Đề tài “ Hiệu quả của chi tiêu công cho xóa đói giảm nghèo ở nước ta từ năm 2001 đến nay”

Chia sẻ: Nguyen Thi Thao | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:17

2
1.096
lượt xem
571
download

Đề tài “ Hiệu quả của chi tiêu công cho xóa đói giảm nghèo ở nước ta từ năm 2001 đến nay”

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nghèo đói là một trong những vấn đề nan giải mà mọi quốc gia trên thế giới đặc biệt là những quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam đều phải quan tâm và tìm cách giải quyết.Việc tấn công vào nghèo đói là một nhiệm vụ không kém phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của nước ta.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài “ Hiệu quả của chi tiêu công cho xóa đói giảm nghèo ở nước ta từ năm 2001 đến nay”

  1. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công tài " Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay " Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 1
  2. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công M CL C PH N M U ............................................................................................ 4 1. Lí do ch n tài ........................................................................................ 4 2. M c tiêu nghiên c u tài ........................................................................ 4 1. i tư ng nghiên c u ............................................................................... 5 4. Phương pháp nghiên c u .......................................................................... 5 5. Ph m vi nghiên c u ................................................................................... 5 PH N N I DUNG ........................................................................................ 6 CHƯƠNG 1: LÍ LU N CHUNG V CHI TIÊU CÔNG, XÓA ÓI GI M NGHÈO .......................................................................................................... 6 1.1 Lí lu n v chi tiêu công ........................................................................... 6 1.1.1 Khái ni m chi tiêu công ........................................................................ 6 1.1.2 Chi tiêu công làm phân ph i l i thu nh p .......................................... 6 1.2 Lí lu n v chi tiêu công xóa ói gi m nghèo .................................... 6 1.2.1 Khái ni m v nghèo ............................................................................... 6 1.2.2 Quan i m xóa ói gi m nghèo .......................................................... 7 1.2.3 Chi tiêu công xóa ói gi m nghèo ................................................... 7 1.2.4 Chi tiêu công xóa ói gi m nghèo làm phân ph i l i thu nh p ..... 8 1.3 Lí lu n hàng hóa công ............................................................................. 8 1.4 Tính hi u qu chi tiêu công xóa ói gi m nghèo ............................. 8 1.4.1 Các công c X GN ......................................................................... 8 1.4.2 Tính hi u qu c a chương trình ......................................................... 9 Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 2
  3. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công PH N N I DUNG ...................................................................................... 10 CHƯƠNG 2: ÁNH GIÁ HI U QU CHI TIÊU CÔNG XÓA ÓI GI M NGHÈO NƯ C TA T NĂM 2001 N NAY .................................. 10 2.1 Công tác tri n khai chi tiêu công xóa ói gi m nghèo .................. 10 2.1.1 M c tiêu xóa ói gi m nghèo nư c ta ................................................ 10 2.1.2 Ngân sách chi cho xóa ói gi m nghèo ............................................. 11 2.1 ánh giá hi u qu chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo t năm 2001 n nay ............................................................................................................... 11 2.2.1 Hi u qu chương trình ....................................................................... 11 2.2.1.1 T l gi m nghèo ................................................................................ 11 2.2.1.2 i s ng nâng cao thông qua các công c X GN c a CP .............. 12 2.2.2 Nh ng i u chưa t ư c ................................................................. 17 2.2.2.1 Ch t lư ng c a chương trình, công trình không cao........................ 17 2.2.2.2 Sai i tư ng, tham ô ........................................................................ 17 2.2.2.3 Tái nghèo ........................................................................................... 18 CHƯƠNG 3: K T LU N VÀ KI N NGH ............................................. 19 3.1 K t lu n .................................................................................................. 19 3.2 Ki n ngh ................................................................................................ 19 TÀI LI U THAM KH O .......................................................................... 21 Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 3
  4. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công PH N M U 1. Lí do ch n tài: Nghèo ói là m t trong nh ng v n nan gi i mà m i qu c gia trên th gi i c bi t là nh ng qu c gia ang phát tri n, trong ó có Vi t Nam u ph i quan tâm và tìm cách gi i quy t.Vi c t n công vào nghèo ói là m t nhi m v không kém ph n quan tr ng trong chi n lư c phát tri n kinh t xã h i c a nư c ta. i H i VII c a ng ã xác nh xoá ói gi m nghèo là m t trong nh ng chương trình kinh t xã h i v a c p bách trư c m t v a cơ b n lâu dài. ng th i vi c xoá ói gi m nghèo òi h i cũng ph i có nh ng chính sách thích h p thì m i t ư c hi u qu . M t trong nh ng chính sách gi i quy t có hi u qu nh t v n xoá ói gi m nghèo ó là chính sách chi tiêu công h p lí c a nhà nư c cho công tác xoá ói gi m nghèo. Chi tiêu công cho công tác xoá ói gi m nghèo là vi c chi dùng v n u tư u tư phát tri n các ngành kinh t , u tư vào cơ s h t ng và k t c u h t ng xã h i, t ng bư c nâng cao thu nh p, c i thi n i s ng cho ngư i nghèo giúp h thoát kh i c nh nghèo ói. Khi Vi t Nam chuy n sang kinh t th trư ng nh hư ng XHCN, chi tiêu công s ngày càng tr thành m t công c chính sách quan tr ng t ư c các m c tiêu tăng trư ng và gi m nghèo. Và vi c này òi h i s h p tác ch t ch hơn n a gi a các cơ quan ch c năng k ho ch và ngân sách t i t t c các c p chính quy n. Trong nh ng năm qua, Vi t Nam ư c th gi i chú ý b i nh ng thành t u trong công tác xóa ói, gi m nghèo và nâng cao m c s ng c a ngư i dân. Và c th hơn hi u qu c a vi c chi tiêu cho xóa ói gi m nghèo nư c ta như th nào? t ư c nh ng thành t u, hi u qu ra sao? tìm hi u kĩ hơn v n này, mà nhóm chúng tôi quy t nh ch n tài “ Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay” 2. M c tiêu nghiên c u tài tài “ Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay” c ng ã ghi nh n tìm hi u, phân tích, v n quan tr ng vi c chi tiêu c a Nhà nư c xóa ói gi m nghèo. T ó rút ra và i vào phân tích sâu hi u qu c a vi c chi tiêu ó xóa ói gi m nghèo nư c ta. Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 4
  5. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công 3. i tư ng nghiên c u: Hi u qu chương trình chi tiêu công xóa ói gi m nghèo c a nư c ta t năm 2001 n nay, c th là vi c Nhà nư c ta ã dùng ti n tr c p chi cho công cu c xóa ói gi m nghèo và ngư i nghèo ư c hư ng gì. 4. Phương pháp nghiên c u B ng vi c thu c p sô li u sơ c p, th c p, t sách, báo, m ng Internet….s d ng phương pháp phân tích, t ng h p, ánh giá s li u qua các năm, các lí do ưa ra, t ó mà rút ra ươc hi u qu c a vi c chi tiêu công cho công cu c xóa ói gi m nghèo. 5. Ph m vi nghiên c u tài “ Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay” ch y u phân tích v vi c chính ph nư c ta chi xóa ói gi m nghèo và nh ng thành qu t ư c bao g m: lí lu n v chi tiêu công, xóa ói gi m nghèo, công tác tri n khai chi tiêu c a Nhà nư c cho xóa ói gi m nghèo nư c ta và các hi u qu t ư c chi tiêu công trong công cu c xóa ói gi m nghèo. Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 5
  6. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công PH N N I DUNG: CHƯƠNG 1: LÍ LU N CHUNG V CHI TIÊU CÔNG, XÓA ÓI GI M NGHÈO 1.1 Lí lu n v chi tiêu công 1.1.1 Khái ni m chi tiêu công Chi tiêu công là m t trong nh ng công c ch y u c a ho t ng tài chính qu c gia, v i hai ch c năng ch y u: ch c năng xã h i và ch c năng kinh t . Theo quan i m c a trư ng phái Keynes: chi tiêu công b o m s hài hòa xã h i nh t nh ng th i óng vai trò n nh n n kinh t . Theo cách hi u chung nh t: chi tiêu công là t p h p các kho n chi nh m b o m cho nhà nư c ho t ng và th c hi n các ch c năng c a mình v qu n lý kinh t , xã h i. 1.1.2 Chi tiêu công làm phân ph i l i thu nh p : - Có tác d ng nâng cao m c s ng c a toàn dân nh t là i v i ngư i có thu nh p th p. - Rút ng n s chênh l ch gi a các thành viên c ng ng. - Góp ph n th c hi n m c tiêu phát tri n con ngư i toàn di n trong CNXH. Phát huy năng l c sáng t o, s trư ng, năng khi u cá nhân, huy ng tính tích c c c a m i thành viên xã h i. - Giáo d c ý th c c ng ng. 1.2 Lí lu n v chi tiêu công xóa ói gi m nghèo 1.2.1 Khái ni m v nghèo: Vi t Nam ã th a nh n nh nghĩa chung v ói nghèo do H i ngh ch ng ói nghèo khu v c Châu á - Thái Bình Dương do ESCAP t ch c t i Băng C c, Thái Lan tháng 9/1993: nghèo là tình tr ng m t b ph n dân cư không ư c hư ng và th a mãn các nhu c u cơ b n c a con ngư i mà nh ng nhu c u này ã ư c xã h i th a nh n tuỳ theo trình phát tri n kinh t - xã h i và phong t c t p quán c a a phương Theo Quy t nh s 170/2005/Q -TT c a Th tư ng Chính ph ngày 8 tháng 7 năm 2005 v vi c ban hành chu n nghèo áp d ng cho giai o n 2006 - 2010 thì khu v c nông thôn Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 6
  7. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công nh ng h có m c thu nh p bình quân t 200.000 ng/ngư i/tháng (2.400.000 ng/ngư i/năm) tr xu ng là h nghèo, khu v c thành th nh ng h có thu nh p bình quân t 260.000 ng/ngư i/tháng (dư i 3.120.000 ng/ngư i/năm) tr xu ng là h nghèo. T ngày 01/01/2009 chu n nghèo qu c gia s ư c tăng lên 300.000 ng/ngư i và 390.000 ng/ngư i. 1.2.2 Quan i m xóa ói gi m nghèo: Xoá ói gi m nghèo ph i d a trên cơ s tăng trư ng kinh t nhanh, hi u qu và b n v ng, ng th i ch ng t o các ngu n l c cho các ho t ng tr giúp ngư i nghèo ói. Xoá ói gi m nghèo không ch là nhi m v c a Nhà nư c, c a toàn xã h i, mà trư c h t là b n ph n c a chính ngư i nghèo, ph thu c vào s v n ng t giác c a b n thân ngư i nghèo, c ng ng nghèo. Tri n khai có hi u qu các chương trình, d án xoá ói gi m nghèo b ng các ngu n tài chính tr giúp c a Nhà nư c và các t ch c trong và ngoài nư c. 1.2.3 Chi tiêu công xóa ói gi m nghèo: Nhà nư c s tr giúp ngư i nghèo bi t cách t thoát nghèo và tránh tái nghèo khi g p r i ro. Các chương trình h tr có hai d ng: m t là cung c p ti n m t( i v i ngư i dân thu c h nghèo xã khu v c II, xã biên gi i, xã bãi ngang, h i o vùng khó khăn là 80.000 ng/ngư i/năm, i v i ngư i dân thu c h nghèo xã khu v c III vùng khó khăn là 100.000 ng/ngư i/năm), còn d ng kia là chi tr cho nh ng d ch v hay hàng hóa c bi t – tr c p b ng hi n v t. Trong s các chương trình c p ti n m t, các chương trình l n là: tr c p cho các gia ình ông con, cung c p ti n m t cho nh ng ngư i nghèo b tàn t t, mù và già c . Chương trình tr giúp b ng hi n v t l n nh t ó chính là: tr c p y t nh m giúp cho các chi tiêu v y t cho ngư i nghèo. Bên c nh s h tr v v t ch t tr c ti p là tr c p kinh phí thì vi c t o vi c làm cho ngư i nghèo b ng cách hư ng d n ngư i nghèo s n xu t, kinh doanh phát tri n kinh t theo i u ki n c th c a h chính là i u ki n xoá ói gi m nghèo thành công nhanh và b n v ng. Chi tiêu công ã góp ph n l n trong công cu c xoá ói gi m nghèo, giúp các vùng mi n tăng trư ng kinh t nhanh. Ngoài ra, ngư i dân ã ti p c n d dàng v i các s h tr v tài chính Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 7
  8. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công vươn lên m b o cu c s ng. Có th nói chi tiêu công là m t trong nh ng công c quan tr ng c a Chính ph thúc y tăng trư ng và u tranh gi m nghèo. 1.2.4 Chi tiêu công xóa ói gi m nghèo làm phân ph i l i thu nh p: Chính ph có nh hư ng n phân ph i thu nh p không ch thông qua nh ng kho n tr c p tr c ti p, mà còn thông qua nh ng nh hư ng gián ti p c a h th ng thu và các chương trình khác c a chính ph . Có th tư ng tư ng là Chính ph ánh thu m i ngư i v i m c thu như nhau, nhưng sau ó tr c p cho nh ng ngư i có thu nh p th p hơn m t m c xác nh. i u này có nh hư ng tương t như ánh thu nh ng ngư i có thu nh p th p hơn v i thu su t th p hơn. 1.3 Lí lu n hàng hóa công Theo Joseph Stinglitz, hàng hóa công là nh ng lo i hàng hóa mà vi c m t cá nhân này ang hư ng th l i ích do hàng hóa ó t o ra không ngăn c n nh ng ngư i khác ng th i hư ng l i ích c a nó. Hàng hóa công có hai thu c tính cơ b n là không có tính c nh tranh và không có tính lo i tr trong tiêu dùng. Không có tính c nh tranh nghĩa là khi có thêm m t ngư i s d ng hàng hóa công c ng s không làm gi m l i ích tiêu dùng c a nh ng ngư i tiêu dùng hi n có. Không có tính lo i tr ư c hi u ng m là, v m t k thu t không th ho c là chi phí r t t n kém ngăn ng a nh ng ngư i khác s d ng hàng hóa này. 1.4 Tính hi u qu chi tiêu công xóa ói gi m nghèo 1.4.1 Các công c X GN : Ta th y vi c tr c p cho ngư i nghèo không có kh năng t m b o cu c s ng c a mình là m t hành ng r t thi t th c, s nâng cao m c s ng c a ngư i dân nghèo trong cùng m t c ng ng. Nhà nư c ã ban hành r t nhi u chính sách an sinh xã h i nói chung và i v i h nghèo, vùng khó khăn nói riêng. V m t kinh t : Chính sách tín d ng ưu ãi ; chính sách h tr t s n xu t cho các h dân t c thi u s nghèo ; các d án nông, lâm, khuy n ngư phát tri n các nghành ngh ; các d án h tr phát tri n cơ s h t ng cho các vùng c bi t khó khăn Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 8
  9. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công Cung c p hàng hóa công: Chính sách tr giúp y t ; chính sách h tr giáo d c ; chính sách v nư c s ch và nhà ; chính sách h tr pháp lí. 1.4.2 Tính hi u qu c a chương trình : Nhà nư c ta s d ng các hình th c trên h tr cho ngư i nghèo. V y hi u qu c a chương trình ư c ánh giá thông qua hi u qu c a các hình th c trên như th nào. N u như thông qua các hình th c trên ngư i nghèo có ư c hư ng nh ng l i ích ó hay không, và ã c i thi n ư c i s ng c a ngư i dân như th nào thì ó chính là hi u qu c a chương trình Thông qua các tiêu chí như : - Chương trình mang l i phúc l i gì, t l thoát nghèo - i tư ng ư c nh n - Chi phí b ra là th p nh t . Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 9
  10. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công PH N N I DUNG CHƯƠNG 2: ÁNH GIÁ HI U QU CHI TIÊU CÔNG XÓA ÓI GI M NGHÈO NƯ C TA T NĂM 2001 N NAY 2.2 Công tác tri n khai chi tiêu công xóa ói gi m nghèo 2.1.1 M c tiêu xóa ói gi m nghèo nư c ta: Ngày 21 tháng 5 năm 2002, Th tư ng Chính ph ã phê duy t "Chi n lư c toàn di n v tăng trư ng và xoá ói gi m nghèo". Chu n ói nghèo sau năm 2000 là 80.000 – 100.000 - 150.000 ng. Vi t Nam ã ký vào Tuyên b Thiên niên k v i 8 m c tiêu: • Xóa b tình tr ng cùng c c và thi u ói. • t ph c p giáo d c ti u h c. • Tăng cư ng bình ng gi i và nâng cao v th ph n . • Gi m t l t vong tr sơ sinh. • Tăng cư ng s c kh e bà m . • Phòng ch ng b nh HIV/AISD, s t rét và các b nh khác. • m b o b n v ng môi trư ng. • Thi t l p quan h i tác toàn c u vì m c ích phát tri n. M c tiêu gi m nghèo trong giai o n 2006 - 2010 c a Vi t Nam là gi m t l h nghèo t kho ng 23% năm 2005 xu ng còn 15% năm 2010, c i thi n i s ng c a nhóm h nghèo, h n ch t c gia tăng kho ng cách chênh l ch v thu nh p, m c s ng gi a thành th và nông thôn, gi a ng b ng và mi n núi, gi a nhóm h giàu và nhóm h nghèo: • Thu nh p c a nhóm nghèo tăng 1,45 l n so v i 2005 • Các xã c bi t khó khăn, xã nghèo có cơ s h t ng thi t y u • 6 tri u lư t h nghèo ư c vay tín d ng ưu ãi • 4,2 tri u lư t h nghèo t p hu n v khuy n nông lâm ngư • 1,5 tri u ngư i ư c mi n gi m phí h c ngh • 15 tri u ngư i ư c khám ch a b nh mi n phí khi au m • 19 tri u lư t h c sinh nghèo ư c mi n, gi m h c phí, ti n xây d ng trư ng Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 10
  11. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công • 500 nghìn h nghèo ư c h tr xóa nhà t m 2.1.2 Ngân sách chi cho xóa ói gi m nghèo: T năm 2001 n 2003 t ng chi ngân sách trung bình t i Vi t Nam tăng g n 16%, t l chi tiêu công chi m 3% GDP. V i ngu n kinh phí h ng năm b trí cho xóa ói, gi m nghèo kho ng 600 - 700 t ng (bình quân kho ng 100.000 /ngư i)...T ng kinh phí Ngân sách Nhà nư c ã b trí h tr ngư i nghèo, vùng khó khăn là kho ng 193.000 t ng. Trong ó, ti n th c hi n các chính sách h tr tr c ti p là 132.000 t ng, th c hi n tín d ng ưu ãi là 61.000 t ng. M c h tr bình quân hàng năm là trên 36.000 t ng. i u áng chú ý là t c chi c a Nhà nư c dành cho ngư i nghèo, vùng khó khăn tăng hàng năm bình quân 15% - 20%, c bi t 2 năm khó khăn g n ây, t c chi tăng n 25% - 30%. 2.3 ánh giá hi u qu chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo t năm 2001 n nay 2.3.1 Hi u qu chương trình: 2.3.1.1 T l gi m nghèo: N u năm 1998 t l nghèo chung c a Vi t Nam v n còn m c 37% và năm 2000 gi m còn 32%, thì năm 2002 còn 28,9% và năm 2004 còn 24,1% v i 1,44 tri u h , 18,1% (năm 2006) xu ng còn 14,75% (năm 2007) và 12,1% (năm 2008) và ư c dư i 11% vào cu i năm 2009. M ts a phương cơ b n không còn h nghèo theo chu n qu c gia như Thành ph H Chí Minh, à N ng, Hà N i, Bình Dương... Tuy v y, c nư c v n còn 59 huy n có t l nghèo trên 50% trong ó 27 huy n t l nghèo trên 60%, 10 huy n trên 70% và 1 huy n trên 80%; 3006 xã có t l nghèo trên 25%, trong ó có 1378 xã thu c Chương trình 135 giai o n II. S li u th ng kê cho th y t l nghèo ã gi m nhanh chóng nh ng vùng mà t l ban u là cao nh t. Tuy nhiên, ngay c nh ng vùng cao nguyên nghèo nh t, m t s t nh cũng ang gi m nghèo t t hơn và b t u theo k p các t nh giàu hơn vùng ng b ng. i u ó là do i v i các vùng khó khăn, vùng ng bào dân t c thi u s Chính ph ã có nh ng chính sách ưu tiên như Chương trình 135, n nh dân di cư t do, chính sách tr giá, tr cư c, Chương trình 173, Chương trình 186... Nh ng chính sách ó ã giúp ngư i nghèo, ngư i dân t c xóa ói, Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 11
  12. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công gi m nghèo, lĩnh h i ư c các thành qu c a quá trình phát tri n kinh t , thu h p kho ng cách phát tri n gi a các vùng. Tuy chưa theo k p t c c a vùng ng b ng, vùng ô th , song i s ng c a ngư i dân nơi ây ã có nh ng thay i tích c c, k t c u h t ng phát tri n, th trư ng hàng hóa ã b t u hình thành, d n d n thay th n n kinh t t cung, t c p trư c ây. 2.2.1.2 i s ng nâng cao thông qua các công c X GN c a CP: *V m t kinh t : Chính sách tín d ng ưu ãi : Hình th c vay ưu ãi cho ngư i nghèo có kh năng làm vi c nhưng không có v n s n xu t t o thu nh p cho mình thoát nghèo. M i l n vay t 4 n 7 tri u nhưng không ư c vư t quá 15 tri u. Th i kì cho vay không vư t quá 5 năm. Các kho n vay có th b ng ti n m t. Chính sách cho vay i v i ngư i nghèo và các i tư ng chính sách khác th i gian qua ã giúp hàng tri u ngư i dân n nh cu c s ng. Ngân hàng Chính sách xã h i th ng kê, n nay ã có t i 17 chương trình tín d ng c p qu c gia. Tính n h t tháng 6- 2009, t ng dư n ã t t i 60.211 t ng, v i g n 7 tri u h gia ình là h nghèo và các i tư ng chính sách khác ư c th hư ng. Trong 2 năm 2006-2007 có g n 2,9 tri u h nghèo vay v n tín d ng ưu ãi t ngân sách chính sách xã h i. Riêng t nh Yên Bái có t i 51% dân s là ng bào dân t c thi u s (DTTS), t l h nghèo chi m t i 20,16%, cá bi t có xã n 80%. Sau g n 2 năm th c hi n cho vay v n phát tri n s n xu t iv ih ng bào DTTS nghèo c bi t khó khăn theo Quy t nh 32 c a Th tư ng Chính ph , toàn t nh ã có 975 h ư c vay 4.829 tri u ng. Gia ình anh Tư ba năm v trư c, là h nghèo nh t p Sơn L p, xã Nam Thái (Hòn t- Kiên Giang). T khi m nh d n u tư nuôi cá l ng bè, cu c s ng c a h ngày càng kh i s c. có v n nuôi cá, chúng tôi làm ơn vay v n Ngân hàng Chính sách Xã h i và ư c vay 7.000.000 ng/h . M t năm 2 v cá, m i v chúng tôi thu ho ch 1 - 2 t n, thu nh p 24 tri u ng. Sau khi tr chi phí, h lãi ít nh t cũng ư c 4 tri u ng, còn a ph n bà con u út túi kho ng 10 tri u ng. Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 12
  13. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công Chính sách h tr t s n xu t cho các h dân t c thi u s nghèo: cung c p t s n xu t t i m t quy nh h n ngh ch cho nh ng h nghèo dân t c thi u s mà thi u ho c không có t s n xu t, t o ra thu nh p b n v ng và sau ó thoát nghèo. i u ki n th hư ng ph i có 3 tiêu chí sau: không có t s n xu t n nh thu c quy n s d ng c a h theo quy nh c a Nhà nư c; nơi không n nh, xa i m dân cư, di chuy n ch theo nơi s n xu t; chưa ư c hư ng các chính sách tương t c a Nhà nư c. Nh ng h ư c giao t s n xu t, t ph i cam k t không ư c sang bán, c m c hay cho t ng ngư i khác. Quy t nh c a Th tư ng Chính ph s 134/2004/Q -TTg ngày 20-7-2004 v m t s chính sách h tr t s n xu t, t , nhà và nư c sinh ho t cho h ng bào dân t c thi u s nghèo, i s ng khó khăn. M c giao t s n xu t t i thi u m t h là 0,5 ha t nương, r y ho c 0,25 ha t ru ng lúa nư c m t v ho c 0,15 ha t ru ng lúa nư c hai v . Căn c qu t c th c a t ng a phương, kh năng lao ng và s nhân kh u c a t ng h và kh năng c a ngân sách a phương, y ban nhân dân c p t nh có th xem xét quy t nh giao t s n xu t cho h ng bào v i m c cao hơn. Chính sách h tr t s n xu t, t , nhà , nư c sinh ho t cho ng bào dân t c thi u s ... Hi n t i, chính sách này ư c tri n khai t i 51 a phương, v i g n 500.000 h dân ư c th hư ng. T ng kinh phí dành cho chương trình này ã lên t i trên 9.000 t ng trong giai o n 2004 – 2008. Các d án nông, lâm, khuy n ngư phát tri n các nghành ngh : cung c p cho ngư i nghèo nh ng ki n th c kĩ năng, l p k ho ch, phân b thích h p s n xu t, nâng cao công ngh s n xu t h t o ra ư c thu nh p n nh. Chính sách h tr ngư dân (t ng kinh phí năm 2008 là trên 2.100 t ng). Chính ph cũng ã ban hành r t nhi u chính sách ưu ãi v thu , phí, l phí. Th ng kê cho th y, nhóm các chính sách này lên t i 5 lo i, trong ó có thu s d ng t nông nghi p, ti n thuê m t t - m t nư c, thu thu nh p doanh nghi p, thu giá tr gia tăng... V i vi c áp d ng các lo i thu này, nhi u i tư ng ã ư c hư ng l i, t o thu n l i l n cho ngư i dân, doanh nghi p vùng khó khăn. Các d án h tr phát tri n cơ s h t ng cho các vùng c bi t khó khăn: Ngân sách TW h tr s là 800.000.000/năm theo chương trình 135. Năm 2005, t nh Lào Cai : nâng c p 532 Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 13
  14. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công công trình v i t ng chi u dài 1.400km và 93 cây c u ; g n 300 công trình th y l i, tư i tiêu cho trên 6 ngàn ha lúa và hoa màu. T nh Thanh Hoá, t năm 1999 n năm 2006, trên a bàn 102 xã c bi t khó khăn c a Thanh Hoá ã có 503 công trình cơ s h t ng nông thôn ư c xây d ng và hoàn thành, v i t ng kinh phí u tư 277,5 t ng. Năm 2008, Chính ph ã dành 3.800 t ng cho Chương trình 135 giai o n II, h tr u tư r t quan tr ng cho vùng ng bào dân t c thi u s . Xây d ng m i ư c hơn 500 công trình trong ph m vi c nư c, ch y u là các chương trình v h t ng giao thông, giáo d c, y t và tăng cư ng nh n th c pháp lu t cho ng bào các dân t c thi u s ...tính n nay, các t ch c qu c t , các nhà tài tr c a các nư c, các t ch c trên th gi i ã h tr kho ng 300 tri u USD cho Chương trình 135 c a Vi t Nam. K t thúc năm 2008, Chương trình ã có 110 xã hoàn thành m c tiêu: 93,7% xã cơ b n ã có các công trình thi t y u v cơ s h t ng; 61% xã có công trình th y l i nh mb o ph c v s n xu t. V cơ b n thì ã t ư c m c tiêu: phát tri n cơ s h t ng các xã nghèo, hoàn thành các công trình h t ng cơ s thi t y u , nhưng bên c nh ó v n còn m t s t n t i: cu i năm 2003, phát hi n sai ph m 8 t ng trong vi c chi cho xây d ng cơ s h t ng cho dân t c thi u s , m t s công trình ã không tính n hi u qu lâu dài: Ninh Thu n Công trình th y l i không hi u qu trong mùa khô, chưa ưa vào s d ng, p Phà S c: 3km ư ng ng d n nư c b gãy. *Cung c p hàng hóa công: Chính sách tr giúp y t : cung c p d ch v y t nhi u hơn ngư i nghèo, gi m r i ro i v i h . M t chính sách thi t thân khác là khám ch a b nh cho ngư i nghèo và tr em dư i 6 tu i. ư c th c hi n t năm 2002, n năm 2009 này ã có t i 21 tri u ngư i ư c th hư ng. T ng kinh phí mua th b o hi m y t cho ngư i nghèo trong giai o n 2005 - 2009 là trên 8.500 t ng, ti n ch a b nh cho tr dư i 6 tu i là g n 5.000 t ng...Năm 2007, kho ng 15 tri u lư t ngư i nghèo ư c c p th BHYT và kho ng 90% ư c khám ch a b nh mi n phí b ng th . Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 14
  15. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công Chính sách h tr giáo d c : nâng cao s lư ng tr em nghèo ư c n trư ng, phát tri n trình giáo d c cho ngư i nghèo b ng cách th c hi n các chương trình h tr như : cho vay v n ưu ãi sinh viên H, C thu c di n h nghèo, khó khăn(Ngân hàng Chính Sách Xã H i còn có 597 phòng giao d ch các qu n huy n và hàng ngàn i m giao d ch t i các xã, phư ng. HSSV có th n các phòng giao d ch qu n huy n nơi ang theo h c t i các trư ng H, C làm th t c vay v n ưu ãi); các h c b ng cho các h c sinh, sinh viên nghèo hi u h c ; mi n gi m h c phí cho h c sinh thu c di n h nghèo, hoàn c nh khó khăn. Năm 2007, 5 tri u lư t h c sinh nghèo ư c mi n gi m h c phí, năm h c 2007-2008 có hơn 750.000 h c sinh, sinh viên ã ư c vay v n h c t p g n 5.169 t ng. Trong ó, s h nghèo chi m hơn 14%, h c n nghèo là 67%, h khó khăn g n 15%. Theo ánh giá c a Ngân hàng Chính sách xã h i, sau hai năm th c hi n quy t nh 157 c a Th tư ng Chính ph v tín d ng ào t o, i tư ng và chính sách ưu ãi ư c m r ng hơn, s ti n cho vay c a chương trình ã tăng 47 l n so v i chín năm trư c ó. S h c sinh sinh viên có hoàn c nh khó khăn ư c th hư ng cũng ã tăng g p 14 l n. Chính sách v nư c s ch và nhà : cung c p cho ngư i nghèo c bi t là dân t c thi u s v nhà và nư c s ch xóa ói gi m nghèo b n v ng. Chính sách h tr t s n xu t, t , nhà , nư c sinh ho t cho ng bào dân t c thi u s V nhà : M c giao di n tích t t i thi u 200 m2 cho m i h ng bào s ng nông thôn. Căn c qu t và kh năng ngân sách c a a phương. Ngân sách TW h tr v i m c 5 tri u ng/h làm nhà . Căn c tình hình và kh năng ngân sách, các a phương h tr thêm và huy ng s giúp c a c ng ng. V nư c s ch: i v i các h ng bào dân t c phân tán vùng cao, núi á, khu v c khó khăn v ngu n nư c sinh ho t thì Ngân sách TW h tr 0,5 t n xi măng/ h xây d ng b ch a nư c mưa ho c h tr 300.000 ng/h ào gi ng ho c t o ngu n nư c sinh ho t. Còn i v i công trình c p nư c sinh ho t t p trung: ngân sách trung ương h tr 100% cho các thôn, b n có t 50% s h là ng bào dân t c thi u s tr lên h tr 50% i v i các thôn, b n Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 15
  16. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công có t 20% n dư i 50% s h ng bào dân t c thi u s . Các a phương khi xây d ng các công trình c p nư c sinh ho t t p trung cho ng bào ph i b o m tính b n v ng và hi u qu . Sau 4 năm th c hi n t năm 2001, Quy t nh 134, ngu n kinh phí ã gi i ngân ư c 3.734,12 t ng ( t 83% k ho ch). Trong ó h tr nhà t 118%, h tr t 83%, h tr nư c phân tán 81%, h tr nư c t p trung là 84%. V i chính sách này ngư i dân có nhà n nh hơn, và nhi u vùng có nư c s ch s d ng: Ví d như ng bào Mông ã có nư c ph c v s n xu t Nông nghi p. ... Hi n t i, chính sách này ư c tri n khai t i 51 a phương, v i g n 500.000 h dân ư c th hư ng. T ng kinh phí dành cho chương trình này ã lên t i trên 9.000 t ng trong giai o n 2004 – 2008. Chính sách h tr pháp lí : b o v quy n và l i ích h p pháp c a ngư i nghèo , b o m công lý và bình ng trong ti p c n d ch v pháp lý, nâng cao nh n th c và ki n th c v các v n mà pháp lu t và các quy nh, tham gia phát tri n kinh t , xóa ói gi m nghèo và th c hành cơ s dân ch . Ngày 06/9/1997 Th tư ng Chính ph ã ban hành Quy t nh s 764/Q -TTg v vi c thành l p t ch c tr giúp pháp lý cho ngư i nghèo. Các trung tâm tr giúp pháp lý mi n phí trong th i gian qua u do S Tư pháp qu n lý và ch o th c hi n, n nay thì ho t ng này ã ư c m r ng ra t t c các t ch c chính tr - xã h i, xã h i - ngh nghi p, c th như: H i Lu t gia, H i Liên hi p ph n , H i nông dân, oàn Thanh niên c ng s n… ư c tri n khai n các a phương t o thành m t s c m nh t ng h p trong vi c tr giúp pháp lý mi n phí cho ngư i nghèo và i tư ng chính sách. Khi ư c tư v n và ti p xúc nhi u v i các chương trình, nh ng h nghèo, vùng sâu vùng xa ã nh n bi t thêm ư c nhi u i u v : s c kh e, quy n l i, các chương trình k ho ch hóa gia ình… Nh n xét: Khi ánh giá v các chính sách h tr ngư i nghèo, vùng khó khăn ta th y r ng các chính sách tương i y , toàn di n trên các lĩnh v c và g n v i s n xu t, i s ng c a ngư i nghèo, vùng khó khăn, góp ph n gi m nghèo nhanh. Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 16
  17. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công 2.3.2 Nh ng i u chưa t ư c: Tuy nhiên, chương trình chi tiêu công cũng còn t n t i bi n d ng như: 2.2.2.1 Ch t lư ng c a chương trình, công trình không cao: chính sách v n còn phân tán, trùng l p trong quá trình th c hi n các chính sách an sinh xã h i cũng ư c Chính ph ch ra. Trong ó áng nói nh t là tình tr ng gi i ngân v n cho các chương trình, d án còn ch m, làm gi m hi u qu v n u tư. Ch t lư ng m t s công trình u tư chưa ư c b o m. Có công trình u tư xong ã không mang l i hi u qu , như u tư ch nhưng không có ngư i vào mua bán, nhi u trư ng h c và b nh xá xu ng c p nhanh, m t s khu neo u tàu thuy n không có tàu thuy n vào. 2.2.2.2 Sai i tư ng, tham ô: Nhi u chính sách trư c khi ban hành chưa ư c nghiên c u k , chưa xác nh ư c i tư ng th hư ng nên khi i vào cu c s ng g p r t nhi u khó khăn, gây lãng phí. ng th i quá trình phân b ti n tr c p t Chính ph xu ng a phương nhi u trư ng h p sai i tư ng và b ăn b t. Kho ng 10% s ngư i hư ng l i t CTMTQG-GN không ph i là ngư i nghèo theo tiêu chí thu nh p c a kh o sát m c s ng h gia ình Vi t Nam (KSMSHG VN). Do ó, ư c tính t l rò r c a Qu c gia theo các năm trung bình kho ng 10%. Ví d như: d p t t K S u, Chính ph ã chi 3.800 t ng h tr ngư i nghèo ăn t t, m i nhân kh u 200.000 ng ho c 1 tri u ng/h . Th nhưng ch trương h p lòng dân ó ã b m t s nơi làm méo mó. Ph bi n nh t là tình tr ng ti n cho dân nghèo b xà x o ho c l y c a ngư i nghèo chia cho ngư i không nghèo. Bên c nh ó, m t s chương trình phân b ti n sai, ví d trong chương trình 135, Ki m toán nhà nư c ã ki n ngh x lý g n 39,6 t ng. áng lưu ý là trong khi r t nhi u a phương mong m i nh n ư c s u tư, h tr c a Nhà nư c thoát nghèo thì v n có trên 2,347 t ng ti n th a, không dùng n, ph i n p tr ngân sách Nhà nư c. Trong khi ó, có kho ng 4,9 t ng ã b các a phương chi sai i tư ng. i n hình như, i v i D án phát tri n cơ s h t ng thi t y u, nhi u t nh ã phân b cho các i tư ng không thu c Quy t nh 164 c a Th tư ng CP, như Hà Giang hơn 11 t ng, Lào Cai 1,9 t ng, Sóc Trăng 1,7 t ng... ho c phân b sai m c ích như Lào Cai l y ti n u Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 17
  18. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công tư xây d ng cơ s h t ng khai hoang ru ng (420 tri u ng), s a ch a các công trình c u c ng, thu l i (540 tri u ng)... 2.2.2.3 Tái nghèo:Bên c nh ó v n còn m t s h ã thoát nghèo nhưng trong m t th i gian ng n l i b tái nghèo. Mà nguyên nhân ó là, ngư i dân chưa ư c hư ng y các chính sách tr c p c a Nhà nư c và b tác ng b i các y u t khách quan như: thiên tai, d ch b nh và bi n ng x u c a th trư ng. Ví d : trong năm 2002, Qu ng Nam có 10.629 h thoát nghèo thì l i có 9.387 h tái nghèo; Lâm ng có 2.948 h thoát nghèo thì l i có 4.510 h tái nghèo... Như v y, n u tính bình quân, có n 60 - 70% tái nghèo, t c là tình tr ng nghèo ói tăng c p s c ng so v i k t qu xóa ói gi m nghèo. Còn hi n t i, theo S L -TB&XH Qu ng Ngãi t u năm n nay t nh này có trên 400 h tái nghèo nâng s h nghèo lên con s 83.500 theo chu n m i. y là t i các t nh có kinh t khó khăn, còn t i các thành ph l n, tái nghèo cũng xu t hi n. Theo k t qu t rà soát m i nh t tình hình h nghèo trên a bàn TP.HCM c a Ban ch o xóa ói gi m nghèo và vi c làm TP cho th y t u năm n nay, TP ã phát sinh thêm 186 h nghèo (có thu nh p bình quân dư i 6 tri u ng/ngư i/năm), nâng t ng s h nghèo TP lên 17.219 h , chi m 1,35% t ng s h dân TP. Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 18
  19. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công CHƯƠNG 3: K T LU N VÀ KI N NGH 3.1 K t lu n: Qua quá trình th c hi n công cu c xóa ói gi m nghèo, ây chính là m t ng l c thúc y tăng trư ng kinh t , phát tri n t nư c, chúng ta th y r ng vi c Nhà nư c chi cho các chương trình xóa ói gi m nghèo ã giúp cho i s ng c a ngư i dân vùng sâu, vùng xa, dân t c thi u s , h i o… ph n nào ã c i thi n ư c cu c s ng, ti p c n ư c các d ch v cơ b n c a xã h i: y t , giáo d c… 3.2 Ki n ngh : Qua ây cũng xin ưa ra m t s ki n ngh nâng cao hi u qu chi tiêu công trong công cu c xóa ói gi m nghèo: - Ti p t c tri n khai các chính sách chi tiêu công trong xóa ói, gi m nghèo cho vùng ng bào dân t c thi u s . Th y r ng Nhà nư c c n nghiên c u k nhu c u c a ngư i dân nh ng vùng ng bào dân t c thi u s khác nhau nên ph i làm sao nh ng chính sách này ti p c n n ư c t t c các a phương m t cách hi u qu . - T p trung chính sách chi tiêu công cho vi c xây d ng k t c u h t ng, phát tri n các lo i hình d ch v giáo d c, y t , văn hóa và b o v môi trư ng. y m nh xây d ng và phát tri n cơ s h t ng, h th ng giao thông, h th ng i n, nư c s ch, trư ng h c, cơ s khám ch a b nh và các thi t ch văn hóa cho các a phương nghèo s m kh c ph c tình tr ng thi u i n, thi u nư c s ch, thi u thu c ch a b nh, thi t b y t nghèo nàn, l c h u, ng th i nâng cao ch t lư ng d ch v y t , c bi t chú tr ng ào t o, tăng cư ng năng l c cho i ngũ cán b , nhân viên y t và cung c p y thu c ch a b nh, phù h p v i thu nh p c a ngư i dân. - Ph i làm sao m b o s h tr c a Chính ph n ư c t n tay nh ng ngư i nghèo vì ngu n l c u tư không nhi u l m nhưng làm sao tránh th t thoát, ng ti n c a nhân dân, c a Chính ph n ư c tr c ti p ngư i nghèo, các d án d a trên cơ s có hi u qu thi t th c, bám sát cu c s ng, bám sát nh ng yêu c u c a dân. Trong i u ki n hi n nay vi c h tr Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 19
  20. Đ tài ti u lu n nhóm Kinh T Công tr c ti p cho ngư i dân là r t là c n thi t và r t quan tr ng chúng ta tránh nh ng khâu trung gian và th t thoát. Ví d như: s h tr v gi ng cây tr ng, phân bón, thu c b o v th c v t, mu i i- t, b o v s c kh e…hay "xóa nhà t m, nhà d t nát cho h nghèo" giúp cho các h nghèo s a ch a ho c xây m i ư c nhà …các h nghèo s ư c Nhà nư c h tr tr c ti p cho ngư i dân thay vì giao cho các công ty nhà nư c và các t ch c d ch v cung ng cho ngư i dân. Như v y, kho n h tr này c a Chính ph s không b th t thoát vào nh ng khâu trung gian như h tr cư c v n chuy n, nh ng v n d ch v . Hi u qu c a chi tiêu công cho xóa ói gi m nghèo nư c ta t năm 2001 n nay Page 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản