Đề cương ôn tập Ngữ văn 12

Chia sẻ: Nhan Tai | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:30

8
1.506
lượt xem
455
download

Đề cương ôn tập Ngữ văn 12

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'đề cương ôn tập ngữ văn 12', tài liệu phổ thông, ôn thi đh-cđ phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề cương ôn tập Ngữ văn 12

  1. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH ®Ò c−¬ng «n tËp ng÷ v¨n 12 Câu 1.Ti u s H Chí Minh : -Sinh năm 1890 t i Kim Liên, Nam ðàn, Ngh An. - Lúc nh , h c Hán h c nhà. L n lên, theo cha vào kinh, h c trư ng Qu c h c Hu . M t th i gian, Ngư i d y h c trư ng D c Thanh (Phan Thi t) - Năm 1911, Bác ra ñi tìm ñư ng c u nư c t B n Nhà R ng - 1941, sau 30 năm bôn ba tìm ñư ng c u nư c, Ngư i tr v Vi t Nam thành l p M t tr n Vi t Minh, tr c ti p lãnh ñ o cách m ng Vi t Nam - 1942-1943, ngư i b b t giam t i nhà tù Tư ng Gi i Th ch khi sang ñây tranh th s vi n tr c a Trung Qu c. Sau 13 tháng, Ngư i ñư c tr t do - Ngày 2/9/1945, t i Qu ng trư ng Ba ðình, Ngư i ñ c Tuyên ngôn ñ c l p, khai sinh nư c Vi t Nam dân ch c ng hoà. - Năm 1946, Ngư i ñư c b u làm Ch t ch nư c. T ñây, Ngư i ñã lãnh ñ o nhân dân và CM Vi t Nam giành th ng l i trong hai cu c kháng chi n ch ng Pháp và ch ng Mĩ. -2-9-1969, ch t ch H Chí Minh qua ñ i Câu 2. Quan ñi m sáng tác văn h c c a Ch t ch H Chí Minh -H Chí Minh xem văn ngh là m t h t ñ ng tinh th n phong phú và ph c v có hi u qu cho s nghi p cách m ng. Ngư i ñã xác ñ nh v trí và vai trò to l n c a ngh sĩ trong s nghi p ñ u tranh gi i phóng dân t c và phát tri n xà h i. Tinh th n ñó ñã ñư c Ngư i nói lên trong bài thơ C m tư ng ñ c Thiên gia thi: “Nay trong thơ nên có thép Nhà thơ cũng ph i bi t xung phong” Ch t thép ñây chính là xu hư ng cách m ng và ti n b v tư tư ng là c m h ng ñ u tranh xã h i tích c c c a thơ ca. Quan ñi m c a H Chí minh là s ti p th , k th a quan ñi m dùng văn chương làm vũ khí chi n ñ u trong truy n th ng dân t c và ñư c nâng cao trong th i ñ i cách m ng vô s n. Trong b c thư g i các h a sĩ trong d p tri n lãm h i ho toàn qu c 1951, m t l n n a, Bác kh ng ñ nh: “Văn hoá ngh thu t cũng là m t m t tr n, anh ch em cũng là chi n sĩ trên m t tr n y”. - H Chi Minh ñ c bi t chú ý ñ n ñ i tư ng thư ng th c và ti p nh n văn chương. Văn chương trong th i ñ i cách m ng ph i coi qu ng ñ i qu n chúng là ñ i tư ng ph c v . Ngư i nêu kinh nghi m chung cho ho t ñ ng báo trí và văn chương, m i ngư i khi c m bút c n xác ñ nh rõ: Vi t cho ai? (ð i tư ng), Vi t ñ làm gì? (M c ñích), Vi t cái gì? (N i dung) và Vi t như th nào? (Hình th c). Như v y, ñ i tư ng và m c ñích qui ñ nh n i dung và hình th c c a tác ph m. Ngư i vi t có x lý ñúng các m i quan h gi a m c ñích và phương ti n, gi a ph c p và nâng cao, gi a n i dung và hình th c thì m i phát huy ñư c hi u qu c a ho t ñ ng văn h c. -H Chí Minh luôn quan ni m tác ph m văn chương ph i có tính chân th t. Tính chân th t c n là cái g c c a văn chương xưa và nay. Ngư i yêu c u văn ngh sĩ ph i “miêu t cho hay, cho chân th t cho hùng h n” nh ng ñ tài phong phú c a hi n th c cách m ng, ph i chú ý nêu gương “ Ngư i t t, vi c t t”, u n n n và phê bình cái x u. Nhà văn ph i chú ý ñ n hình th c bi u hi n, tránh l i vi t c u kì, xa l , n ng n . Hình th c c a tác ph m ph i trong sáng, Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  2. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH h p d n, ngôn t ph i ch n l c, b o ñ m s trong sáng c a ti ng Vi t. Theo Ngư i, tác ph m văn chương ph i th hi n ñư c cái tinh th n c a dân t c, c a nhân dân và ñư c nhân dân ưa thích. Câu 3.S nghi p văn h c H Chí Minh a.Văn chính lu n: - M c ñích: ñư c vi t nh m t n công tr c di n k thù ho c th c hi n nh ng nhi m v cách m ng qua nh ng ch ng ñư ng l ch s . - Tác ph m tiêu bi u: + Các bài báo. + L i kêu g i toàn qu c kháng chi n. + B n án ch ñ th c dân Pháp. + Di chúc. + Tuyên ngôn ñ c l p. - ð c ñi m: giàu ch t trí tu và tính lu n chi n, su t ½ th k t n công tr c di n k thù b ng s c m nh và ngòi bút. . M ch văn s c s o,thuy t ph c. b.Truy n và kí: - Tác ph m tiêu bi u: L i than vãn c a bà Trưng Tr c, ð ng tâm nh t trí, Vi hành, Nh ng trò l hay là Va ren và Phan B i Châu, Con rùa, Gi c ng 10 năm, Nh t kí chìm tàu… - M c ñích: D a vào s th t tai nghe m t th y và c hư c u ngh thu t ñ v ch tr n t i ác, b n ch t tàn b o x o trá c a th c dân Pháp và tay sai, ñ n th i ñ cao t m gương ñ u tranh yêu nư c c a nhân dân. - ð c ñi m: + N i dung cô ñ ng, c t truy n sáng t o, k t c u ñ c ñáo. + M i tác ñ u có tư tư ng riêng, h p d n, sáng t , ý tư ng thâm thuý,kín ñáo, ch t trí tu to trong hình tư ng và phong cách giàu tính hi n ñ i. c Thơ ca - Là lĩnh v cc n i b t nh t trong sáng t o văn chương H Chí Minh - Tác ph m chính: + Nh t kí trong tù: 133 bài. ðây là t p thơ tiêu bi u nh t trong di s n thơ ca HCM. , sáng tác khi ngư i b chính quy n Tư ng Gi i Th ch b t giam 1942-1943. N i dung : phê phán b m t nhà tù Tư ng Gi oi Th ch và xã h i Trung Qu c th i ñó, là b c chân dung t h a th hi n rõ v ñ p tâm h n HCM. Ngh thu t : s c thái c ñi n ( bút ppháp ch m phá ư c l , th thơ th t ngôn t tuy t ðư ng lu t…), tinh th n th i ñ i ( hình tư ng thơ luôn có s v n ñ ng…) + Thơ H Chí Minh: 86 bài. + Thơ ch Hán H Chí Minh: 36 bài. - N i dung: + Th hi n lòng yêu thương con ngư i sâu n ng, khát v ng ñ u tranh cho ñ c l p dân t c. + Ca ng i thiên nhiên hùng vĩ, ph n ánh th i kì ho t ñ ng bí m t, gian kh nhưng cũng r t l c quan, hào hùng. Câu 4 : Gi i thi u v Phong cách ngh thu t H Chí Minh - Văn chính lu n: Tư duy s c s o, giàu tri th c văn hoá, g n lí lu n v i th c ti n, v n d ng có hi u qu nhi u phương th c bi u hi n. Nh ng sáng tác VH c a H Chí Minh ñ u có s Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  3. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH th ng nh t gi a c ñi n và hi n ñ i, gi a chính tr và ngh thu t - Truy n và kí: ch ñ ng, sáng t o, chân th c t o không khí g n gũi. Gi ng ñi u châm bi m, s c s o, thâm thuý tinh t , hoà quy n gi a ch t trí tu và ch t hi n ñ i. - Thơ ca: Hàm súc, uyên thâm, ñ t chu n m c cao v ngh thu t, v n d ng nhi u th lo i, ph c v có hi u qu cho nhi m v cách m ng. Câu 5: Hoàn c nh ra ñ i c a “Tuyên ngôn ð c l p” (NAQ-HCM) - Chi n tranh th gi i th 2 k t thúc. Phát xít Nh t, k ñang chi m ñóng nư c ta lúc b y gi ñã ñ u hàng ð ng minh. -Trên c nư c, nhân dân ta vùng d y giành chính quy n 19-08-1945, CMT8 thành công, chính quy n v tay nhân dân Hà N i. -26-08-1945, Ch t ch HCM t Vi t B c v th ñô HN t i căn nhà s 48 Hàng Ngang ngư i ñã so n th o “Tuyên ngôn ð c l p” -2-9-1945, t i Qu ng trư ng Ba ðình, Ngư i thay m t chính ph lâm th i ñ c Tuyên ngôn ð c l p, khai sinh ra nư c Vi t Nam DCCH. -Tuyên ngôn ñ c l p là m t văn ki n có giá tr l ch s to l n, là l i tuyên b xóa b ch ñ th c dân phong ki n, là s kh ng ñ nh quy n t ch và v th bình ñ ng c a dân t c ta trên toàn th gi i, là m c son l ch s m ra k nguyên ð c l p – T do trên ñ t nư c ta. -Tuyên ngôn là m t tác ph m chính lu n ñ c s c có s m nh và tính thuy t ph c, th hi n cách l p lu n ch t ch , lí l s c bén, b ng ch ng xác th c, ngôn ng hùng h n, ñ y c m xúc. Câu 6: Nêu ñ i tư ng, m c ñích hư ng t i c a b n “Tuyên ngôn ð c l p”? • ð i tư ng: -ð ng bào c nư c. -Nhân dân th gi i. -ð c bi t là th c dân Pháp, Mĩ,.. b i chúng có ý ñinh cư p nư c ta. • M c ñích: -Kh ng ñ nh quy n ñ c l p t do c a dân t c Vi t Nam -Bác b nh ng lu n ñi u x o trá c a Pháp và Mĩ trư c dư lu n Qu c t -Th hi n ý chí gang thép c a ngư i Vi t Nam, quy t tâm b o v n n ñ c l p dân t c b ng m i giá. Câu 7: Nguy n Ái Qu c ñã v ch tr n lu n ñi u c a th c dân Pháp như th nào qua Tuyên ngôn ð c l p 1. Cơ s pháp lý và chính nghĩa c a b n Tuyên ngôn ð c l p - Là kh ng ñ nh quy n bình ñ ng, quy n ñư c s ng, quy n t do và quy n mưu c u h nh phúc c a con ngư i. ðó là nh ng quy n không ai có th xâm ph m ñư c; ngư i ta sinh ra ph i luôn luôn ñư c t do và bình ñ ng v quy n l i. - H Ch T ch ñã trích d n 2 câu n i ti ng trong 2 b n Tuyên ngôn c a Mĩ và Pháp, trư c h t là ñ kh ng ñ nh Nhân quy n và Dân quy n là tư tư ng l n, cao ñ p c a th i ñ i, sau n a là “suy r ng ra…” nh m nêu cao m t lý tư ng v quy n bình ñ ng, quy n s ng, quy n sung sư ng và quy n t do c a các dân t c trên th gi i. - Cách m bài r t ñ c s c, t công nh n Nhân quy n và Dân quy n là tư tư ng th i ñ i ñi ñ n kh ng ñ nh ð c l p, T do, H nh phúc là khát v ng c a các dân t c. Câu văn “ðó là nh ng l ph i không ai ch i cãi ñư c” là s kh ng ñ nh m t cách hùng h n chân lí th i ñ i: Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  4. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH ð c l p, T do, H nh phúc, Bình ñ ng c a con ngư i, c a các dân t c c n ñư c tôn tr ng và b ov . + Bác nêu chân lý ph bi n c a m i dân t c ch ko ch riêng c a Pháp Mĩ t o tính khách quan và cơ s pháp lí cho lí l c a mình. +Bác ñã dùng m t phương pháp lu n r t hi u qu “G y ông ñ p lưng ông”: bác b lu n ñi u c a ñ i phương ko gì ñích ñáng hơn và thú v hơn là dùng l i l c a chính h ñ ph ñ nh h . + Cách làm này còn th hi n ni m t hào dân t c vì Bác ñã ñ t 3 b n tuyên ngôn ngang hàng v i nhau. + Phát tri n quy n l i con ngư i trong 2 b n tuyên ngôn c a P&M thành quy n l i dân t c. V lí l , con ngư i bao gi cũng t n t i trong m t dân t c c th nên v n ñ con ngư i, xét ñ n cũng là v n ñ dân t c. V th c t , dân t c VN ñang b ñe d a b i các l c lư ng thù ñ ch nên v ñ dân t c ñang là m t v n ñ b c thi t ñ i v i ngư i VN lúc y ñ ng th i cũng là mong m i l n nh t c a cu c ñ i bác. - Cách m bài r t hay, hùng h n trang nghiêm. Ngư i không ch nói v i nhân dân Vi t Nam ta, mà còn tuyên b v i th gi i. Trong hoàn c nh l ch s th i b y gi , th chi n 2 v a k t thúc, Ngư i trích d n như v y là ñ tranh th s ñ ng tình ng h c a dư lu n ti n b th gi i, nh t là các nư c trong phe ð ng minh, ñ ng th i ngăn ch n âm mưu tái chi m ðông Dương làm thu c ñ a c a ð Gôn và b n th c dân Pháp hi u chi n, ñ y tham v ng. 2.B n cáo tr ng t i ác th c dân Pháp. - V i nh ng d n ch ng ñã d ng phong phú v n là nh ng s th t hi n nhiên, Bác ñã bu c t i k thù r t hùng h n, ñanh thép qua nh ng phương di n cơ b n: KT, CT, VH, Ngo i giao… b ng phương pháp tương ph n ñ y s c thuy t ph c. Cái hay c a pp tương ph n là Bác ko c n nói ra mà b n ch t x u xa c a th c dân Pháp c l l hi n ra. - Năm t i ác v chính tr : 1- tư c ño t t do dân ch , 2- lu t pháp dã man, chia ñ tr , 3- chém gi t nh ng chi n sĩ yêu nư c c a ta, 4- ràng bu c dư lu n và thi hành chính sách ngu dân, 5- ñ u ñ c b ng rư u c n, thu c phi n. - Năm t i ác l n v kinh t : 1- bóc l t tư c ño t, 2- ñ c quy n in gi y b c, xu t c ng và nh p c ng, 3- sưu thu n ng n , vô lý ñã b n cùng nhân dân ta, 4- ñè nén kh ng ch các nhà tư s n ta, bóc l t tàn nh n công nhân ta, 5- gây ra th m h a làm hơn 2 tri u ñ ng bào ta b ch t ñói năm 1945. - Chúng lên ti ng b o h Vi t Nam nh ng th c t trong vòng 5 năm (1940 – 1945) th c dân Pháp ñã hèn h và nh c nhã “bán nư c ta 2 l n cho Nh t”. - Chúng rêu rao t do bình ñ ng nhưng th c t l i cư p nư c ta, áp b c ñ ng bào ta, dìm các cu c kh i nghĩa c a ta trong b máu.Th ng tay kh ng b Vi t Minh; “th m chí ñ n khi thua ch y, chúng còn nh n tâm gi t n t s ñông tù chính tr Yên Bái và Cao B ng”. Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  5. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH - Chúng khoe công khai hóa VN nhưng th c t l i ñ u ñ c dân ta b ng chính sách ngu dân, rư u c n, thu c phi n. - Chúng tuyên b ðông Dương là thu c ñ a c a chúng, nay ph i tr v tay chúng nhưng t mùa thu năm 1940, nư c ta ñã thành thu c ñ a c a Nh t ch không ph i thu c ñ a c a Pháp n a. Nhân dân ta ñã n i d y giành chính quy n khi Nh t hàng ð ng minh. Như v y. chúng ta ñã l y l i VN t tay Nh t ch ko ph i t tay Pháp. Lu n ñi m này vô cùng quan tr ng v m t pháp lí d n t i s ph nh n tri t ñ m i ñ c quy n, ñ c l i c a th c dân Pháp VN. => H th ng lí l và d n ch ng trên ñã v ch ra m t cách sâu s c b n ch t c a th c dân Pháp: gi d i, ph n tr c, l c l a, có t i ch ko có công v i ngư i VN. Rõ ràng, cu c xâm lư c c a th c dân Pháp vào VN sau mùa thu 1945 là hoàn toàn phi nghĩa. TD Pháp ñã c to son trát ph n cho cu c ct phi nghĩa ñ tr l i xâm lc VN nhưng ñã b Bác v ch tr n ko thương ti c b m t x u xa c a chúng. Câu 8: L i tuyên b ñ c l p trong b n “Tuyên ngôn ð c l p” có giá tr như th nào ? • ð i v i k thù: - Thoát li h n v i th c dân Pháp - Xóa b h t nh ng hi p ư c mà Pháp kí v i VN - Xóa b t t c m i ñ c quy n c a Pháp trên VN =>3 l i tuyên b v i m c ñ tăng d n, t ng h t s c ch t ch • ð i v i nhân dân Vi t Nam: - H x ng ñáng ñư c hư ng ñ c l p, t do + Dũng c m chi n ñ u và hy sinh bi t bao xương máu chi n ñ u cho n n ñ c l p t do. S kh ng ñ nh r t hùng h n th hi n ni m t hào dân t c b ng m t lo t phép ñi p t ñ y tính hùng bi n: “1 dân t c ñã gan góc” (ñi p 2 l n), “dân t c ñó ph i ñư c”(ñi p 2 l n). + ð ng v phe ñ ng minh ch ng phát xít + Nêu cao lá c bác ái - N n ñ c l p y ñư c b o v b ng ý chí l n c a ngư i VN. Bác ñã kh ng ñ nh “Toàn th dân t c VN…n n t do ñ c l p y” b c l s c m nh vô ñ ch c a tình c m yên nư c c a ngư i VN trong truy n th ng gi nư c quý báu mà Bác ñã t ng ca ng i. - Bác cũng kêu g i s ng h c a nhân dân th gi i - Kh ng ñ nh m t l n n a s th t nư c VN ñã thành m t nư c t do và ñ c l p. Câu 9: Giá tr thơ văn c a Nguy n ðình Chi u ñư c Ph m Văn ð ng ph n nh như th nào qua văn b n “Nguy n ðình Chi u, ngôi sao sáng trong văn ngh dân t c”? (Liên h v i hoàn c nh l ch s ñ t nư c, hoàn c nh gia ñình nhà thơ) 1. Nêu v n ñ - ðánh giá so sánh Nguy n ðình Chi u là: + Ngôi sao có ánh sáng khác thư ng: ánh sáng ñ p nhưng chưa quen nhìn nên khó th y + Ph i chăm chú nhìn m i th y và càng nhìn càng th y sáng: ph i dày công nghiên c u thì m i th y. Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  6. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Lu n ñ : Nguy n ðình Chi u là nhà thơ yêu nư c mà các tác ph m c a ông là nh ng trang b t h ca ng i cu c chi n ñ u oanh li t c a nhân dân ta, m t tác gi c n ñư c nghiên c u ñ cao hơn n a. Tác gi ñã vào ñ m t cách tr c ti p, th ng th n, ñ c ñáo: nêu v n ñ m t cách tr c ti p và lí gi i nguyên nhân v i cách so sánh c th , giàu tính hình tư ng. ðó cũng là cách ñ t v n ñ khoa h c, sâu s c v a kh ng ñ nh ñư c v trí c a Nguy n ðình Chi u v a ñ nh hư ng tìm hi u thơ văn Nguy n ðình Chi u . 2. Gi i quy t v n ñ : a. Lu n ñi m 1: Cu c ñ i, con ngư i và quan ni m sáng tác thơ văn c a Nguy n ðình Chi u. - Hoàn c nh s ng: nư c m t nhà tan, mang thân ph n ñ c bi t: mù c hai m t. - Con ngư i: nhà nho yêu nư c, vì mù m t nên ho t ñ ng ch y u b ng thơ văn; nêu cao t m gương anh dũng, khí ti t, sáng chói v tinh th n yêu nư c và căm thù gi c sâu s c. - Quan ni m sáng tác: dùng văn chương làm vũ khí chi n ñ u, ca ng i ñ o ñ c, chính nghĩa. Quan ni m văn chương c a Nguy n ðình Chi u hoàn toàn th ng nh t v i quan ni m v l làm ngư i. b. Lu n ñi m 2: Thơ văn yêu nư c c a Nguy n ðình Chi u. - Tái hi n m t th i ñau thương, kh nh c mà vĩ ñ i c a ñ t nư c, nhân dân.Thơ văn NðC ñã bám sát ñ i s ng l ch s ñ u tranh c a nhân dân Nam B , có hơi th nóng b ng c a tình c m yêu nư c thuơng nòi. ðó cũng là cách kh ng ñ nh NðC x ng ñáng là m t ngôi sao sáng . - Thơ văn yêu nư c c a Nguy n ðình Chi u ca ng i nh ng ngư i anh hùng su t ñ i t n trung v i nư c, than khóc cho nh ng ngư i ñã tr n nghĩa v i dân. Lu n ch ng: Văn T Nghĩa Sĩ C n Giu c là m t ñóng góp l n + Khúc ca c a ngư i anh hùng th t th nhưng v n hiên ngang + L n ñ u tiên, ngư i nông dân di vào văn h c vi t, là hình tư ng ngh thu t trung tâm. - Thơ văn yêu nư c c a Nguy n ðình Chi u không ch có s c n ng ñ u tranh mà còn ñ p hình th c, có nh ng ñóa hoa, hòn ng c r t ñ p... Văn chương NðC tham gia tích c c vào cu c ñ u tranh c a th i ñ i, có s c c vũ m nh m cho cu c chi n ñ u ch ng th c dân. c. Lu n ñi m 3 :Truy n L c Vân Tiên. - Là “m t b n trư ng ca ca ng i chính nghĩa, nh ng ñ o ñ c ñáng quý tr ng ñ i, ca ng i nh ng ngư i trung nghĩa. - Không ph nh n nh ng h n ch c a tác ph m: giá tr lu n lí mà NðC ca ng i, th i ñ i chúng ta, theo quan ñi m chúng ta thì có ph n ñã l i th i”, hay văn chương c a LVT “có nh ng ch l i văn không hay l m”. - Kh ng ñ nh tư tư ng, th gi i nhân v t, v ngh thu t trong truy n LVT có nh ng ñi m m nh và giá tr riêng: tư tư ng nhân-nghĩa-trí-dũng; nhân v t g n gũi v i nhân dân, t nhân dân mà ra: dũng c m, ñ u tranh không khoan như ng cho chính nghĩa; ngh thu t k truy n nôm d hi u d nh , d truy n bá dân gian, th m chí có c nh ng l i thơ hay. Cách l p lu n ñòn b y, b t ñ u l p lu n là m t s h xu ng, nhưng ñó là s h xu ng ñ nâng lên; xem xét LVT trong m i quan h m t thi t v i ñ i s ng c a nhân dân. 3. K t thúc v n ñ : Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  7. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH - Kh ng ñ nh v trí c a NðC trong l ch s VH, trong ñ i s ng tâm h n dân t c và trong cu c kháng chi n ch ng Mĩ - T ni m ti c thương thành kính. V a có tác d ng kh c sâu, v a có th ñi vào lòng ngư i ni m xúc c m thi t tha. Câu 10 : Ý nghĩa nhan ñ bài thơ Tây Ti n c a nhà thơ Quang Dũng -Tây Ti n là m t ñơn v quân ñ i thành l p ñ u năm 1947 có nhi m v ph i h p v i b ñ i Lào, b o v biên gi i Vi t – Lào và ñánh tiêu hao l c lư ng quân ñ i Pháp Thư ng Lào cũng như mi n tây B c B Vi t Nam. ð a bàn ñóng quân và ho t ñ ng c a ñoàn quân Tây Ti n khá r ng, bao g m các t nh Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình, mi n tây Thanh Hóa và c S m Nưa ( Lào). Chi n sĩ Tây Ti n ph n ñông là thanh niên Hà N i, trong ñó có nhi u h c sinh, sinh viên chi n ñ u trong nh ng hoàn c nh r t gian kh , vô cùng thi u th n v v t ch t, b nh s t rét hoành hành d d i. Tuy v y, h s ng r t l c quan và chi n ñ u r t dũng c m. ðoàn quân Tây Ti n, sau m t th i gian ho t ñ ng Lào, tr v Hòa Bình thành l p trung ñoàn 52. -Cu i năm 1948, Quang Dũng chuy n sang ñơn v khác. R i xa ñơn v cũ chưa bao lâu, t i Phù Lưu Chanh, Quang Dũng vi t bài thơ Nh Tây Ti n.Tây Ti n có nghĩa là ti n v mi n Tây, nơi ñoàn quân ñang d c h t s c mình b o v t qu c và giúp s c cho ñ t nư c b n. Câu 11: Con ñư ng hành quân gian kh c a binh ñoàn Tây ti n ñư c Quang Dũng miêu t như th nào? Phân tích kĩ nh ng bi n pháp ngh thu t ñ c s c. -B c tranh thiên nhiên mi n Tây l n lư t hi n ra qua khung c nh, ñ a bàn ho t ñ ng. ðoàn binhTây Ti n ph i tr i qua m t ño n ñư ng hi m tr trên m t ñ a bàn r ng v i các ñ a danh Sài Khao, Mư ng Lát, Pha Luông, Mai Châu D c lên khúc khu u , d c thăm th m Heo hút c n mây súng ng i tr i. Câu thơ di n t con ñư ng gian kh mang dáng nét t o hình thông qua 5 thanh tr c, hai t “d c”ngăn cách nhau b i d u ph y g i c m tư ng cho ngư i ñ c chưa vư t qua ñư c d c này l i ñ n d c khác. Các t láy “khúc khu u”, “thăm th m”, các hình nh ”heo hút”, ”c n mây”, ”súng ng i tr i” ñã di n t s hi m tr , trùng ñi p c a núi ñèo mi n Tây. ð di n t ñ cao vòi v i c a con d c ch c n ba ch ”súng ng i tr i”. ðây là hình nh r t th c, lãng m n, v a ng nghĩnh v a mang tính ch t tinh ngh ch, táo b o. Ngư i lính nhuư ñang ñi trong mây, mũi súng ch m mây tr i. -Con ñư ng ñi lên ñ y chông gai, nguy hi m nhưng co ñư ng ñi xu ng cũng không d dàng: “Ngàn thư c lên cao, ngàn thư c xu ng” -Hình nh thơ ñ i x ng, câu thơ như ñư c g p l i, thanh ñi u bi n ñ i, t ch s lư ng “ngàn thư c” ñã di n t các d c núi hút lên và ñ xu ng g n như th ng ñ ng. Ba câu thơ ñư c v b ng nh ng nét gân gu c, câu th ñư c v b ng nh ng nét m m m i, ñ m th m ( toàn thanh b ng ) “Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi” Câu thơ di n t tr n mưa ñ u ñ u không ng t, r ng, xa v i chân núi tr ng tr i, mưa nh trong không gian l n, m t mùng, th p thoáng nh ng mái nhà như ñang trôi b ng b nh. V d d i, hoang d i còn ñư c miêu t không ch theo hư ng không gian mà còn theo chi u th i gian. Chi u chi u ... c p trêu ngư i” Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  8. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Không gian r ng núi hoan vu hi m tr , luôn là m i de d a c a con ngư i, làm cho con ngư i tr nên m y u, da xanh, tóc r ng… Câu 12: Hình tư ng ngư i lính trong binh ñoàn Tây ti n ñư c xây d ng mang nh ng nét hào hoa, lãng m n nhưng cũng r t chân th c sinh ñ ng. Hãy làm sáng t nh n ñ nh trên. ðây là hình tư ng t p th c a ngư i lính Tây Ti n. Quang Dũng ñã ch n l c nh ng n t tiêu bi u c a t ng ngư i lính ñ t c nên b c tư ng ñài t p th mang tinh th n chung c a ñoàn quân. + V ñ p hào hoa - N u ngư i lính trong ð ng chí (Chính H u), Nh (H ng Nguyên)Cá nư c, T H u; ð ng chí, Chính H u mang dáng d p c a nh ng ngư i nông dân ra tr n, ch t phác, h n nhiên , ra ñi t mái tranh g c r , b n nư c cây ña (...), thì ngư i lính c a binh ñoàn Tây Ti n h u h t là các chàng trai Hà thành thu y. H là nh ng thanh niên trí th c mang trong mình s sôi n i, lãng m n và m t b u nhi t huy t ñ i v i quê hương ñ t nư c. H khao khát ñư c kh ng ñ nh mình trong môi trư ng kh c li t c a chi n tranh (th c ch t ñây là m t s ý th c sâu s c v mình...). - S khác bi t y còn xu t phát t ch t tâm h n c a chính Quang Dũng. Cái chơi vơi, thăm th m, xa khơi, oai linh thác g m thét, oai hùm,... c a c nh và ngư i trong Tây Ti n cũng là nh ng giai ñi u, nh ng s c màu c a th gi i tâm h n Quang Dũng. Chính vì th , nhà thơ ñ c bi t ñ ng ñi u ñ ng c m v i ch t lính Tây Ti n hào hoa, phóng khoáng, nên thơ. + V ñ p gi n d mà kiêu hùng - Hình tư ng ngư i lính Tây Ti n mang v ñ p hào hùng, l m li t - có bóng dáng c a các tráng sĩ xưa - coi cái ch t nh nhàng, thanh th n: Chi n trư ng ñi ch ng ti c ñ i xanh/áo bào thay chi u anh v ñ t/Sông Mã g m lên khúc ñ c hành...nhưng cũng r t th i ñ i, r t m i m . -Hình nh ngư i lính Tây Ti n hi n lên m t cách chân th c, g n gũi trong nét h n nhiên , tinh ngh ch (Ngư i lính trong ð ng chí c a Chính H u không có dáng d p tráng sĩ mà g n v i Văn t NSCG ). H là nh ng ngư i chi n sĩ c a ch nghĩa anh hùng cách m ng, bư c vào cu c chi n kh c li t v i tư th ngang tàng, b t ch p hi n th c nghi t ngã: "Heo hút c n mây súng ng i tr i"... "Tây Ti n ñoàn binh không m c tóc - Quân xanh mâu lá d oai hùm"; "Chi n trư ng ñi ch ng ti c ñ i xanh". Nhưng ñi u làm nên s c m nh th c s c a ngư i lính Tây Ti n là ngu n l c tinh th n. Ý chí chi n ñ u quên mình, tình yêu mãnh li t v i quê hương ñ t nư c mà bi u hi n c th trong bài thơ là tình yêu v i thiên nhiên mi n Tây, v i núi r ng, làng b n. Tình yêu cu c s ng làm b ng sáng v ñ p c a cu c ñ i chi n ñ u gian kh : "nh ôi Tây Ti n cơm lên khói - Mai Châu mùa em thơm n p xôi" "Doanh tr i b ng lên h i ñu c hoa - Kìa em xiêm áo t bao gi ".... - Vi t v ngư i lính trong nh ng năm thăng kháng chi n gian kh , Quang Dũng không né tránh s m t mát, ñau thương. V ñ p c a ngư i lính không tách r i n i ñau c a chi n tranh ác li t. S hi sinh c a nh ng ngư i lính ñã ñư c bi u hi n b ng nh ng hình nh bi thương, nhưng không bi lu . Cái ch t ñ ng hành v i m i bư c chân trên con ñư ng chi n tr n. Ngư i lính có th g c xu ng, ngã xu ng vì bom ñ n vì s t rét, vì ñói kh , nhưng ñó không ph i là s g c ngã: Trong cái bi (n i ñau m t mát, chi n tranh tàn kh c) v n ti m tàng m t s c m nh b t khu t: "Anh b n dãi d u không bư i n a - G c lên súng mũ b quên ñ i"...; Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  9. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH "R i rác biên cương m vi n x - Chi n trư ng ñi ch ng ti c ñ i xanh - áo bào thay chi u anh v ñ t - Sông Mã g m lên khúc ñ c hành" + Tâm h n l c quan, lãng m n - Tâm h n l c quan, lãng m n v n là ph m ch t tinh th n n i b t c a ngư i lính. Nhi u tác gi ñã vi t v ñi u ñó , song Tây Ti n, tâm h n l c quan, mơ m ng c a nh ng chàng trai Hà N i không gi ng v i cái h n nhiên chân ch t c a nh ng ngư i lính xu t thân t t g c r b tre, t cây ña, gi ng nư c. ( Gi ng nư c g c ña...ð ng n v chưa ñ ng n ...Lũ chúng tôi...). ðã có m t th i ngư i ta phê phán câu thơ ðêm mơ Hà N dáng Ki u thơm- cho r ng QD m ng mơ quá, nhưng suy cho cùng, ñi u ñó l i r t c n thi t. ð c bi t, ñ i v i nh ng ngư i lính ph i chi n ñ u trong m t hoàn c nh kh c nghi t , n u không có ni m l c quan, m ng mơ thì h s ch t vì n i bu n trư c khi ch t vì bom ñ n c a k thù (nh t l i là ñ i v i nh ng chàng trai HN...). T ng là m t ngư i lính nên QD hi u rõ ñi u ñó. -V ñ p lãng m n c a ngư i lính Tây Ti n ñư c b c l không ph i ch dáng v oai hùm, phóng túng, mà luôn thăng hoa trong ch t tâm h n, trong t ng giai ñi u c m xúc c a ngư i lính gi a c nh tàn kh c c a chi n tranh. Cái nhìn c a nhà thơ cũng là cái nhìn t ñôi m t m ng mơ c a ngư i lính. ðôi m t y ñã c m nh n ñư c v ñ p ñ y ch t thơ c a thiên nhiên, con ngư i, cu c s ng mi n Tây T qu c: "Ngư i ñi Châu M c chi u sương y - Có th y h n lau n o b n b - Có nh dáng ngư i trên ñ c m c - Trôi dòng nư c lũ hoa ñong ñưa". Cũng t cái nhìn y, th gi i c a cái ñ p, c a thi ca, nh c ho , c a tình yêu và tình ngư i luôn hi n h u, b t ch p th c t i ñ y gian nan, kh c nghi t, b t ch p cái ch t luôn ñ ng hành: "Doanh tr i b ng lên h i ñu c hoa - Kìa em xiêm áo t bao gi - Khèn lên man ñi u nàng e p - Nh c v Viên Chăn xây h n thơ"; "M t tr ng g i m ng qua biên gi i - ðêm mơ Hà N i dáng ki u thơm".... Cũng b ng c m quan ñ y ch t lãng m n, lí tư ng hoá, s hi sinh c a nh ng ngư i lính vô danh ñã ñư c bi u hi n b ng hình tư ng thơ mang v ñ p thiêng liêng, kì vĩ: "Áo bào thay chi u anh v ñ t -Sông Mã g m lên khúc ñ c hành". Câu 13: 1.Ti u s T H u: - Sinh năm 1920 - Là ñ a con c a “Hu ñ p và thơ”, như ông vi t: “Hương Giang ơi, dòng sông êm, Qua tim ta, v n ngày ñêm t tình” (Bài ca quê hương) - 19 tu i ñã tr thành ñ ng viên ð ng C ng s n, ti p t c ho t ñ ng bí m t ch ng Pháp - Nh t. - Sau Cách m ng, ông ph trách công tác Văn ngh , là cán b cao c p c a ð ng và Nhà nư c. - T H u là nhà thơ l n c a ñ t nư c ta. Hơn n a th k làm thơ, năm 70 tu i ông vi t: “B c phơ mái tóc, mây ñưa m ng Thanh b ch h n thơ, n ng n hoa”. (“B y mươi” – 10/1990) Tác ph m thơ 1“T y”, (1937 – 1946) 3. “Gió l ng” (1961) 2. “Vi t B c” (1954) 4. “Ra tr n” (1972) Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  10. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH 5. “Máu và hoa” (1977) 6. “M t ti ng ñ n” (1979 – 1992 2. Phong cách ngh thu t thơ T H u - T H u là nhà thơ tr tình chính tr th hi n n ng nhi t t hào lý tư ng cách m ng, ñ i s ng cách m ng c a nhân dân ta. - T H u là nhà thơ c a l s ng l n, tình c m l n, ni m vui l n. Khuynh hư ng s thi, cái tôi tr tình – cái tôi chi n sĩ mang t m vóc hoành tráng, màu s c l ch s ñư c di n t b ng bút pháp th n tho i hóa, hình tư ng thơ kì vĩ, tráng l . - Nét ñ c s c trong thơ T H u là có gi ng ñi u riêng. Thơ li n m ch, nh t khí t nhiên, gi ng tâm tình, ng t ngào tha thi t. Ngh thu t thơ T H u giàu tính dân t c. Ph i h p tài tình ca dao, dân cam các th thơ dân t c và “thơ m i”. V n d ng bi n hoá cách nói, cách c m, cách so sánh ví von r t g n gũi v i tâm h n ngư i. Phong phú v n ñi u, câu thơ mư t mà, d thu c d ngâm. “Vi t B c”, “Nư c non ngàn d m”, “Theo chân Bác”… là nh ng bài thơ tuy t bút c a T H u. Câu 14 Tình c m c a ngư i chi n sĩ cách m ng ñ i v i quê hương cách m ng trong bài thơ Vi t B c: - Nh ng k ni m ân tình sâu n ng m t th i gian kh - Nh con ngư i Vi t B c - Nh c nh Vi t B c trong 4 mùa - Nh chi n khu Vi t B c oai hùng - Trông v Vi t B c mà nuôi chí b n 1. Hai mươi câu ñ u là l i nh n g i, nh ng câu h i c a “ta” (ngư i l i nh n g i h i “mình” (ngư i v ). C nh ti n ñưa, c nh phân ly ng p ng ng, lưu luy n bâng khuâng: “Ti ng ai tha thi t bên c n… áo chàm ñưa bu i phân li…” Có 8 câu h i liên ti p (ñ t câu 6): “Có nh ta… có nh không… có nh nh ng ngày… có nh nh ng nhà… có nh núi non… mình có nh mình…” S láy ñi láy l i di n t n i ni m day d t khôn nguôi c a ngư i l i. Bao k ni m sâu n ng m t th i gian kh như vương v n h n ngư i: Các câu 8 h u như ng t thành 2 v ti u ñ i 4/4, ngôn ng thơ cân x ng, hài hòa, âm ñi u thơ êm ái, nh p nhàng, nh c ñi u ngân nga th m sâu vào tâm h n ngư i, g i ra m t trư ng thương nh , lưu luy n mênh mông. “Mình” và “ta” trong ca dao, dân ca là l a ñôi giao duyên tình t . “Mình”, “ta” ñi vào thơ T H u ñã t o nên âm ñi u tr tình ñ m ñà màu s c dân ca, nhưng ñã mang m t ý nghĩa m i trong quan h : ngư i cán b kháng chi n v i ñ ng bào Vi t B c; tình quân dân, tình k ngư i v 2. Sáu mươi tám câu ti p theo là ngư i v tr l i k l i. Có th nói ñó là khúc tâm tình c a ngư i cán b kháng chi n, c a ngư i v . Bao trùm n i nh y là “như nh ngư i yêu” trong m i th i gian và tràn ng p c không gian: - Nh c nh Vi t B c, c nh nào cũng ñ y p k ni m: - Nh con ngư i Vi t B c giàu tình nghĩa c n cù gian kh : ði u ñáng nh nh t là nh ngư i l i r t giàu tình nghĩa, “ñ m ñà lòng son”: Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  11. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Nh c nh 4 mùa chi n khu. N i nh g n li n v i tình yêu thiên nhiên, tình yêu sông núi, ñ y l c quan và t hào. Nh c nh nh ngư i, “ta nh nh ng hoa cùng ngư i”. Nh mùa ñông “R ng xanh hoa chu i ñ tươi”. Nh “Ngày xuân mơ n tr ng r ng”. Nh mùa hè “Ve kêu r ng phách ñ vàng”. Nh c nh “R ng thu trăng r i hòa bình”. N i nh tri n miên, kéo dài theo năm tháng. - Nh chi n khu oai hùng: - Nh con ñư ng chi n d ch: Âm ñi u thơ hùng tráng th hi n s c m nh chi n ñ u và chi n th ng c a quân và dân ta. T núi r ng chi n khu ñ n b ñ i, dân công, t t c ñ u mang theo m t s c m nh nhân nghĩa Vi t Nam th n kỳ quy t th ng. - N i nh g n li n v i ni m tin - Nh Vi t B c là nh v c i ngu n, nh m t ch ng ñư ng l ch s và cách m ng: Câu 15 : Khuynh hư ng s thi và c m h ng lãng m n thơ T H u : - Khí th ra tr n b ng b ng c a quân ta ñư c miêu t h t s c chân th c b ng nh ng hình nh gân gu c, kh e kho n; b ng nh ng t tư ng hình, tư ng thanh chính xác; b ng m t so sánh thoáng nhìn qua không có gì m i m nhưng th c ch t l i có ý v : ðêm ñêm r m r p như là ñ t rung, các t láy mang âm hư ng s thi hoành tráng. - Nét lãng m n trong ñ i s ng kháng chi n cũng ñư c nói t i b ng hình nh v a giàu ý nghĩa t th c, v a th m ñ m tính tư ng trưng: Ánh sao ñ u súng, b n cùng mũ nan. C m h ng lãng m n còn ñư c th hi n trong v ñ plý tư ng c a cn ng i v cu c s ng m i m , th hi n ni m tin v ng ch c van tương lai tươi sáng d u còn nhièu khó khăn gian kh -Tuy mô t c nh ban ñêm, nhưng b c tranh thơ c a T H u l i giàu chi ti t nói v ánh sáng: ánh sáng c a sao tr i, c a l a ñu c, c a ñèn pha... S so sánh ðèn pha b t sáng như ngày mai lên tuy có v cư ng ñi u nhưng ph n ánh ñúng ni m ph n ch n tràn ng p lòng ngư i kháng chi n. - ð th hi n không khí chi n th ng, tác gi l p l i nhi u l n t “vui” và ñưa vào thơ m t lo t ñ a danh thu c c 3 mi n B c, Trung, Nam, quy n hoà, xo n xuýt v i nhau. So v i nh ng nhà thơ khác như Quang Dũng, Hoàng C m, cách s d ng ñ a danh c a T H u v n có nh ng nét riêng ñ c ñáo. - Bài thơ tràn ñ y âm hư ng anh hùng ca, mang dáng d p m t s thi hi n hưñ i b i ch c n phác h a khung c nh hùng tráng Vi t B c, tác gi ñã làm s ng d y khí th vô cùng m nh m c a c m t dân t c ñ ngn lên chi n ñ u vì t qu c ñ c l p t do. Câu 16 : Hình nh ð t Nư c trong bài thơ cùng tên c a Nguy n Khoa ði m 1. ð t nư c - c i ngu n dân t c - ð t nư c có ñã lâu r i t nh ng “ngày x a ngày xưa m thư ng hay k ”. ð t nư c g n li n v i mĩ t c thu n phong, v i c tích truy n thuy t “ð t nư c b t ñ u v i mi ng tr u bây gi bà ăn - ð t nư c l n lên khi dân mình bi t tr ng tre mà ñánh gi c – Tóc m thì b i sau ñ u – Cha m thương nhau b ng g ng cay mu i m n”. - ð t nư c g n bó v i nh ng cái bình d thân thu c quanh ta: -ð t nư c là “nơi ta hò h n”, là “nơi em ñánh rơi chi c khăn trong n i nh th m”, là “nơi anh ñ n trư ng” là “nơi em t m”… Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  12. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH - ð t nư c g n li n v i dân ca “con chim phư ng hoàng bay v hòn núi b c…, con cá ngư ông móng nư c bi n khơi”, g n li n v i huy n tho i “Trăm tr ng” thiêng liêng: - ð t nư c trư ng t n theo th i gian ñ ng ñ ng, tr i r ng trên m t “không gian mênh mông”. Yêu thương bi t bao, b i l “ð t nư c là nơi dân mình ñoàn t ”, là quê hương x s ngàn ñ i: - ð t nư c lâu ñ i “ngày x a ngày xưa”, ð t nư c hôm nay, và ð t nư c mai sau. M t ni m tin cao c thiêng liêng: ð t nư c là c a m i ngư i, trong ñó có m t ph n c a “anh và em hôm nay”. ð t nư c m i ngày m t t t ñ p v ng b n, tr nên “v n tròn to l n”. ð t nư c hình thành và trư ng t n b ng máu xương c a m i chúng ta. Tình yêu nư c là s “g n bó và san s ”. ðây là m t trong nh ng ño n thơ tâm tình sâu l ng, hay nh t trong bài thơ nói v tình yêu ñ t nư c: 2. ð t nư c c a Nhân dân - ð t nư c c a ca dao th n tho i - ð t nư c hùng vĩ. Giang sơn g m vóc. Ý tư ng y, ni m t hào y ñã ñư c nhi u thi sĩ bao ñ i nay nói ñ n th t hay, th t xúc ñ ng. Nguy n Khoa ði m nói v ý tư ng y ni m t hào y r t thơ và r t ñ c ñáo. Tư ng hình, sông núi g n li n v i nh ng ñ c tính quý báu, nh ng ph m ch t cao ñ p c a con ngư i Vi t Nam. Là s th y chung trong tình yêu. Là truy n th ng anh hùng b t khu t, là tinh th n ñoàn k t, nghĩa tình. Là khát v ng bay b ng, là tinh th n hi u h c. Là ñ c tính c n m n sum v y, là chí khí t l p t cư ng. M i tên núi tên sông tr nên g n gũi trong tâm h n ta: - Tính ph m m , tính hình tư ng và tính riêng phong cách ñư c h i t qua ño n thơ này, t o nên giá tr nhân văn ñích th c, làm cho ngư i ñ c vô cùng thú v khi c m nh n và khám phá. - Tên núi, tên sông, tên ru ng ñ ng, gò bãi… mang theo “ao ư c”, th hi n “l i s ng ông cha” là tâm h n dân t c: - M hôi và máu c a Nhân dân, c a nh ng anh hùng vô danh ñã d ng xây và b o v ð t nư c: - Chính nhân dân ñã “gi và truy n” h t lúa, ñã “truy n l a”, “truy n gi ng ñi u”, “gánh tên làng tên xã”…, “ñ p ñ p be b cho ngư i sau tr ng cây hái trái”. Chính Nhân dân ñã làm nên ð t nư c, ñ ð t nư c là c a Nhân dân. V n thơ hàm ch a ý tư ng ñ p, m t l i di n ñ t ý v ng t ngào - ð t nư c mang s c s ng mãnh li t, ti m tàng vì Nhân dân ñã bi t yêu và bi t ghét, b n chí và d o dai, bi t “quý công c m vàng”, “bi t tr ng tre ñ i ngày thành g y”, bi t tr thù cho nư c, r a h n cho gi ng nòi mà “không s dài lâu”. - Hình nh ngư i chèo ñò, kéo thuy n vư t thác c t cao ti ng hát là m t bi u tư ng nói lên s c m nh Nhân dân chi n th ng m i th thách, l c quan tin tư ng ñưa ð t nư c ñi t i m t ngày mai vô cùng tươi sáng: * K t lu n Gi ng thơ tâm tình tha thi t. V n d ng t c ng ca dao, dân ca, c tích, truy n thuy t… m t cách h n nhiên thú v . Có m t s ño n thơ r t ñ c s c: ý tư ng ñ p, c m xúc và hình tư ng hài hòa, h i t nên nh ng v n thơ mĩ l . Tư tư ng ñ t nư c c a Nhân dân ñư c th hi n vô cùng sâu s c v i t t c ni m t hào và tình yêu nư c. M t ñôi ch còn dàn tr i, thi u hàm súc. Nguy n Khoa ði m ñã góp cho ñ tài ð t nư c m t bài thơ hay, ý v ñ m ñà. Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  13. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Câu 17 : V ñ p tâm h n ngư i ph n trong bài thơ Sóng c a Xuân Quỳnh: Sóng c a Xuân Quỳnh là ti ng nói c a m t tâm h n thi u n ñang trong ñ tu i hai mươi, ti ng nói c a m t trái tim chân thành và ñam mê, luôn r c cháy ch t tr trung mãnh li t, khao khát ñư c s ng h t mình và yêu h t mình: - Ba hình nh sông, sóng, b như là nh ng chi ti t b sung cho nhau : sông và b làm nên ñ i sóng, sóng ch th c s có ñ i s ng riêng khi ra v i bi n khơi mênh mang thăm th m. T t c các khía c nh tương ph n d d i - d u êm, n ào - l ng l t o nên m t cái nhìn bao quát v sóng. M ch sóng m nh m như b t phá không gian ch t h p ñ khát khao m t không gian l n lao. Hành trình tìm ra t n b ch t ch a s c s ng ti m tàng, b n b ñ vươn t i giá tr tuy t ñích c a chính mình. - Trên hành trình y, ñi m xu t phát c a sóng tư ng ch ng ñã ñư c lý gi i rõ ràng: sóng b t ñ u t gió. Nhưng r i nh ng băn khoăn c n i ti p cho ñ n lúc không th gi i ñáp (và cũng không c n gi i ñáp) b ng lý trí, ñó cũng là lúc t ng t ng l p l p nghĩa c a sóng hi n ra : con sóng c a bi n khơi t o ra sóng thơ, con sóng thơ dào d t c a tâm h n làm xu t hi n con sóng c a tình yêu b t t n. Và khi ñã thành sóng tình thì không bao gi có th lý gi i ñư c khi nào ta yêu nhau? Nh ng liên tư ng ñi p trùng dào d t ñã n i k t ñư c con ngư i v i không gian bi n khơi . - G n v i th gi i riêng tư c a Anh và Em là c p hình nh sóng - b . Con sóng Xuân Quỳnh sâu kín, tinh t trong m t n i nh cháy lòng c a tình yêu. N i nh gói g n trong th i gian c a m t ngày ñêm nhưng ñ s c d n nén dung lư ng tình yêu c a c m t ñ i ngư i. N i nh không ch có m t trong th i gian ñư c ý th c mà còn g n v i ti m th c - th i gian trong mơ. V ng t ngào mê ñ m c a tình yêu lan t a trong cách nói ngh ch lý trong mơ còn th c. Th gi i c a Anh và Em không gi i h n chi u dài B c - Nam, không khoanh vùng ñ a bàn mà nơi nào cũng có n i nh thư ng tr c c a tình yêu vĩnh vi n. Xuân Quỳnh ñã ti p nh n n i nh y b ng t t c s nh y c m c a l a tu i ñôi mươi và kh ng ñ nh cho m t cái tôi c a con ngư i luôn v ng tin tình yêu. - Hành trình Tình Yêu cũng là hành trình t th thách c a lòng kiên trì b n b ñ ñ t m c ñích c a m i m t cá nhân. Cái nhìn v cu c ñ i c a Xuân Quỳnh th t nhân h u và n ng nàn : Cu c ñ i là bi n l n tình yêu, k t tinh v m n ân tình, ñư c t o nên và hòa l n cùng trăm con sóng nh . Trong quan ni m c a nhà thơ, s ph n cá nhân không th tách kh i c ng ñ ng. Sóng không ph i là bi u tư ng c aq m t cái tôi ng o ngh và cô ñơn như thơ lãng m n. Khát v ng l n nhưng trong cách nói Xuân Quỳnh l i r t khiêm như ng : trăm con sóng nh như là s t ng hòa nh ng v ñ p khác nhau ñ t o thành bi n l n. M i m t quan h riêng tư s làm ñ p thêm cho l s ng th i ñ i "Ngư i yêu ngư i, s ng ñ yêu nhau" (T H u). ðó không ch là tinh th n c a con ngư i th i ñ i ch ng M mà còn là âm vang c a m t t m lòng luôn tha thi t v i s s ng, v i tình yêu. -Trong bi n l n tình yêu cu c ñ i hôm nay, ñã có bi t bao con sóng ñã t i b , ñang t i b và tìm v b . Tình yêu v n luôn luôn là ñ tài h p d n v i m i l a tu i, ñ m i ngư i ñi tìm nh ng l i gi i ñáp cho n s tình yêu trong m t hành trình tìm ki m không m t m i. Sóng c a Xuân Quỳnh v n v nh ng nh p yêu thương, giúp nh ng ngư i ñang yêu thêm t tin vào chính mình, b i th gi i c a Anh và Em cũng là th gi i c a nh ng con ngư i bi t tìm ra ý Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  14. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH nghĩa c a s s ng thiêng liêng. S ng là ñư c yêu, Yêu là s ng h t mình v i cu c ñ i v n r t nhi u yêu thương. Câu 18 : Tư tư ng ñ i m i c a Lor-ca có nh hư ng như th nào trong thơ ca Thanh Th o : - M t nhân cách cao ñ p: yêu nh c dân gian, dùng ti ng ñàn ghi ta ñ giãi bày n i ñau bu n và khát v ng yêu thương c a nhân dân, dũng c m ñ u tranh v i n n chính tr ñ c tài, n n ngh thu t già nua, b o th . - Lor ca là m t h ên tư ng xu t chúng có s c nh hư ng to l n t i ngh thu t và chính tr c a Tây Ban Nha lúc b y gi , Lor-ca ñã n ng nhi t c vũ cho nhân dân ñ u tranh ñòi quy n s ng chính ñáng, ñ ng th i kh i xư ng thúc ñ y m nh m nh ng cách tân ngh thu t. - Là m t s ñ t phá cho văn minh nhân lo i⇒ Thanh Th o ñã t ng vi t : « Lorca là nhà thơ c a nh ng gi c mơ, c a nh ng linh c m nhoi nhói, m t nhà thơ có th bi n nh ng gi c mơ thành nh p ñi u, có th bi n nh ng linh c m thành ngôn t . Lorca siêu th c m t cách t nhiên, và hi n th c m t cách t nhiên » (Lorca trong tôi – Mãi mãi là bí m t, NXB Lao ñ ng, 2004). Câu 19 : Phong cách ngh thu t Nguy n Tuân Nguy n Tuân có m t phong cách ngh thu t r t ñ c ñáo và sâu s c. -Trư c Cách m ng tháng Tám, phong cách ngh thu t Nguy n Tuân có th thâu tóm trong m t ch "ngông"Th hi n phong cách này, m i trang vi t c a Nguy n Tuân ñ u mu n ch ng t tài hoa uyên bác. Và m i s v t ñư c miêu t dù ch là cái ăn cái u ng, cũng ñư c quan sát ch y u phương di n văn hoá, mĩ thu t.Ông ñi tìm cái ñ p c a th i xưa còn vương sót l i và ông g i là Vang bóng m t th i. -Sau Cách m ng, phong cách Nguy n Tuân có nh ng thay ñ i quan tr ng . Ông không ñ i l p gi a quá kh , hi n t i và tương lai.Văn Nguy n Tuân, v a ñĩnh ñ c c kính, v a tr trung hi n ñ i. Nguy n Tuân h c theo "ch nghĩa xê d ch". Vì th ông là nhà văn c a nh ng tính cách phi thư ng, c a nh ng tình c m, c m giác mãnh li t, c a nh ng phong c nh tuy t mĩ, c a gió, bão, núi cao r ng thiêng, thác gh nh d d i...Ông v n ti p c n th gi i, con ngư i thiên v phương di n văn hóa ngh thu t, ngh sĩ, nhưng gi ñây ông còn tìm th y ch t tài hoa ngh s c nhân dân ñ i chúng. Còn gi ng khinh b c thì ch y u ch là ñ ném vào k thù c a dân t c hay nh ng m t tiêu c c c a xã h i. -Nguy n Tuân cũng là m t con ngư i yêu thiên nhiên tha thi t. Ông có nhi u phát hi n h t s c tinh t và ñ c ñáo v núi sông cây c trên ñ t nư c mình. Phong cách t do phóng túng và ý th c sâu s c v cái tôi cá nhân ñã khi n Nguy n Tuân tìm ñ n th tuỳ bút như m t ñi u t t y u. Nguy n Tuân còn có ñóng góp không nh cho s phát tri n c a ngôn ng văn h c Vi t Nam. Câu 20: Hình tư ng sông ðà qua sáng t o ngh thu t ñ c ñáo c a Nguy n Tuân: -Con sông ðà hùng vĩ, dài trên năm trăm cây s , hi m tr v i hàng trăm thác gh nh mang nh ng cái tên c sơ, xa l (Hát Loóng, thác Giăng, Hót Gió, Mó Tôm…). gh nh Hát Loóng “nư c xô ñá, ñá xô sóng, sóng xô gió, cu n cu n lu ng gió gùn ghè…!”. Âm thanh ti ng thác nghe ghê r n như ti ng r ng c a hàng ngàn con trâu m ng ñang l ng l n gi a r ng v u, tre n a b cháy. Sông ðà có nhi u th ch tr n, nhi u c a t ít c a sinh, v i nh ng th n sông, th n ñá tr n gi “nh m c d y v l y thuy n”, ñánh h i lùng, ñánh ñòn t a, ñánh Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  15. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH ñòn âm vào ch hi m ch c “ñòi ăn ch t cái thuy n”. Lu ng nư c vô s b t chí, dòng thác hùm beo h ng h c t m nh trên sông ñ y thác gh nh, th ch tr n. Nh ng ông tư ng ñá m t xanh lè ñáng s . Nh p ñi u câu văn d n d p. T tư ng thanh, t tư ng hình, nh ng n d so sánh, ti ng nói ñ i thư ng sông nư c, ngôn t nhà bình, th thao th d c, ñi n nh… ñư c ông v n d ng ñ miêu t thác gh nh, gây n tư ng v s d d i, hi m tr , hùng vĩ c a sông ðà. -Sông ðà còn mang v ñ p hoang sơ, thơ m ng “tuôn dài tuôn dài như m t áng tóc tr tình, ñ u tóc chân tóc, n hi n trong mây tr i Tây B c bung n hoa ban hoa g o tháng hai”. “Mùa xuân dòng xanh ng c bích. Mùa thu nư c sông ðà l l chín ñ ”. Nguy n Tuân g i sông ðà là m t c nhân. C nh ven sông thư ng ngu n l ng t . Có b y hươu ng n búp c gianh ñ m sương. Cá d m xanh qu y v t lên m t sông b ng tr ng như b c rơi thoi. Có ño n, có khúc sông: “B sông hoang d i như m t b ti n s - B sông h n nhiên như m t n i ni m c tích ngày xưa”. M t v c thi, m t câu ñ ng dao, m t câu thơ ðư ng, m t vài câu thơ c a T n ðà c a Nguy n Quang Bích ñư c Nguy n Tuân l a ch n ñưa vào, cho th y ông là m t cây bút r t sành ñi u, tài hoa d n d t ngư i ñ c chi m lĩnh v ñ p sông ðà v i tình yêu sông núi, giang sơn. Câu 21 : Hình tư ng ngư i lái ñò sông ðà qua sáng t o ngh thu t ñ c ñáo c a Nguy n Tuân: -Ông lão lái ñò, ñơn ñ c trên chi c ñò nh , xông pha vào m t tr n ñ bát quái c a sông ðà . Nh ng con s ng d n d p lao t i, xi t m nh qua nh ng t ng dá n a nô n a chìm sôi réo lên , b n tung b t nư c vào con ñò nh , nhưng con ñò v i ngư i lái ñò cùng nh ng ñ ng tác nhanh nh n , chính xác ñ n t ng li t ng tí ñã khéo léo chèo ch ng lu n lách qua t ng t ng ñá ng m , t ng con nư c xi t , t ng cái hút mà n u l l t vào là l p t c b cu n th ng ngay vào lòng sông r i b bao kh i ñá , bao lu ng nư c xâu xé ñ r i lúc n i nên phía h lưu ch còn nh ng m nh võ cũng v i m t n i khi p s bao trùm lên dòng sông . -ðơn phương ñ c mã chi n ñ u v i th y quái ðà Giang , ông lái ñò không nh ng không c m th y m t m i mà ông l i càng minh m n, càng hào h ng , thích thú và khoái chí m i khi k thù c a mình b r t l i ñ ng sau .. Nhưng sông ðà v n chưa tung h t th ño n , nó ra s c ch y xi t , cho n i nên m t tr n ñi ñá chìm n i ti m n bao mưu ñ thâm ñ c .Nhưng ông lái ñò v n bình tĩnh , b ng nh ng ñ ng tác thu n th c , v i suy nghĩ quy t ñoán, qu quy t , ông d n l y th ch ñ ng và t t ti n vào tr n ñ bát quái ngũ hành _ñá ng m mà con sông ðà dã gi ng s n ch ch o ông vào là ra tay h th … -Lúc này không th dùng s c ñ u tay ñôi như trư c n a mà bây gi n u không có chi n thu t ñ i phó k p th i thì s thua tr n và s b con th y quái ðà Giang nu t ch ng . M t l n n a , ông lái ñò l i th hi n cho con th y quái kia th y ông là ngư i không d gì ch u khu t ph c . Con sông réo lên ùng c , hi n lên ba cư ñá . Trong ba c a th ch môn ñó ch có duy nh t m t c a sinh, còn l i hai c a t kia l h a h a ñi vào là s vĩnh viên không còn l i ra .Th nhưng th t kỳ là , ông lái ñò lu n lách m t h i r i ñi th ng vào c a sinh trư c s t c gi n c u th y quái . Th y quái càng t c gi n l ng lên khi n m t sông ñ ng u s i b t , n ti p t c dâng ñá tăng sóng . Không th n n p t n công du kích như trư c n a , l n này nó hung hãn bao v y th p di n r i t b n phương tám hư ng m lên , t ng ti n công lao t i con Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  16. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH ñò như vũ bão . Không m t chút run s , ông ti p t c né ñ , dùng chính mái chèo trong tay mình ñ làm vũ khí ch ng l i và nhanh trí t n công m nh vào y u ñi m c a th y quái , d n d n ñánh b i m i s t n công c a nó. Th y quái b th t th v i lùi l i ñ ng sau như ng bư c cho ông lái ñò . Ông qu là thông minh mưu trí , và r t có chi n lư c . -Con ñò d n trôi qua thác, con th y quái v n chưa ch u b cu c. Nó li n dùng bi n pháp cu i cùng , ra s c van v ñ c u xin lòng thương h i nh m khi n ông laõ ch quan, lúc thì l i r ng lên ñ mong cho ông lão lo l ng, s hãi, lúc l i ghào thét khi n ông căm t c mà hi u chi n , b quên lí trí .Ch c n ông sa vào m t trong ba ñi u trên là th y quái l p s ñánh úp ông ngay l p t c, và ông s thua tr n .Nhưng kài, ông v n vư t qua ñư c.Th c s ông có m t tinh th n r t v ng vàng , m t tinh th n thép Lúc ñó ông hng còn v ua chèo v a nói chuy n cá tôm , như ch ng ñ ý gì ñ n con th y quái c .K t qu tr n chi n , con th y quái b i tr n l m lũi nhìn ông t t d o ñò ñi qua . Nguy n Tuân th t tài tình . Không ch dùng bi n pháp văn h c, ông còn s d ng c nh ng th pháp ngh thu t m i lĩnh v c khác nhau khi n giá tr t o hình c u tác ph m l i ñư c nâng lên vư t b c , và ñã ñ c t r t thành công hình tư ng ngư i lái ñò sông ðà . Dư i ngòi bút c a Nguy n Tuân, ông lão lái ñò không nh ng ch là m t v tư ng quân dũng mãnh lao vào tr n chi n ác l êt cùng th y quái sông ðà ñ chi n ñ u và chi n th ng mà ông còn là m t ngh sĩ , m t ngh nhân c a ngh chèo ñò .Nh ng ñ ng tác chèo ñò thu n th c , nhu n nhuy n c a ông khi n ai cũng ngư ng m . M i l n ông chèo ñ vư t thác l i là m t l n trình di n ngh thu t trên sân kh u sông ðà .Ông ñúng là hi n thân cho ư c mơ, khát v ng chinh ph c thiên nhiên c a con ngư i . hình nh ngư i lái ñò sông ðà là b c ch n dung c a ngư i lao ñ ng bình thư ng nhưng ñó l i chính là v ñ p c a cu c s ng, và cũng là v ñ p c a con ngư i trong cu c mưu sinh. Câu 22: Vài nét v phong cách ngh thu t c a Hoàng Ph Ng c Tư ng: Hoàng Ph Ng c Tư ng là m t trong nh ng nhà văn chuyên v bút kí. Nét ñ c s c trong sáng tác c a ông là s k t h p nhu n nhuy n gi a ch t trí tu và tính tr tình, gi a ngh lu n s c bén v i suy tư ña chi u ñư c t ng h p t v n ki n th c phong phú v tri t h c, văn hóa, l ch s , ñ a lí,… T t c ñư c th hi n qua l i hành văn hư ng n i, súc tích, mê ñ m và tài hoa. Câu 23: Hình nh sông Hương qua cái nhìn ña chi u c a Hoàng Ph Ng c Tư ng 1. V ñ p sông Hương qua c nh s c thiên nhiên : Khác v i nhi u con sông “sông Hương là thu c v m t thành ph duy nh t”. Nghĩa là sông Hương g n li n v i Hu .ði m nhìn ngh thu t c a bài thơ là sông Hương. + Sông Hương ñ u ngu n (thư ng ngu n):Tác gi miêu t sông Hương ñ u ngu n v i s c s ng mãnh li t, hoang d i nhưng cũng d u dàng và say ñ m.--> “R ng già ñã hun ñúc cho nó m t b n lĩnh gan d , m t tâm h n t do và trong sáng”. Dòng sông ñã ñư c th i b ng ng n gió tâm h n dào d t nh y c m, liên tư ng t do ñ càng m nh m hơn, ñ m say hơn ñ a ph n thư ng ngu n. + Sông Hương ñ ng b ng: - Sông Hương ñư c thay ñ i v tính cách: “Sông như ch ng ñư c b n năng c a ngư i con gái” ñ “mang m t s c ñ p d u dàng và trí tu , tr thành ngư i m phù sa c a m t vùng văn Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  17. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH hóa x s ” - Sông Hương l i có v ñ p tr m m c ch y dư i chân nh ng r ng thông u t ch v i nh ng lăng m âm u mà kiêu hãnh c a các vua chúa tri u Nguy n. -> ðó là v ñ p mang màu s c tri t lí, c thi khi ñi trong âm hư ng ngân nga c a ti ng chuông chùa Thiên M , có v ñ p “vui tươi” khi ñi qua nh ng bãi b xanh bi c vùng ngo i ô Kim Long, có v ñ p “mơ màng trong sương khói” khi nó r i xa thành ph ñ ñi qua nh ng b tre, lũy trúc và nh ng hàng cau thôn Vĩ D . + ðo n t sông Hương khi ñi qua thành ph ñã gây ñư c nhi u n tư ng: -ð y là hình nh chi c c u b c qua dòng sông Hương: “Chi c c u tr ng in ng n trên n n tr i, nh nh n như nh ng vành trăng non” -Nhà văn như th i linh h n vào c nh v t: “ñư ng cong y làm cho dòng sông như m m h n ñi, như m t ti ng vâng không nói c a tình yêu”, “Tôi nh sông Hương, quý ñi u ch y l ng l c a nó khi ngang qua thành ph ”. -Dư ng như sông Hương không mu n xa thành ph : “R i như s c nh l i m t ñi u gì ñó chưa k p nói. Nó ñ t ng t ñ i dòng r ng t sang hư ng ðông Tây ñ g p l i thành ph góc Bao Vinh…khúc quanh này th t b t ng …ð y là n i vương v n, c m t chút l ng lơ kín ñáo c a tình yêu”. - Sông Hương tr l i “ñ nói m t l i th trư c khi v bi n c ”.Tác gi liên h “L i th y vang v ngkh p khu v c sông Hương thành gi ng hò dân gian, y là t m lòng ngư i dân Châu Hóa xưa mãi mãi chung tình v i quê hương x s ”. 2.V ñ p sông Hương ñư c khám phá dư i góc ñ văn hóa : + Tác gi cho có m t dòng thi ca v sông Hương. ðó là dòng thơ không l p l i mình - Tác gi g n sông Hương v i âm nh c c ñi n Hu : “Sông Hương ñã tr thành m t ngư i tài n ñánh ñàn lúc ñêm khuya…Qu ñúng v y, toàn b n n âm nh c c ñi n Hu ñã ñư c hình thành trên m t nư c c a dòng sông này”. - Tác gi tư ng tư ng: “trong m t khoang thuy n nào ñó, gi a ti ng nư c rơi bán âm c a nh ng mái chèo khuya”.Ph i có ñ nh y c m v th m âm, hi u bi t v âm nh c c a x Hu , tác gi m i có s liên tư ng này. - V i ngòi bút tài hoa c ng v i s rung c m m nh m , HPNT nh t i Nguy n Du; “Nguy n Du ñã bao năm lênh ñênh trên quãng sông này v i m t phi n trăng s u.Và t ñó, nh ng b n ñàn ñã ñi su t ñ i Ki u”. +V ñ p sông Hương g n li n v i nh ng s ki n l ch s : - Tên c a dòng sông Hương ñư c ghi trong “Dư ñ a chí” c a Nguy n Trãi; “Nó ñư c ghi là linh giang” - Dòng sông y là ñi m t a, b o v biên cương th i kì ð i Vi t. - Th k XVIII, nó v vang soi bóng kinh thành Phú Xuân, g n li n v i tên tu i c a ngư i anh hùng Nguy n Hu . - Nó ñ ng l i ñ n b m da, tím máu “nó s ng h t l ch s bi tráng c a th k XIX”. - Nó ñi vào th i ñ i c a Cách m ng tháng Tám b ng nh ng chi n công rung chuy n. - Nó ch ng ki n cu c n i d y t ng ti n công t t M u Thân 1968. Sông Hương ñã g n li n v i l ch s c a Hu , c a dân t c. =>Bài bút ký k t thúc b ng cách lí gi i tên c a dòng sông; sông Hương, sông thơm. Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  18. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Cách lí gi i b ng m t huy n tho i:Ngư i làng Thành Chung có ngh tr ng rau thơm. ñây k l i r ng vì yêu quí con sông xinh ñ p, nhân dân hai b sông ñã n u nư c c a trăm loài hoa ñ xu ng dòng sông cho làn nư c thơm tho mãi mãi.Huy n tho i y ñã tr l i câu h i : ai ñã ñ t tên cho dòng sông? Câu 24: S ph n ngư i nông dân mi n núi trong tác ph m “ V ch ng A Ph c a Tô Hoài”. Tác ph m ñã tái hi n b c tranh chân th c v cu c s ng ñau kh , bi th m c a ngư i lao ñ ng mi n núi. Trong ñó M và A ph - 2 con ngư i dư i ách áp b c bóc l t c a b n chúa ñát phong ki n, ph i làm nô l , mang thân ph n ph n t i nh c chính là là nh ng n n nhân tiêu bi u cho ch ñ tàn b o dã man nói trên. - B n chúa ñ t, b n th ng lí c u k t v i gi c Pháp, ñư c b n Tây ñ n cho mu i v bán, ăn c a dân nhi u, giàu l m, nhà có nhi u nương, nhi u b c nhi u thu c phi n nh t làng. - Pá Tra cho vay n lãi, M tr thành con dâu g t n nhà th ng lí. Tu i xuân và h nh phúc b cư p m t. M s ng kh nh c hơn con trâu, con ng a. - A Ph vì t i ñánh con quan mà b làng x ki n, b ñánh, b ph t v , tr thành k n cho Pá Tra. - C nh M b A S trói ñ ng. C nh A Ph b trói cho ñ n ch t vì t i ñ h b t m t bò. - C nh b n Tây ñ n B n Pe càn quét khu du kích Phi ng Sa: cư p l n, gi t ngư i, ñ t phá vô cùng tàn b o. Câu 24: S c s ng mãnh li t c a nhân v t M trong “v ch ng A Ph ” -“V ch ng A Ph ” là truyên thành công nh t trong t p “Truy n Tây B c” c a Tô Hoài. Trong truy n này, nhân v t M có h n hơn c . M có hai m t tư ng như ñ i l p nhưng th c ra l i r t th ng nh t. M t th nh t là M b chà ñ p n ng n ñã sinh ra bu n r u và d n d n sinh ra cam ch u, m t c s c s ng. M t th hai là ngay trong tình tr ng ñó, M v n c a qu y, v n ti m tàng, ti m n m t s c s ng ñ t ñó bư c vươn d y và cu i cùng phá cũi tháo l ng và tìm l i ñư c l s ng cho mình. -B b t làm con dâu g t n nhà th ng lí Pá-Tra là t n bi k ch ñau ñ n nh t trong cu c ñ i nàng. A S ñ i v i nàng như ñ i v i m t ngư i nô l . Nhưng vì nàng là ngươi con gái giàu tình thương, có ñ c hi sinh nên nàng ñành cam ch u ñ tr n cho cha. lâu trong cái kh , M quen kh r i. Bây gi M tư ng mình cũng là con trâu con ng a. “Con ng a, con trâu làm còn có lúc, ñêm nó còn ñư c ñ ng gãi chân, ñ ng nhai c , ñàn bà con gái nhà này thì vùi vào công vi c c ñêm c ngày ”. Quá ñau kh , nàng ñã ph n kháng b nhà Pá Tra tr v . Nàng ñ nh l y cha r i ăn lá ngón ch t. Nhưng khi nghe cha nói: “Mày v l y tao ñ mày ñi ch t ñ y à? Mày ch t nhưng n tao v n còn, quan l i b t tao tr n … Không ñư c con ơi!”. M bưng m t khóc, ném n m lá ngón r i tr v nhà Pá Tra. Vì quá thương cha mà nàng ñành cam ch u cu c s ng nô l nhà th ng lí. -Nhưng trong tâm tr ng, trong b n ch t cu c s ng c a M ti m n m t s c s ng mãnh li t. Trong n i bu n, trong suy nghĩ, trong ý mu n t t c a nàng ñã bi u l tinh th n không mu n cam ch u, không mu n ch p nh n cu c s ng l m than, t i c c hi n t i. S c s ng b ñè nén ch c n có cơ h i là nó s b c phát. Nh ng ñêm tình mùa xuân ñã t i, tâm h n M b xáo tr n. Nàng ñã l ng nghe ti ng ai th i sáo r b n ñi chơi. M nghe ti ng sáo v ng l i, tha thi t b i h i. M ng i nh m bài hát c a ngư i ñang th i: Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  19. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH “Mày có con trai con gái r i Mày ñi làm nương Ta không có con trai con gái Ta ñi tìm ngư i yêu” M lén l y hũ rư u, c u ng ng c t ng bát. R i say, M l m m t ng i ñ y h i tư ng l i ngày trư c. Ngày trư c, M th i sáo gi i, th i lá cũng hay như th i sáo. Mùa xuân, M u ng rư u trên b p và th i sáo. Có bi t bao nhiêu ngư i mê, ngày ñêm ñã th i sáo ñi theo M h t núi này sang núi khác. S c s ng l i d t dào trong lòng nàng. “M th y phơi ph i tr l i, trong lòng ñ y nhiên vui sư ng như ñêm t t ngày trư c. M tr l m, M v n còn tr , M mu n ñi chơi.” Ti ng sáo còn r p r n trong ñ u M , M qu n l i tóc, M m c váy hoa. Ai b o cô M ch lùi lũi như con rùa nuôi trong xó c a? Dĩ nhiên tu i xuân c a nàng ñã b tàn phá. S c s ng c a nàng ñã b ñè nén. A S trói M l i, qu n tóc lên c t. ðóng c a bu ng r i b ñi. Th t là tàn b o, M v n ñ ng im như không bi t mình ñang b trói. Hơi rư u còn n ng nàn, M v n nghe ti ng sáo ñưa M ñi theo nh ng cu c chơi. “Em không yêu, qu pao rơi r i Em yêu ngư i nào, em b t pao nào” M vùng v ng bư c ñi nhưng toàn thân ñau nh c không c a ñư c. S c s ng ti m tàng trong ngư i M b c phát th t là d d i. -S c s ng ti m n c a M b c l t t ñ nh trong hành vi n i lo n gi i thoát cho A Ph và cho chính mình. A Ph là ngư i tr n (vì ñánh A S nên b ph t v ) trong nhà th ng lí. A Ph chăn bò b h ăn m t m t con. A Ph b trói. ðêm ñêm, M d y sư i l a th y m t A Ph tr ng tr ng, bi t A Ph còn s ng, M v n l nh lùng vì ñ i M kh quá, M ch còn v i ng n l a. Có ñêm A S th y M ñây ñã ñ p M ngã xu ng c a b p nhưng trái tim c a cô gái giàu yêu thương y l i th n th c. ðêm khuya M tr d y th i l a, ng n l a b p bùng sáng lên. Cách miêu t s c s ng ti m tàng ñang tr i d y trong lòng M b ng “ng n l a b p bùng sáng lên” th t là hay! Nàng nhìn th y A Ph b trói ñ ng, m t dòng nư c m t l p lánh bò xu ng hai lõm má ñã s m ñen l i. M nh l i ñêm A S trói M , nàng th t lên trong lòng “Tr i ơi! Nó b t trói ñ ng ngư i ta ñ n ch t! Nó ñã trói ch t m t ngư i ñàn bà trong nhà ngày trư c cũng ch này”. Nàng nghĩ ñêm mai là ngư i kia ch t. Ngư i kia vi c gì mà ph i ch t. R i nàng v n vào mình, bi t ñâu A Ph tr n thoát, b con Pá Tra s b o là M c i trói cho nó. M ph i trói thay vào ñó, M ph i ch t trên cái c c y, M không th y s . ð y ch là nh ng tư tư ng “n i lo n” trong lòng M và t tư tư ng “n i lo n” ñ n hành ñ ng “n i lo n” ch có m t li. M ñã rón rén bư c l i g n A Ph . Nàng rút con dao nh c t lúa c t nút dây mây trói A Ph . M thì thào: “ði ngay…!”. M c t s i dây trói A Ph cũng chính là nàng ñã c t s i dây vô hình trói nàng vào gia ñình th ng lí Pá Tra. Nàng ñã ch y theo A Ph , A Ph nói: “ði v i tôi” và hai ngư i l ng l ng ñ nhau ch y xu ng d c núi. Hình nh ñó nói lên s can ñ m li u lĩnh c a M . Hành ñ ng táo b o này có ý nghĩa quy t ñ nh trong cu c ñ i M . M và A Ph ñã nương t a vào nhau và thành v ch ng A Ph ñ xây d ng cu c ñ i m i. Hành ñ ng gi i thoát c a M có xen l n ý th c t phát và t giác. Có l ý th c t phát m nh hơn. ðó chính là k t qu bi u l t t y u c a m t s c s ng v n ñã ti m tàng, ti m n c a M trư c ñó. Hành ñ ng gi i phóng và t gi i phóng này c a M có ngu n g c t cái bu n rư i rư i, t cái cách u ng ng c t ng bát rư u và ngay c ý ñ nh mu n t sát c a M . Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
  20. http://ebook.here.vn T i mi n phí ð thi, Tài li u luy n thi ðH Ngu n g c sâu xa c a hành vi ñó là t m lòng giàu tình c m, giàu lòng thương ngư i c a M , còn nguyên do tr c ti p là ti ng sáo c a nh ng ñêm tình mùa xuân ñã th c d y trong tâm h n nàng lòng yêu ñ i, ni m tha thi t v i cu c s ng t do. -Có th nói s c s ng ti m tàng c a M là s c h p d n c a nhân v t này trong th i gian M H ng Ngài. Tô Hoài ñã ñ t M trong m i xung ñ t xã h i gay g t, nh ng th l c tàn b o c a xã h i phong ki n th ng tr cũa ngư i H-mông ñã chà ñ p lên s ph n c a nàng, tư ng như nàng không còn con ñư ng nào thoát kh i s hu di t. V y mà chính s c s ng ti m n c a nàng ñã t c u nàng. Tô Hoài ñã miêu t m t cách xu t s c s v n ñ ng n i tâm c a nhân v t và d n ñ n hành ñ ng ph n kháng tháo cũi phá l ng gi i thoát. Chính s c s ng mãnh li t c a M khi g p ánh sáng cách m ng thì như h t gi ng t t gieo lên m nh ñ t phù sa. M ñã tr thành nhân t tích c c trong ñ i du kích Phi ng Sa c a A Ph sau này cũng là ñi u d hi u. Câu 26: Ý nghĩa nhan ñ tác ph m “V nh t” c a Kim Lân -Nhan ñ V nh t có s c khêu g i s chú ý c a ngư i ñ c.V nh t là v theo không, không cư i xin, l nghĩa gì c . ðây là nhan ñ ít nhi u hàm ch a ch t hài hư c nhưng ng m k l i nói lên nh ng ñi u th t sâu xa v thân ph n b t bèo, r rúng c a con ngư i. - Nó có ý nghĩa t cáo xã h i ñã gây ra n n ñói h y di t con ngư i. M t khác, nhan ñ y cũng nói lên r ng, trong hoàn c nh kh c nghi t c a cu c s ng, trên ranh gi i mong manh gi a s s ng và cái ch t, con ngư i v n hư ng v s s ng, v h nh phúc, tương lai. Tình yêu thương, khát v ng h nh phúc v n m nh hơn cái ch t. Câu 27: Hoàn nh xã h i ñã tác ñ ng ñ n s ph n nh ng ngư i nông dân như th nào : -Truy n ñư c ñ t trong b i c nh là vào n n ñói mi n B c năm m t chín b n năm, m t n n ñói th m kh c ñư c hi n lên qua hàng lo t hình nh, ñó là nh ng ñ a tr v n ch bi t vui chơi, nô ñùa nay ng i ũ rũ nơi xó tư ng. Ngư i l n v n kh e m nh nhanh nh n nay da d xanh xám v i nh ng bư c ñi d t d như nh ng bóng ma. Nơi nơi ngư i ch t như ng r n m ng n ngang gi a l u ch không k p chôn. Cái ñói, cái kh c nghi t ñã th m vào c c nh v t , ñó là con ñư ng kh ng khiu bé nh , nh ng ngôi nhà lúp xúp xiêu v o , r i màu ñen c a màn ñêm tăm t i, màu xanh xám c a c a xác ngư i ch t và da ngư i s ng .Ch c ch c trong không khí l i vang lên nh ng ti ng khóc h ngư i ch t , ti ng luc qu kêu th thi t và c mùi m th i c a rác rư i , mùi gây c a xác ngư i. Khung c nh ñó ñã tái hi n chân th c m t b c tranh m ñ m thê lương c a xóm ng cư trong n n ñói -Không ch d ng l i ñó, n n ñói kia còn có th khi n ngư i con gái trong truy n v n dĩ hi n h u, rón rén, e th n tr nên ăn nói chua ngoa, ch ng l ng , li u lĩnh. Qu th t trong n n ñói ñó, không ai tin là mình có th s ng sót qua ñư c c . Gi a lúc ñó, Tràng l i nh n cô gái kia làm v , cưu mang cô r i ñưa cô v nhà. Ngư i ta thư ng nói cái ñói làm con ngư i ta m t giá , m t cô gái ph i theo không m t ngư i ñàn ông không quen bi t ch vì b n cái bánh ñúc. Nhưng ñó ch là b ngoài, v i t m lòng nhân h u, nhà văn nhìn th y khát v ng ñư c s ng tha thi t c a cô gái, và ông cũng c m thông ni m khát khao ñư c có v c a Tràng .. Câu 28: Giá tr nhân ñ o c a tác ph m “V nh t” Kim Lân -“V nh t” ñã th hi n lòng yêu thương , ñùm b c l n nhau c a nh ng ngư i nghèo ñói , giúp h vư t qua cơn ho n n n kh n cùng . V i tình hu ng truy n ñ c s c , gi ng văn m c m c gi n d , giàu s c g i c m . Qua tác ph m “V nh t” , nhà văn Kim Lân ñã b c l ñư c giá tr nhân ñ o c a tác ph m và nêu b t ñư c b n ch t c a cu c s ng: S s ng s chi n Ngô ð c ð ng-Trư ng THPT B c Yên Thành, Ngh An
Đồng bộ tài khoản