Đề tài: Những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Vận dụng những phẩm chất này vào xây dựng đạo đức cho sinh viên hiện nay?

Chia sẻ: Phạm Thùy Linh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:18

4
3.119
lượt xem
1.299
download

Đề tài: Những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Vận dụng những phẩm chất này vào xây dựng đạo đức cho sinh viên hiện nay?

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Hồ Chí Minh là một người cộng sản coi trọng đạo đức và là tấm gương mẫu mực về đạo đức. Người đã từng nói: "Cũng như sông thì nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài: Những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Vận dụng những phẩm chất này vào xây dựng đạo đức cho sinh viên hiện nay?

  1. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh ĐỀ TÀI 3 “Những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Vận dụng những phẩm chất này vào xây dựng đạo đức cho sinh viên Việt Nam hiện nay?” Đề tài 3
  2. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh CẤU TRÚC ĐỀ TÀI A. LỜI MỞ ĐẦU B. NỘI DUNG I. NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC ĐẠO ĐỨC CƯ BẢN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH. 1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh. I.1.1 Khái niệm về đạo đức I.1.2 Vị trí, vai trò của đạo đức trong xã hội và trong đời sống của mỗi người theo tư tưởng Hồ Chí Minh. I.2 Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới. I.2.1 Trung với nước, hiếu với dân. I.2.2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. I.2.3 Thương yêu con người. I.2.4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung I.3 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh. I.3.1 Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức. I.3.2 Xây đi đôi với chống, phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi. I.3.3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời. II. VẬN DỤNG NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN THEO TƯ TƯỞNG HCM VÀO XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN (SV) VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Thực trạng phẩm chất đạo đức của SV Việt Nam hiện nay 2.2 Vận dụng những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng HCM vào xây dựng đạo đức cho SV Việt Nam hiện nay C. KẾT LUẬN D. TÀI LIỆU THAM KHẢO Đề tài 3
  3. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Lời mở đầu Hồ Chí Minh là một người cộng sản coi trọng đạo đức và là t ấm gương mẫu mực về đạo đức. Người đã từng nói: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cậy héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đ ạo đ ức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân. Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người đã là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức… thì còn làm nổi việc gì”. Đạo đức cách mạng do Hồ Chí Minh đề xướng về lý luận là đạo đức mang bản chất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động kết h ợp nhuần nhuyễn và sinh động với những truy ền th ống đ ạo đ ức t ốt đ ẹp c ủa dân tộc ta và những tinh hoa đạo đức của loài người. Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu. Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân mà vì lợi ích chung của Đảng, c ủa dân t ộc, của loài người. Đạo đức cách mạng thể hiện ở chỗ biết đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích của cá nhân mình. Hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân. Vì Đảng, vì dân mà đ ấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc, đạo đức cách mạng là vô lu ận trong hoàn cảnh nào, người đảng viên cũng phải đặt lợi ích c ủa Đ ảng lên trên hết. Đạo đức cách mạng là hòa mình với quần chúng thành m ột kh ối, tin quần chúng, hiểu quần chúng lắng nghe ý kiến của quần chúng. Đạo đức cách mạng là đạo đức tập thể, nó phải đánh thắng và tiêu diệt ch ủ nghĩa cá nhân. Hồ Chí Minh luôn khẳng định vai trò to lớn của đạo đ ức cách mạng trong xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa. Đạo đức cách mạng là một bộ phận hợp thành quan trọng c ủa t ư tưởng Hồ Chí Minh, của văn hoá Hồ Chí Minh – di sản vô giá cho chúng ta hôm nay và các thế hệ mai sau. Với đề tài thảo luận: “Những phẩm chất đạo đức cơ bản theo Tư tưởng Hồ Chí Minh? Vận dụng những phẩm chất này vào xây dựng đạo đức cho Sinh viên Việt Nam hiện nay ”, nhóm 7 chúng em mong muốn góp phần làm sáng tỏ thêm hệ thống tư tưởng đạo đức của Hồ Chủ Tịch, thực trạng về phẩm chất đạo đức của sinh viên Việt Nam. Qua đó vận dụng những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng đạo đức cho các bạn sinh viên hiện nay. Đề tài 3
  4. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh I. NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN THEO TƯ T ƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh 1.1 .1 Khái niệm về đạo đức Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp nh ững nguyên tắc, chuẩn mực của xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của con người, vì sự tiến bộ của xã hội trong mối quan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân và xã hội. 1.1.2 Vị trí, vai trò của đạo đức trong xã hội và trong đ ời s ống c ủa m ỗi người theo tư tưởng Hồ Chí Minh Từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã khẳng định đạo đức là gốc của người cách mạng. Trong tác phẩm Đường Cách mệnh, Người đã nêu lên 23 điểm thuộc “tư cách một người cách mệnh”, trong đó chủ yếu là các tiêu chuẩn về đạo đức, thể hiện chủ yếu trong 3 mối quan hệ: với mình, với người và với việc. Người viết: “Làm cách mạng để cải tạo xã h ội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là m ột nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng ph ải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang” . Với mỗi người, Hồ Chí Minh ví đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, như gốc của cây, như ngọn nguồn của sông suối. Người viết: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Ng ười cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” . Theo Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng giúp cho con người vững vàng trong mọi thử thách. Người viết: “có đạo đức cách mạng thì gặp khó khăn, gian khổ, thất bại không rụt rè, lùi bước”; “khi gặp thu ận l ợi, thành công vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn”, mới “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; “lo hoàn thành nhi ệm v ụ cho t ốt ch ứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ; không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hóa” . Đề tài 3
  5. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Đối với Đảng, tổ chức tiền phong chiến đấu của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh yêu c ầu phải xây dựng Đảng ta thật trong sạch, Đảng phải “là đạo đức, là văn minh”. Vấn đề đạo đức được Hồ Chí Minh đề cập một cách toàn diện. Người nêu yêu cầu đạo đức đối với các giai cấp, tầng lớp và các nhóm xã hội, trên mọi lĩnh vực hoạt động, trong mọi phạm vi, từ gia đình đến xã hội, trong cả ba mối quan hệ của con người: đối với mình, đối với người, đối với việc. Tư tưởng Hồ Chí Minh đặc biệt được mở rộng trong lĩnh vực đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là khi Đảng đã trở thành Đảng cầm quyền. Trong bản Di chúc bất hủ, Người viết: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” . 1.2 Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới 1.2.1 Trung với nước, hiếu với dân Đây chính là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất, là chu ẩn mực đạo đức nền tảng, điều chỉnh hành vi giữa cá nhân với cộng đồng.  Khái niệm:  Trung với nước Là trung thành với sự nghiệp dựng nước, giữ nước của các th ế h ệ cha ông, nước ở đây là nước của dân, dân là chủ nhân của đất nước. Trung với nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đã có nội hàm mới là: trung thành với tổ quốc, với tổ tiên với dân và với sự nghiệp dựng nước, giữ nước của nhân dân. Từ nội hàm này giúp ta hiểu rõ vì sao Người lại nhấn mạnh đến nhân dân nhiều như vậy: “Bao nhiêu quy ền h ạn đ ều c ủa dân. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quy ền hành và lực l ượng đ ều ở nơi dân. Đảng và chính phủ là đầy tớ nhân dân” ch ứ trong ph ải là quan của nhân dân để đè đầu cưỡi cổ nhân dân.  Hiếu với dân Hiếu với dân không phải chỉ là hiếu với cha mẹ mình như người xưa vẫn nói, mà là hiếu với nhân dân, với toàn dân tộc, vì "nước lấy dân làm gốc", dân là "gốc" của nước. Bác Hồ từng chỉ rõ: "Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân... Trong xã hội không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của nhân dân"(1); "Nhân dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình có nghĩa như thế. Từ khi có Ðảng ta lãnh đ ạo và giáo d ục, tình nghĩa Đề tài 3
  6. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh ấy càng cao đẹp hơn, trở thành tình nghĩa đồng bào, đồng chí, tình nghĩa năm châu bốn biển một nhà... đạo đức ngày nay cao rộng h ơn: không ph ải chỉ có hiếu với bố mẹ, mà trung với nước, hiếu với dân"(2) Hiếu với dân nghĩa là cán bộ Đảng, cán bộ Nhà nước vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân.  Nội dung:  Trung với nước Trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng và xã hội,  phải biết đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của cách mạng lên trên h ết, trước hết. Nếu lợi ích của Đảng và lợi ích của cá nhân mâu thu ẫn v ới nhau, thì lợi ích cá nhân phải tuyệt đối phục tùng lợi ích của Đảng  Quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu cách mạng.  Thực hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Hiếu với dân  Khẳng định vai trò sức mạnh thực sự của nhân dân,  phải dựa hẳn vào dân, lấy dân làm gốc để làm tốt chữ hiếu với dân. Tin dân, học dân, gần dân, lắng nghe ý kiến của dân,  gắn bó mật thiết với dân, tổ chức, vận động nhân dân th ực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Cán bộ lãnh đạo phải nắm vững và thực hiện 4 chữ dân :  Phải nắm vững dân tình  Phải hiểu rỏ dân tâm  Thường quan tâm đến việc cải thiện dân sinh  Phải nâng cao dân trí.  Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ⇒ Như vậy tư tưởng Hồ Chí Minh về trung với nước, hiếu với dân thể hiện quan điểm của Người về mối quan hệ và nghĩa vụ của mỗi cá nhân với cộng đồng, đất nước. Trung với nước, hiếu với dân là phải gắn bó với dân, gần dân, dựa vào dân, lấy dân làm gốc, phải nắm vững dân tình, hiểu rõ dân tâm; quan tâm cải thiện Đề tài 3
  7. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh dân sinh, nâng cao dân trí, làm cho dân hiểu rõ nghĩa vụ và quyền lợi của người làm chủ đất nước. 1.2.2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư là nền tảng của đời sống mới, là phẩm chất trung tâm của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh, là mối quan hệ “với tự mình”. Hồ Chí Minh quan niệm cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức tính của con người, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương và Người giải thích cặn kẽ, cụ thể nội dung từng khái niệm.  Cần: là siêng năng, chăm chỉ, dẻo dai, việc khó khăn m ấy cũng làm được. Siêng học thì mau tiến, siêng nghĩ thì hay có sáng kiến, siêng làm thì nhất định sẽ thành công. Là lao động cần cù siêng năng, lao động có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao, lao động với tinh th ần t ự l ực cánh sinh ko lười biếng, ko ỷ lại ko dựa dẫm. Phải thấy rõ “lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của mỗi chúng ta”.  Kiệm: là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí. Theo Hồ Chí Minh, còn là tiết kiệm cả thời gian, là ở tăng năng suất lao động, tiết kiệm tiền của dân, của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ; “không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô tr ương, hình thức...”. Tiết kiệm không phải là sự hà tiện vì sinh th ời, H ồ Ch ủ t ịch không ưa sự hà tiện, bủn xỉn. Ngay trong thời kỳ kháng Pháp, Hồ Chí Minh đã nêu ra quan điểm về quản lý tài chính, quản lý ngân sách rằng: việc gì đáng chi phải chi; việc gì chưa đáng chi khoan h ẵng chi; vi ệc gì không đáng chi dứt khoát không chi.  Liêm: là liêm khiết, trong sạch, là không tham lam, theo Hồ Chí Minh là luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân, ko xâm ph ạm 1 đồng xu hạt thóc của nhà nước của nhân dân, phải trong sạch, ko tham lam, ko tham địa vị, ko ham tiền tài, ko tham sung sướng, ko tham người tâng bốc mình, chỉ có 1 thứ ham: ham h ọc, ham làm, ham ti ến b ộ. H ồ Chí Minh dẫn cả Nho giáo để nói về điều này: người mà không liêm thì không bằng con vật, do đó, liêm chính là thước đo tính ng ười. Ng ười l ại nói: "một dân tộc biết cần, kiệm, liêm sỉ là một dân tộc giàu về vật ch ất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh, tiến bộ".  Chính: là thẳng thắn, là không tà, là việc gì mà t ốt thì dù nh ỏ cũng cố làm, việc gì mà xấu thì dù nhỏ cũng cố tránh. Mu ốn chính thì, nh ư H ồ Chí Minh viết: “ Phải có công tâm, có công đức. Chớ đem của công dùng vào việc tư. Chớ đem người tư làm việc công. Việc gì cũng ph ải công Đề tài 3
  8. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh bình, chính trực, không nên vì tư ân, tư huệ, hoặc tư thù, tư oán. Mình có quyền dùng người thì phải dùng những người có tài năng, làm được vi ệc. Chớ vì bà con bầu bạn, mà kéo vào ch ức nọ, chức kia. Ch ớ vì s ự m ất đ ịa vị mà dìm những kẻ có tài năng hơn mình. Phải trung thành với Chính phủ, với đồng bào. Chớ lên mặt làm quan cách mệnh”  Đối với mình: ko tự cao, tự đại, luôn chịu khó, học tập, cầu tiến bộ.  Đối với người: ko nịnh hót người trên, ko xem khinh người dưới, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết th ật thà ko d ối trá l ừa lọc.  Đối với việc: để việc công lên trên, lên trước việc tư vi ệc nhà, đã phụ trách việc gì thì quyết làm cho kí được ko sợ khó khăn nguy hi ểm, đã là việc thiện thì nhỏ mấy cũng làm, việc ác dù nhỏ mấy cũng tránh. Chí công vô tư: là rất mực công bằng, công tâm, không được có  lòng riêng, thiên tư, thiên vị "tư ân, tư huệ, hoặc t ư thù, tư oán", đem lòng chí công, vô tư đối với người, với việc. “Khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”, chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào; là đặt lợi ích của cách mạng, của nhân dân lên trên h ết, trước h ết. Th ực hành chí công vô tư cũng có nghĩa là phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng. Theo lời Bác, Cần – Kiệm – Liêm – Chính – Chí công vô t ư có mối quan hệ mật thiết với nhau: “ Cần với Kiệm, phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người. Cần mà không Kiệm, "thì làm chừng nào xào chừng ấy". Cũng như một cái thùng không có đáy; nước đổ vào chừng nào, chảy ra hết chừng ấy, không lại hoàn không. Kiệm mà không Cần, thì không tǎng thêm, không phát triển được. Mà vật gì đã không tiến tức phải thoái. Cũng như cái thùng chỉ đựng một ít n ước, không tiếp tục đổ thêm vào, lâu ngày chắc nước đó sẽ hao bớt dần, cho đến khi khô kiệt.... Cần, Kiệm, Liêm, là gốc rễ của Chính. Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần có ngành, lá, hoa, quả mới là hoàn toàn. Một người phải Cần, Kiệm, Liêm, nhưng còn phải Chính mới là người hoàn toàn.... Tự mình phải Chính trước, mới giúp được người khác Chính. Mình không Chính, mà muốn người khác Chính là vô lý.” Đề tài 3
  9. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Bồi dưỡng phẩm chất Cần – Kiệm – Liêm – Chính – Chí công vô t ư sẽ làm cho con người vững vàng trước mọi thử thác: giàu sang ko th ể chuyển lay, uy vũ ko thể khuất phục. 1.2.3 Thương yêu con người Đây chính là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất. Yêu thương con người trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh xuất phát từ truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủ nghĩa nhân văn của nhân loại, chủ nghĩa nhân đạo cộng sản. Yêu thương con người thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân trong quan hệ xã hội.  Tình yêu thương con người thể hiện trước hết là tình thương yêu với đại đa số nhân dân, những người lao động bình thường trong xã hội, những người nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột. Yêu thương con người phải làm mọi việc để phát huy sức mạnh của mỗi người, đoàn kết để phấn đấu cho đạt được mục tiêu “ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đ ược h ọc hành”.  Thương yêu con người phải tin vào con người. Với mình thì chặt chẽ, nghiêm khắc; với người thì khoan dung, độ lượng, rộng rãi, nâng con người lên, kể cả với những người lầm đường, lạc lối, mắc sai lầm, khuyết điểm. Yêu thương con người là giúp cho mỗi người ngày càng tiến bộ, tốt  đẹp hơn. Vì vậy, phải thực hiện phê bình, tự phê bình chân thành, giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để không ngừng tiến bộ.  Yêu thương con người phải biết và dám dấn thân để đấu tranh gi ải phóng con người. Đối với những người cộng sản, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: học  tập chủ nghĩa Mác-Lênin để thương yêu nhau hơn. Người viết: " Hi ểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa. Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin được" 1.2.4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế là s ự mở rộng những quan niệm đạo đức nhân đạo, nhân văn của Người ra ph ạm vi toàn nhân loại, vì Người là “người Việt Nam nhất” đồng th ời là nhà văn hóa kiệt xuất của thế giới, anh hùng giải phóng dân tộc, chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế. Đề tài 3
  10. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Quan niệm đạo đức về tình đoàn kết quốc tế trong sáng của Hồ Chí Minh thể hiện trong các điểm sau:  Đoàn kết với nhân dân lao động các nước vì mục tiêu chung đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột. Đoàn kết quốc tế giữa những người vô sản toàn th ế giới vì m ột  mục tiêu chung, “bốn phương vô sản đều là anh em”.  Đoàn kết với nhân loại tiến bộ vì hoà bình, công lý và ti ến bộ xã hội.  Đoàn kết quốc tế gắn liền với chủ nghĩa yêu nước. Chủ nghĩa yêu nước chân chính sẽ dẫn đến chủ nghĩa quốc tế trong sáng, ch ống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa sô vanh, vị kỷ, hẹp hòi, kỳ thị dân tộc... Có thể nói tinh thần quốc tế trong sáng trong đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ tình thương yêu đối với con người; vì mục tiêu giải phóng các dân tộc bị áp bức, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, mang lại tự do và bình đẳng thực sự cho con người. Từ chủ nghĩa quốc t ế trong sáng đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng và xây d ựng nên tình đoàn kết quốc tế rộng lớn của nhân dân Việt Nam với các dân tộc trên thế giới, góp phần vào những thắng lợi to lớn của nhân dân Vi ệt nam và nhân dân thế giới. 1.3 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới theo tư t ưởng Hồ Chí Minh 1.3.1 Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức.  Nói đi đôi với làm Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng tuyệt vời về nói đi đôi v ới làm. Người quan tâm đặc biệt, hàng đầu tới vấn đề đạo đức. Ngay trong quá trình chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản, bàn về tư cách một người cách mệnh, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "nói thì phải làm". Người còn làm nhiều hơn những điều Người nói, kể cả việc làm mà không nói. Mỗi việc làm, mỗi hành vi của Người đều tiềm ẩn những tư tưởng đạo đức sáng ngời. Lời nói đi đôi với việc làm, nói được làm được, sẽ mang lại nh ững hiệu quả lớn, được nhiều người hưởng ứng và làm theo. Để làm được điều đó, khi đề ra công việc tránh cách nói chung chung, đại khái và khó hiểu, cần phải cụ thể, thiết thực, từ nhỏ đến lớn, từ th ấp đ ến cao, t ừ d ễ đến khó. Ngược lại nói nhiều làm ít hoặc nói mà không làm thì s ẽ ch ỉ mang lại những kết quả phản tác dụng. Nếu chính mình tham ô mà bảo người khác liêm khiết thì không được. Nếu rói rằng phải cần kiệm liêm Đề tài 3
  11. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh chính, chí công vô tư, mà bản thân mình lại lười biếng, không hoàn thành những công việc được giao, không tiết kiệm, sống hoang phí, xa hoa trong khi cuộc sống của đại đa số nhân dân còn nhiều thiếu thốn , luôn tìm cách tham ô tiền của Nhà nước và nhân dân... thì nh ững lời nói đó s ẽ không có tác dụng giáo dục. Với trình độ giác ngộ và dân trí ngày càng cao, không phải cứ nghe cán bộ nói là quần chúng sẽ làm theo mà họ xem việc cán bộ làm. Bác Hồ đã chỉ ra rằng nhân dân chỉ quý mến những người có ph ẩm ch ất và t ư cách đạo đức tốt, vì vậy muốn hướng dẫn họ thì mình phải làm mực thước “Cần phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, mi ệng nói, tay làm. Chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh... Phải th ật thà nhúng tay vào việc”. Nói đi đôi với làm còn nhằm chống thói đạo đức giả, nói mà không làm, nói một đằng làm một nẻo.  Nêu tấm gương về đạo đức Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, nói đi đôi với làm th ể hiện trước h ết việc nêu gương, làm gương cho người khác. Người yêu cầu cha mẹ làm gương cho các con, anh chị làm gương cho em, ông bà làm gương cho cháu, lãnh đạo làm gương cho cán bộ và nhân viên. Đảng viên phải làm gương trước quần chúng, Người nói trước mặt quần chúng không phải ta cứ viết lên trán chữ cộng sản mà ta được họ yêu mến. Muốn nhân dân yêu mến, muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước. Bất kỳ một lĩnh vực nào khác, trong lĩnh vực đạo đức đặc biệt phải chú trọng "đạo làm gương". Làm gương có nhiều cấp độ, phạm vi và hệ quy chiếu khác nhau. ở đâu cũng có người tốt, việc tốt. Giai đoạn cách mạng nào cũng cần có nhiều tấm gương. Tùy theo nhiệm vụ và tình hình cụ thể mà tấm gương đó được biểu hiện ở những mặt nào, trong chiến đấu, lao động, học tập, cuộc sống đời thường trong gia đình, ngoài xã hội... Việc bồi dưỡng, nêu gương "người tốt, việc tốt" là rất quan trọng và cần thiết, không được xem thường. Nhiều giọt nước hợp lại mới thành suối, thành sông, thành biển cả. Không nhận thức được đi ều đó là "ch ỉ thấy ngọn mà quên mất gốc". Xây dựng đạo đức mới, nêu gương đạo đức phải rất chú trọng tính chất phổ biến, rộng khắp, vững chắc của toàn xã hội và những hạt nhân "người tốt, việc tốt" tiêu biểu. 1.3.2 Xây đi đôi với chống, phải tạo thành phong trào qu ần chúng r ộng rãi Đề tài 3
  12. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Làm cách mạng là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa xây và ch ống. Xây dựng đạo đức mới lại càng phải quan tâm điều này. Theo Hồ Chí Minh trong đời sống hàng ngày cái tốt, cái xấu, đạo đức, phi đạo đ ức luôn luôn đan xen lẫn nhau. Chính vì vậy vừa phải xây dựng đạo đức mới, vừa ph ải chống cái phi đạo đức. Muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích cho xây. Cũng vì vậy Hồ Chí Minh căn dặn toàn Đảng: "Phải cương quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân nâng cao đạo đức cách mạng bồi dưỡng tư tưởng tập thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và kỷ luật". Việc xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng việc giáo dục những phẩm chất, chuẩn mực đạo đức từ trong gia đình, nhà trường, xã hội nhất là trong những tập thể gắn với hoạt động m ỗi người. Vấn đề quan trọng trong việc giáo dục đạo đức là ph ải kh ơi dạy ý thức đạo đức lành mạnh ở mọi người để mọi người tự giác nhận thức được trách nhiệm đạo đức của mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, C ảm nhận thấy sâu sắc việc trau dồi đạo đức cách mạng là vi ệc làm "Sung sướng vẻ vang nhất trong đời này" tiếp nhận sự giáo dục đạo đức là vấn đề nhất thiết không thể thiếu được, nhưng sự tự giáo dục, tự trau dồi đạo đức ở mỗi người còn quan trọng hơn nhiều đó cũng chính là điều mà H ồ Chí Minh nói về niềm vui của việc trau dồi đạo đức phải trở thành ph ổ biến trong xã hội. Trong đấu tranh chống lại cái tiêu cực, lạc hậu trước hết ph ải ch ống chủ nghĩa cá nhân, phải phát hiện sớm, phải chú ý phòng ngừa, ngăn chặn. Xây đi đôi với chống trên cơ sở tự giáo dục, đồng thời phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi. Điều này thuộc quy luật của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Bởi vì chủ nghĩa xã hội là công trình tập th ể của quần chúng nhân dân tự xây dựng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh đã luôn phát động phong trào quần chúng rộng rãi và đem lại những hiệu quả thi ết th ực. Đó là phong trào thi đua tăng gia sản xuất th ực hành ti ết ki ệm, ch ống tham ô, lãng phí, quan liêu; cuộc vận động "3 xây, 3 ch ống": nâng cao ý th ức trách nhiệm, tăng cường quản lý kinh tế - tài chính, cải tiến kỹ thu ật, ch ống tham ô, lãng phí, quan liêu. 1.3.3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rèn luyện bền bỉ mới thành. Người viết: “đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ h ằng ngày mà phát tri ển Đề tài 3
  13. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luy ện càng trong” . Phải rèn luyện, tu dưỡng đạo đức suốt đời. Người dạy: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đ ại, có s ức h ấp d ẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu m ến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào ch ủ nghĩa cá nhân” . Tự rèn luyện có vai trò rất quan trọng. Người khẳng định, đã là người thì ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗ tốt, ai cũng có thi ện, có ác ở trong mình. Vấn đề là dám nhìn thẳng vào con người mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện để phát huy và th ấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác để khắc phục. Người khẳng định: “mỗi người phải thường xuyên chăm lo tu dưỡng đạo đức như việc rửa mặt hàng ngày, đấy cũng là công việc phải làm kiên trì bền bỉ suốt đời”, không người nào có thể chủ quan tự mãn. Đối với mỗi người, việc tu dưỡng đạo đức ph ải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời t ư cũng nh ư đời công; trong mọi mối quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, từ nhỏ đến lớn; t ừ quan hệ bạn bè, đồng chí, anh em đến quan hệ tập thể, với cấp trên cấp dưới, với Đảng, với nước, với dân, và trong cả các mối quan h ệ qu ốc t ế. Trong cuộc sống, mỗi người có nhiều cương vị, nhiều vai trò khác nhau đòi hỏi phải điều chỉnh hành vi của mình, và phẩm chất đạo đ ức c ủa m ỗi người được thể hiện rất cụ thể, phong phú, đa dạng. Có rèn luyện công phu như vậy, con người mới có được phẩm chất đạo đức tốt đẹp, và những phẩm chất ấy ngày càng được bồi đắp, nâng cao. II. VẬN DỤNG NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN THEO TƯ TƯỞNG HCM VÀO XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN (SV) VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Thực trạng phẩm chất đạo đức của SV Việt Nam hiện nay Hiện nay, ở vào thời kì hội nhập nhiều học sinh, sinh viên có ý chí vươn lên trong học tập, có hoài bão khát vọng lớn. Tuy nhiên, cũng dưới tác động của nền kinh tế thị trường và cơ chế mở cửa và do nhiều nguyên nhân khác, hành vi lệch chuẩn của thanh thiếu niên nước ta có xu hướng ngày càng tăng. Một số hành vi vi phạm pháp luật của học sinh, sinh viên khiến gia đình và xã hội lo lắng như: vi phạm giao thông, đua xe trái phép, bạo lực nhà trường, quay cóp bài, mua điểm, cờ bạc, nghiện rượu… Trong gia đình trẻ em thiếu kính trên nhường dưới, không vâng lời cha mẹ, người lớn…. Một số hành vi lệch chuẩn khác về mặt đạo đức như: sống hưởng thụ, chạy theo đồng tiền, xa hoa, lãng phí, lười lao động và Đề tài 3
  14. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh học tập, thiếu ý thức rèn luyện, không dám đấu tranh v ới cái sai, th ờ ơ vô cảm, vị kỷ… Kết quả điều tra 600 sinh viên của 5 trường đại h ọc ở Hà Nội năm 2006 cho thấy có 69,7% sinh viên được hỏi cho rằng sinh viên hi ện nay có biểu hiện chạy theo lối sống thực dụng; 31,2% cho rằng sinh viên hi ện nay chưa có khát vọng cao về lập thân, lập nghiệp vì tương lai; 21,8% cho là sinh viên có biểu hiện mờ nhạt về hoài bão và lý tưởng… Theo báo cáo của TS.Phạm Thị Kim Anh (Đại học Sư phạm Hà Nội) cho thấy: năm 2007, cuộc điều tra khảo sát tại 30 trường ĐH-CĐ trong c ả nước của Vụ Văn hóa (Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương) ph ối h ợp v ới Vụ Công tác HS-SV (Bộ Giáo dục Đào tạo) nói lên con số đáng lo ng ại 51,4% sinh viên cho rằng “sống thử trước hôn nhân là hiện t ượng khá ph ổ biến”. Những năm gần đây, số vụ SV phạm pháp hoặc bị kỷ luật mỗi năm một tăng. Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ GD&ĐT, giai đoạn t ừ năm 2003 - 2007, số SV phạm tội hình sự là 27 SV, bị bắt giữ liên quan đến vụ việc khác 77 SV, 126 SV bị buộc thôi học và 2.533 SV vi phạm quy ch ế nhà trường. Những ví dụ trên đây chỉ là một trong nhiều các con số thống kê về tình trạng suy thoái đạo đức của sinh viên hiện nay. Nh ững con s ố này vẫn đang có chiều hướng ra tăng từng ngày từng giờ gây tâm lý lo lắng cho toàn xã hội bới sinh viên là tầng lớp trí thức c ủa xã h ội, t ương lai c ủa đất nước có một phần không nhỏ phụ thuộc vài tầng lớp sinh viên.Vấn đề đặt ra là cần xây dựng cho sinh viên một chuẩn m ực đ ạo đ ức phù h ợp trong giai đoạn hiện nay tạo chuyển biến trong đạo đức sinh viên sao cho xứng đáng với sự trông đợi của toàn đảng, toàn dân ta . Vận dụng những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh nhóm 7 đã xây dựng một số chuẩn mực đạo đức cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay . 2.2 Vận dụng những phẩm chất đạo đức cơ bản theo tư tưởng HCM vào xây dựng đạo đức cho SV Việt Nam hiện nay. Bồi dưỡng thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa  Mác Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Thế giới quan và phương pháp luận luôn thống nhất với nhau như lý luận với thực hành để xây dựng con người xã h ội chủ nghĩa ph ải trang bị lý luận và phương pháp khoa học của Chủ nghĩa Mác- Lê nin. Đưa tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn bồi dưỡng bởi đó là sự đúc kết từ thực tiễn và lý luận phù hợp với con người Việt Nam .Cần bồi dưỡng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Đề tài 3
  15. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Minh cho sinh viên bởi lý luận sinh viên sẽ dễ dàng đưa lý luận đó vào trong cuộc sống . Khơi gợi và nêu cao tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội  Dân ta có một lòng yêu nước nồng nàn, đó là sức mạnh to l ớn của toàn dân tộc ta, nó giúp chúng ta chiến thắng tất cả mọi kẻ thù trong hàng ngàn năm dụng nước và giữ nước của dân tộc. Trong thời bình, tinh thần đó chuyển thành tình yêu gia đình, quê h ương tạo thành s ức mạnh đ ể phát triển đất nước.Sinh ra và lớn lên trong nền hòa bình, đôi khi sinh viên chúng ta đã lãng quên những gian khổ, huy sinh của ông cha ta. Chính vì vậy, thực trạng hiện nay của sinh viên là họ chưa có khát vọng cao về lập thân lập nghiệp cho tương lai, có sự mờ nhạt về hoài bão lý tưởng...Cần khơi gợi và nêu cao tình yêu gia đình, yêu quê hương đất nước đó s ẽ là động lực giúp sinh viên không ngừng học tập và tu dưỡng, để đưa nước ta ngày càng phát triển, sáng ngang tầm với các nước phát triển khác trong khu vực và thế giới như khi xưa Hồ Chủ Tịch từng mong đợi. Biết giữ gìn đạo đức, lương tâm, nhân phẩm và danh dự.  Luôn thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chí Minh, coi đạo đức cách mạng là gốc, đức gắn với tài, tài càng cao đức càng phải lớn. Trong thời kỳ mở cửa, hội nhập thế giới, có các dòng tư tưởng đạo đức, văn hóa khác nhau du nhập vào Việt Nam vì vậy rất cần mỗi cá nhân ph ải có lập trường vững vàng và sáng suốt. Sinh viên là t ầng lớp trí th ức tr ẻ do vậy họ dễ dàng tiếp xúc với những luồng văn hóa và lối sống du nh ập t ừ bên ngoài Ý nghĩa của việc vận dụng tư tưởng của Người vào việc rèn luy ện đạo đức. Đối với em là một sinh viên trường Đại Học Thương Mại em nhận thấy sinh viên cần: - Sinh viên có lối sống lành mạnh, văn minh, trung th ực, nhân nghĩa, cần, kiệm liêm, chính là phải có lối sống giản dị, không xa hoa, lãng phí, đua đòi. - Có quan niệm đúng đắn về tình yêu, biết cảm thông chia sẻ giúp đỡ bạn bè, giúp đỡ mọi người khi gặp khó khăn, giữ gìn b ản s ắc văn hoá dân tộc tiếp thu những văn hoá lành mạnh, tiến bộ của nhân loại và th ời đại. - Biết tôn trọng kỷ cương pháp luật, tận tâm h ọc tập, ra s ức rèn luyện, không ngại khó, ngại khổ, chủ động sáng tạo, phải vững vàng trước mọi cám dỗ, phải dũng cảm đấu tranh quyết liệt chống mọi biểu hiện sai trái trong lối sống, nhân cách của sinh viên. Đề tài 3
  16. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Trường đại học Thương Mại cũng đã có những hoạt động sôi nổi để hướng sinh viên học tập rèn luyện đạo đức Hồ Chí Minh : Đó là cu ộc thi các olympic môn triết học mác lê nin cuộc thi đã thu hút được đông đảo sinh viên toàn trường tích cực tham gia. Cuộc vận động 2 không : “ nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” cu ộc vận động cũng đã thu hút được đông đảo cán bộ giáo viên và sinh viên tham gia. KẾT LUẬN Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, thân thế và sự nghiệp của Người đã trở thành tấm gương đạo đức trong sáng của một vĩ nhân, một lãnh t ụ cách mạng vĩ đại, một người cộng sản chân chính, đồng th ời cũng là t ấm gương đạo đức của người bình thường, ai cũng có thể noi theo, làm theo để trở thành người công dân tốt trong xã hội. Hội nghị Trung ương lần thứ 12 khoá IX tổng kết 20 năm đổi mới và công tác tư tưởng lý luận của Đảng đã quy ết định triển khai cu ộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Học tập tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cán bộ, công chức, viên chức là đảng viên phải thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, phải gương mẫu trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thực hành tiết kiệm, xây dựng nước ta thành một nước hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, thoả lòng mong muốn cuối cùng của Bác và cũng là của dân tộc ta. Đề tài 3
  17. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Nhất là tầng lớp sinh viên, những chủ nhân cận kề của đất nước,chúng ta được nhà nước đầu tư đào tạo để trở thành các vị lãnh đạo, những bác sĩ, những doanh nhân... Vì vậy để xứng đáng với đảng, v ới nhà nước, với sự trông đợi của tất cả mọi người, chúng ta không nh ững ph ải nỗ lực học tập thật giỏi về chuyên môn mà còn phải rèn luyện tu dưỡng đạo đức, học tập theo tấm gương đạo đức HCM để vững vàng trở thành chủ nhân tương lai của đất nước, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh sánh vai với các cường quốc năm châu. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB: CTQG, HN, 2006. Bộ giáo dục & Đào tạo 2. Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB: CTQG, HN 2002 3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức , NXB: CTQG, HN, 1996 Thành Duy(Chủ biên) 4. Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường Cách mạng Việt Nam , NXB: CTQG, HN, 2003. Võ Nguyên Giáp 5. Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB: GD, 2004. TS. Trần Quy Nhơn 6. Học tập đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh , NXB: Thông tấn, HN, 2004 7. "Một lãnh tụ ở bước ngoặt lịch sử", Báo Nhân dân số ra ngày 17/9/1969. Đề tài 3
  18. Bài thảo luận Tư tưởng Hồ Chí Minh Website: www.cpv.org.vn (tạp chí Đảng cộng sản Việt Nam)  www.vietnamnet.vn  http://hanoi.vnn.vn/chuyen_de/9905/daoduc_loisong  Đề tài 3

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản