞch ë hè l¸ch khi kÕt thóc mæ, cÇn tr¸nh ®éng t¸c th« b¹o ®Ó khái g©y tæn th−¬ng cuèng l¸ch hoÆc l¸ch Ng. Quang toµn_dhy34 - 15 -
  16. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng Khi gi¶i phãng bê cong lín th¾t cÇm m¸u ë d©y ch»ng cÇn tiÕn hµnh tû mû, tr¸nh buéc c¶ côm to dÔ tôt m¹ch m¸u g©y ch¶y m¸u tô vµ ch¶y m¸u vÒ sau. Th¾t c¸c m¹ch m¸u quanh d¹ dµy cÇn lµm ®óng kü thuËt vµ chÝnh x¸c tõng m¹ch m¸u. Khi bãc t¸ch t¸ trµng trong tr−êng hîp mÆt sau cã æ loÐt x¬ chai, dÔ g©y ch¶y m¸u to tæn th−¬ng ®m t¸ tuþ trªn cÇn chó ý: + Tr¸nh g©y tæn th−¬ng m¹ch m¸u + Khi ®· cã ch¶y m¸u cÇn kiÓm tra cÇm m¸u tû mØ, tr¸nh véi vµng kh©u cÇm m¸u c¶ côm + Tr¸nh t×nh tr¹ng ®Ó c¸c m¹ch m¸u co l¹i trong khèi tuþ, h×nh thµnh m¸u tô sÏ g©y ch¶y m¸u hoÆc g©y viªm tuþ sau mæ - §iÒu trÞ + Ch¶y m¸u do nh÷ng m¹ch m¸u nhá cã thÓ tù cÇm. + NÕu ch¶y m¸u do ®éng m¹ch lín th× ph¶i mæ l¹i ®Ó xö trÝ. Tr−êng hîp ë cuèng l¸ch, bao l¸ch th× b¶o ®¶m nhÊt lµ c¾t l¸ch trõ khi lµ do x−íc hoÆc r¸ch ë r×a l¸ch rÊt nhá cã thÓ kh©u b¶o tån b»ng chØ catgut vµ theo dâi s¸t sau ®ã * NhiÔm khuÈn: vÕt mæ, nhiÔm khuÈn phóc m¹c, viªm tiÓu ®¹i trµng cã mµng gi¶ NhiÔm khuÈn phóc m¹c NN - NhiÔm khuÈn tõ ngoµi vµo - NhiÔm khuÈn tõ ®Çu khu tró ë mòi häng vÒ sau lan to¶ vµo ®−êng mæ - NhiÔm khuÈn lan ra tõ t¸ rµng, d¹ dµy hçng trµng trong qu¸ rt×nh mæ - Rß mám t¸ trµng - Rß chç më th«ng m«n vÞ(trong mæ c¾t d©y X) - Rß miÖng nèi d¹ dµy-hçng trµng ChÈn ®o¸n: NhiÔm khuÈn phóc m¹c cã thÓ biÓu hiÖn lµ mét æ dÞch ø ®äng, mét æ apxe §iÒu trÞ: Kh¸ng sinh m¹nh, liÒu cao NÕu nghi æ apxe th× cÇn mæ th¨m dß v× kÐo dµi bn kh«ng ¨n uèng ®−îc sÏ suy kiÖt sÏ kh«ng cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng ®−îc mæ l¹i + NhiÔm khuÈn t¹i vÕt mæ: vÕt mæ c¨ng nÒ ®au r¸t, ch¶y dÞch + Viªm tiÓu ®¹i trµng cã mµng gi¶(hiÖn nay rÊt Ýt gÆp): do tô cÇu kh¸ng kh¸ng sinh ChÈn ®o¸n: sèt, Øa láng, tr−íng bông vµ n«n.bÑnh tiÕn triÓn nhanh cã thÓ dÉn tíi sèc nhiÔm khuÈn(sèc do néi ®éc tè) g©y truþ tim m¹ch Ng. Quang toµn_dhy34 - 16 -
  17. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng ChÈn ®o¸n: LS + XN t×m thÊy nhiÒu tô cÇu trong ph©n §iÒu trÞ: kh¸ng sinh phæ réng, liÒu cao(theo KS§) * T¾c miÖng nèi: - NN: + MiÖng nèi bÞ xo¾n hoÆc hÑp, hay miÖng nèi qu¸ dµy do kü thuËt kh©u nèi kh«ng tèt + Khi nèi qua m¹c treo ®¹i trµng ngang, miÖng nèi hoÆc quai ®i cã thÓ tôt lªn trªn vµ bÞ t¾c ë lç m¹c treo + MiÖng nèi bÞ phï nÒ - TC: n«n nhiÒu ra thøc ¨n vµ n−íc mËt, vïng th−îng vÞ tr−íng, bông d−íi lÐp, thÓ tr¹ng suy sôp. XQ baryt: d¹ dµy gi·n to, thuèc kh«ng xuèng ruét non hoÆc xuèng chËm - XT: nÕu nghi do phï nÒ th× röa d¹ dµy b»ng n−íc Êm mét ngµy 2-3 lÇn sau vµi ngµy sÏ hÕt. C¸c NN kh¸c ph¶i mæ l¹i * Rß mám t¸ trµng: NN: - NN t¹i chç: + Do 1 æ loÐt ë t¸ trµng x¬ chai ë s©u cã khi ®· thñng ®−îc bÝt l¹i sÏ lµ 1 yÕu tè thuËn lîi dÔ g©y rß mám t¸ trµng sau mæ + Khi mæ cã thÓ do æ loÐt ë s©u nªn PTV ph¶i bãc t¸ch nhiÒu xuèng qu¸ s©u cã thÓ g©y ®ông giËp m«, mám t¸ trµng võa bÞ ®ông giËp võa bÞ thiÕu m¸u nu«i d−ìng do mÊt m¸u, nªn khã liÒn dÔ x× rß + Mét sè tr−êng hîp do èng tuþ bÞ tæn th−¬ng bÞ x× rß dÞch tuþ ch¶y ra dÔ lµm tiªu huû c¸c m« cña t¸ trµng + NhiÔm khuÈn trong lóc mæ vµ tr¹ng th¸i thiÓu d−ìng lµ nh÷ng yÕu tè thuËn lîi + Nguyªn nh©n ë quai tíi, ë miÖng nèi d¹ dµy- hçng trµng: ø ®äng dÞch ë t¸ trµng cã thÓ do gi¶m vµ chËm chøc n¨ng nhu ®éng, g©y chËm l−u th«ng dÞch tiªu ho¸ hoÆc do phï nÒ miÖng nèi d¹ dµy- hçng trµng(nguyªn nh©n nµy chØ lµ t¹m thêi) + Ngoµi ra cã thÓ do sai sãt vÒ kü thuËt: . Khi kh©u miÖng nèi theo kiÓu Finsterer lµm cùa vÒ phÝa bê cong nhá, kh©u vïi vµo qu¸ nhiÒu g©y hÑp quai tíi . Kh©u cè ®Þnh miÖng nèi d−íi m¹c treo ®¹i trµng ngang kh«ng tèt, quai ruét cã thÓ bÞ nghÑt vµo lç m¹c treo ®¹i trµng Ng. Quang toµn_dhy34 - 17 -
  18. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng . §Ó quai tíi qu¸ dµi - NN toµn th©n: + NhiÔm khuÈn sau mæ + Bn bÞ suy dinh d−ìng sau 1 thêi gian dµi bÞ loÐt d¹ dµy t¸ trµng ®Æc biÖt lµ bÞ ch¶y m¸u nhiÒu lµn g©y thiÕu m¸u, tr−êng hîp cã hÑp m«n vÞ, loÐt s©u, loÐt thñng cò g©y ®au ®ín kÐo dµi ¶nh h−ëng tíi søc khoÎ chung ChÈn ®o¸n: Th−êng vµo ngµy thø 4-7 sau mæ - Sèt cao(l−u ý cã thÓ bÞ lu mê do dïng kh¸ng sinh) - §au tøc vïng th−îng vÞ, cã ph¶n øng phóc m¹c t¹i chç - Cã thÓ thÊy dÞch t¸ trµng qua sonde dÉn l−u ra ngoµi(cã gi¸ trÞ chÈn ®o¸n), muèn râ h¬n cã thÓ cho uèng xanh metylen thÊy thuèc theo sonde ra ngoµi Xö trÝ: Gåm 3 môc ®Ých: - Lµm cho dÞch t¸ trµng ch¶y ra ngoµi ®Ó khái lan kh¾p æ bông - Nu«i d−ìng bn b»ng ®−êng tÜnh m¹ch - B¶o vÖ da khái bÞ viªm loÐt vµ chèng nhiÔm khuÈn vÕt mæ thµnh bông kh«ng bÞ to¸c BiÖn ph¸p - Mæ dÉn l−u dÞch t¸ trµng b»ng 1 ®−êng mæ míi ë ®−êng tr¾ng bªn hoÆc mæ l¹i vÕt mæ cò ®Æt dÉn l−u dÞch t¸ trµng ra ngoµi. Cã thÓ ®Æc dÉn l−u c¹nh lç rß hoÆc vµo t¸ trµng, kh«ng nªn kh©u lç rß v× kh«ng kh©u ®−îc hoÆc cã kh©u ®−îc còng dÔ b× x× rß l¹i. èng dÉn l−u ®Ó 7-10 ngµy tuú theo tiÕn triÓn cña lç rß. Khi thÊy tiÕn triÓn tèt tøc dÞch t¸ trµng ngµy cµng Ýt dÇn vµ kh« th× kÑp èng dl sau ®ã nÕu tèn th× rót h¼n. §Æt sonde dl d¹ dµy qua mòi trong mÊy ngµy ®Çu ®Ó hç trî cho lç rß chãng kh« nh−ng kh«ng ®Ó l©u v× lµm mÊt thªm n−íc vµ ®iÖn gi¶i vµ bn khã chÞu. Khi bn ®· trung tiÖn vµ èng dl mám t¸ trµng còng b¶o ®¶m tèt th× rót dÉn l−u d¹ dµy. - Nu«i d−ìng b»ng ®−êng tÜnh m¹ch:CÇn dùa vµo l−îc dÞch mÊt qua ®−êng rß ®Ó bï n−íc cho bn. - Thuèc: kh¸ng sinh liÒu cao phæ réng * Bôc miÖng nèi d¹ dµy- ruét: - Cã thÓ bôc vµo æ bông g©y VPM, hoÆc ®−îc c¸c t¹ng bao bäc g©y apxe c¬ hoµnh hay dß qua vÕt mæ . §©y lµ biÕn chøng nÆng sau c¾t 2/3 d¹ dµy. Ng. Quang toµn_dhy34 - 18 -
  19. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng Xö trÝ: mæ l¹i sím ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng mÊt n−íc vµ suy kiÖt * Viªm tuþ cÊp sau mæ: Cã thÓ gÆp trong nh÷ng tr−êng hîp æ loÐt sau thñng hoÆc dÝnh vµo tuþ. Khi bãc t¸ch do chÊn th−¬ng, ®ông giËp tuþ.... Sau mæ cã c¸c dÊu hiÖn cña viªm tuþ cÊp . XN Amylase m¸u vµ n−íc tiÓu t¨ng cao. §iÒu trÞ b»ng gi¶m ®au, gi¶m tiÕt, an thÇn 3. C¸c biÕn chøng muén vµ di chøng sau mæ: 3.1 Nhãm biÕn chøng mang tÝnh chÊt c¬ häc: - Viªm miÖng nèi vµ vïng quanh miÖng nèi - HC quai tíi - Viªm loÐt thùc qu¶n - LoÐt t¸i ph¸t 3.2 Nhãm biÕn chøng do rèi lo¹n chuyÓn ho¸ vµ dinh d−ìng: - HC Dumping - Rèi lo¹n hÊp thu - Ung th− mám c¾t d¹ dµy * Viªm miÖng nèi vµ vïng quanh miÖng nèi: - NN: + Do tæn th−¬ng cña niªm m¹c d¹ dµy vµ hçng trµng trong qu¸ tr×nh mæ + Do cßn sãt chØ hoÆc chØ kh«ng tiªu ë miÖng nèi + Do rèi lo¹n l−u th«ng miÖng nèi lµm ø ®äng ®¹ dµy + Do ®é toan dÞch vÞ d¹ dµy gi¶m lµm vi khuÈn dÔ ph¸t triÓn - LS: nãng r¸t vïng th−îng vÞ; XQ: c¸c nÕp niªm m¹c to. Soi: niªm m¹c phï nÒ xung huyÕt - §iÒu trÞ: néi khoa * Héi chøng quai tíi: - NN: do quai tíi c¶n trë l−u th«ng, quai tíi ®Ó qu¸ dµi, cè ®Þnh quai tíi vµo d¹ dµy cao hoÆc miÖng nèi bÞ xo¾n vÆn, dÉn tíi hËu qu¶ dÞch t¸ trµng sÏ bÞ ø ®äng ë quai tíi lµm quai tíi gi·n to - BH: sau khi ¨n thÊy ®au tøc vïng d−íi s−ên ph¶i. Sau ¨n vµi giê n«n ra n−íc mËt ®¾ng vµ thÊy dÔ chÞu. XQ uèng baryt: quai ruét gi·n to, dµi - §T: nèi quai ®i víi quai tíi(Nèi Braun) Ng. Quang toµn_dhy34 - 19 -
  20. §C Ngo¹i bông §iÒu trÞ ngo¹i khoa loÐt dd-t¸ trµng * HC Dumping: - NN: thøc ¨n xuèng ruét qu¸ nhanh g©y rèi lo¹n hÊp thu, bµi tiÕt vµ nhu ®éng cña ruét, ®−a ®Õn hËu qu¶ lµ gi¶i phãng seretonin qu¸ nhiÒu vµo c¬ thÓ g©y nªn nh÷ng rèi lo¹n toµn th©n - BiÓu hiÖn: ngay sau ¨n th¾y mÖt mái, ï tai, hoa m¾t, ®¸nh trèng ngùc, m¹ch nhanh, v· må h«i. TC t¹i chç: ch−íng bông, Øa ch¶y §iÒu trÞ: §iÒu trÞ néi khoa: - ChÕ ®é ¨n: + NhiÒu ®¹m Ýt glucid v× c¸c chÊt nµy bÞ thuû ph©n nhanh chãng vµ vµo hçng trµng lµm t¨ng nång ®é thÈm thÊu vµ kÐo theo nhiÒu n−íc + ¨n lµm nhiÒu lÇn(6-7 lÇn/ngµy) - N»m nghØ sau ¨n 20-30 phót ®Ó cho thøc ¨n xuèng chËm - Thuèc chèng co bãp kh¸ng serotonin §T ngo¹i khoa: Môc ®Ých lµm cho thøc ¨n xuèng hçng trµng chËm h¬n. C¸c pp: + BiÕn kiÓu nèi Billroth II thµnh I + Lµm nhá bít miÖng nèi tõ 2-2,5cm + §−a 1 ®o¹n hçng trµng nèi vµo gi÷a mám d¹ dµy cßn l¹i vµ t¸ trµng. * LoÐt t¸i ph¸t: - NN: c¾t d¹ dµy kh«ng ®ñ hoÆc ®Ó sãt niªm m¹c hang vÞ nªn gastrin tiÕp tôc bµi tiÕt, HC Zolliger-Ellison, bÖnh c−êng chøc n¨ng tuyÕn cËn gi¸p - §T: mæ l¹i * K mám d¹ dµy: - NN: trµo ng−îc cña dÞch t¸ tµng vµo d¹ dµy lµm tæn th−¬ng niªm m¹c, g©y viªm m¹n tÝnh t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi h×nh thµnh polip vµ ¸c tÝnh vÒ sau XQ hoÆc soi d¹ dµy ®Ó chÈn ®o¸n - §T: c¾t toµn bé d¹ dµy * Rèi lo¹n hÊp thu: - ThiÕu s¾t vµ B12 g©y thiÕu m¸u - Rèi lo¹n hÊp thu mì do t¸c dông ho¹t ®éng cña dÞch t¸ trµng gi¶m lµm bÖnh nh©n ®i ngoµi ph©n cã nhiÒu mì Ng. Quang toµn_dhy34 - 20 -
Đồng bộ tài khoản