Đề tài " Tự trào trong thơ Trần Tế Xương "

Chia sẻ: Trần Văn Sỹ | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:6

1
543
lượt xem
105
download

Đề tài " Tự trào trong thơ Trần Tế Xương "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trần Tế Xương là một trong những đại biểu xuất sắc của dòng văn học trào phúng Việt Nam. Thơ văn của Trần Tế Xương mang trong nó những dấu ấn riêng, đặc sắc, độc đáo và đặc biệt là rất Tú Xương chính vì vậy mà nó có một sức sống mãnh liệt. Ông nổi tiếng và được biết đến nhiều hơn ở màng thơ trào phúng. Thơ trào phúng của Trần Tế Xương là một tiếng cười dí dỏm, hồn nhiên nhưng cũng rất cay cú, xót xa. Nó chứa đựng tâm trạng u hoài của một lớp nhà nho “cuối mùa” như Tú...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài " Tự trào trong thơ Trần Tế Xương "

  1. 1 Họ và tên: Trần Thị Khuyên Lớp: 07CVH1 Học phần: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học và văn học GVHD: PGS.TS Nguyễn Phong Nam ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT Tên đề tài: Tự trào trong thơ Trần Tế Xương PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Trần Tế Xương là một trong những đại biểu xuất sắc của dòng văn học trào phúng Việt Nam. Thơ văn của Trần Tế Xương mang trong nó những dấu ấn riêng, đặc sắc, độc đáo và đặc biệt là rất Tú Xương chính vì vậy mà nó có một sức sống mãnh liệt. Ông nổi tiếng và được biết đến nhiều hơn ở màng thơ trào phúng. Thơ trào phúng của Trần Tế Xương là một tiếng cười dí dỏm, hồn nhiên nhưng cũng rất cay cú, xót xa. Nó chứa đựng tâm trạng u hoài của một lớp nhà nho “cuối mùa” như Tú Xương. Và thơ tự trào Tú Xương cũng là một phần không nhỏ nằm trong mảng thơ trào phúng của ông. Thơ tự trào Trần Tế Xương luôn thẳng thắn, ông trực tiếp cười mình một cách hả hê, khi thì phủ định, lúc lại ngông nghênh. Khi nghiên cứu về vấn đề “Tự trào trong thơ Trần Tế Xương”, chúng tôi mong muốn được tìm hiểu nhiều hơn về tác giả, tác phẩm, cũng như con người nhà thơ. Để thấy được giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ tự trào của ông qua đó làm nổi bật nhưng đóng góp to lớn của Trần Tế Xương cho nền văn học Việt Nam nhằm phục vụ cho việc học tập và công tác giảng dạy, nghiên cứu sau này. 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Trong đề tài này chúng tôi tìm hiểu về thơ tự trào của Trần Tế Xương. Bên cạnh đó chúng tôi còn sử dụng thêm các tài liệu khác có liên quan đến vấn đề tự trào trong thơ Trần Tế Xương. 3. Ý nghĩa của đề tài
  2. 2 Tác giả Trần Tế Xương là một tác giả lớn, tiêu biểu và xuất sắc của nền văn học dân tộc, thơ của ông đã được đưa vào các chương trình học ở phổ thông lên tới cao đẳng và đại học. Khi nghiên cứu đề tài này chúng ta có dịp trau dồi thêm các kiến thức về thơ văn và con người tác giả, đặc biệt là qua thơ tự trào của ông chúng ta sẽ hiểu hơn về hiện thực xã hội đương thời. Đề tài này là sự tiếp thu và kế tục các công trình đi trước nhằm tạo ra một hệ thống mới nhằm khẳng định tài năng và đóng góp của nhà thơ Trần Tề Xương trong nền văn học. Thể hiện đề tài này bản thân người viết có dịp sưu tầm, tìm hiểu sâu hơn những sáng tác có giá trị của nhà thơ. 4. Lịch sử vấn đề Trần Tế Xương là một trong những đại biểu xuất sắc của nền văn học trào phúng Việt Nam. Ông luôn chiếm một vị trí lớn trong lòng độc giả. Trải qua gần một thế kỉ, các tác phẩm của ông đã nhận được chú ý và nghiên cứu rộng rãi. Trong quá trình nghiên cứu thơ văn Trần Tế Xương, đã đạt được rất nhiều thành quả trên nhiều phương diện như: sưu tầm, giới thiệu, nghiên cứu cuộc đời và sự nghiệp… Trước hết về nghiên cứu tác giả và thơ văn Trần Tế Xương phải kể tới sự góp mặt của các công trình nghiên cứu của các tác giả về sưu tầm, giới thiệu các tác phẩm của nhà thơ Tú Xương. Thành công nhất là một số công trình như: Tác giả Nguyễn Đình Chú, Lê Mai với cuốn “Thơ văn Trần Tế Xương”( 1984). Cuốn sách sưu tầm và giới thiệu được 137 tác phẩm trong đó có 3 bài văn tế, thơ phú là 125 bài, 6 câu đối. Cuốn sách này được coi là hệ thống tổng kết thành quả nghiên cứu từ trước tới nay về Trần Tế Xương. Tác giả Nguyễn Văn Huyền chủ biên cuốn “Tú Xương tác phẩm và giai thoại” (1986). Cuốn sách giới thiều rất tỉ mỉ về tác giả Trần Tế Xương, cùng 13 bài trong đó có 3 bài văn tế, 123 bài thơ phú, 8 câu đối. Và cuốn sách có 67 nghi đề mục, phần còn lại giới thiệu 17 giai thoại. Đây là cuốn sách thành công nhất của việc sưu tầm thơ văn Tú Xương…
  3. 3 Ở lĩnh vực nghiên cứu phê bình, nhận định đánh giá thơ văn Trần Tế Xương đặc biệt là ở mảng thơ trào phúng cũng có rất nhiều ý kiến đánh giá khác nhau về tơ văn Trần Tế Xương. Mặc dù các ý kiến khác nhau nhưng giới nghiên cứu đều có sự thống nhất đây là một nhà thơ trào phúng xuất sắc, một bậc thầy trong nghệ thuật ngôn từ đã cách tân tạo ra một phái thơ trong lịch sử văn học. Trong lĩnh vực nghiên cứu này cũng nhận được sự quan tâm đóng góp của nhiều chuyên gia nghiên cứu như Trần Thanh Mại – Trần Tuấn Lộ “Nội dung thơ văn Tú Xương”, Nguyễn Đình Chú“ Tú Xương nhà thơ lớn dân tộc”…Cùng rất nhiều cá bài viết, công trình của nhiều nhà văn nhà thơ nổi tiếng như: Nguyễn Công Hoan:Về việc nghiên cứu thơ Tú Xương; Nhà thơ Tú Mỡ đã khái quát tính chất trào lộng . “Thời và thơ Tú Xương” . Ngoài ra cón có bài viết của Xuân Diệu, Nguyễn Tuân …Hầu hết các bài viết và công trình nghiên cứu về Trần Tế Xương được sưu tầm và tập hợp trong cuốn “Trần Tế Xương về tác gia tác phẩm” do tác giả Vũ Văn Sỹ tuyển chọn. Còn về đề tài “ Tự trào trong thơ Trần Tế Xương” cũng có nhiều nhận định , ý kiến của nhiều tác giả nhưng trong khuôn khổ đề tài chúng tôi chỉ xin nêu một ssó công trình tiêu biểu làm có sở cho việc nghiên cứu đề tài này. Cụ thể có giáo sư Trần Đình Sử đã nhấn mạnh phương diện ý thức cá nhân và tiếng cười giả thoát:“Tự không phải với vợ mà với chính mình, nhà thơ đã dùng tiếng cười tự trào để giải thoát cho mình, tự khẳng định mình, tạo một thế cân bằng mới. Tú Xương đã đi ngược lại truyền thống thơ ngôn chí là thơ làm ra để khẳng định cái chí hướng, lí tưởng của mình…” .Và tác giả Đoàn Hồng Nguyên có bài viết “Thơ Tú Xương với kiểu tự trào thị dân” đã tìm hiểu những đặc trưng trong kiểu tự trào Tú Xương, một trong những yếu tố mang tính bất quy phạm của Trần Tế Xương so với các nhà nho khác. Nhìn chung viết về đề tài “ Tự trào trong thơ Trần Tế Xương” có các ý của nhiều tác giả xong chưa có công trình nào nghiên cứu thật đầy đủ, các nhà nghiên cứu chỉ dừng lại ở từng mảng, từng khía cạnh, hay những nhận định ở mức độ chung chung, hay chỉ đi sâu vào một tác phẩm tiêu biểu. Trên cơ sở tiếp thu các ý
  4. 4 kiến, thành tựu của những người đi trước chúng tôi tiến hành tìm hiểu “Tự trào trong thơ Trần Tế Xương” với mong muốn hệ thống lại và khắc phục được phần nào các hạn chế ở trên. 5. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài này chúng tôi tiến hành đọc, sử lí tài liệu và sử dụng nhiều các phương pháp nghiên cứu nhưng chủ yếu là các phương pháp sau đây: Phương pháp thống kê tổng hợp; phương pháp so sánh đối chiếu; phương pháp phân tích, đánh giá. PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Trần Tế Xương với kiểu thơ tự trào 1.1Vài nét về tác giả Trần Tế Xương 1.1.1 Thời đại Trần Tế Xương 1.1.2 Trần Tế Xương trong lịch sử văn học Việt Nam 1.2 Thơ tự trào Trần Tế Xương 1.2.1 Khái niệm “thơ tự trào” 1.2.2 Hiện thực xã hội trong thơ tự trào Trần Tế Xương 1.2.3 Bức chân dung tự hoạ Trần Tế Xương trong thơ tự trào Chương 2: Đặc điểm nghệ thuật trong thơ tự trào Trần Tế Xương 2.1 Thế giới hình tượng thơ độc đáo 2.2 Ngôn ngữ linh hoạt 2.3 Giọng cười biến hoá PHẦN KẾT LUẬN Qua việc tìm hiểu đề tài “Tự trào trong thơ Trần Tế Xương” chúng ta được tìm hiểu về con người, cuộc đời, các giá trị về nội dung cùng nghệ thuật trong thơ tự trào của Trần Tế Xương và đặc biệt là những đóng góp to lớn của nhà thơ trong nền văn học Việt Nam. Thơ tự trào của ông thể hiện bối cảnh chung của thời đại dân tộc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX với nhiều biến động, đã đem đến cho những vần thơ tự trào của ông một bức tranh xã hội sinh động. Trong đó cuộc sống riêng cũng như tính cách, cá tính sáng tạo của người nghệ sĩ
  5. 5 đã tạo cho thơ tự trào của ông một giọng điệu, phong cách riêng độc đáo. Thời gian đã trôi qua gần một thế kỷ nhưng những tác phẩm thơ trào phúng nói chung và thơ tự trào nói riêng của Trần Tế Xương vẫn còn sống mãi trong lòng mỗi thế hệ, những người biết trân trọng những giá trị quý báu mà nhà thơ đã để lại cho cuộc đời TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Lại Nguyên Ân biên soạn (2003),150 thuật ngữ văn học, Nxb ĐHQG HN. 2. Xuân Diệu (1998), Các nhà thơ cổ điển Việt Nam, Nxb Văn học. 3. Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (2000), Từ điển thuật ngữ văn học, Nxb ĐHQG HN. 4. Đỗ Đức Hiểu chủ biên ( 2007), Từ điển Văn học, Nxb Thế giới. 5. Nguyễn Văn Huyền (1986), Tú Xương tác phẩm – giai thoại, Hội văn học nghệ thuật Hà Nam Ninh xuất bản. 6. Vũ Ngọc Khánh (2006), Thơ trào phúng Việt Nam, Nxb Giáo dục. 7. Hồ Giang Long (2006), Thi pháp thơ Tú Xương, Nxb Văn học. 8. Nguyễn Lộc (2007), Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỉ XVIII – hết thế kỷ XIX, Nxb Giáo dục. 9. Phương Lựu chủ biên (2004), Lí luận văn học, Nxb Giáo dục. 10. Nguyễn Phong Nam (1999), Giáo trình văn học Việt Nam nửa cuúo thế kỉ XIX, ĐHSP Đà Nẵng. 11. Nguyễn Khắc Phi chủ biên (2001), Phân tích bình giảng văn học lớp 10, Nxb Giáo dục, HN. 12. Vũ Tiến Quỳnh (1994), Phê bình – bình luận văn học Trần Tế Xương, Nxb Văn nghệ TP HCM. 13. Vũ Văn Sỹ tuyển chọn (1996), Trần Tế Xương về tác gia và tác phẩm, Nxb Giáo dục. 14. Tuấn Thành- Anh Vũ (2002), Thơ Trần Tế Xương – tác phẩm và dư luận, Nxb Văn học. 15. Lưu Trí Viễn (1976), Lịch sử văn học Việt Nam, tập 4A, Nxb Giáo dục.
  6. 6 16. Đỗ Huy Vinh (2001), Tú Xương giai thoại, Nxb Văn học dân tộc.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản