Đề tài : “KINH TẾ NHÀ NƯỚC VÀ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM"

Chia sẻ: buiduongson3

Nước ta bắt dầu dổi mới nền kinh tế từ những năm chín mươi cho đến nay đã qua mười năm .Trong dó vai trò chủ đạo, dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của kinh tế Nhà nước luôn được Đảng quan tâm, coi trọng và đã đạt được những thành tựu bước đầu rất khả quan cả trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, cả đường lối đối nội và đối ngoại của đất nước.Để phát triển nền kinh tê theo định hướng XHCN trong Nghị quyết Đại hội Đảng IX...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Đề tài : “KINH TẾ NHÀ NƯỚC VÀ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM"

 

  1. Luận Văn Đề Tài KINH TẾ NHÀ NƯỚC VÀ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM 1
  2. Mục Lục PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................... 3 PHẦN HAI:NỘI DUNG ĐỀ TÀI .................................................................... 5 I. Vai trò của Kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN: .............................................................................................................. 5 1 Kinh tế Nhà nước: .......................................................................................... 5 2. Kinh tế Nhà nước có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường .............. 6 II. Kinh tế Nhà nước ở Việt nam hiện nay. ....................................................... 7 1. Những thành tựu đã đạt được trong hơn 10 năm đổi mới : ......................... 7 2. Những tồn tại và hạn chế của kinh tế Nhà nước. ........................................ 10 III. Quan điểm và một số giải pháp nhằm tăng cường vai trò chủ đạo Kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN : .......................... 13 1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước đối với thành phần kinh tế Nhà nước. 13 2. Một số giải pháp nhằm tăng cường vai trò chủ đạo Kinh tế Nhà nước: ..... 14 a.Định hướng phát triển và chấn chỉnh lại một bước việc phân loại DNNN hoạt động công ích và hoạt động kinh doanh. ................................................ 15 b. Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các Tổng công ty Nhà nước, hình thành một số tập đoàn kinh tế mạnh. ...................................................... 15 c. Đẩy mạnh cổ phần hoá DNNN, thực hiện giao, bán, khoán kinh doanh, cho thuê, sát nhập, giải thể, phá sản DNNN. ........................................................ 16 d. Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và sửa đổi bổ sung về cơ chế chính sách. .............................................................................. 16 PHẦN KẾT LUẬN ......................................................................................... 18 2
  3. PHẦN MỞ ĐẦU Nước ta bắt dầu dổi mới nền kinh tế từ những năm chín mươi cho đến nay đã qua mười năm .Trong dó vai trò chủ đạo, dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của kinh tế Nhà nước luôn được Đảng quan tâm, coi trọng và đã đạt được những thành tựu bước đầu rất khả quan cả trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, cả đường lối đối nội và đối ngoại của đất nước.Để phát triển nền kinh tê theo định hướng XHCN trong Nghị quyết Đại hội Đảng IX đã khẳng định chủ trương nhất phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác, cạnh tranh lành mạnh trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và quuyết định, kinh tế Nhà nước cùng kinh tế tập thể trở thành cơ sở vững chắc của nền kinh tế quốc dân và một lần nữa nhấn mạnh nhiệm vụ “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế Nhà nước để thực hiện tốt vai trò chủ đạo nền kinh tế”. Có như thế mới phát huy được đặc diểm của kinh tế XHCN Nhằm thể hiện rõ vai trò của thành phần kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi kinh tế Nhà nước phải đổi mới để giữ vững vai trò chủ đạo, thúc đẩy các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. Vì vậy việc nghiên cứu những giải pháp để phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt nam hiện nay là hết sức quan trọng. Với tầm quan trọngcủa nó em đã chọn đề tài : “KINH TẾ NHÀ NƯỚC VÀ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM" 3
  4. Ngoài phần mở đàu và phần kết luận Đề tài bao gồm Chương1 Vai trò của Kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN 1.1 Kinh tế Nhà nước 1.2 Kinh tế Nhà nước có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường Chương2 Kinh tế Nhà nước ở nước ta hiện nay 2.1 Những thành tựu đã đạt dược trong hơn 10 năm đổi mới 2.2 Sự hạn chế và những tồn tại của kinh tế Nhà nước Chương3 Quan điểm và giải pháp tăng cường vai trò chủ đạo Kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. 3.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước đối với thành phần kinh tế Nhà nước. 3.2 Một số giải pháp nhằm tăng cường vai trò chủ đạo Kinh tế Nhà nước. a Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các Tổng công ty Nhà nước, hình thành một số tập đoàn kinh tế mạnh. c Đẩy mạnh cổ phần hoá DNNN, thực hiện giao, bán, khoán kinh doanh, cho thuê, sát nhập, giải thể, phá sản DNNN. d Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và sửa đổi bổ sung về cơ chế chính sách. 4
  5. PHẦN HAI:NỘI DUNG ĐỀ TÀI I. Vai trò của Kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN: 1 Kinh tế Nhà nước: Kinh tế Nhà nước là những đơn vị, tổ chức trực tiếp sản xuất kinh doanh hoặc phục vụ sản xuất, kinh doanh mà toàn bộ nguồn lực thuộc sở hữu Nhà nước hoặc một phần phụ thuộc sở hữu Nhà nước chiếm tỷ lệ khống chế. Như vậy, kinh tế Nhà nước được hình thành thông qua việc Nhà nước đầu tư vốn xây dựng mới từ vốn ngân sách nhà nước hoặc thông qua quốc hữu hoá các xí nghiệp tư nhân. Kinh tế Nhà nước bao gồm các doanh nghiệp Nhà nước, các tổ chức kinh tế, tài chính thuộc sở hữu Nhà nước như hệ thống ngân hàng, kho bạc, dự trữ quốc gia, và toàn bộ tài sản thuộc sở hữu Nhà nước. Kinh tế Nhà nước rộng và mạnh hơn bộ phận doanh nghiệp nhà nước. Để nắm rõ được hai phạm trù này và nhận thức đầy đủ hơn vai trò kinh tế nhà nước là một bước phát triển về nhận thức thực tiễn nền kinh tế nước ta trong quá trình đổi mới Ta cũng cần phân biệt sở hữu Nhà nước với thành phần kinh tế nhà nước. Phạm trù sở hữu Nhà nước rộng hơn phạm trù thành phần kinh tế nhà nước, thành phần kinh tế Nhà nước trước hết phải thuộc sở hữu Nhà nước, nhưng sở hữu nhà nước có thể do các thành phần kinh tế khác sử dụng. Thí dụ: đất đai, Nhà nước đại biểu cho toàn dân sở hữu, nhưng kinh tế hộ, hợp tác xã nông nghiệp, các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác sử dụng. Ngược lại, sở hữu Nhà nước không phải là kinh tế Nhà nước, chẳng hạn Nhà nước góp vốn cổ phần chiếm tỷ lệ thấp vào các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác, thông qua liên doanh, liên kết gọi là thành phần kinh tế tư 5
  6. bản Nhà nước. 2. Kinh tế Nhà nước có vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nền kinh tế nước ta là nền kinh tế nhiều thành phần đang trong quá trình chuyển đổi. Các thành phần kinh tế tồn tại, hoạt động đan xen lẫn nhau, vừa hợp tác, vừa cạnh tranh với nhau, luôn vận động và có sự chuyển hoá trong quá trình phát triển. Thành phần kinh tế Nhà nước có vai trò mở đường dẫn dắt cho nền kinh tế Việt Nam phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Để giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa đối với nền kinh tế, cần phải tạo điều kiện cho thành phần kinh tế Nhà nước lên nắm vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, là nhân tố chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và lâu bền. Phát huy lợi thế nguồn vốn lớn từ ngân sách; lực lượng đào tạo chuyên sâu về trình độ quản lý, trình độ kỹ thuật; trình độ kỹ thuật, công nghệ hiện đại; quan hệ kinh tế rộng lớn trong và ngoài nước, kinh tế Nhà nước có chức năng tạo lập cơ sở vật chất hạ tầng, sản xuất các hàng hoá dịch vụ công cộng, hỗ trợ, chi phối các thành phần kinh tế khác. Tuy nhiên vai trò chủ đạo ở đây không có nghĩa là chiếm tỷ trọng lớn mà để giữ vai trò này thành phần kinh tế Nhà nước phải nắm được những ngành then chốt, những lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế quốc dân như công nghiệp nặng, giao thông vận tải, cơ sở hạ tầng ... Năm 2002 ta đã thu dược những kết như :tăng trưởng GDP 7,04%, tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 16%, giá trị sản xuất các ngành công nghiệp tăng 14%, lạm phát giảm xuống mức không quá 5% ... Trong đó, riêng khu vực kinh tế Nhà nước chiếm 39,7% GDP, đóng góp gần 40% tổng nộp Ngân sách nhà nước và 50% kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Thành phần kinh tế Nhà nước đã thực sự chứng tỏ vai trò chủ đạo, chi phối và thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế quốc dân phát triển theo đúng quỹ đạo theo định hướng xã hội chủ nghĩa. 6
  7. II. Kinh tế Nhà nước ở Việt nam hiện nay. 1. Những thành tựu đã đạt được trong hơn 10 năm đổi mới : Theo đường lối chủ trương chỉ đạo qua các Đại hội Đảng VI ,VII, VIII và gần đây nhất là Đại hội Đảng XI, kinh tế Nhà nước nói chung, DNNN nói riêng đã được sắp xếp lại một bước khá căn bản, đã giảm quá nửa số doanh nghiệp (những doanh nghiệp nhỏ và yếu kém), những doanh nghiệp còn lại được củng cố một bước. Cơ chế quản lý được hình thành ngày càng hoàn thiện giúp các doanh nghiệp chuyển đổi và thích nghi dần với các quy luật của kinh tế thị trường trong bối cảnh nền kinh tế mở và hội nhập quốc tế. Từ 1990 đến nay nước ta đã tiến hành 3 lần tổ chức sắp xếp lại hệ thống DNNN. Lần thứ nhất (1990 - 1993), tổ chức lại sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp quốc doanh với mục tiêu thay thế nền kinh tế kế hoạch mang tính hành chính bằng một nền kinh tế sản xuất hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa. Kết quả sắp xếp trong giai đoạn này về số lượng đã cắt giảm 1/2 số doanh nghiệp Nhà nước, về mặt kinh tế đã có sự thay đổi căn bản trong tư duy kinh tế: doanh nghiệp Nhà nước lấy lợi nhuận làm mục tiêu cơ bản, nhưng vẫn đảm nhận vai trò làm hình mẫu cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác; doanh nghiệp Nhà nước thực hiện cả hai khâu sản xuất và lưu thông phân phối; DNNN không còn bị bó hẹp kinh doanh theo ngành và lãnh thổ; DNNN bắt đầu biết đến khái niệm cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác trên thị trường. 7
  8. Đổi mới DNNN lần thứ hai (1994-1997), Chính phủ tiến hành thành lập các DNNN với tổng vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số vốn của doanh nghiệp Nhà nước, đó là các tổng công ty 91, tổng công ty 90. Việc sắp xếp này đã hình thành các Tổng công ty Nhà nước chi phối được những ngành kinh tế quan trọng như điện năng, dịch vụ bưu chính viễn thông, hàng không, vận tải đường sắt, viễn dương, giao thông vận tải, xây dựng.... Một số tổng công ty đã trở thành hạt nhân của những tập đoàn kinh tế đa ngành. Cuộc đổi mới DNNN lần thứ ba, thực hiện hạ cấp sở hữu thông qua giao bán, khoán, cho thuê, chuyển thành công ty cổ phần đối với các DNNN không có vai trò then chốt cần Nhà nước nắm giữ, vốn sở hữu nhỏ, hoạt động kinh doanh không có hiệu quả... Hiện nay doanh nghiệp Nhà nước ở nước ta được tổ chức lại theo hình thức và cơ cấu: 17 tổng công ty 91, 76 tổng công ty 90 và trên 4.000 doanh nghiệp Nhà nước độc lập. Đến năm 2002 cả nước đã sát nhập hơn 3.500 doanh nghiệp, giải thể khoảng 4.500 doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), cổ phần hoá gần 500 doanh nghiệp Nhà nước. Nhờ vậy trình độ tích tụ và tập trung vốn trong DNNN được nâng lên. Số DNNN có vốn dưới 1 tỷ đồng đã giảm đáng kể và số DNNN có vốn trên 10 tỷ đồng tăng từ 10% lên 35% từ năm 1994- 2002, sản xuất kinh doanh phát triển và hiệu quả được nâng lên rõ rệt. Đóng góp của khu vực kinh tế Nhà nước trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) qua các năm (tính theo đơn vị %) : Các khu Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm vực kinh 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 tế GDP 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 KTNN 3 3 4 7 6 6 5 0 9 0 0 9 0 3 8
  9. , 5 8 4 7 1 2 6 _ 3 5 4 5 6 4 9 3 0 3 9 0 , , , 2 5 2 5 8 4 1 _ _ 4 5 3 5 4 5 6 0 2 9 3 0 3 0 , , , , 1 7 9 5 2 5 8 _ _ _ _ 4 5 4 5 3 5 0 0 5 2 9 3 , , 3 , , 2 4 5 , 7 9 5 _ _ 5 _ _ 3 5 4 _ 5 4 5 9 0 5 0 2 , , 3 , , 9 0 , 4 5 7 _ _ 5 _ _ 4 4 3 _ 5 4 5 0 9 8 5 0 0 , , 2 , , 5 1 7 , 0 4 _ _ 7 _ _ 4 4 3 _ 4 3 5 0 7 9 5 9 8 0 , , 0 , , 0 7 0 , 1 7 0 _ _ 4 _ _ 3 4 3 _ 4 3 4 8 7 9 5 7 9 9 , , 0 , , 7 1 2 , 7 0 1 _ _ 0 _ _ 3 4 3 _ 4 3 4 9 6 9 4 7 9 9
  10. _ 7 9 , 1 , 7 2 0 _ 7 1 Đ _ T 4 _ 3 N 4 K 6 9 7 , N _ T , _ N 7 2 0 Đ Q _ 1 7 0 T D _ 3 N 4 K 9 0 7 6 7 N T , 0 , _ N 7 , 0 1 Q _ 7 4 0 Đ D _ _ T 4 K 0 7 6 6 N T 6 0 , 9 _ N , 3 , _ Q 0 7 _ 4 4 Đ D 7 _ 0 T 7 , 6 6 N 0 6 0 4 , 9 N 0 , _ 3 , , 7 0 9 _ , 4 8 , 7 4 0 1 , _ 6 0 6 _ 4 6 5 9 0 1 _ , 3 , , 0 9 3 , 4 8 , _ 4 5 0 1 7 _ 6 _ , 6 5 0 1 4 , 3 , 2 0 _ 3 , 8 , 9 _ 5 2 0 , 7 _ _ 1 , 5 2 1 _ 4 3 3 2 1 _ , 7 , 0 9 5 3 2 , _ 10
  11. _ 0 5 1 2 3 1 _ 0 1 3 , 7 5 2 0 , 4 _ , 7 3 2 0 _ 5 1 _ 0 2 1 4 3 , 3 2 , 0 4 7 , _ 3 7 3 2 _ 4 5 1 _ 9 0 4 , 1 ( , 1 0 4 3 N 3 , _ g _ 4 5 7 3 u 7 9 0 _ , 1 ( ồ 7 1 0 4 3 N n , _ g : 3 7 4 u _ 7 9 , _ 1 ồ T 7 1 4 ( n h , _ N : 4 3 ờ g 6 7 _ i u , _ T _ 1 7 ( ồ h b Đ _ N n T 4 ờ á g : 6 7 N i o u N _ , 1 _ ồ 0 T b Đ _ K n 0 h T 4 á i : N 6 ờ 0 o n N _ i _ h 0 , T Đ K 4 11
  12. _ T i b h 0 6 N t n á ờ 0 , N ế h o i 3 0 ) _ , 0 7 4 . t K b , 0 _ ế i á 4 6 ) n o _ , T , 9 3 . h 4 N , _ _ K 1 7 N 6 t i _ , T , 1 ế n 4 3 N : 0 _ ) h _ N , 9 7 . 0 , , K t _ 1 4 : 1 _ i ế _ T 2 1 9 n ) , 0 N , K . h 2 , 1 N i _ 0 _ 1 _ n 1 t T 3 1 : 0 h , 2 ế N , 3 , 0 N _ 2 K _ t n 1 _ 1 i ế 3 1 h 2 : n , 3 , à 7 , h 2 n _ 3 K _ 1 _ h 1 n i 4 1 t 3 à ư , 3 n , ế 3 , ớ 3 h _ 7 n _ c _ n 1 ư ( 1 3 12
  13. 4 , t ớ h N , 7 g c à ế T 3 _ u _ 1 N ồ _ 4 n Q T , ( n ư h D N 3 N : _ ớ à Q g _ c : D u ( T n ồ N h ư n K T : g ờ ớ : u N i c ồ n K Q T n b h i D h : á n T ờ o t : h N i T ế Q h K t K D b ờ i n ế i á i n g n : o h o n h b à g K K á t o t i ế n à ế ) h K q i h . i u n t n t ố q g T ế h c u o ế N ) ố à N . t d c i n ế 13
  14. ) o g : T . a d q o N n o u à K N h a ố i T c n : N q h N T d u K N o ố t i : N T a c ế n N n h K : N h d n i o h t n Đ : a à ế h à T n u Đ N h n t à N ư h ế t u ớ à ư : T c n t N n h n ư Đ N ư à ư à T ớ ớ n u : N c n c ư Q ư ớ t Đ D ớ n c ư à T c g u : N o n Q à g ư t K D T o ớ ư i N 14
  15. à c n : Q i n h D n ư K g ớ i t : ừ o c ế n à h K n ừ n i h t g n ữ n o ế h n h à g ữ i n t n ừ g ế s g q o ố n u à n s h ố i g ố ữ ừ l c o n i q à l ệ g n d u i i u h o ố ệ ữ s a c q c u ố n n u ụ g h d ố l c o c i t s ụ a T h ệ ố n d N t ể u h o N h l a ể c t i n : T ụ ệ r 15
  16. ê t u N h n r t Đ N ê h c à T c n ể ụ u : N h N ứ c t Đ n r h ư à : g ứ ê ể u n Đ g ư t à ỏ c r ớ ư u t h ê c t ỏ ứ n t h n ư ư à t c g ớ n h o c n h t ứ à ư ỏ i n ớ p h g c h t o ầ p h t à n n h à ỏ i g ừ ầ n o k n h t à n i h i h n k p à ữ ừ i h n n n ầ h g n 16
  17. t n h s ế p ữ ừ t k h ố n N ế i ầ g n l h n h à N h i s ữ h k ệ ố n t n à i u g ư ế n l ớ n h c i s c ư N ụ ệ ố t ớ h u t c à ế l h c i ự n N ể ụ t ệ c ư h u ự ớ à t c h s r c ự n ê ể ụ s t ư n c ự h ớ t t ó ự c r h c h ê ể v ó ứ n t s a h n t i v ự g c r a c h ê i c ứ t n 17
  18. r ó s ỏ n ò t ự g c r v t h ò a c h t ứ h i ó à ỏ n i c n g v h t p i r a h t h ò i p à ỏ ố p h n i c t ầ h , ố r n h i ò p à t , k h n p c i ầ h ú t h n c ố i h p ú i k h đ c , p t i ầ ẩ h ế n y đ t ố h ẩ h i N k y ú , h t i o c à ế n à t h o đ h n N t à ẩ ú ư h b n y c ớ à ế 18
  19. ộ c t b đ n N t n ộ o ẩ ư h ề y h ớ à n ự c ề c n t t k n b o ư s i ộ à h ớ k n ự c h i n c n ề b c t t s n ộ ó h ế ự t k n v c q ế i ề a c s u n i ó ố q h ự c u k v t ố i a c t r d c ế n ò i ó â h n d q c v t â u h a t r p n ố ế ò i h c á q p c t r t d u h á â ố i ò 19
  20. t n c i r , p c i t p d h ể r h â t ố i á n h i ể t ú , p đ n p c h ú h t ố n r á đ h i g i t ẩ ú , n ể y c q g n t u r t đ h ỹ q đ i o ẩ ú u ú ể à y c đ ỹ n ạ g t đ đ b o ẩ , ạ q ú ộ à y o u n , ỹ g n t ó ề b o p g đ q n ộ à ó ạ u n p o ỹ k n h , i ề b ầ p đ n ộ n g ạ h 20
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản