Đề tài về: Thực trạng và giải pháp phát triển DNNN ở Việt Nam hiện nay'

Chia sẻ: galdious89

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12 – 1986) Đảng ta đã đề ra chủ trương đổi mới nền kinh tế một cách toàn diện, chuyển nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Lý luận kinh tế về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội lúc này đã có những thay đổi căn bản, sự tồn tại khách quan của năm thành phần kinh tế được thừa nhận. Kinh tế quốc doanh nay được gọi là khu vực doanh nghiệp Nhà nước,...

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Đề tài về: Thực trạng và giải pháp phát triển DNNN ở Việt Nam hiện nay'

Luận Văn Tốt Nghiệp

Đề Tài : Thực trạng và giải pháp phát
triển DNNN ở Việt Nam hiện nay
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Lêi nãi ®Çu

§¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI (12 – 1986) §¶ng ta ®· ®Ò ra chñ
tr­¬ng ®æi míi nÒn kinh tÕ mét c¸ch toµn diÖn, chuyÓn nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch
tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Lý
luËn kinh tÕ vÒ thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi lóc nµy ®· cã nh÷ng thay
®æi c¨n b¶n, sù tån t¹i kh¸ch quan cña n¨m thµnh phÇn kinh tÕ ®­îc thõa
nhËn. Kinh tÕ quèc doanh nay ®­îc gäi lµ khu vùc doanh nghiÖp Nhµ n­íc,
®ång thêi thõa nhËn sù tån t¹i kh¸ch quan cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi
quèc doanh th× nhËn thøc vÒ vai trß cña khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc còng ®­îc
®æi míi.
Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, §¶ng
ta lu«n kh¼ng ®Þnh thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc ®ãng vai trß chñ ®¹o trong
nÒn kinh tÕ quèc d©n. Lý luËn vÒ kinh tÕ nhµ n­íc lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò
lý luËn kinh tÕ trung t©m cña c¸c ®¶ng céng s¶n. NhÊt lµ trong giai ®o¹n l·nh
®¹o ®Êt n­íc x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x·
héi chñ nghÜa. HiÖn nay lý luËn ®ã vÉn mang ý nghÜa thêi sù cÊp b¸ch c¶ vÒ
nhËn thøc lý luËn vµ thùc tiÔn.
ë ViÖt Nam th× kinh tÕ nhµ n­íc lµ mét bé phËn cã vai trß quyÕt ®Þnh
trong c¬ cÊu kinh tÕ cña n­íc ta. Trong c¸c bé phËn cÊu thµnh cña kinh tÕ
nhµ n­íc th× khu vùc doanh nghiÖp nhµ n­íc lµ bé phËn chñ yÕu cã vÞ trÝ ®Æc
biÖt. Nh­ng thùc tr¹ng cña khu vùc doanh nghiÖp nhµ n­íc cña n­íc ta hiÖn
nay th× ch­a thÓ hiÖn ®­îc vai trß then chèt vµ chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ,
mét sè ngµnh, mét sè lÜnh vùc cña doanh nghiÖp nhµ n­íc kh«ng n¨ng ®éng
b»ng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n. Cã nhiÒu lý do dÉn ®Õn t×nh tr¹ng trªn nh­ng
nguyªn nh©n chñ yÕu vÉn lµ do kh©u tæ chøc vµ vËn hµnh doanh nghiÖp nhµ
n­íc ch­a thËt hîp lý. VËy ®Ó doanh nghiÖp nhµ n­íc cã thÓ thÓ hiÖn ®­îc
vai trß chñ ®¹o cña m×nh trong nÒn kinh tÕ quèc d©n th× vÊn ®Ò tÊt yÕu lµ ta
ph¶i tæ chøc vµ s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp cho thËt hîp lý. Em chän ®Ò tµi:
"Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn DNNN ë ViÖt Nam hiÖn nay" ®Ó viÕt bµi
®Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ.




1
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ




CH¦¥NG I Mét sè vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ
doanh nghiÖp nhµ n­íc


I / TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan
1. §Þnh nghÜa vÒ doanh nghiÖp nhµ n­íc ( DNNN )
Theo luËt doanh nghiÖp cña ViÖt Nam n¨m 1995 th× DNNN lµ tæ chøc
kinh tÕ do nhµ n­íc ®Çu t­ vèn, thµnh lËp vµ tæ chøc qu¶n lý, ho¹t ®éng
kinh doanh hoÆc c«ng Ých nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ x· héi do
nhµ n­íc giao. DNNN cã t­ c¸ch ph¸p nh©n, cã c¸c quyÒn vµ nghÜa vô d©n
sù, tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh trong ph¹m vi
doanh nghiÖp qu¶n lý. DNNN lµ bé phËn chñ yÕu cña khu vùc kinh tÕ nhµ
n­íc – mét lùc l­îng vËt chÊt c¬ b¶n, ®¶m b¶o cho viÖc thùc hiÖn c¸c môc
tiªu kinh tÕ x· héi cña nhµ n­íc
2. C¸c bé phËn cÊu thµnh cña kinh tÕ nhµ n­íc
- XÐt theo lÜnh vùc ho¹t ®éng: Ho¹t ®éng trùc tiÕp trong s¶n xuÊt kinh
doanh hµng ho¸ dÞch vô vµ ho¹t ®éng kinh tÕ nh»m ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh t¸i
s¶n xuÊt x· héi
- XÐt vÒ h×nh thøc tæ chøc: Khu vùc KTNN bao gåm nhiÒu bé phËn ho¹t
®éng trong c¸c lÜnh vùc then chèt, thiÕt yÕu cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Mçi
bé phËn cã chøc n¨ng, nhiÖm vô kh¸c nhau, nh­ng ®Òu nh»m thùc hiÖn vai
trß chñ ®¹o cña khu vùc KTNN ë mét møc ®é nhÊt ®Þnh. Cô thÓ nh­ sau:
Ng©n s¸ch nhµ n­íc:Thùc hiÖn chøc n¨ng thu chi ng©n s¸ch vµ cã
nhiÖm vô ®iÒu chØnh qu¶n lý, kiÓm so¹t c¸c ho¹t ®éng cña khu vùc KTNN
vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c theo môc tiªu kinh tÕ x· héi ®· ®Þnh. Cã t¸c
dông ®iÒu chØnh, qu¶n lý, kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng knh doanh tiÒn tÖ, ®Æc
biÖt lµ x©y dùng vµ tæ chøc thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ
x· héi
Kho b¹c nhµ n­íc: Víi chøc n¨ng qu¶n lý quü tiÒn tÖ tËp trung cña nhµ
n­íc ®ång thêi kiÓm so¸t qu¸ tr×nh thu chi ng©n s¸ch
C¸c quü dù tr÷ quèc gia: lµ mét bé phËn cña khu vùc KTNN, nh»m b¶o
®¶m cho khu vùc nµy ho¹t ®éng b×nh th­êng trong mäi t×nh huèng, lµ lùc

2
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

l­îng vËt chÊt ®Ó nhµ n­íc ®iÒu tiÕt, qu¶n lý b×nh æn gi¸ thÞ tr­êng, ®¶m b¶o
æn ®Þnh kinh tÕ x· héi
C¸c tæ chøc sù nghiÖp cã thu: Ho¹t ®éng gÇn gièng nh­ DNNN trong
cung øng mét sè dÞch vô c«ng, ®Æc biÖt trong gi¸o dôc, y tÕ, dÞch vô hµnh
chÝnh c«ng
HÖ thèng DNNN: §©y lµ bé phËn chñ yÕu then chèt cña khu vùc KTNN.
§Ó ®­îc gäi lµ mét DNNN th× cÇn ph¶i cã ba ®iÒu kiÖn
Thø nhÊt: nhµ n­íc lµ cæ ®«ng chÝnh, cã thÓ nhµ n­íc së h÷u 100% vèn,
së h÷u cæ phÇn chi phèi ( trªn 51 % ) hoÆc së h÷u cæ phÇn ®Æc biÖt ( cæ phÇn
quy ®Þnh quyÒn qu¶n lý cña nhµ n­íc )
Thø hai: doanh nghiÖp cã nhiÖm vô s¶n xuÊt ra hµng ho¸ vµ dÞch vô ®Ó
b¸n
Thø ba: Cã ho¹ch to¸n lçi l·i
NÕu thiÕu ®iÒu kiÖn mét th× ®ã lµ doanh nghiÖp t­ nh©n vµ thiÕu ®iÒu kiÖn
hai vµ ba th× ®ã kh«ng ph¶i lµ doanh nghiÖp mµ lµ c¬ quan nhµ n­íc
3. Sù cÇn thiÕt ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn DNNN
3.1 Sù cÇn thiÕt cña DNNN
Nh×n l¹i qu¸ tr×nh lÞch sö, chóng ta ®i lªn tõ c¬ së vËt chÊt, kü thuËt rÊt
nghÌo nµn, l¹c hËu, nÒn kinh tÕ mÊt c©n ®èi trÇm träng, lùc l­îng thï ®Þch
bao v©y cÊm vËn kinh tÕ triÖt ®Ó. Trong hoµn c¶nh ®ã chóng ta ®· x©y dùng
mét nÒn kinh tÕ ®éc lËp, tù chñ b»ng biÖn ph¸p huy ®éng nguån lùc lín cña
®Êt n­íc vµ viÖn trî quèc tÕ ®Ó x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho nÒn kinh
tÕ quèc d©n d­íi h×nh thøc DNNN lµm nßng cèt, cïng víi khu vùc kinh tÕ
hîp t¸c x· lµm nÒn t¶ng ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu cña x· héi. Thùc tiÔn ®·
chøng minh trong kh¸ng chiÕn chèng Mü cøu n­íc nÕu kh«ng ph¸t triÓn
kinh tÕ quèc doanh vµ kinh tÕ hîp t¸c x· ®Ó x©y dùng hËu ph­¬ng v÷ng
m¹nh, gi¶i quyÕt hËu cÇn t¹i chç th× kh«ng thÓ huy ®éng tæng lùc cña d©n
téc, chi viÖn cho tiÒn tuyÕn ®Ó tiÕn tíi th¾ng lîi hoµn toµn. Sau khi thèng
nhÊt ®Êt n­íc nÒn kinh tÕ bÞ ¶nh h­ëng nÆng nÒ bëi lÖnh bao v©y cÊm vËn
kinh tÕ cña ®Õ quèc Mü, sù duy tr× qu¸ l©u cña c¬ chÕ tËp trung quan liªu,
bao cÊp trong ®iÒu x©y dùng hoµ b×nh vµ sau ®ã lµ sù tan r· cña hÖ thèng
XHCN. §¹i héi VI ®· ®Ò ra chñ tr­¬ng ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ hµng
ho¸ nhiÒu thµnh phÇn cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ



3
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

nghÜa. Tõ ®ã ®Õn nay kiªn tr× víi chñ tr­¬ng nµy nÒn kinh tÕ cña n­íc ta ®·
ph¸t triÓn kh¸ cao trong nhiÒu n¨m vµ tho¸t khái khñng ho¶ng ®¶m b¶o ®­îc
nh÷ng c©n ®èi lín, tõng b­íc c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, gi÷ v÷ng æn ®Þnh
chÝnh trÞ x· héi t¹o thÕ vµ lùc míi ®Ó tiÕp tôc ®­a sù nghiÖp míi ®i lªn
NÕu nh×n hÖ thèng c¬ së vËt chÊt, kü thuËt vµ nh÷ng ®ãng gãp cña DNNN
hiÖn nay râ rµng lµ DNNN ®ãng mét vai trß hÕt søc quan träng trong nÒn
kinh tÕ n­íc ta, thÓ hiÖn trªn nh÷ng nÐt chñ yÕu sau:
- DNNN ®ang n¾m gi÷ mét sè ngµnh, lÜnh vùc then chèt, hÖ thèng c¬ së
vËt chÊt kü thuËt quan träng nhÊt cho c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt
n­íc, n¾m toµn bé hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi cã tÝnh huyÕt
m¹ch, hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp lín lµ c¸c doanh nghiÖp trong c¸c ngµnh
x©y dùng ( vÒ giao th«ng, thuû lîi, c«ng nghiÖp vµ d©n dông ), c¬ khÝ chÕ t¹o
m¸y, luyÖn kim, xi m¨ng, ®iÖn tö, ho¸ chÊt, ®iÖn dÇu khÝ, th«ng tin liªn l¹c,
vËn t¶i ®­êng s¾t, ®­êng biÓn, ®­êng kh«ng, « t« ... , s¶n xuÊt hµng c«ng
nghÖ tiªu dïng, chÕ biÕn n«ng thuû, h¶i s¶n, n¾m gi÷ mét tØ lÖ quan träng
trong nh÷ng ngµnh kinh doanh dÞch vô, th­¬ng m¹i nhËp khÈu chiÕm thÞ
phÇn ¸p ®¶o trong huy ®äng vèn vµ cho vay
PhÇn cña DNNN trong GDP chiÕm tû träng n¨m 1992 lµ 40.12%, n¨m
1996 lµ 39.9%, n¨m 1998 lµ 41.2%, n¨m 1999 lµ 40.2%, n¨m 2000 lµ
39.5%. CôthÓ träng phÇn DNNN trong mét sè ngµnh nh­: 80% c«ng nghÖ
khai th¸c, trªn 60% c«ng nghÖ chÕ biÕn, trªn 90%c«ng nghÖ ®iÖn – gas– dÇu
khÝ – cung cÊp n­íc, trªn 82% vËn chuyÓn hµng ho¸, 50% vËn hµnh kh¸ch,
chiÕm tû träng tuyÖt ®èi trong s¶n xuÊt ph©n bãn ho¸ häc 99.8%, thuèc trõ
s©u 93.6%, axÝt sunfuric vµ xót 100%, lèp « t« 100%, lèp xe ®¹p 80%, pin
100%, chÕ t¹o ®éng c¬ ®iezel lo¹i nhá 100%, 85% n¨ng lùc kÐo sîi, 50%
n¨ng lùc dÖt thoi, 30% n¨ng lùc dÖt kim vµ kho¶ng d­íi 50% n¨ng lùc may
mÆc, giÇy dÐp, chiÕm tû träng 70% b¸n bu«n, 20% b¸n lÎ. HÖ thèng c¸c
ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh chiÕm tû phÇn ¸p ®¶o trong huy ®éng vèn
chiÕm 80% thÞ phÇn vµ cho vay 74% thÞ phÇn ®èi víi nÒn kinh tÕ C¸c
DNNN ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc ®iÒu tiÕt quan hÖ cung cÇu, æn ®Þnh
gi¸ c¶, chèng l¹m ph¸p, æn ®Þnh tû gi¸, kh¾c phôc mÆt tr¸i cña nÒn kinh tÕ thÞ
tr­êng
DNNN chiÕm mét phÇn rÊt quan träng trong xuÊt nhËp khÈu, trong ®ã
DNNN gi÷ tû träng tuyÖt ®èi trong nÒn kinh tÕ xuÊt khÈu, riªng c«ng nghiÖp

4
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

n¨m 1999 ®· xuÊt khÈu ®­îc 6.17 tû USD ( chñ yÕu do c¸c DNNN ), chiÕm
54% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña toµn bé nÒn kinh tÕ, tæng c«ng ty l­¬ng
thùc miÒn nam xuÊt khÈu g¹o chiÕm 60-70% so víi c¶ n­íc.
§ãng gãp nguån thu nhËp lín vµ æn ®Þnh cho ng©n s¸ch nhµ n­íc n¨m
1999 thuÕ thu tõ DNNN ( thuÕ VAT , thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp vµ tiÒn sö
dông vèn ) chiÕm 39.25%, riªng 17 TCT n¨m 1999 nép ng©n s¸ch nhµ n­íc
23478 tû ®ång, t¨ng 20.7% so víi n¨m 1998. N¨m 2000 DNNN chiÕm
39.2% tæng thu ng©n s¸ch c¶ n­íc
Trong khi nhµ n­íc kh«ng ®ñ vèn ng©n s¸ch, cÊp vèn l­u ®éng cho kinh
doanh cña DNNN theo quy ®Þnh th× nhiÒu doanh nghiÖp ®· tiÕt kiÖm, h×nh
thµnh vèn tù bæ xung, n¨ng ®éng t×m vèn bªn ngoµi bao gåm vèn vay cña tæ
chøc tÝn dông vµ vay cña c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp. Vèn tù tÝch
luü, tù bæ xung chiÕm 27.8% tæng vèn nhµ n­íc cña DNNN ®Õn cuèi n¨m
2000, vèn tù bæ xung cña 17 TCT lµ 18038 tû ®ång, chiÕm 2205% tæng sè
vèn nhµ n­íc cña TCT 91
Trong lóc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ch­a v­¬n lªn ®­îc th× DNNN lµ
®èi t¸c chÝnh trong liªn doanh, liªn kÕt víi bªn ngoµi, ®ång thêi DNNN còng
thùc hiÖn h¹ tÇng kü thuËt cÇn thiÕt ®Ó thu hót c¸c doanh nghiÖp cã vèn trong
n­íc vµ ngoa× n­íc ®Çu t­
DNNN ®· t¹o ra ®iÒu kiÖn vËt chÊt, kü thuËt, lµ mét trong nh©n tè cã tÇm
quan träng quyÕt ®Þnh ®èi víi sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, hµng
ho¸, chuyÓn tõ thiÕu sang ®¸p øng ®­îc nhu cÇu c¬ b¶n n«ng s¶n, thùc phÈm
chÊt l­îng ngµy mét cao cña nh©n d©n vµ cã phÇn xuÊt khÈu, chñ yÕu th«ng
qua viÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh thuû lîi cung cÊp ®iÖn, x©y dùng c¸c ®­êng
giao th«ng huyÕt m¹ch, cung cÊp gièng c©y trång, con, chuyÓn giao kü thuËt
vµ b­íc ®Çu ph¸t triÓn c«ng nghÖ chÕ biÕn. Mét sè n«ng, l©m tr­êng ®· ph¸t
huy ®­îc vai trß trung t©m kinh tÕ, v¨n ho¸, chuyÓn giao c«ng nghÖ trªn ®Þa
bµn.
§iÓn h×nh nh­ tr­êng S«ng HËu tr¶ l­¬ng cho 130 gi¸o viªn vµ x©y dùng
c¬ së tr­êng líp cho 3000 häc sinh tõ mÉu gi¸o ®Õn trung häc, c«ng ty chÌ
Méc Ch©u hµng n¨m ®Çu t­ 100 triÖu ®Ó söa ch÷a vµ x©y míi tr­êng häc,
nhµ trÎ, mÉu gi¸o, c¶i t¹o 705 km ®­êng giao th«ng liªn b¶n, tæng c«ng ty
cµ phª tõ n¨m 1996 ®Ðn nay d· ®µu t­ hµng 100 tû ®Ó x©y dùng 100 km
®­êng giao th«ng ( cã 25 km ®­êng nhùa ), 150 km ®­êng ®iÖn trung h¹ thÕ,

5
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

50000 m2 tr­êng häc, 20000 m2 nhµ trÎ mÉu gi¸o, lµm míi vµ n©ng cÊp 58
hå, ®Ëp
Hç trî cho sù ph¸t triÓn c¸c vïng miÒn nói vµ c¸c vïng xa, vïng s©u. ë ®ã
hiÖu qu¶ ®Çu t­ kinh doanh thÊp, thêi gian thu håi vèn l©u, cã nhiÒu rñi ro
kinh doanh nh­ng l¹i lµ vïng cã ý nghÜa lín ®èi víi sù ph¸t triÓn cña quèc
gia vµ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch d©n téc cña ®¶ng
Khu vùc DNNN nhiÒu n¨m qua còng lµ n¬i tËp trung vµ ®µo luyÖn mét bé
phËn quan träng trong ®éi ngò giai cÊp c«ng nh©n vµ cung cÊp nhiÒu c¸n bé
l·nh ®¹o ­u tó, trung kiªn cho ®¶ng nhµ n­íc vµ qu©n ®éi
DNNN còng thøc sù ®i ®Çu trong viÖc thùc hiÖn c¸c chñ tr­¬ng: uèng n­íc
nhí nguån, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, kh¾c phôc hËu qu¶ c¶u nh÷ng vïng bÞ thiªn
tai, cøu trî x· héi, tham gia c¸c ho¹t ®éng nh©n ®¹o tõ thiÖn, nh­êng c¬m xÎ
¸o
3.2 Sù cÇn ph¶i ph¸t triÓn DNNN
T¹i héi nghÞ thø ba ban chÊp hµnh trung ­¬ng ®¶ng kho¸ IX ®ång chÝ
bÝ th­ N«ng §øc M¹nh ®· cã bµi ph¸t biÓu bÕ n¹c héi nghÞ, trong ®ã ®ång
chÝ tæng bÝ th­ ®· nªu lªn t©m quan träng cña DNNN vµ sù ®æi míi DNNN
trong t×nh h×nh n­íc ta hiÖn nay.
T¹i héi nghÞ trung ­ong ®· dµnh phµn lín thêi gian ®Ó th¶o luËn vµ th«ng
qua nghÞ quyÕt: “ TiÕp tôc s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶
cña DNNN”. §©y lµ vÊn ®Ò rÊt lín, rÊt c¬ b¶n trong ®­êng lèi kinh tÕ cña
®¶ng. Tæng kÕt 15 n¨m ®æi míi vµ x¸c ®Þnh ph­¬ng h­íng chiÕn l­îc ph¸t
triÓn kinh tÕ x· héi trong thêi míi. §¹i héi lÇn thø IX cña ®¶ng ®· kh¼ng
®Þnh “ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã nhiÒu h×nh thøc së
h÷u, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ, trong ®ã KTNN cïng víi kinh tÕ tËp thÓ ngµy
cµng trë thµnh nÒn t¶ng v÷ng ch¾c. KTNN ph¸t huy vai trß chñ ®¹o trong nÒn
kinh tÕ, lµ lùc l­îng vËt chÊt quan träng vµ lµ c«ng cô ®Ó nhµ n­íc ®Þnh
h­íng vµ ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ. DNNN gi÷ vÞ trÝ then chèt, ®i ®Çu øng
dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghÖ, nªu g­¬ng vÒ n¨ng suÊt, chÊt
l­îng hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi vµ chÊp hµnh ph¸p luËt. Héi nghÞ trung ­¬ng
lÇn nµy bµn vµ ra nghÞ quyÕt ®Ó thùc hiÖn nghÞ quyÕt ®¹i héi ®¶ng, b¶o ®¶m
DNNN cã vÞ trÝ then chèt gãp phÇn chñ yÕu ®Ó KTNN lµm tèt vai trß chñ ®¹o
trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa nh»m n©ng cao
hiÖu qu¶, ®ñ søc c¹nh tranh trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®Èy

6
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc trªn c¬ së ®Ò ¸n vµ tê tr×nh cña
Bé chÝnh trÞ, trung ­¬ng ®· tËp trung th¶o luËn vÒ ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng cña
DNNN trong nh÷ng n¨m ®æi míi, x¸c ®Þnh quan ®iÓm chØ ®¹o, môc tiªu,
nhiÖm vô, gi¶i ph¸p s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶
DNNN. Bé chÝnh trÞ ®· tr×nh bÇy ý kiÕn tiÕp thu nh÷ng vÊn ®Ò mµ ®¹i ®a sè
c¸c ®¹i biÓu ®· nªu. Trong qu¸ tr×nh ®æi míi ®¶ng ta chñ tr­¬ng ph¸t triÓn
kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®Ó gãp phÇn ph¸t huy søc m¹nh cña toµn d©n téc
ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, ®Èy m¹nh cong nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, x©y dùng
vµ b¶o vÖ tæ quèc ViÖt Nam XHCN. §ã lµ chÝnh s¸ch nhÊt qu¸n, l©u dµi
trong c¶ thêi kú qu¸ ®é ®i lªn CNXH. §Ó thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ chÝnh s¸ch
®ã trung ­¬ng cã tr¸ch nhiÖm x©y dùng ph­¬ng h­íng, néi dung, gi¶i ph¸p
cô thÓ cña tõng thµnh phÇn kinh tÕ theo tinh thÇn nghÞ quyÕt cña ®¹i héi
®¶ng. Trung ­¬ng bµn viÖc tiÕp tôc s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao
hiÖu qu¶ DNNN lµ ®Ó gãp phÇn b¶o ®¶m cho KTNN gi÷ v÷ng vai trß chñ ®¹o
trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, mét vÊn ®Ò rÊt lín vµ c¬ b¶n trong chÝnh s¸ch
ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, chø kh«ng hÒ coi nhÑ viÖc ph¸t triÓn c¸c
thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. Chóng ta ®· cã nhiÒu chñ tr­¬ng t¹o thuËn lîi cho
c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp ra ®êi vµ ph¸t triÓn trong khu«n khæ luËt ph¸p
gióp c¸c doanh nghiÖp cã thªm ®iÒu kiÖn tiÕp cËn thÞ tr­êng trong n­íc vµ
thÕ giíi chuÈn bÞ cho viÖc thùc hiÖn c¸c cam kÕt trong qu¸ tr×nh chñ ®éng héi
nhËp cã hiÖu qu¶ kinh tÕ quèc tÕ. S¾p tíi chóng ta sÏ tiÕp tôc x©y dùng c¸c
chÝnh s¸ch nh»m ph¸t huy søc m¹nh cña c¸c thµnh phÇn kt theo ®­êng lèi
cña ®¶ng
ViÖc s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ DNNN lµ viÖc mµ
ban chÊp hµnh trung ­¬ng nhiÒu kho¸ ®· quan t©m, ®­îc tiÕn hµnh ngay tõ
thêi kú ®æi míi vµ nhÊt lµ trong 10 n¨m qua. §¸nh gi¸ nh÷ng viÖc lµm ®­îc
còng nh­ ch­a lµm ®­îc cßn cã nh÷ng ý kiÕn kh¸c nhau nh­ng chñ yÕu lµ
kh¸c nhau vÒ móc ®é v× trong thùc tÕ cßn cã nh÷ng yÕu tè ch­a ®­îc xem
xÐt ®Çy ®ñ, tuy nhiªn khi ®¸nh gi¸ cÇn dùa trªn quan ®iÓm lÞch sö, xÐt tíi bèi
c¶nh thÕ giíi, trong n­íc h¬n 10 n¨m qua vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ chÝnh trÞ, x·
héi, ®Ó nh×n nhËn ®óng møc vai trß vµ sù ®ãng gãp cña DNNN trong thêi kú
®æi míi. Trong thêi gian qua chóng ta ®· hoµn thµnh khung ph¸p lý t­¬ng
®èi c¬ b¶n ®Ó chuyÓn DNNN sang kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù
qu¶n lý cña nhµ n­íc, x¸c lËp dÇn quyÒn tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong

7
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

s¶n xuÊt kinh doanh xo¸ dÇn bao cÊp, b¶o ®¶m c¸c chÝnh s¸ch x· héi trong
qu¸ tr×nh s¾p xÕp ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ DNNN. NhiÒu
DNNN ®· ®øng v÷ng tr­íc nh÷ng thö th¸ch to lín, tõng b­íc ®­îc s¾p xÕp,
®æi míi, ph¸t triÓn ngµy cµng thÝch øng h¬n trong qu¸ tr×nh chuyÓn sang c¬
chÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, sè doanh nghiÖp lµm ¨n cã l·i,
cã tÝch luü t¨ng lªn, nh×n chung ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc c¶ vÒ vai
trß c¬ cÊu n¨ng lùc vµ hiÖu qu¶. §ång thêi trung ­¬ng còng ®· chØ ra nh÷ng
mÆt tån t¹i nh­ m«i tr­êng ph¸p lý ch­a hoµn thiÖn, c¸c yÕu tè cuØa thÞ
tr­êng h×nh thµnh ch­a ®ång bé, c¬ chÕ qu¶n lý vÜ m« cßn nh÷ng ®iÓm ch­a
phï hîp, DNNN ch­a thùc sù tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm ®Çy ®ñ, thùc hiÖn
ho¹ch to¸n kinh doanh, ch­a sö lý tèt mèi quan hÖ vÒ lîi Ých cña doanh
nghiÖp, ch­a t¹o ®­îc ®éng lùc m¹nh mÏ vµ x¸c ®Þnh ®éng lùc râ rµng ®Ó
DNNN ho¹t ®éng n¨ng ®éng, cã hiÖu qu¶ ngµy cµng cao, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng
cßn thÊp, ch­a t­¬ng xøng víi nguån lùc ®· cã vµ sù ®µu t­ cña nhµ n­íc,
cån nhiÒu DNNN thua lç, c«ng nî nÆng nÒ, phÇn lín c«ng nghÖ l¹c hËu, lao
®éng d«i d­ cßn nhiÒu, vai trß l·nh ®¹o cña ®¶ng ch­a ngang tÇm vµ cßn yÕu
kÐm, sù yÕu kÐm cña kh«ng Ýt DNNN do nhiÒu nguyªn nh©n, cã c¶ nguyªn
nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan, nhËn râ nh÷ng yÕu kÐm lµ ®Ó quyÕt t©m s¾p
xÕp, ®æi míi, n©ng cao hiÖu qu¶ cña DNNN. Chóng ta kh«ng thÓ chÊp nhËn
quan ®iÓm coi träng DNNN th× “tÊt yÕu dÉn tíi kÐm hiÖu qu¶” nh­ mét sè ý
kiÕn nªu lªn ë n¬i nµy n¬i kh¸c. Nh÷ng ý kiÕn nh­ thÕ xuÊt ph¸t tõ ®Þnh
kiÕn, thiÕu kh¸ch quan sÏ dÉn tíi h¹ thÊp vai trß cña DNNN, kh«ng quan t©m
tiÕp tôc s¾p xÕp ®æi míi, ph¸t triÓn n©ng cao hiÖu qu¶ cña DNNN
Nh­ ®· tr×nh bµy ë trªn viÖc tiÕp tôc, ®æi míi, ph¸t triÓn, n©ng cao hiÖu
qu¶ DNNN lµ vÊn ®Ò kinh tÕ nh­ng cã ý nghÜa chÝnh trÞ rÊt lín. NghÞ quyÕt
cã nhiÒu néi dung ®Ò cËp c¸c vÊn ®Ò s¾p xÕp, hoµn thiÖn h¬n n÷a tæ chøc vµ
qu¶n lý, x¸c ®Þnh nh÷ng viÖc cÇn ph¶i lµm ®Ó t¹o ®éng lùc míi cho DNNN,
®Èy m¹nh thùc hiÖn cæ phÇn ho¸, coi ®©y lµ mét kh©u quan träng ®Ó tiÕp tôc
®æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶, søc c¹nh tranh cña DNNN. Mçi néi dung ®Òu
cô thÓ ho¸ c¸c môc tiªu, ph­¬ng h­íng, nhiÖm vô ®· ghi trong nghÞ quyÕt
®¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX cña ®¶ng; nh­ng v× lµ vÊn ®Ò lín vÒ
chÝnh trÞ cho nªn nghÞ quyÕt ®· nªu nh÷ng quan ®iÓm chØ ®¹o. C¸c quan
®iÓm chØ ®¹o ®ã ph¶i ®­îc qu¸n triÖt trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu,
nhiÖm vô vµ gi¶i ph¸p cô thÓ. Trung ­¬ng kh¼ng ®Þnh t­ t­ëng cña nghÞ

8
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

quyÕt ®¹i héi IX, x¸c ®Þnh vai trß chñ ®¹o cña KTNN, x¸c ®Þnh DNNN lµ lùc
l­îng nßng cèt cña KTNN, gi÷ vÞ trÝ thªn chèt trong nÒn kinh tÕ, lµ c«ng cô
vËt chÊt quan träng ®Ó nhµ n­íc ®Þnh h­íng vµ ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ.
KTNN, DNNN cã vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc gi÷ v÷ng ®Þnh h­íng x· héi
chñ nghÜa, ph¸t triÓn vµ æn ®Þnh chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi cña ®Êt n­íc. V×
vËy DNNN ph¶i kh«ng ngõng ®­îc s¾p xÕp, ®æimíi, ph¸t triÓn, cã tr×nh ®é
c«ng nghÖ vµ qu¶n lý tiªn tiÕn, kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶. Trªn c¬ së
c¸c quan ®iÓm ®ã mµ thùc hiÖn viÖc ®iÒu chØnh c¬ cÊu DNNN, chuyÓn c¸c
DNNN sang thùc sù kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi
chñ nghÜa, tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm, c¹nh tranh vµ hîp t¸c víi c¸c doanh
nghiÖp cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c
§· lµ doanh nghiÖp ph¶i tÝnh ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh. ViÖc s¾p xÕp, ®æi
míi, ph¸t triÓn c¸c DNNN ®Òu h­íng tíi n©ng cao hiÖu qu¶, v× cã hiÖu qu¶
míi cã thÓ nªu g­¬ng, h­íng dÉn vµ gãp phÇn t¨ng tiÒm lùc KTNN ®Ó gi÷
v÷ng vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, vµ mét nÒn kinh tÕ
®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ph¶i ®­îc xem xÐt ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi
tæng thÓ h­íng tíi môc tiªu cña CNXH
S¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ DNNN lµ vÊn ®Ò rÊt hÖ
träng trong ®­êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ, ®ång thêi rÊt nh¹y c¶m vÒ chÝnh trÞ,
liªn quan tíi sù æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc. Qu¸ tr×nh
nhµ n­íc thùc hiÖn cã nhiÒu vÊn ®Ò míi ®Æt ra. Do ®ã võa ph¶i tiÕn hµnh
®ång bé, khÈn tr­¬ng nh­ng vÉn ph¶i v÷ng ch¾c, cã ch­¬ng tr×nh, kÕ ho¹ch
cô thÓ, cã träng t©m, träng ®iÓm, b­íc ®i phï hîp, võa lµm võa t×m tßi, rót
kinh nghiÖm, bo¶ ®¶m æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn. ViÖc g× ®· râ, ®· cã nghÞ quyÕt
th× ph¶i triÓn khai thùc hiÖn kiªn quyÕt khÈn tr­¬ng. VÊn ®Ò g× ch­a ®ñ râ th×
ph¶i tiÕp tôc nghiªn cøu; tæ chøc lµm thÝ ®iÓm, võa lµm võa rót kinh nghiÖm
®Ó cã b­íc ®i thÝch hîp, võa tÝch cùc võa v÷ng ch¾c, phï hîp víi luËt ph¸p.
§ã lµ tinh th©n cña c¸c gi¶i ph¸p trong nghÞ quyÕt. V× lµ viÖc rÊt hÖ träng
cho nªn c¸c cÊp uû ®¶ng ph¶i t¨ng c­êng kiÓm tra viÖc tæ chøc thùc hiÖn, kÞp
thêi ph¸t huy ­­ ®iÓm, uèn n¾n c¸c lÖnh l¹c. Cïng víi c¸c qu¸ tr×nh trªn ph¶i
nhanh chãng tæng kÕt kinh nghiÖm x©y dùng m« h×nh tæ chøc ®¶ng, tæ chøc
c«ng ®oµn vµ c¸c ®oµn thÓ chÝnh trÞ trong c¸c lo¹i h×nh DNNN. §Æc coi
träng viÖc båi d­ìng, rÌn luyÖn ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý doanh
nghiÖp giái, cã phÈm chÊt vµ n¨ng lùc, nghiÖp vô v÷ng vµng; ®éi ngò c¸n bé

9
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

kü thuËt, c«ng nh©n cã tay nghÒ cao; chó trong ch¨m sãc ®êi sèng c«ng nh©n
vµ ph¸t huy quyÒn lµm chñ cña c«ng nh©n trong c¸c doanh nghiÖp. Trong
qu¸ tr×nh s¾p xÕp, ®æi míi doanh nghiÖp, c¸c cÊp uû ®¶ng ph¶i hÕt søc quan
t©m gi¶i quyÕt tèt c¸c vÊn ®Ò x· héi ®Æt ra, kh«ng ®Ó khã kh¨n cho ng­êi lao
®éng vµ doanh nghiÖp
§éc lËp d©n téc vµ CNXH lµ môc tiªu ký t­áng cña ®¶ng ta. Môc tiªu ®ã
kh«ng chØ thÓ hiÖn trong ph­¬ng h­íng c¬ b¶n mµ cßn thÓ hiÖn trong nh÷ng
chñ tr­¬ng, viÖc lµm cô thÓ. §¹i héi IX cña ®¶ng ®· th«ng qua kÕ ho¹ch 5
n¨m, chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 10 ®­a n­íc ta ra khái t×nh tr¹ng
kÐm ph¸t triÓn vµ trong 20 n¨m vÒ c¬ b¶n ®­a n­íc ta trë thµnh mét n­íc
c«ng nghiÖp theo h­íng hiÖn ®¹i, v× môc tiªu d©n giµu, n­íc m¹nh. x· héi
c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh
§­êng lèi x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc XHCN trong nh÷ng n¨m ®Çu cña
thÕ kû XXI ®· ®­îc ®¹i héi x¸c ®Þnh. Ban chÊp hµnh trung ­¬ng ®­îc ®¹i héi
tÝn nhiÖm bÇu ra, cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc thùc hiÖn tèt nhÊt nghÞ quyÕt ®¹i
héi; trªn c¬ së thèng nhÊt nhËn thøc ®Ó ®i ®Õn hµnh ®éng thèng nhÊt, lêi nãi
®i ®«i víi viÖc lµm, kÕt hîp thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô c¬ b¶n l©u dµi víi
nh÷ng viÖc cô thÓ, tr­íc m¾t giµnh th¾ng lîi cho tõng n¨m theo môc tiªu,
nhiÖm vô ®¹i héi ®Ò ra. Tõ nay ®Õn cuèi n¨m ph¶i tËp trung hÕt søc thùc hiÖn
tèt nhiÖm vô kinh tÕ – x· héi n¨m 2001, n¨m më ®Çu thùc hiÖn nghÞ quyÕt
®¹i héi ®¶ng, v× bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi ®ang cã kh«ng Ýt khã kh¨n vµ
nhiÒu vÊn ®Ò míi ph¶i gi¶i quyÕt, ®ång thêi cÇn theo dâi chÆt chÏ, quan t©m
viÖc phßng chèng thiªn tai. TriÓn khai ngay viÖc thùc hiÖn chØ thÞ cña Bé
chÝnh trÞ vÒ tiÕp tôc ®Èy m¹nh cuéc vËn ®éng x©y, chØnh ®èn ®¶ng g¾n liÒn
víi c¶i c¸ch hµnh chÝnh nhµ n­íc, triÓn khai vµ thùc hiÖn ®ång bé c¸c gi¶i
ph¸p chèng tham nhòng ®ang næi lªn víi tinh th©n th¼ng th¾n, c«ng minh,
®Ó ng­êi cã khuyÕt ®iÓm ph¶i ®­îc phª b×nh, chÞu kû luËt, ng­êi cã téi ph¶i
bÞ sö téi, bÊt kÓ hä lµ ai; gi¶i quyÕt nh÷ng bøc xóc vÒ c¸c tÖ n¹n x· héi, c¸c
s¶n phÈm v¨n ho¸ ®åi truþ ®ang lan trµn ngoµi x· héi ... §ã lµ nh÷ng viÖc
tr­íc m¾t cÇn thùc hiÖn tèt, kinh tÕ – x· héi tiÕp tôc ph¸t triÓn, ®êi sèng nh©n
d©n ®­îc c¶i thiÖn, n¹n tham nhòng vµ c¸c tÖ n¹n x· héi ®­îc ®Èy lïi mét
b­íc ... sÏ t¹o ®µ phÊn khëi trong x· héi, thÓ hiÖn tr¸ch nhiÖm cña ban chÊp
hµnh trung ­¬ng ®èi víi toµn ®¶ng vµ toµn x· héi .
II. Vai trß then chèt cña DNNN

10
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Lùc l­îng DNNN hµng n¨m ®ãng gãp kho¶ng 40% trong c¬ cÊu GDP
cña n­íc ta, chiÕm gi÷ kho¶ng 70% vèn vµ tµi s¶n cè ®Þnh cña nÒn kinh tÕ.
DNNN ®ang lµ lùc l­îng chñ yÕu trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, trong ho¹t
®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, trong lÜnh vùc tµi chÝnh ng©n hµng, tÝn
dông. Nh×n chung lùc l­îng DNNN ®ang lµ lùc l­îng then chèt trong c¸c
ngµnh kinh tÕ quan träng cña ®Êt n­íc, c¸ biÖt cã mét sè ngµnh cã vÞ trÝ ®éc
quyÒn kinh doanh. Tõ n¨m 1995 hµng n¨m DNNN ®ãng gãp tõ 26 – 28%
nguån thu thuÕ trong n­íc, nÕu tÝnh c¶ c¸c kho¶n thu thuÕ vµ phÝ ®­îc thu
th«ngqua DNNN th× ®ãng gãp kháng 60% c¸c nguån thu thuÕ vµ phÝ ®­îc
thu th«ng qua DNNN. DNNN ®ang sö dông kho¶ng 15% lùc l­îng lao ®éng
trong c¸c ngµnh phi n«ng nghiÖp. Møc t¨ng tr­ëng hµng n¨m cña DNNN xÊp
xØ møc t¨ng tr­ëng chung cña nÒn kinh tÕ còng xÊp xØ ngoµi quèc doanh
trong n­íc. Tãm l¹i: nÕu chØ xÐt vÒ quy m«, tµi s¶n sù ®ãng gãp vµo GDP vµ
tèc ®é t¨ng tr­ëng chung cña nÒn kinh tÕ, nguån thu ng©n s¸ch nhµ n­íc th×
DNNN vÉn cã vÞ trÝ quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ n­íc ta.




CH¦¥NG II
Thùc tr¹ng DNNN ë n­íc ta hiÖn nay


I / Qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN
ë n­íc ta, qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN g¾n liÒn víi ®æi míi kinh tÕ nãi
chung vµ ®æi míi DNNN lu«n lµ kh©u trung t©m cña ®æi míi kinh tÕ. §æi
míi DNNN bao gåm hai mÆt: mÆt thø nhÊt chñ gåm ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý
®èi víi DNNN ( quan hÖ qu¶n lý nhµ n­íc – doanh nghiÖp, møc ®é, h×nh
thøc ph©n quyÒn, giao quyÒn tù chñ cho doanh nghiÖp trªn c¸c mÆt nh­ kÕ
ho¹ch, tµi chÝnh, thÞ tr­êng, ®Çu t­, sö dông lao ®éng ...). MÆt thø hai liªn
quan ®Õn s¾p xÕp tæ chøc l¹i c¸c DNNN ( s¸p nhËp, chia, t¸ch, cæ phÇn ho¸,


11
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

®a d¹ng hãa së h÷u, thµnh lËp tæng c«ng ty ... ). Trong c¸c ®ît, giai ®o¹n,
thêi kú kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh ®æi míi, do c¸c yÕu tè kh¸ch quan vµ chñ
quan quy ®Þnh, viÖc ®æi míi DNNN ®­îc tiÕn hµnh ®ång thêi kÕt hîp hai
mÆt nªu trªn hoÆc chØ thiªn vÒ mét mÆt nµo ®ã .
Tõ n¨m 1979, DNNN ë ViÖt nam míi thùc sù ®­îc coi nh­ mét ®èi t­îng
®æi míi. Nh÷ng b­íc tæ chøc s¾o xÕp, ph¸t triÓn DNNN tr­íc n¨m 1979 vÒ
c¬ b¶n chØ lµ nh÷ng biÖn ph¸p cã tÝnh chÊt hµnh chÝnh trong bè trÝ, s¾p xÕp,
ph©n bæ c¸c DNNN gi÷a c¸c bé, c¸c ®Þa ph­¬ng vµ c¸c liªn hiÖp xÝ nghiÖp,
do ®ã chóng chØ ®­îc coi lµ nh÷ng biÖn ph¸p c¶i tiÕn qu¶n lý trong m« h×nh
kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung mang tÝnh chÊt bao cÊp, thu ®ñ, chi ®ñ, phï hîp víi
c¬ chÕ qu¶n lý vµ m« h×nh kinh tÕ cò. Do vËy qu¸ tr×nh ®æi míi kinh tÕ ë
n­íc ta cã thÓ chia thµnh ba giai ®o¹n
1. Giai ®o¹n 1980 – 1986
Giai ®o¹n ®æi míi nµy g¾n liÒn víi ®æi míi quan ®iÓm cña ®¶ng vµ nhµ
n­íc vÒ qu¶n lý kinh tÕ nãi chung vµ DNNN nãi riªng. C¬ chÕ qu¶n lý cò ®·
tá ra k×m h·m søc s¶n xuÊt, triÖt tiªu ®éng c¬ ph¸t triÓn, hËu qu¶ lµ nÒn kinh
tÕ tr× trÖ, tôt dèc, khñng ho¶ng, ®êi sèng nh©n d©n xa sót. C¸c DNNN ngµy
cµng xa sót. Héi nghÞ ban chÊp hµnh trung ­¬ng lÇn thø s¸u kho¸ IV th¸ng 9
– 1979 ®· ra nghÞ quyÕt vÒ t×nh h×nh vµ nhiÖm vô cÊp b¸ch ®¸nh gi¸ t×nh
h×nh thùc tiÔn vµ nh÷ng yªu cÇu bøc thiÕt cña x· héi, trong ®ã nhÊn m¹nh
ph¶i “ c¶i tiÕn chÝnh s¸ch ph©n phèi, l­u th«ng ( gi¸, l­¬ng, tµi chÝnh, ng©n
hµng ). TiÕp ®ã ChÝnh phñ ®· ban hµnh c¸c quyÕt ®Þnh cã liªn quan ®Ó ®iÒu
hµnh nÒn kinh tÕ nãi chung vµ c¸c DNNN nãi riªng nh­ quyÕt ®Þnh sè
25/CP th¸ng 1-1981 vÒ kÕ ho¹ch ba phÇn, quyÕt ®Þnh sè 26 /CP th¸ng 2-
1981 vÒ ph©n phèi l­u th«ng ... NghÞ quyÕt trung ­¬ng 6 kho¸ IV vµ quyÕt
®Þnh 25/CP lµ b­íc tiÕn ®Çu tiªn trong viÖc c¬ chÕ qu¶n lý c¸c DNNN tõ c¬
chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ tr­êng. Sau ®ã lµ c¸c quyÕt ®Þnh
quan träng nh­ quyÕt ®Þnh sè 146/H§BT th¸ng 2-1982; nghÞ quyÕt 306 ( dù
th¶o ) cña Bé ChÝnh trÞ vµ quyÕt ®Þnh 16/H§BT th¸ng 6-1986 ®Òu ®­a ra
nh÷ng quan ®iÓm vµ biÖn ph¸p ®æi míi qu¶n lý DNNN trong ®iÒu kiÖn c¶i
tiÕn , c¬ chÕ qu¶n lý nãi chung.
C¸c biÖn ph¸p ®æi míi giai ®o¹n nµy chñ yÕu tËp trung vµo th¸o gì
nh÷ng v­íng m¾c, rµo c¶n v« lý cña c¬ chÕ cò, do ®ã cã t¸c dông nh­ cëi
trãi, gi¶i phãng n¨ng lùc s¶n xuÊt cña c¸c DNNN vµ cïng víi c¸c biÖn ph¸p

12
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

kho¸n trong n«ng nghiÖp, c¶i c¸ch ph©n phèi l­u th«ng ®· cã t¸c dông thóc
®Èy s¶n xuÊt nãi chung, ®­a ®Êt n­íc tho¸t khái khñng ho¶ng, tôt dèc. §èi
víi c¸c DNNN, viÖc cho phÐp c¸c ®¬n vÞ tù chñ bè trÝ c¸c nguån lùc s¶n
xuÊt theo kÕ ho¹ch ba phÇn ®· cã ý nghÜa rÊt quan träng trong ph¸t huy
s¸ng t¹o cña c¬ së, tõng b­íc ®­a c¸c yÕu tè thÞ tr­êng vµo c¬ chÕ qu¶n lý
doanh nghiÖp. Tuy nhiªn, c¸c biÖn ph¸p giai ®o¹n nµy vÉn mang tÝnh nöa
vêi, ch¾p v¸ ( biÓu hiÖn ë kÕ ho¹ch ba phÇn, c¬ chÕ song trïng ) dÉn ®Õn hÖ
qu¶ khã h¹ch to¸n, khã kiÓm so¸t, khã ®¸nh gi¸, lîi dông sù rèi r¾m cña c¬
chÕ qu¶n lý ®Ó trôc lîi, trong khi n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ søc s¸ng t¹o vÉn ch­a
thùc sù ®­îc gi¶i phãng.
2. Giai ®o¹n 1986 – 1990
§¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña ®¶ng n¨m 986 ®¸nh dÊu
b­íc ngoÆt c¬ b¶n trong qu¸ tr×nh ®æi míi kinh tÕ nãi chung ët n­íc ta, trong
®ã cã ®æi míi DNNN. §¹i héi chØ râ: “ ph¶i ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý, b¶o
®¶m cho c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ quèc doanh cã quyÒn tù chñ, thùc sù chuyÓn sang
h¹ch to¸n kinh doanh x· héi chñ nghÜa, lËp l¹i trËt tù, kû c­¬ng trong ho¹t
®éng kinh tÕ. S¾p xÕp l¹i s¶n xuÊt, t¨ng c­êng c¬ së vËt chÊt – kü thuËt ®Ó
n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶. Trªn c¬ së ®ã, æn ®Þnh vµ tõng
b­íc n©ng cao tiÒn l­¬ng thùc tÕ cña c«ng nh©n, viªn chøc, t¨ng tÝch luü cho
xÝ nghiÖp vµ cho nhµ n­íc”. §¹i héi VI vÉn tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh vai trß chñ
®¹o cña DNNN nh­ng ®· ®­a ra quan ®iÓm coi chñ ®¹o kh«ng cã nghÜa lµ
ph¶i chiÕm tû träng lín trong mäi ngµnh, mäi ®Þa ph­¬ng mµ thÓ hiÖn ë “
n¨ng suÊt, chÊt l­îng, hiÖu qu¶”
Sau ®¹i héi ®¶ng lÇn thø VI, ®æi míi DNNN thùc sù trë thµnh néi dung
trung t©m cña tiÕn tr×nh ®æi míi toµn bé hÖ thèng kinh tÕ theo h­íng nhÊt
qu¸n chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, gi¶i phãng
søc s¶n xuÊt x· héi. Th¸ng 11 – 1987 Héi ®ång Bé tr­ëng ( nay lµ ChÝnh phñ
) ban hµnh quyÕt ®Þnh 217/H§BT ®¸nh dÊu b­íc ®æi míi c¬ b¶n DNNN theo
h­íng ¸p dông c¬ chÕ míi. TiÕp theo lµ c¸c nghÞ ®Þnh 50/H§BT(3-1988) bæ
sung quyÕt ®Þnh 217, nghÞ ®Þnh 27/H§BT ( 3-1989 ) ban hµnh ®iÒu lÖ xÝ
nghiÖp quèc doanh ( DNNN ) ... ®· thóc ®Èy tiÕp qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN.
Giai ®o¹n nµy ®èi víi DNNN lÇ giai ®o¹n b­íc ngoÆt ®­a c¸c DNNN
chuyÓn h¼n sang h¹ch to¸n kinh doanh theo nguyªn t¾c thÞ tr­êng hay gäi lµ
qu¸ tr×nh th­¬ng m¹i ho¸ cã t¸c dông b¾t buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®Þnh

13
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

h­íng vµo thÞ tr­êng, ®ång thêi t¨ng quyÒn tù chñ cña doanh nghiÖp trong
c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh. VÒ mÆt quan hÖ víi nhµ n­íc, trong giai ®o¹n
nµy hÖ thèng quan hÖ kÕ ho¹ch dÇn dÇn chuyÓn tõ kÕ ho¹ch trùc tiÕp sang kÕ
ho¹ch gi¸n tiÕp, do ®ã c¸c DNNN tõ chç ph¶i ho¹t ®éng theo kÕ ho¹ch víi 9
chØ tiªu ph¸p lÖnh dÇn dÇn b·i bá chØ cßn 1 chØ tiªu nép ng©n s¸ch, xo¸ bá
bao cÊp tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc, b·i bá chÕ ®é 2 gi¸, h¹ch to¸n kinh doanh
theo gi¸ thÞ tr­êng. VÒ qu¶n lý, quyÕt ®Þnh 217/H§BT trao quyÒn tù chñ rÊt
réng r·i cho doanh nghiÖp mµ hÇu nh­ kh«ng cã biÖn ph¸p kiÓm so¸t t­¬ng
øng. C¸c doanh nghiÖp l¹i trao quyÒn tù chñ cho c¸c bé phËn, chi nh¸nh cña
m×nh trong t×m kiÕm, ký hîp ®ång vµ tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh víi c¸c
kh¸ch hµng dÉn ®Õn t×nh tr¹ng “tr¨m hoa ®ua në” rÊt s«i ®éng nh­ng còng
rÊt phøc t¹p, khã qu¶n lý vÒ mÆt nhµ n­íc .
§iÒu ®¸ng chó ý trong giai ®o¹n nµy lµ thùc hiÖn chñ tr­¬ng ph©n cÊp,
nhµ n­íc, trung ­¬ng giao quyÒn cho chÝnh quyÒn c¸c ®Þa ph­¬ng ra quyÕt
®Þnh thµnh lËp c¸c DNNN. V× vËy chØ trong vßng 4 n¨m sè l­îng DNNN
t¨ng lªn gÇn gÊp 2 lÇn, ®­a sè DNNN cña ViÖt nam lªn 12084, trong ®ã ®Õn
60% lµ c¸c doanh nghiÖp do ®Þa ph­¬ng qu¶n lý. RÊt nhiÒu DNNN do chÝnh
quyÒn ®Þa ph­¬ng quyÕt ®Þnh thµnh lËp hÇu nh­ kh«ng ®­îc cÊp vèn, chñ
yÕu ho¹t b»ng vèn vay ng©n hµng.
Nh×n chung, c¸c DNNN giai ®o¹n nµy ®· tõng b­íc ®æi míi. Mét bé
phËn doanh nghiÖp kinh doanh cã hiÖu qu¶, ng­îc l¹i mét bé phËn kh¸c
kh«ng thÝch nghi ®­îc víi thÞ tr­êng, thua lç triÒn miªn, trë thµnh g¸nh nÆng
cho ng©n s¸ch nhµ n­íc. VÒ tæng thÓ khu vùc DNNN vÉn ®­îc gi÷ vai trß
chñ ®¹o cña m×nh, chiÕm trªn d­íi 35% GDP vµ 60% nép ng©n s¸ch nhµ
n­íc .
3. Giai ®o¹n 1990 ®Õn nay
TiÕp tôc ®­êng lèi ®æi míi kinh tÕ, ®¹i héi toµn quèc lÇn thø VII n¨m
1991 ®· chñ tr­¬ng: “khÈn tr­¬ng s¾p xÕp l¹i vµ ®æi míi qu¶n lý kinh tÕ
quèc doanh, b¶o ®¶m kinh tÕ quèc doanh ph¸t triÓn cã hiÖu qu¶, n¾m v÷ng
nh÷ng lÜnh vùc vµ ngµnh then chèt ®Ó ph¸t huy vai trß chñ ®¹o trong nÒn
kinh tÕ. TËp trung lùc l­îng cñng cè vµ ph¸t triÓn nh÷ng c¬ së träng ®iÓm,
nh÷ng c¬ së lµm ¨n cã hiÖu qu¶ vµ cã ý nghÜa ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n.
Cho thuª, chuyÓn h×nh thøc së h÷u hoÆc gi¶i thÓ c¸c c¬ së thua lç kÐo dµi vµ
kh«ng cã kh¶ n¨ng v­¬n lªn. s¾p xÕp l¹i c¸c liªn hiÖp xÝ nghiÖp, tæng c«ng ty

14
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

phï hîp víi yªu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ tr­êng” vµ “khu
vùc quèc doanh ph¶i ®­îc s¾p xÕp l¹i, ®æi míi c«ng nghÖ vµ tæ chøc qu¶n lý,
kinh doanh cã hiÖu qu¶, liªn kÕt vµ hç trî c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c, thùc
hiÖn vai trß chñ ®¹o vµ chøc n¨ng cña mét c«ng cô qu¶n lý vÜ m« cña nhµ
n­íc.
§¹i héi VIII cña ®¶ng n¨m 1996 tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh: “ tiÕp tôc ®æi míi vµ
ph¸t triÓn cã hiÖu qu¶ KTNN ®Ó lµm tèt vai trß chñ ®¹o: lµm ®ßn bÈy ®Èy
nhanh t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò x· héi, më ®­êng,
h­íng dÉn, hç trî c¸c thµnh phÇn kh¸c cïng ph¸t triÓn, lµm lùc l­îng vËt
chÊt ®Ó nhµ n­íc thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt vµ qu¶n lý vÜ m«, t¹o nÒn t¶ng
cho chÕ ®é x· héi míi”.
Thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi cña ®¶ng, ChÝnh phñ ®· ra hµng lo¹t quyÕt
®Þnh vÒ ®æi míi DNNN vµ trªn thùc tÕ ®· tæ chøc thùc hiÖn hµng lo¹t biÖn
ph¸p rÊt m¹nh trªn c¶ hai m¶ng: s¾p xÕp tæ chøc l¹i vµ ®æi míi c¬ chÕ qu¶n
lý DNNN. §ã lµ quyÕt ®Þnh 315/H§BT(9-1990), nghÞ ®Þnh 388/H§BT (11-
1991), c¸c quyÕt ®Þnh 90 vµ 91/TTg (3-1994), luËt doanh nghiÖp nhµ n­íc
(4-1995), chØ thÞ 500/TTg (8-1995), nghÞ ®Þnh 28/CP (5-1996), nghÞ ®Þnh
56/CP ( 10-1996), nghÞ ®Þnh 59/CP ( 10-1996), nghÞ ®Þnh 50/CP (8-1996),
chØ thÞ 20/TTg (4-1998) vµ nghÞ ®Þnh 44/CP (6-1998); ®ång thêi tõng b­íc
lµm râ thªm quan hÖ qu¶n lý gi÷a nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp.
3.1 §æi míi c¬ chÕ qu¶n lý DNNN
Theo quyÕt ®Þnh 315/H§BT c¸c doanh nghiÖp ph¶i rµ so¸t l¹i chøc n¨ng
ho¹t ®éng kinh doanh, rµ so¸t l¹i c¸c yÕu tè s¶n xuÊt kinh doanh nh­: thÞ
tr­êng, c«ng nghÖ, vèn, tæ chøc lao ®éng, tæ chøc bé m¸y vµ c¸n bé, so¸t xÐt
l¹i t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp, chÊp hµnh kû luËt tµi chÝnh, kÕ to¸n,
thèng kª. Nh÷ng xÝ nghiÖp kh«ng tiªu thô ®­îc s¶n phÈm, kh«ng thùc hiÖn
®­îc nhiÖm vô kinh doanh, liªn tiÕp bÞ lç trong thêi gian dµi, kh«ng cã kh¶
n¨ng thanh to¸n vµ kh«ng thÓ kh¾c phôc b»ng c¸c biÖn ph¸p nh­ chuyÓn
h­íng s¶n xuÊt, thay ®æi mÆt hµng, ®Çu t­ trang bÞ l¹i, còng nh­ c¸c biÖn
ph¸p vÒ chÊn chØnh vµ tæ chøc l¹i s¶n xuÊt kinh doanh víi sù hç trî cña cÊp
trªn ... cã thÓ bÞ tuyªn bè gi¶i thÓ.
Theo nghÞ ®Þnh 388/H§BT, c¸c DNNN ph¶i ®­îc thµnh lËp l¹i, ®¨ng ký
l¹i ®Ó lo¹i bá nh÷ng doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç kÐo dµi. Nh­ vËy, nghÞ
®Þnh 388 nh­ mét gi¶i ph¸p hîp ph¸p ho¸, chÝnh thøc ho¸ ®Ó c«ng nhËn c¸c

15
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

DNNN tån t¹i ®­îc trong c¬ chÕ thÞ tr­êng; ®ång thêi lo¹i bá nh÷ng doanh
nghiÖp ®· bÞ thÞ tr­êng lo¹i bá trªn thùc tÕ nh­ng vÉn tån t¹i trªn danh nghÜa.
C¸c ngµnh, c¸c ®Þa ph­¬ng ®· khÈn tr­¬ng triÓn khai vµ coi ®©y lµ mét c«ng
t¸c quan träng nh»m thóc ®Èy tæ chøc vµ s¾p xÕp l¹i mét b­íc ®Ó n©ng cao
hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña DNNN. §iÓm míi trong chñ tr­¬ng nµy lµ lÇn ®Çu
quy ®Þnh c¸c ®iÒu kiÖn tèi thiÓu vÒ vèn ph¸p ®Þnh, ngµnh nghÒ kinh doanh,
luËn chøng vÒ thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm trong viÖc thµnh lËp DNNN. Thùc
hiÖn nghÞ ®Þnh 388/H§BT c¸c bé, ®Þa ph­¬ng vµ tõng doanh nghiÖp tiÕn
hµnh rµ so¸t l¹i tæ chøc cña tõng ®¬n vÞ ®Ó tæ chøc theo ®óng chøc n¨ng,
nhiÖm vô ®­îc quy ®Þnh võa ®¶m b¶o quyÒn tù ch­ s¶n xuÊt kinh doanh cña
doanh nghiÖp võa ®¶m b¶o sù kiÓm tra gi¸m s¸t cña nhµ n­íc
LuËt doanh nghiÖp nhµ n­íc ban hµnh th¸ng 4-1995 vµ c¸c v¨n b¶n
h­íng dÉn thi hµnh ®· t¹o ra c¬ së ph¸p lý tæng qu¸t trong quan hÖ gi÷a
DNNN vµ nhµ n­íc.
VÒ c¸c néi dung cô thÓ cña c¬ chÕ, ®¸ng chó ý lµ hai m¶ng: tµi chÝnh vµ
lao ®éng. NghÞ ®Þnh 59/CP ( 1996), sau ®ã lµ nghÞ ®Þnh 27/CP (1999) bæ
sung, söa ®æi nghÞ ®Þnh 59 nh»m x¸c lËp c¬ chÕ tµi chÝnh ®èi víi DNNN.
Theo c¸c nghÞ ®Þnh nµy, mét lo¹t biÖn ph¸p ®­îc ¸p dông: chuyÓn chÕ ®é cÊp
vèn sang chÕ ®é giao nhËn vèn, chuyÓn tõ ®Þnh møc vèn sang chÕ ®é x¸c
®Þnh vèn ®iÒu lÖ cho doanh nghiÖp, t¨ng quyÒn tù chñ tµi chÝnh ®ång thêi
g¾n víi tr¸ch nhiÖm b¶o toµn vèn, ¸p dông mét lo¹t h×nh thøc tµi chÝnh míi
nh­ b¸n tr¸i phiÕu, lËp c¸c quü dù tr÷ tµi chÝnh, quü dù phßng mÊt viÖc lµm
... VÒ c¬ chÕ sö dông lao ®éng, theo tinh thÇn bé luËt lao ®éng (12-1994) ®·
cã mét lo¹t quyÕt ®Þnh cho phÐp DNNN t¨ng quyÒn tù chñ trong sö dông lao
®éng vµ tr¶ l­¬ng: chuyÓn chÕ ®é biªn chÕ sang hîp ®ång, ¸p dông c¬ chÕ
qu¶n lý theo l­¬ng tèi thiÓu, c¬ chÕ tuyÓn dông, th«i viÖc tho¶ ­íc tËp thÓ ...
3.2 S¾p xÕp l¹i DNNN
Trong giai ®o¹n 1991-1993 theo quyÕt ®Þnh 315/H§BT th¸ng 9 n¨m 1990
vÒ gi¶i thÓ vµ tæ chøc l¹i nh÷ng DNNN yÕu kÐm, nghÞ ®Þnh 388/H§BT th¸ng
11 n¨m 1991 vÒ nguyªn t¾c vµ ®iÒu kiÖn lµ thµnh lËp l¹i DNNN, quyÕt ®Þnh
sè 202/CP ngµy 8 th¸ng 6 n¨m 1992 thÝ ®iÓm cæ phÇn ho¸ mét sè DNNN.
Trong giai ®o¹n 1994-1997, theo quyÕt ®Þnh sè 90/TTg vµ 91/TTg vµ chØ
thÞ 500/TTg vÒ s¾p xÕp c¸c DNNN gi¶i thÓ nh÷ng liªn hiÖp xÝ nghiÖp, tæng
c«ng ty tr­íc ®©y, h×nh thµnh nh÷ng tæng c«ng ty cã quy m« lín( tæng c«ng

16
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

ty 91) va quy m« võa(tæng c«ng ty 90), nghÞ ®Þnh 28/CP( 5-1996) vÒ chuyÓn
®æi mét sè DNNN thµnh c«ng ty cæ phÇn.
Tõ gi÷ nh÷ng n¨m 1998 ®Õn nay, theo chØ thÞ 20/CT-TTg ( 4-1998), chØ
thÞ 15/CT-TTg ( 5-1999) vµ nghÞ ®Þnh 44/CP vÒ cæ phÇn ho¸ kÕt hîp ph­¬ng
¸n tæng thÓ s¾p xÕp DNNN. Cã ba néi dung c¬ b¶n vÒ s¾p xÕp tæ chøc l¹i
DNNN ®­îc nhÊn m¹nh lµ: s¾p xÕp DNNN theo ph­¬ng ¸n tæng thÓ tõng
vïng, ngµnh,tæ chøc l¹i tæng c«ng ty theo h­íng thÝ ®iÓm thµnh lËp tËp ®oµn
kinh tÕ : cæ phÇn ho¸ DNNN. NghÞ ®Þnh sè 103/1999/N§-CP vÒ giao , b¸n,
kho¸n, cho thuª DNNN cã vèn d­íi 1tû ®ång kinh doanh thua lç kÐo dµi
thuéc ngµnh nhµ n­íc kh«ng cÇn n¾m gi÷ cæ phÇn ®· ®­îc ban hµnh ngµy
10-9-1999 ®Ó cã c¬ s¾p xÕp c¸c DNNN nhá, yÕu kÐm.
Gi÷a n¨m 2000 theo sè liÖu cña ban ®æi míi doanh nghiÖp trung ­¬ng,
®· gi¶m ®­îc trªn mét nöa sè ®Çu mèi DNNN, tæng sè tõ trªn 12000 doanh
nghiÖp gi¶m xuèng cßn 5280 doanh nghiÖp, trong ®ã cã 732 doanh nghiÖp
c«ng Ých vµ 4548 doanh nghiÖp kinh doanh. Nh­ vËy sè DNNN ®· gi¶m trªn
mét nöa, trong ®ã 48% lµ s¸p nhËp vµo c¸c doanh nghiÖp lín h¬n, hiÖu qu¶
h¬n, 52% gi¶i thÓ. MÆc dï vËy tû träng DNNN trong tæng s¶n phÈm quèc
néi vÉn t¨ng tõ 36.5% n¨m 1991 lªn 40.7% n¨m 1998, vµ tû lÖ nép ng©n
s¸ch nhµ n­íc , lîi nhuËn trªn vèn nhµ n­íc ®Òu t¨ng lªn ®¸ng kÓ.
Nh­ vËy khu vùc DNNN nãi chung sau khi x¸c lËp c¬ chÕ qu¶n lý míi vµ
tæ chøc s¾p xÕp l¹i vÉn ph¸t triÓn kh¸. Trong 5 n¨m 1991-1995 tèc ®é t¨ng
tr­ëng b×nh qu©n hµng n¨m cña kinh tÕ quèc doanh lµ 11.7%, gÇn gÊp r­ìi
tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña toµn bé nÒn kinh tÕ vµ gÊp ®«i kinh tÕ
ngoµi quèc doanh
ViÖc s¾p xÕp c¸c DNNN ®· gãp phÇn thay ®æi mét b­íc c¬ cÊu vèn vµ lao
®éng cña doanh nghiÖp, cã t¸c ®éng nhÊt ®Þnh ®Õn qu¸ tr×nh tÝch luü vµ tËp
trung. Vµ b»ng nh÷ng chÝnh s¸ch hç trî phï hîp chóng ta ®· gi¶i quyÕt ®­îc
c¬ b¶n vÊn ®Ò trî cÊp vµ b¶o ®¶m chÝnh s¸ch cho 600000 c«ng nh©n gi¶m
biªn chÕ trong hai ®ît s¾p xÕp; ®ång thêi l¹i tuyÓn dông míi mét sè l­îng
gÇn t­¬ng ®­¬ng.
§Ó ®Èy m¹nh s¾p xÕp l¹i DNNN, theo tinh thÇn nghÞ quyÕt héi nghÞ ban
chÊp hµnh trung ­¬ng lÇn thø t­ kho¸ VIII, thñ t­íng chÝnh phñ ®· ra chØ thÞ
sè 20/1998/CT-TTg ngµy 21 th¸ng 4 n¨m 1998 th× vÊn ®Ò träng t©m lµ tæ
chøc ph©n lo¹i DNNN dùa trªn sù n¾m v÷ng vµ ph©n tÝch t×nh h×nh ho¹t

17
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

®éng cña c¸c doanh nghiÖp trong ba n¨m gÇn ®©y nhÊt ®Ó tæ chøc l¹i s¶n
xuÊt kinh doanh cho phï hîp víi tõng lo¹i, DNNN ®­îc ph©n thµnh ba
nhãm: nhãm mét gåm nh÷ng doanh nghiÖp quan träng, cÇn duy tr× ho¹t ®éng
theo luËt DNNN ®Ó ph¸t huy vai trß nßng cèt vµ dÉn d¾t trong qu¸ tr×nh c«ng
nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Nh÷ng doanh nghiÖp thuéc lo¹i nµy duy tr× 100%
vèn nhµ n­íc. Nhãm hai gåm nh÷ng doanh nghiÖp cÇn chuyÓn ®æi c¬ cÊu së
h÷u, lµ nh÷ng doanh nghiÖp kh«ng cÇn duy tr× 100% vèn nhµ n­íc. Nhãm ba
gåm nh÷ng doanh nghiÖp bÞ thua lç kÐo dµi cÇn ®­îc sö lý thÝch hîp
Theo c¸c chñ tr­¬ng, quyÕt ®Þnh, h­íng dÉn cña nhµ n­íc ph­¬ng h­íng
xö lý c¸c doanh nghiÖp sau khi ph©n lo¹i quy m« lín vµ trunh b×nh nh­ sau:
- §èi víidoanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých: nh÷ng doanh nghiÖp nµo cã ®ñ
®iÒu kiÖn h¹ch to¸ntheo quy m« doanh nghiÖp th× tiÕp tôc duy tr× 100% së
h÷u nhµ n­íc vµ thùc hiÖn c¸c cÝnh s¸ch hç trî ®èi víi nh÷ng nhiÖm vô mµ
nhµ n­íc giao. Doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm b¶o toµn vèn vµ ®­îc quyÒn
huy ®éng thªm c¸c nguån vèn kh¸c theo quy ®Þnh cña nhµ n­íc, ®­îc trÝch
lËp 3 quü trªn c¬ së hoµn thµnh ®Þnh møc chi phÝ do nhµ n­íc quy ®Þnh vµ
thùc hiÖn c¬ chÕ qu¶n lý nh­ doanh nghiÖp. Cßn nh÷ng DNNN c«ng Ých qu¸
nhá cã thÓ thùc hiÖn ph­¬ng thøc giao kho¸n cho tËp thÓ lao ®éng hoÆc cho
c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ®Êu thÇu qu¶n lý thùc hiÖn hîp ®ång cña nhµ
n­íc.
- §èi víi c¸c DNNN ho¹t ®éng kinh doanh: trõ lÜnh vùc nhµ n­íc ®éc
quyÒn kinh doanh cÇn gi÷ së h÷u nhµ n­íc, cßn l¹i c¸c doanh nghiÖp cã quy
m« võa vµ lín ®ang ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ sÏ m¹nh d¹n cæ phÇn ho¸ vµ cho
phÐp doanh nghiÖp tù quyÕt ®Þnh c¬ cÊu së h÷u trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸,
kh«ng cÇn duy tr× tû lÖ cæ phÇn khèng chÕ cña nhµ n­íc hoÆc duy tr× mét
phÇn giai ®o¹n ®Çu råi cã thÓ b¸n tiÕp trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng sau khi
chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn.
- Nh÷ng DNNN kh«ng thuéc diÖn ®éc quyÒn nhµ n­íc, ®ang bÞ thua lç vµ
nh÷ng DNNN qu¸ nhá kh«ng thÓ cæ phÇn ho¸ ®­îc th× ¸p dông ph­¬ng thøc
giao, b¸n, kho¸n, cho thuª, ®Êu thÇu doanh nghiÖp theo nh÷ng ®iÒu kiÖn quy
®Þnh cña nhµ n­íc. §èi víi nh÷ng DNNN ®ang l©m vµo t×nh tr¹ng mÊt kh¶
n¨ng thanh to¸n nî ®Õn h¹n 2-3 n¨m liªn tôc, sau khi ®· ¸p dông c¸c biÖn
ph¸p kh¾c phôc vÉn kh«ng cã chuyÓn biÕn tÝch cùc th× kiªn quyÕt cho giai
thÓ hoÆc ph¸ s¶n.

18
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Thùc hiÖn cñ tr­¬ng s¾p xÕp trªn, ®Õn gi÷a n¨m 2000, c¸c bé, ®Þa ph­¬ng
vµ tæng c«ng ty ®· cã ®Ò ¸n tæng thÓ s¾p xÕp l¹i DNNN. Theo tæng hîp s¬ bé
cña ban ®æi míi doanh nghiÖp, ph­¬ng ¸n ®Ò ra cña c¸c bé, ®Þa ph­¬ng nh­
sau:
- Sè doanh nghiÖp cÇn duy tr× 100% vèn nhµ n­íc chiÕm 49.68% tæng sè
doanh nghiÖp
- Sè doanh nghiÖp cÇn chuyÓn ®æi c¬ cÊu së h÷u chiÕm 42.10% tæng sè
doanh nghiÖp
- Sè doanh nghiÖp bÞ thua lç kÐo dµi, liªn tôc tõ hai n¨m trë lªn
chiÕm8.22% tæng sè doanh nghiÖp
Tuy nhiªn trªn thùc tÕ viÖc s¾p xÕp l¹i DNNN gÆp rÊt ngiÒu khã kh¨n vµ
kh«ng thùc hiÖn ®óng nh­ ®Ò ¸n cña chÝnh c¸c bé, ®Þa ph­¬ng vµ tæng c«ng
ty lËp nªn. Cho ®Õn cuèi n¨m 2000 míi chØ s¾p xÕp ®­îc trªn 500 doanh
nghiÖp, chñ yÕu lµ cæ phÇn ho¸, ®¹t ch­a tíi 50% kÕ ho¹ch, cßn c¸c h×nh
thøc s¾p xÕp kh¸c nh­ giao, b¸n, kho¸n, ®Êu thÇu, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n hÇu nh­
ch­a ®­îc thùc hiÖn.
II/ KÕt qu¶ ®¹t ®­îc vÒ qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN
trong thêi gian qua
1. Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu
VÒ tæng thÓ, mÆc dï sè l­îng DNNN gi¶m ®¸ng kÓ, sè l­îng c«ng
nh©n ®iÒu chØnh m¹nh kho¶ng 600000 ng­êi ra khái DNNN, ®ång thêi còng
bæ xung mét lùc l­îng míi. Qu¸ tr×nh ®æi míi võa thay ®æi c¬ chÕ qu¶n lý,
võa tæ chøc s¾p xÕp l¹i nhiÒu ®ît trong ®iÒu kiÖn chuyÓn ®æi kinh tÕ, nh­ng
khu vùc DNNN vÉn cã tèc ®é t¨ng tr­ëng cao vµ gi÷ vÞ trÝ ®¸ng kÓ trong
®ãng gãp ng©n s¸ch vµ xuÊt khÈu. Thµnh tùu t¨ng tr­ëng cña khu vùc DNNN
cµng cã ý nghÜa khi ®Æt trong tæng thÓ tèc ®é t¨ng tr­ëng chung cña nÒn kinh
tÕ thêi kú 10 n¨m qua ë møc kh¸ cao ( GDP n¨m 2000 ®· gÊp 2 lÇn GDP
n¨m 1990). Nh­ vËy t¨ng tr­ëng cña khu vùc DNNN cao h¬n khu vùc d©n
doanh , cao h¬n tèc ®é chung cña nÒn kinh tÕ quèc d©n
§· thay ®æi c¬ b¶n c¬ chÕ tµi chÝnh ®èi víi DNNN cã t¸c dông xo¸ bá
bao cÊp cho khu vùc nµy tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc. TÝnh chung cho c¶ yhêi kú
1988-1998 tû lÖ tµi trî trùc tiÕp tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc d­íi tÊt c¶ c¸c h×nh
thøc: ®Çu t­, cÊp vèn l­u ®éng, bï lç, bï gi¸ ®· gi¶m tõ møc 8.5% GDP


19
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

xuèng cßn 0.5%GDP. nh­ vËy vÒ c¬ b¶n c¸c DNNN ®· ®­îc “ th­¬ng m¹i
ho¸” - mét qu¸ tr×nh kh«ng dÔ thùc hiÖn ë c¸c n­íc chuyÓn ®æi. Do vËy chi
ng©n s¸ch nhµ n­íc cã ®iÒu kiÖn tËp tring cho c¸c môc tiªu kh¸c trong khi
vÉn duy tr× ®­îc hiÖu qu¶, vai trß cña c¸c DNNN nh­ nh÷ng tæ chøc kinh tÕ
ho¹ch to¸n ®éc lËp
HiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña DNNN vÒ tæng thÓ ®· ®­îc n©ng
lªn so víi tr­íc xÐt trªn ¸t c¶ c¸c mÆt. C¸c chØ sè vÒ hiÖu suÊt vèn , l·i tuyÖt
®èi, sè nép ng©n s¸ch, tû lÖ nép ng©n s¸ch nhµ n­íc trªn vèn mÆc dï thÊp
h¬n nhiÒu so víi c¸c khu vùc kh¸c nh­ng so víi thêi kú tr­íc ®æi míi ®· cã
sù c¶i thiÖn ®¸ng kÓ
VÒ mÆt qu¶n lý b­íc ®Çu ®· ph©n ®Þnh chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n­íc cña
c¸c c¬ quan nhµ n­íc víi chøc n¨ng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c DNNN. Cô
thÓ lµ lµm râ c¸c quan hÖ: ai lµ chñ së h÷u vèn; møc ®é tù chñ cña doanh
nghiÖp ®Õn ®©u, quan hÖ víi c¬ quan chñ qu¶n. Nhê x¸c ®Þnh râ quyÒn tù
chñ cña DNNN nªn trong viÖc thùc hiÖn chñ tr­ëng liªn doanh, liªn kÕt víi
n­íc ngoµi qua ho¹t ®éng ®Çu t­ quèc tÕ, c¸c DNNN ( chiÕm 96% sè dù ¸n )
®· chñ ®éng, tÝch cùc vµ thùc hiÖn kh¸ thµnh c«ng, gãp phÇn thu hót, ®Èy
m¹nh vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt nam h¬n 10 n¨m qua.
Trong ®æi míi tæ chøc qu¶n lý, m« h×nh tæng c«ng ty ( chñ yÕu lµ c¸c
tæng c«ng ty 91 ) ®· b­íc ®Çu ph¸t huy t¸c dông lµ nh÷ng DNNN nßng cèt
cña kinh tÕ nhµ n­íc ( hiÖn nay 17 tæng c«ng ty 91 vµ 76 tæng c«ng ty 90,
céng chung lµ 93 tæng c«ng ty víi 1534 doanh nghiÖp thµnh viªn n¾m gi÷
66% vèn, 55% lao ®éng, trªn 90% kim ng¹ch xuÊt khÈu, 80% nép ng©n s¸ch
cña khu vùc DNNN; c¸c tæng c«ng ty s¶n xuÊt 94% s¶n l­îng ®iÖn, 97%
than, 64% thÐp, 59% xi m¨ng, 50% giÊy …) MÆc dï cßn nhiÒu vÊn ®Ò trong
tæ chøc m« h×nh tæng c«ng ty nh­ ®· x¸c lËp ®­îc trªn thùc tÕ nhiÒu tæng
c«ng ty m¹nh, cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ lín, c¹nh tranh víi c¸c
doanh nghiÖp n­íc ngoµi
Trong thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ së h­ò: cæ phÇn ho¸, t­ nh©n ho¸, giao
kho¸n, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n; mÆc dï tiÕn hµnh chËm nh­ng sau 6 n¨m thÝ ®iÓm ,
t×m tßi, tranh luËn ®Õn n¨m 1998-1999 chóng ta ®· t­¬nh ®èi thèng nhÊt vÒ
quan ®iÓm vµ triÓn khai m¹nh c¸c gi¶i ph¸p chuyÓn ®æi së h÷u, ®Æc biÖt lµ cæ
phÇn ho¸ ®Òu chøng tá tÝnh hiÖu qu¶ cña gi¶i ph¸p. Râ rµng kÕt qu¶ cæ phÇn
ho¸ vµ ®a d¹ng ho¸ h×nh thøc së h÷u thêi kú võa qua võa cã t¸c dông, ý

20
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

nghÜa kh¼ng ®Þnh h­íng tæ chøc s¾p xÕp l¹i DNNN, võa cã t¸c dông tËp d­ît
m« h×nh vµ c¸ch lµm ®Ó tiÕn hµnh ë quy m« réng h¬n ®èi víi c¸c doanh
nghiÖp khã kh¨n h¬n ë giai ®o¹n sau n¨m 2000
2. Nh÷ng yÕu kÐm chñ yÕu cña c¸c DNNN hiÖn nay
2.1 VÒ hiÖu qu¶ kinh doanh
MÆc dï ®· ®­îc ®Çu t­ vµ ­u ®·i nhiÒu tõ phi¸ nhµ n­íc, sau nhiÒu lÇn s¾p
xÕp tæ chøc l¹i vµ ®æi míi c¬ chÕ, nh­ng c¸c DNNN vÉn ch­a chøng tá ®­îc
tÝnh hiÖu qu¶ cña m×nh so víi khu vùc d©n doanh, ch­a ®¸p øng ®­îc mong
muèn cña ®¶ng vµ nhµ n­íc, ch­a t­¬ng xøng víi tiÒm lùc vµ ­u ®·i do nhµ
n­íc dµnh cho
Mét DNNN kinh doanh cã hiÖu qu¶ theo c¸c tiªu chÝ hiÖn hµnh do bé
tµi chÝnh quy ®Þnh, ph¶i ®¹t c¸c tiªu chuÈn: b¶o toµn vµ ph¸t triÓn ®­îc vèn,
ph¶i trÝch ®ñ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh; l­¬ng b×nh qu©n ph¶i b»ng hoÆc v­ît
møc b×nh qu©n cña doanh nghiÖp cïng ngµnh nghÒ trªn ®Þa bµn; tr¶ ®Çy ®ñ
c¸c kho¶n nî ®Õn h¹n, nép ®ñ c¸c kho¶n thuÕ theo luËt ®Þnh; cã l·i, nép ®ñ
tiÒn sö dông vèn vµ lËp ®ñ c¸c quü doanh nghiÖp nh­: dù phßng tµi chÝnh, trî
cÊp mÊt viÖc lµm, ®Çu t­ ph¸t triÓn, khen th­ëng, phóc lîi. Nh­ng theo sè
liÖu n¨m 1997 cña bé tµi chÝnh, trong tæng sè 5429 DNNN th× sè kinh doanh
cã hiÖu qu¶ chØ chiÕm 40.44%. Sè liÖu nµy thèng nhÊt víi sè liÖu cña ban ®æi
míi doanh nghiÖp trung ­¬ng th¸ng 2-2000: sè doanh nghiÖp cã l·i thùc sù
chiÕm 40%, sè doanh nghiÖp bÞ thua lç chiÕm 20% ( nÕu tÝnh ®ñ khÊu hao
gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh th× doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç cßn lín h¬n ), sè
doanh nghiÖp cßn l¹i n»m trong t×nh tr¹ng kh«ng æn ®Þnh, khi lç, khi l·i vµ
l·i còng kh«ng lín. VÒ tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña DNNN: sau mét
thêi gian dµi ®¹t liªn tôc t¨ng 13%/n¨m, ®Õn n¨m 1998 vµ ®Çu n¨m 1999 tèc
®é t¨ng cßn 8-9%. HiÖu qu¶ sö dông vèn gi¶m; n¨m 1995, mét ®ång vèn t¹o
ra ®­îc 3.46 ®ång doanh thu vµ 0.19 ®ång lîi nhuËn; ®Õn n¨m 1998 c¸c con
sè t­¬ng øng chØ cßn 2.9 vµ 0.14; n¨m1998 trong ngµnh c«ng nghiÖp, mét
®ång vèn chØ lµm ra ®­îc 0.024 ®ång lîi nhuËn; sè doanh nghiÖp bÞ lç trong
ngµnh th­¬ng m¹i, dÞch vô, du lÞch, kh¸ch s¹n chiÕm tíi 41%. C«ng nî trong
DNNN hiÖn qu¸ lín: nî ph¶i thu chiÕm tíi trªn 60% vµ nî ph¶i tr¶ b»ng
124% vèn nhµ n­íc trong doanh nghiÖp, trong ®ã tû lÖ qu¸ h¹n hoÆc khã ®ßi
chiÕm tûlÖ lín. Sè nµy ®Æc biÖt nhiÒu trong c¸c DNNN do ®Þa ph­¬ng qu¶n
lý. Do t×nh h×nh tµi chÝnh nh­ vËy, nhµ n­ícvÉn ph¶i th­êng xuyªn dµnh tiÒn

21
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

hç trî cho DNNN: trong 3 n¨m 1997-1999 ng©n s¸ch nhµ n­íc ®· ®Çu t­
trùc tiÕp cho doanh nghiÖp gÇn 8000 tû ®ång trong ®ã cã 6482 tû ®ång cÊp
bæ sung cho doanh nghiÖp. Ngoµi ra nhµ n­íc cßn miÔn gi¶m thuÕ 2288 tû
®ång, xo¸ nî 1088 tû ®ång, khoanh nî 3392 tû ®ång , gi·n nî 540 tû ®ång,
cho vay vèn tÝn dông ­u ®·i 8685 tû ®ång. Nh­ng ®¸ng chó ý lµ viÖc hç trî
nµy kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶ t­¬ng øng, sè nép vµo ng©n s¸ch nhµ n­íc Ýt
h¬n phÇn nhµ n­íc hç trî cho doanh nghiÖp. T×nh tr¹ng kh«ng hiÖu qu¶ cña
DNNN trong ®iÒu kiÖn n­íc ta hiÖn nay cã nguy c¬ ®e do¹ tÝnh an toµn cña
toµn bé hÖ thèng tµi chÝnh bëi v× c¸c DNNN lµ c¸c kh¸ch hµng vay chñ yÕu
cña 4 ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh ( chiÕm 57-60% vay vèn néi tÖ, trªn
90% vay ngo¹i tÖ tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh )
2.2 VÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh
C¸c DNNN rÊt yÕu kÐm vÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh. Cã nhiÒu ngµnh, s¶n
phÈm cña DNNN ®ang ®­îc b¶o hé tuyÖt ®èi hoÆc b¶o hé qua hµng rµo thuÕ
quan, trî cÊp ( qua ­u ®·i tÝn dông vµ bï lç, miÔn thuÕ …) nh­ng c¸c DNNN
vÉn ch­a chøng tá kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh, thËm chÝ nhiÒu doanh
nghiÖp l¹i cè g¾ng luËn chøng ®Ó nhµ n­íc t¨ng c­êng c¸c biÖn ph¸p b¶o hé
m¹nh h¬n ®Ó duy tr× viÖc lµm vµ thÞ phÇn. Theo mét sè sè liÖu nghiªm cøu
gÇn ®©y cña bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­, n¨m 2000 cho thÊy c¸c mÆt hµng nh­
thÐp, xi m¨ng, ph©n bãn, ®å ®iÖn d©n dông, kÝnh x©y dùng, sø x©y dùng, xe
®¹p, ®éng c¬ næ …®Òu ®­îc b¶o hé b»ng c¶ c«ng cô thuÕ quan vµ phi thuÕ
quan dÉn ®Õn gi¸ c¶ thÞ tr­êng ViÖt nam cao h¬n gi¸ quèc tÕ 10-50% tuú mÆt
hµng. Kh¶ n¨ngc¹nh tranh kÐm cña c¸c DNNN thÓ hiÖn ngay trªn thÞ tr­êng
néi ®Þa: ë nh÷ng ngµnh cã kh¶ n¨ng sinh lîi, thÞ phÇn cña c¸ccã xu h­íng
gi¶m sót nh­êng chç cho khu vùc ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ khu vùc d©n doanh
… Kh¶ n¨ng c¹nh tranh kÐm cña c¸c DNNN trong ®iÒu kiÖn ViÖt nam ®ang
vµ sÏ thùc hiÖn c¸c cam kÕt héi nhËp quèc tÕ cã nguy c¬ dÉn ®Õn t×nh h×nh
®Êt n­íc sÏ ph¶i chÞu chi phÝ rÊt lín trong t­¬ng lai ®Ó trî cÊp, duy tr× c¸c
DNNN
2.3 VÒ c¬ cÊu DNNN
Khu vùc DNNN cã c¬ cÊu cßn bÊt hîp lý. C¬ cÊu ngµnh, vïng, quy m«
cßn bÊt hîp lý ®Òu ch­a ®­îc chuyÓn dÞch theo h­íng s¾p xÕp l¹i. Tr­íc hÕt
tû träng DNNN ( xÐt vÒ sè l­îng ë khu n«ng nghiÖp ( 25%) vµ th­¬ng m¹i,
dÞch vô (40%) lµ qu¸ lín trong khi mét c¬ cÊu hîp lý ®ßi hái DNNN, ®Æc

22
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

biÖt lµ c«ng nghiÖp chÕ biÕn, chÕ t¹o. C¬ cÊu cÊp qu¶n lý còng bÊt hîp lý ë
chç tû träng doanh nghiÖp thuéc ®Þa ph­¬ng qu¶n lý qua cao ( trªn 60% vÒ
sè l­îng ). VÒ quy m«, tÝnh ®Õn 1-9-1999 sè doanh nghiÖp cã quy m« d­íi 5
tû ®ång chiÕm 65%, trong ®ã gÇn 3/4 lµ doanh nghiÖp ®Þa ph­¬ng, cßn cã
®Õn 1314 doanh nghiÖp (23%) cã vèn d­íi 1 tû ®ång. Sè doanh nghiÖp cã
vèn trªn 10 tû ®ång chØ chiÕm 21%. Víi c¬ cÊu bÊt hîp lý nªu trªn DNNN
khã cã thÓ thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng vµ kú väng vÒ vai trß mµ ®¶ng vµ
nhµ n­íc mong ®îi.
3. Nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù yÕu kÐm cña c¸c DNNN
3.1 §Çu t­ sai
Trong x©y dùng míi vµ c¶i t¹o c¸c DNNN kh«ng tÝnh ®Õn sù biÕn ®éng
cña thÞ tr­êng. §Çu t­ sai b¾t nguån tõ nh÷ng quyÕt ®Þnh tõ thêi bao cÊp, vÝ
dô c«ng ty gang thÐp Th¸i Nguyªn, c«ng ty d©u t¬ t¨m, mét sè má vµ nhµ
m¸y ho¸ chÊt … Tuy nhiªn sau nhiÒu n¨m ®æi míi theo c¬ chÕ thÞ tr­êng
viÖc ®Çu t­ sai vÉn tiÕp diÔn. Sù qu¶n lý cña nhµ n­íc kh«ng ®ñ hiÖu lùc ®Ó
ng¨n chÆn t×nh tr¹ng ®Çu t­ kh«ng tÝnh ®Õn thÞ tr­êng, kh«ng c©n ®èi víi
nguyªn liÖu, còng kh«ng tÝnh ®Õn gi¸ thµnh. Cã nh÷ng ngµnh hoÆc ®Þa
ph­¬ng vÉn muèn tranh thñ cµng nhiÒu vèn nhµ n­íc cµng tèt ®Ó x©y dùng
cho ®­îc nh÷ng doanh nghiÖp kh«ng thËt cÇn thiÕt cña ngµnh m×nh, ®Þa
ph­¬ng m×nh, cã khi v× môc ®Ých ngoµi kinh tÕ. T×nh tr¹ng ®Çu t­ sai, kh«ng
tÝnh ®Õn thÞ tr­êng mét phÇn b¾t nguån tõ c«ng t¸c quy ho¹ch. Trong kh¸
nhiÒu tr­êng hîp, quy ho¹ch th­êng xuÊt ph¸t tõ ý muèn chñ quan, nãi lµ tËp
trung mòi nhän, nh­ng råi ngµnh nµo còng ®Çu t­, ®Þa ph­¬ng nµo còng
muèn tù tóc, tù cÊp, cã ®ñ “ c¬ cÊu kinh tÕ ” theo h­íng “c«ng nghiÖp ho¸,
hiÖn ®¹i ho¸ ”, bá qua nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n cña c«ng t¸c nµy. Chñ
tr­¬ng ®Çu t­ ®· sai ngay tõ ®Çu, c«ng viÖc x©y dùng l¹i giao cho mét ban
qu¶n lý dù ¸n kÐm n¨ng lùc vµ kh«ng cã tr¸ch nhiÖm , g©y ra chÊt l­îng x©y
dùng thÊp, vèn ®Çu t­ thÊt tho¸t kh«ng nhá. TÊt c¶ dån gi¸ thµnh c«ng tr×nh
lµm cho kh«ng cã gi¸m ®èc nµo cã thÓ tµi giái ®Õn møc kh¾c phôc ®­îc hËu
qu¶ kÐm hiÖu qu¶ vµ n¨ng lùc c¹nh tranh.
3.2 T×nh tr¹ng thiÕu vèn phæ biÕn
Doanh nghiÖp do nhµ n­íc quyÕt ®Þnh thµnh lËp, nh­ng kh«ng cÊp ®ñ
vèn cho s¶n xuÊt kinh doanh buéc ph¶i ®i vay víi l·i suÊt ng©n hµng. Nh×n
chung vèn nhµ n­íc th­êng chØ chiÕm kho¶ng 60% tæng sè vèn kinh doanh

23
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

cña doanh nghiÖp, trong ®ã t¹i tæng c«ng ty 91 lµ 75%, t¹i c¸c doanh nghiÖp
do bé, ngµnh qu¶n lý lµ 45% vµ do c¸c ®Þa ph­¬ng qu¶n lý lµ 50%. XÐt vÒ sè
tuyÖt ®èi n¨m 1998 vèn Nhµ n­íc b×nh qu©n cña mét tæng c«ng ty 91 lµ
3661 tû ®ång ( t­¬ng ®­¬ng 240 triÖu USD ), nh­ng l¹i cã ®Õn 14/17 tæng
c«ng ty 91 cã vèn d­íi møc b×nh qu©n ®ã. Vèn cña tæng c«ng ty 90 cßn thÊp
h¬n nhiÒu: b×nh qu©n mét tæng c«ng ty 90 chØ cã 280 tû ®ång, trong ®ã 80%
sè tæng c«ng ty 90 cã møc vèn thÊp h¬n møc b×nh qu©n, 35% sè tæng c«ng
ty 90 cã vèn Nhµ n­íc d­íi 100 tû ®ång. Kh¶ n¨ng trÝch lîi nhuËn ®Ó lËp
quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt rÊt thÊp; sè vèn l­u ®éng hiÖn cã còng chØ huy ®éng
cho kinh doanh ®­îc kho¶ng 50%, sè cßn l¹i n»m ë vËt t­ mÊt m¸t, kÐm
phÈm chÊt, c«ng nî kh«ng thu håi ®­îc… 70-90% vèn l­u ®éng cña DNNN
ph¶i ®i vay ng©n hµng.
3.3 Tr×nh ®é kü thuËt , c«ng nghÖ l¹c hËu
PhÇn lín c¸c DNNN ®­îc trang bÞ m¸y mãc thiÕt bÞ tõ nhiÒu nguån
kh¸c nhau, cã nh÷ng thiÕt bÞ l¹c hËu, giµ cçi, s¶n xuÊt tõ nh÷ng n¨m 50,60.
Theo ®iÒu tra cña viÖn b¶o hé lao ®éng gi÷a n¨m 1999 th× trªn 70% ®· hÕt
khÊu hao, gÇn 50% ®· ®­îc t©n trang; theo b¸o c¸o cña bé khoa häc, c«ng
nghÖ vµ m«i tr­êng th× c«ng nghÖ cña ta l¹c hËu so víi thÕ giíi tõ 10-20
n¨m; møc ®é hao mßn h÷u h×nh tõ 30-50%, thËm chÝ 38% trong sè nµy ë
d¹ng thanh lý.
3.4 Sè lao ®éng d­ thõa ®ang rÊt lín
Theo b¸o c¸o cña ban ®æi míi doanh nghiÖp trung ­¬ng th¸ng 2-2000 ®­a
ra con sè lµ 4% tæng sè lao ®éng d­ thõa. Cã mét sè ®Þa ph­¬ng, ngµnh sè
lao ®éng d«i d­ kh¸ lín nh­: H¶i D­¬ng 33%, Nam §Þnh 27%, NghÖ An
16%, H¶i Phßng 15%, Thanh Ho¸ 10%, tæng c«ng ty thÐp 12%, bé thuû s¶n
14% lao ®éng d«i d­
3.5 Doanh nghiÖp kh«ng ®­îc tù chñ vÒ tµi chÝnh
Cã thÓ coi ®©y lµ trë ng¹i rÊt quan träng khiÕn doanh nghiÖp kh«ng thÓ tù
chñ kinh doanh. §¹i diÖn chñ së h÷u cña tµi s¶n nhµ n­íc t¹i doanh nghiÖp
lµ ai cho ®Õn nay vÉn kh«ng râ, g©y ra nhiÒu lóng tóng, khã kh¨n trong viÖc
sö dông tµi s¶n ®ã. C¬ quan chøc n¨ng qu¶n lý tµi s¶n cña DNNN vÒ c¬ b¶n
vÉn ®ang thùc hiÖn quyÒn qu¶n lý theo kiÓu cò. C¬ chÕ tµi chÝnh vµ h¹ch to¸n
cña DNNN bÞ nh÷ng rµng buéc v« lý trãi chÆt tõ nhiÒu n¨m mµ vÉn kh«ng
®­îc söa ®æi. NhiÒu doanh nghiÖp cho r»ng tõ nghÞ ®Þnh 59/CP ®Õn nghÞ

24
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

®Þnh 27/1999 vÒ qu¶n lý tµi chÝnh DNNN, sù ®æi míi kh«g nhiÒu, vÉn nh÷ng
rµng buéc vÒ c¸c kho¶n chi phÝ, nh÷ng bÊt hîp lý ®· râ nh­ kho¶n thu vÒ sö
dông vèn trong ®ã kÓ c¶ nh÷ng tµi s¶n do doanh nghiÖp tù ®Çu t­ tõ nguån
tÝch luü hoÆc vay ng©n hµng ®Ó x©y dùng, nay ®Òu bÞ coi lµ tµi s¶n cña nhµ
n­íc vµ buéc doanh nghiÖp chÞu thuÕ vèn. Doanh nghiÖp muèn khÊu hao
nhanh còng kh«ng ®­îc, ph¶i theo khung thêi gian khÊu hao
3.6 Kh«ng ®­îc chñ ®éng vÒ nh©n sù vµ tiÒn l­¬ng
Cho ®Õn nay DNNN vÉn kh«ng chñ ®éng trong viÖc s¾p xÕp l¹i sè lao
®éng, gi¶m bít ng­êi kh«ng phï hîp, tuyÓn ng­êi míi, v× nhµ n­íc ch­a cã
®ñ c¸c chÝnh s¸ch phï hîp ®Ó gi¶i quyÕt c«ng ¨m viÖc lµm vµ ®êi sèng cña
sè lao ®éng d­ thõa. ChÕ ®é tiÒn l­¬ng, c¸c thang l­¬ng, bËc l­¬ng trong
DNNN cßn nhiÒu bÊt hîp lý gi÷a khu vùc kinh doanh víi khu vùc hµnh
chÝnh sù nghiÖp, gi÷a doanh nghiÖp c¸c ngµnh nghÒ kh¸c nhau vµ ngay trong
néi bä doanh nghiÖp.
3.7 Tæ chøc qu¶n lý kh«ng phï hîp
MÆc dï ®· cã chñ tr­¬ng xo¸ bá chñ quan nh­ng hiÖn ®ang cã qu¶ nhiÒu
cÊp, nhiÒu ngµnh trùc tiÕp can thiÖp c«ng viÖc kinh doanh hµng ngµy cña
doanh nghiÖp. T×nh tr¹ng ph©n c¸p trªn d­íi, ngang däc ch­a râ rµng ®· g©y
ra t×nh tr¹ng doanh nghiÖp chÞu nhiÒu cÊp, nhiÒu ngµnh cngf ra søc “ t¨ng
c­êng qu¶n lý”, c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra chång chÐo, g©y phiÒm hµ cho
DNNN ho¹t ®éng, §Æc biÖt lµ c¬ chÕ “bé chñ qu¶n”, cÊp chñ qu¶n” ®ang g©y
nhiÒu khã kh¨n cho doanh nghiÖp. ViÖc ph©n chia “ quèc doanh trung ­¬ng”,
“quèc doanh ®Þa ph­¬ng” ®· t¹o ra nhiÒu bÊt hîp lý, ph©n biÖt ®èi sö, ¶nh
h­ëng ®Õn kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp.
MÊy n¨m gÇn ®©y, nhiÒu DNNN ®· ®­îc s¾p xÕp l¹i trong c¬ cÊu tæng
c«ng ty 90, 9. ThÕ nh­ng cã nh÷ng tæng c«ng ty ®­îc tæ chøc theo lèi hµnh
chÝnh, b»ng sè céng ®¬n thuÇn kh«ng dùa trªn tÝnh tÊt yÕu vÒ kinh tÕ, ®·
kh«ng mang l¹i kÕt qu¶ mong muèn; kh«ng nh÷ng thÕ mét sè tæng c«ng ty
trë thµnh vËt c¶n ®èi víi c«ng ty thµnh viªn trong kinh doanh.
3.8 M«i tr­¬ng kinh doanh ch­a hoµn chØnh
M«i tr­êng kinh doanh ë n­íc ta ®ang cßn nhiÒu bÊt cËp. §iÓm h×nh lµ hÖ
thèng tµi chÝnh, ng©n hµng, gi¸ c¶ ch­a thËt sù ®­îc x©y dùng theo kinh tÕ
thÞ tr­êng. VÉn cßn nh÷ng t×nh tr¹ng buéc ng©n hµng cho vay theo lÖnh,
ng©n hµng thô ®éng kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ hiÖu qu¶ vèn cho vay vµ thu

25
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

håi nî; khi gÆp nî khã ®ßi th× buéc ng©n hµng ph¶i khoanh nî, gi·n nî hoÆc
cho vay míi ®Ó tr¶ nî cò. Còng ch­a cã hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p quy ®Ó
khuyÕn khÝch c¹nh tranh hîp ph¸p vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn. C¸c thÞ tr­êng
yÕu tè s¶n xuÊt ch­a hoµn chØnh. §ã lµ kh«ng kÓ nh÷ng thñ tôc hµnh chÝnh,
c¬ chÕ xin- cho vµ nh÷ng hµnh vi nhòng nhiÔu cña kh«ng Ýt c«ng chøc ®ang
g©y khã kh¨n cho doanh nghiÖp. DNNN cßn ph¶i tham gia c¸c nhiÖm vô x·
héi mµ ®¸ng lÏ kh«ng thuéc tr¸ch nhiÖm cña doanh nghiÖp, ph¶i ®ãng gãp
nhiÒu kho¶n cho ph­êng, x·, cho c¸c tæ chøc, ®oµn thÓ ®ia ph­¬n, tuy mang
danh nghÜa tù nguyÖn nh­ng thøc chÊt lµ ¸p ®Æt nhiÒu khi qu¸ søc chÞu ®ùng
cña doanh nghiÖp.
CH¦¥NG III: Ph­¬ng h­íng vµ c¸c gi¶i ph¸p ®æi míi
DNNN trong thêi gian tíi
I/ ph­¬ng h­íng ®æi míi c¸c DNNN trong thêi gian
qua
KTNN cã vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc gi÷ v÷ng ®Þnh h­íng x· héi
chñ nghÜa , æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi cña ®Êt n­íc.
DNNN ph¶i kh«ng ngõng ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶, gi÷ vÞ trÝ
then chèt trong nÒn kinh tÕ, lµm c«ng cô vËt chÊt quan träng ®Ó nhµ n­íc
®Þnh h­íng vµ ®iÒu tiÕt vÜ m«, lµm lùc l­îng nßng cèt, gãp phÇn chñ yÕu ®Ó
kinh tÕ nhµ n­íc thùc hiÖn vai trß trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x·
héi chñ nghÜa, lµ chñ lùc trong héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ
Kiªn quyÕt ®iÒu chØnh c¬ cÊu ®Ó DNNN cã c¬ cÊu hîp lý, tËp ytung vµo
nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc then chèt vµ ®Þa bµn quan träng, chiÕm thÞ phÇn ®ñ
lín ®èi víi c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô chñ yÕu; kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i gi÷ tû
träng lín trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, lÜnh vùc, s¶n phÈm cña nÒn kinh tÕ. §¹i bé
phËn DNNN ph¶i cã quy m« võa vµ lín, c«ng nghÖ tiªn tiÕn; mét bé phËn
cÇn cã quy m« nhá ®Ó kinh doanh nh÷ng s¶n phÈm, dÞch vô thiÕt yÕu, nhÊt lµ
ë vïng n«ng th«n, miÒn nói, vïng s©u, vïng xa.
TiÕp tôc ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý ®Ó DNNN kinh doanh tù chñ, tù chÞu
tr¸ch nhiÖm, hîp t¸c vµ c¹nh tranh b×nh ®¼ng víi doanh nghiÖp thuéc c¸c
thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c theo ph¸p luËt. B¶o hé cÇ thiÕt, cã ®iÒu kiÖn ®èi víi
nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc, s¶n phÈm quan träng. Thùc hiÖn ®éc quyÒn nhµ n­íc
trong lÜnh vùc cÇn thiÕt, nh­ng kh«ng biÕn ®éc quyÒn nhµ n­íc thµnh ®éc


26
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

quyÒn doanh nghiÖp. Xo¸ bao cÊp, ®ång thêi cã chÝnh s¸ch ®Çu t­ ®óng ®¾n
vµ hç trî phï hîp ®èi víi nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc, s¶n phÈm cÇn ­u tiªn ph¸t
triÓn.
ViÖc tiÕp tôc s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ DNNN lµ
nhiÖm vô cÊp b¸ch vµ còng lµ nhiÖm vô chiÕn l­î, l©u dµi víi nhiÒu khã
kh¨n, phøc t¹p. míi mÎ. §èi víi nh÷ng vÊn ®Ò ®· râ, ®· cã nghÞ quyÕt th×
phait khÈn tr­¬ng, kiªn quyÕt triÓn khai thùc hiÖn; nh÷ng vÊn ®Ò ch­a ®ñ râ
th× ph¶i tæ chøc thÝ ®iÓm, võa lµm võa rót kinh nghiÖm, kÞp thêi uèn n¾n c¸c
sai sãt, lÖch l¹c ®Ó cã b­íc ®i thÝch hîp tÝch cùc nh­ng v÷ng ch¾c.
T¨ng c­êng sù l·nh ®¹o cña ®¶ng ë tÊt c¶ c¸c cÊp, c¸c ngµnh ®èi víi viÖc
s¾p xÕp, ®æi míi, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ DNNN. §æi míi ph­¬ng
thøc l·nh ®¹o cña tæ chøc c¬ së ®¶ng, ph¸t huy quyÒn lµm chñ cña ng­êi lao
®éng vµ vai trß cña c¸c ®oµn thÓ quÇn chóng t¹i doanh nghiÖp.
II / Gi¶i ph¸p tiÕp tôc ®æi míi vµ ph¸t triÓn DNNN
1.§Þnh h­íng s¾p xÕp, ph¸t triÓn DNNN ho¹t ®éng kinh doanh vµ ho¹t
®éng c«ng Ých
1.1 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh
Nhµ n­íc gi÷ 100% vèn ®èi víi c¬ chÕ thÞ tr­êng doanh nghiÖp ho¹t ®éng
trong lÜnh vùc ®éc quyÒn nhµ n­íc, bao gåm: vËt liÖu næ, ho¸ chÊt ®éc, chÊt
phãng x¹, hÖ thèng truyÒn t¶i ®iÖn quèc gia, m¹ng trôc th«ng tin quèc gia vµ
quèc tÕ, s¶n xuÊt thuèc l¸ ®iÕu.
Nhµ n­íc gi÷ cæ phÇn chi phèi hoÆc gi÷ 100% vèn ®èi víi DNNN ho¹t
®éng kinh doanh trong c¸c ngµnh vµ lÜnh vùc:b¸n bu«n l­¬ng thùc, b¸n
bu«n x¨ng dÇu, s¶n xuÊt ®iÖn, khai th¸c c¸c kho¸ng s¶n quan träng ... Nh÷ng
doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh b¶o ®¶m nhu cÇu thiÕt yÕu cho ph¸t
triÓn s¶n xuÊt vµ n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cña ®ång bµo n«ng
th«n, ®ång bµo c¸c d©n téc ë m×n nói, vïng s©u, vïng xa.
ChuyÓn c¸c doanh nghiÖp mµ nhµ n­íc gi÷ 100% vèn sang h×nh thøc c«ng
ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét chñ së h÷u lµ nhµ n­íc hoÆc c«ng ty cæ phÇn
gåm c¸c cæ ®«ng lµ c¸c DNNN. Tõ ®ã ChÝnh phñ chØ ®¹o rµ so¸t, phª duyÖt
ph©n lo¹i cô thÓ c¸c DNNN hiÖn cã ®Ó triÓn khai thùc hiÖnvµ tõng thêi kú
xem xÐt ®iÌu chØnh ®Þnh h­íng ph©n lo¹i doanh nghiÖp cho phï hîp víi yªu
cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi


27
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

ViÖt thµnh lËp míi DNNN ho¹t ®éng kinh doanh chñ yÕu sÏ thùc hiÖn
d­íi h×nh thøc c«ng ty cæ phÇn. ChØ thµnh lËp míi doanh nghiÖp 100% vèn
nhµ n­íc ®èi víi nh÷ng ngµnh vµ lÜnh vùc mµ nhµ n­íc cÇn gi÷ ®éc quyÒn,
hoÆc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c kh«ng muèn hay kh«ng cã kh¶ n¨ng tham
gia.
1.2 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých
Nhµ n­íc gi÷ 100% vèn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp c«ng Ých ho¹t ®éng
trong c¸c lÜnh vùc:in b¹c vµ chøng chØ cã gi¸; ®iÒu hµnh bay;b¶o ®¶m hµng
h¶i; kiÓm so¸t vµ ph©n phèi tÇn sè v« tuyÕn ®iÖn; s¶n xuÊt, söa ch÷a vò khÝ,
khÝ tµi, trang bÞ chuyªn dïng cho quèc phßng, an ninh; doanh nghiÖp ®­îc
giao thùc hiÖn nhiÖm vô quèc phßng ®Æc biÖt vµ c¸c doanh nghiÖp t¹i c¸c ®Þa
bµn chiÕn l­îc quan träng kÕt hîp kinh tÕ víi quèc phßng theo quyÕt ®Þnh
cña chÝnh phñ.
Nhµ n­íc gi÷ 100% vèn hoÆc cæ phÇn chi phèi ®èi víi nh÷ng doanh
nghiÖp c«ng Ých ®ang ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc: kiÓm ®Þnh kü thuËt
ph­¬ng tiÖn giao th«ng c¬ giíi lín; xuÊt b¶n s¸ch gi¸o khoa, s¸ch b¸o chÝnh
trÞ, phim thêi sù vµ tµi liÖu; qu¶n lý, b¶o tr× hÖ thèng ®­êng s¾t quèc gia, s©n
bay; qu¶n lý thuû n«ng ®Çu nguån; trång vµ b¶o vÖ rõng ®Çu nguån; tho¸t
n­íc ë ®« thÞ lín; ¸nh s¸ng ®­êng phè; qu¶n lý, b¶o tr× hÖ thèng ®­êng bé,
bÕn xe, ®­êng thuû quan träng; s¶n xuÊt sane phÈm vµ cung øng dÞch vô
kh¸c theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.
§èi víi c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých hiÖn cã, ChÝnh phñ c¨n cø
vµo ®Þnh h­íng trªn ®©y chØ ®¹o rµ so¸t vµ phª duyÖt ph©n lo¹i cô thÓ ®Ó
triÓn khai thùc hiÖn. Nh÷ng doanh nghiÖp c«ng Ých ®ang ho¹t ®éng kh«ng
thuéc diÖn nªu trªn sÏ ®­îc s¾p xÕp l¹i. ViÖc thµnh lËp míi DNNN ho¹t
®éng c«ng Ých ph¶i ®­îc xem xÐt chÆt chÏ, ®óng ®Þnh h­íng, cã yªu cÇu c¸c
®iÒu kiÖn cÇn thiÕt . khuyÕn khÝch nh©n d©n vµ doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh
phÇn kinh tÕ s¶n xuÊt nh÷ng s¶n phÈm, dÞch vô c«ng Ých mµ x· héi cÇn vµ
ph¸p luËt kh«ng cÊm.
2. Söa ®æi, bæ sung c¬ chÕ, chÝnh s¸ch
2.1 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh
Doanh nghiÖp tù chñ quyÕt ®Þnh kinh doanh theo quan hÖ cung cÇu trªn
thÞ tr­êng phï hîp víi môc tiªu thµnh lËp vµ ®iªï lÖ ho¹t ®éng. Xo¸ bá bao



28
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

cÊp ®èi víi doanh nghiÖp. Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ­u ®·i ®èi víi c¸c ngµnh,
vïng, c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô cÇn ­u tiªn hoÆc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn,
kh«ng ph©n biÖt thµnh phÇn kinh tÕ. Ban hµnh luËt c¹nh tranh ®Ó b¶o vÖ vµ
khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ c¹nh tranh,
hîp t¸c b×nh ®¼ng trong khu«n khæ ph¸p luËt chung. §èi víi DNNN ho¹t
®éng trong lÜnh vùc ®éc quyÒn cÇn cã quy ®Þnh kiÓm so¸t gi¸ vµ ®iÒu tiÕt lîi
nhuËn vµ cÇn tæ chøc mét sè DNNN cïng c¹nh tranh b×nh ®¼ng.Vµ ®æi míi
chÕ ®é kÕ to¸n , kiÓm to¸n, chÕ ®é b¸o c¸o, th«ng tin, thùc hiÖn c«ng khai
ho¹t ®éng kinh doanh vµ tµi chÝnh doanh nghiÖp
- - VÒ vèn:Doanh nghiÖp ®­îc tiÕp cËn vµ thu hót c¸c nguån vèn trªn thÞ
tr­êng ®Ó ph¸t triÓn kinh doanh ; ®­îc chñ ®éng sö lý c¸c tµi s¶n d­ thõa,
vËt t­, hµng ho¸ ø ®äng. Doanh nghiÖp ®­îc tù chñ trong viÖc ph©n phèi vµ
trÝch lËp c¸c quü tõ lîi nhuËn ®Ó l¹i theo khung quy ®Þnh chung. nhµ n­íc cã
chÝnh s¸ch ®èi víi nh÷ng tµi s¶n do doanh nghiÖp ®Çu t­ b»ng vèn vay vµ ®·
tr¶ hÕt nî b»ng nguån khÊu hao c¬ b¶n vµ lîi nhuËn do chÝnh ta× s¶n ®ã lµm
ra theo h­íng thùc hiÖn hµi hoµ c¸c lîi Ých, phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng
ngµnh nghÒ, lÜmh vùc cô thÓ, khuyÕn khÝch doanh nghiÖp tiÕp tôc t¸i ®Çu t­
ph¸t triÓn .
- VÒ ®Çu t­: T¨ng thªm quyÒn vµ tr¸ch nhiÖm cña DNNN trong quyÕt
®Þnh ®Çu t­ trªn c¬ së chiÕn l­îc, quy ho¹ch ph¸t triÓn ®­îc phª duyÖt.
- VÒ ®æi míi, hiÖn ®aÞ ho¸ c«ng nghÖ: Doanh nghiÖp ®­îc ¸p dông chÕ
®é ­u ®·i ®èi víi ng­êi cã ®ãng gãp vµo ®æi míi c«ng nghÖ mang l¹i hiÖu
qu¶ thiÕt thùc cho doanh nghiÖp: chi phÝ nµy ®­îc h¹ch to¸n vµo gi¸ thµnh
phÈm. nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, hç trî doanh nghiÖp ®Çu t­ ®æi
míi c«ng nghÖ.
- VÒ lao ®éng, tiÒn l­¬ng: Doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh viÖc tuyÓn chän lao
®éngvµ chÞu tr¸ch nhiÖm gi¶i quyÕt chÕ ®é ®èi víi ng­êi lao ®ddoanh nghiÖp
m×nh tuyÓn dông kh«ng cã viÖc lµm b»ng c¸c nguån kinh phÝ cña doanh
nghiÖp; ®­îc tù chñ trong viÖc tr¶ tiÒn l­¬ng vµ tiÒn th­ëng trªmn c¬ së n¨ng
suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp.
- VÒ c¸n bé qu¶n lý doanh nghiÖp: Doanh nghiÖp chñ ®éng lùa chän vµ
bè trÝ c¸n bé qu¶n lý theo h­íng chñ yÕu lµ thi tuyÓn; c¬ quan nhµ n­íc vµ tæ
chøc cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh bæ nhiÖm c¸n bé chñ chèt cña doanh


29
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

nghiÖp. nhµ n­íc cã c¬ chÕ khuyÕn khÝch vËt chÊt, tinh thÇn, ®ång thêi n©ng
cao tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé qu¶n lý doanh nghiÖp.
- VÒ thanh tra, kiÓm tra: Hµng n¨m doanh nghiÖp ph¶i ®­îc kiÓm to¸n,
kÕt qu¶ kiÓm to¸n lµ c¨n cø ph¸p lý vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp.
C¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc ph¶i cã ch­¬ng tr×nh thanh tra, kiÓm tra ®Þnh
kú ®èi víi doanh nghiÖp vµ th«ng b¸o cho doanh nghiÖp.
2.2 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých
ChuyÓn tõ c¬ chÕ cÊp vèn, giao nhiÖm vô sang c¬ chÕ ®Æt hµng hoÆc ®Êu
thÇu thùc hiÖn s¶n phÈm, dÞch vô c«ng Ých. nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch ­u ®·i
®èi víi c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô c«ng Ých, kh«ng ph©n biÖt lo¹i h×nh doanh
nghiÖp, thµnh phÇn kinh tÕ. nhµ n­íc cÊp ®ñ vèn ®iÒu lÖ cho DNNN ho¹t
®éng c«ng Ých. Thùc hiÖn c¬ chÕ qu¶n lý lao ®éng, tiÒn l­¬ng vµ thu nhËp
trªn c¬ së khèi l­îng, chÊt l­îng s¶n phÈm, dÞch vô mµ nhµ n­íc giao hoÆc
®Æt hµng. doanh nghiÖp c«ng Ých còng ph¶i thùc hiÖn h¹ch to¸n.
2.3 Gi¶i quyÕt lao ®éng d«i d­ vµ nî kh«ng thanh to¸n ®­îc
Bæ sung c¬ chÕ, chÝnh s¸ch ®èi víi lao ®éng d«i d­ trong s¾p xÕp, c¬ cÊu
l¹i DNNN. doanh nghiÖp ph¶i rµ so¸t vµ x©y dùng ®óng ®Þnh møc ®Ó x¸c
®Þnh sè lao ®éng cÇn thiÕt. Lao ®«ng d«i d­ ®­îc doanh nghiÖp t¹o ®iÒu kiÖn
®µo t¹o l¹i hoÆc nghØ viÖc h­ëng nguyªn l­¬ng mét thêi gian ®Ó t×m viÖc;
nÕu kh«ng t×m ®­îc viÖc th× ®­îc nghØ chÕ ®é mÊt viÖc theo quy ®Þnh cña Bé
luËt lao ®éng.
Xö lý nî kh«ng thanh to¸n ®­îc: ChÝnh phñ quy ®Þnh biÖn ph¸p gi¶i
quyÕt døt ®iÓm c¸c kho¶n nî kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸ncña doanh nghiÖp
®èi víi ng©n s¸ch nhµ n­íc vµ ng©n hµng, ®ång thêi cã gi¶i ph¶p ®Ó ng¨n
ngõa sù t¸i ph¸t.
3. §æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c tæng c«ng ty nhµ
n­íc; h×nh thµnh mét sè tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh
3.1 Tæng c«ng ty nhµ n­íc ph¶i cã vèn ®iÒu lÖ ®ñ lín, cã thÓ huy ®éng
vèn tõ nhiÒu nguån, trong ®ã vèn nhµ n­íc lµ chñ yÕu; thùc hiÖn kinh doanh
®a ngµnh, cã ngµnh chÝnh chuyªn s©u; cã liªn kÕt gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn
vÒ s¶n xuÊt, tµi chÝnh, thÞ tr­êng...; cã tr×nh ®é c«ng nghÖ vµ qu¶n lý tiªn
tiÕn, n¨ng suÊt lao ®éng cao, chÊt l­îng s¶n phÈm tèt, cã kh¶ n¨ng c¹nh
tranh trªn thÞ tr­êng trong n­íc vµ quèc tÕ .


30
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Hoµn thµnh viÖc s¾p xÕp c¸c tæng c«ng ty nhµ n­íc hiÖn cã nh»m tËp trung
h¬n n÷a nguån lùc ®Ó chi phèi ®­îc nh÷ng ngµnh, lÜnh vùc then chèt cña nÒn
kinh tÕ; lµm lùc l­îng chñ lùc trong viÖc b¶o ®¶m c¸c c©n ®èi lín vµ æn ®Þnh
kinh tÕ vÜ m«; cung øng nh÷ng s¶n phÈm träng yÕu cho nÒn kinh tÕ quèc d©n
vµ xuÊt khÈu, ®ãng gãp lín cho ng©n s¸ch; lµm nßng cèt thóc ®Èy t¨ng
tr­ëng kinh tÕ vµ chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cã hiÖu qu¶.
3.2 H×nh thµnh mét sè tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh trªn c¬ së c¸c tæng c«ng ty
nhµ n­íc ,cã sù tham gia cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, kinh doanh ®a ngµnh,
trong ®ã cã ngµnh kinh doanh chÝnh chuyªn m«n ho¸ cao vµ gi÷ vai trß chi
phèi lín trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, cã quy m« rÊt lín vÒ vèn, ho¹t ®éng c¶
trong vµ ngoµi n­íc, cã tr×nh ®é c«ng nghÖ cao vµ qu¶n lý hiÖn ®¹i, cã sù
g¾n kÕt trùc tiÕp, chÆt chÏ gi÷a khoa häc c«ng nghÖ, ®µo t¹o, nghiªn cøu
triÓn khai víi s¶n xuÊt kinh doanh.
4. §Èy m¹nh cæ phÇn ho¸ DNNN
Môc tiªu cæ phÇn ho¸ DNNN lµ nh»m: t¹o ra lo¹i h×nh doanh nghiÖp cã
nhiÒu chñ së h÷u, trong ®ã cã ®«ng ®¶o ng­êi lao ®éng, ®Ó sö dông cã hiÖu
qu¶ vèn, tµi s¶n cña nhµ n­íc vµ huy ®éng thªm vèn x· héi vµo ph¸t triÓn
s¶n xuÊt, kinh doanh; t¹o ®éng lùc m¹nh mÏ vµ c¬ chÕ qu¶n lý n¨ng ®éng, cã
hiÖu qu¶ cho DNNN; ph¸t huy vai trß lµm chñ thùc sù cña ng­êi lao ®éng,
cña cæ ®«ng vµ t¨ng c­êng sù gi¸m s¸t cña x· héi ®èi víi doanh nghiÖp; b¶o
®¶m hµi hoµ lîi Ých cña nhµ n­íc, doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng. Cæ phÇn
ho¸ DNNN kh«ng ®­îc biÕn thµnh t­ nh©n ho¸ DNNN.
Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch ®Ó gi¶m bít t×nh tr¹ng chªnh lÖch vÒ cæ phÇn ­u
®·i cho ng­êi lao ®éng gi÷a c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn cæ phÇn ho¸. Cã
quy ®Þnh ®Ó ng­êi lao ®éng gi÷ ®­îc cæ phÇn ­u ®·i trong mét thêi gian nhÊt
®Þnh. Söa ®æi, bæ sung c¬ chÕ ­u tiªn b¸n cæ phÇn cho ng­êi lao ®éng trong
doanh nghiÖp ®Ó g¾n bã ng­êi lao ®éng víi doanh nghiÖp; dµnh mét tû lÖ cæ
phÇn thÝch hîp b¸n ra ngoµi doanh nghiÖp.
Söa ®æi ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp theo h­íng g¾n víi
thÞ tr­êng; nghiªn cøu ®­a gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt vµo gi¸ trÞ doanh
nghiÖp, thÝ ®iÓm ®Êu thÇu b¸n cæ phiÕu vµ b¸n cæ phiÕu qua c¸c ®Þnh chÕ tµi
chÝnh trung gian. nhµ n­íc ban hµnh c¬ chÕ, chÝnh s¸ch phï hîp ®èi víi
DNNN ®· chuyÓn sang c«ng ty cæ phÇn. Söa ®æi chÝnh s¸ch ­u ®·i ®èi víi



31
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ theo h­íng ­u ®·i h¬n ®èi víi nh÷ng doanh
nghiÖp khi cæ phÇn ho¸ cã khã kh¨n.
5. Thùc hiÖn giao, b¸n, kho¸n kinh doanh, cho thuª, s¸p nhËp, gi¶i
thÓ, ph¸ s¶n DNNN
§èi víi doanh nghiÖp quy m« nhá cã vèn nhµ n­íc d­íi 5 tû ®ång, nhµ
n­íc kh«ng cÇn n¾m gi÷ vµ kh«ng cæ phÇn ho¸ ®­îc, tuú thùc tÕ cña tõng
doanh nghiÖp, c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh mét trong c¸c
h×nh thøc: giao, b¸n, kho¸n kinh doanh , cho thuª. KhuyÕn khÝch DNNN ®·
giao, b¸n ®­îc chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn cña ng­êi lao ®éng. S¸p nhËp,
gi¶i thÓ, ph¸ s¶n nh÷ng DNNN ho¹t ®éng kh«ng hiÖu qu¶, nh­ng kh«ng thùc
hiÖn ®­îc c¸c h×nh thøc nãi trªn.
Söa ®æi, bæ sung luËt ph¸ s¶n doanh nghiÖp theo h­íng ng­êi quyÕt ®Þnh
thµnh lËp doanh nghiÖp cã quyÒn ®Ò nghÞ tuyªn bè ph¸ s¶n. §Èy m¹nh tuyªn
truyÒn, n©ng cao nhËn thøc, hiÓu biÕt cña ng­êi lao ®éng vµ toµn x· héi ®èi
víi chñ tr­¬ng cæ phÇn ho¸, giao, b¸n, kho¸n kinh doanh, cho thuª, s¸p nhËp,
gi¶i thÓ, ph¸ s¶n DNNN .




32
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ




kÕt luËn

Tæng kÕt 15 n¨m ®æi míi vµ x¸c ®Þnh ph­¬ng h­ín, chiÕn l­îc ph¸t triÓn
kinh tÕ – x· héi trong thêi kú míi, ®¹i héi lÇn thø IX cña §¶ng ®· kh¼ng
®Þnh: “ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã nhiÒu h×nh thøc së
h÷u, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ, trong ®ã KTNN gi÷ vai trß chñ ®¹o; KTTN
cïng víi kinh tÕ tËp thÓngµy cµng trë thµnh nÒn t¶ng v÷ng ch¾c”, “KTNN
ph¸t huy vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ, lµ lùc l­îng vËt chÊt quan träng
vµ lµ c«ng cô ®Ó nhµ n­íc ®Þnh h­íng vµ ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ. DNNN
gi÷ vÞ trÝ then chèt, ®i ®Çu øng dông tiÕn bé khoa häc vµ c«ng nghÖ; nªu
g­¬ng vÒ n¨ng suÊt, chÊt l­îng, hiÖu qu¶ kinh tÕ – x· héi vµ chÊp hµnh ph¸p
luËt”. Héi nghÞ trung ­¬ng lÇn nµy bµn vµ ra nghÞ quyÕt ®Ó thùc hiÖn nghÞ
quyÕt ®¹i héi ®¶ng, b¶o ®¶m DNNN cã vÞ trÝ then chèt gãp phÇn chñ yÕu ®Ó
KTNN lµm tèt vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi
chñ nghÜa nh»m n©ng cao hiÖu qu¶, ®ñ søc c¹nh tranh trong qu¸ tr×nh héi
nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc
Qua ba ch­¬ng võa nªu trªn, chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh ®­îc r»ng:
Vai trß cña DNNN lµ then chèt trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x·
héi chñ nghÜa ë n­íc ta. DNNN võa hç trî c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ph¸t
triÓn võa gãp phÇn gi÷ v÷ng æn ®Þnh chÝnh trÞ – x· héi. DNNN lµ c¸nh cöa
më ra cho chóng ta nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng x· héi chñ nghÜa, më ra mét triÓn
väng x· héi x· héi chñ nghÜa d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n
chñ, v¨n minh. Do ®ã tiÕp tôc qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN ë n­íc ta lµ mét tÊt
yÕu kh¸ch quan trong thêi kú hiÖn nay.
Dï ®· rÊt cè g¾ng, song trong khu«n khæ tµi liÖu còng nh­ thêi gian
vµ kh¶ n¨ng cã h¹n, ®Ò ¸n cña em vÉn ch­a thÓ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò mét c¸ch
triÖt ®Ó vµ toµn diÖn. Tuy vËy, em vÉn mong thÇy c« gi¸o xem xÐt vµ ch©m
ch­íc cho b¶n ®Ò ¸n cña em.Vµ em xin c¶m ¬n sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy
c« rÊt nhiÒu.

Sinh viªn


33
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Vò ThÞ H­¬ng Lan




tµi liÖu tham kh¶o


1- V¨n kiÖn ®¹i héi ®¶ng lÇn thø VII, VIII, IX
2- §¶ng céng s¶n : “NghÞ quyÕt héi nghÞ Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng 3
kho¸ IX vÒ ®æi míi vµ ph¸t triÓn DNNN”
3- N«ng §øc M¹nh : “ viÖc s¾p xÕp, ®æi míi DNNN ph¶i h­íng tíi hiÖu
qu¶ cao ®Ó KTNN gi÷ vai trß chñ ®¹o trong kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn”-
T¹p chÝ céng s¶n sè 13 th¸ng 9/2001
4- PGS.TS. Ng« Quang Minh : “KTNN vµ qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN”-NXB
chÝnh trÞ quèc gia n¨m 2001
5- Kinh tÕ vµ dù b¸o sè 6/2003




34
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Môc lôc


lêi nãi ®Çu.........................................................................................1
ch­¬ng i / mét sè vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ dnnn...2
I/ TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan.........................................................................2
1. §Þnh nghÜa vÒ DNNN...........................................................................2
2. C¸c bé phËn cÊu thµnh cña KTNN......................................................2
3. Sù cÇn thiÕt ph¶i cñng cè vµ ph¸t triÓn DNNN ....................................3
3.1 Sù cÇn thiÕt cña DNNN ....................................................................3
3.2 Sù cÇn ph¶i ph¸t triÓn DNNN ...........................................................5
II/ Vai trß then chèt cña DNNN .............................................................11
Ch­¬ng II/ Thùc tr¹ng DNNN ë n­íc ta hiÖn nay ......12
I/ Qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN ..................................................................12
1. Giai ®o¹n 1980-1986...........................................................................12
2. Giai ®o¹n 1986-1990...........................................................................13
3. Giai ®o¹n 1990 ®Õn nay ......................................................................15
3.1 §æi míi c¬ chÕ qu¶n lý DNNN ........................................................15
3.2 S¾p xÕp l¹i DNNN ............................................................................17
II/ KÕt qu¶ ®¹t ®­îc vÒ qu¸ tr×nh ®æi míi DNNN trong thêi gian qua......20
1. Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu ....................................................................20
2. Nh÷ng yÕu kÐm chñ yÕu cña c¸c DNNN hiÖn nay ...............................21
2.1 VÒ hiÖu qu¶ kinh doanh ....................................................................21
2.2 VÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh.....................................................................22
2.3 VÒ c¬ cÊu DNNN .............................................................................23
3. Nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù yÕu kÐm cña c¸c DNNN ...................23
3.1 §Çu t­ sai ..........................................................................................23
3.2 T×nh tr¹ng thiÕu vèn phæ biÕn............................................................24
3.3 Tr×nh ®é kü thuËt, c«ng nghÖ l¹c hËu.................................................25
3.4 Sè lao ®éng d­ thõa ®ang rÊt lín .......................................................25
3.5 Doanh nghiÖp kh«ng ®­îc tù chñ vÒ tµi chÝnh ..................................25
3.6 Kh«ng ®­îc tù chñ vÒ nh©n sù vµ tiÒn l­¬ng .....................................25
3.7 Tæ chøc qu¶n lý kh«ng phï hîp ........................................................26
3.8 M«i tr­êng kinh doanh ch­a hoµn chØnh ..........................................26


35
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ

Ch­¬ng III ph­¬ng h­íng vµ c¸c gi¶i ph¸p ®æi míi
DNNN trong thêi gian tíi.......................................................27
I/ Ph­¬ng h­íng ®æi míi c¸c DNNN trong thêi gian qua .......................27
II/ Gi¶i ph¸p tiÕp tôc ®æi míi vµ ph¸t triÓn DNNN .................................28
1. §Þnh h­íng s¾p xÕp, ph¸t triÓn DNNN ho¹t ®éng kinh doanh vµ ho¹t
®éng c«ng Ých .........................................................................................28
1.1 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh ....................................28
1.2 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých..........................................28
2. Söa ®æi, bæ sung c¬ chÕ, chÝnh s¸ch ....................................................29
2.1 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh ....................................29
2.2 §èi víi doanh nghiÖp ho¹t ®éng c«ng Ých .........................................30
2.3 Gi¶i quyÕt lao ®éng d«i d­ vµ nî kh«ng thanh to¸n ®­îc ..................31
3. §æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c tæng c«ng ty nhµ n­íc; h×nh thµnh
mét sè tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh .................................................................31
4. §Èy m¹nh cæ phÇn ho¸ DNNN ...........................................................32
5. Thùc hiÖn giao, b¸n, kho¸n kinh doanh, cho thuª, s¸p nhËp, gi¶i thÓ, ph¸
s¶n DNNN .............................................................................................32
kÕt luËn ...........................................................................................33




36

Top Download Quản Trị Kinh Doanh

Xem thêm »

Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản