Đề tài : Việc làm, kỹ năng xin việc của sinh viên khi mới ra trường

Chia sẻ: hoathuytinh_t2lh

Quá trình hội nhập của Việt Nam đứng trước muôn vàn thời cơ và thách thức, mở ra nhiều cơ hội để phát triển, phục vụ nhu cầu về việc làm cho con người. Do đó vấn đề về việc làm được đặt vào vị trí hàng đầu trong các chính sách phát triển kinh tế xã hội. Chính sách đó được thể hiện trong việc hoạch định các chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước, đặt con người và việc làm là vị trí trung tâm....

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Đề tài : Việc làm, kỹ năng xin việc của sinh viên khi mới ra trường

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ...
KHOA ...

 




Đề tài
Việc làm, kỹ năng xin việc
của sinh viên khi mới ra
trường




..........., tháng ... năm ........


1
MỤC LỤC

PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT ĐỂ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2


PHẦN 2: THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3


3
I – Khái niệm tìm việc làm


4
II – Các bước tạo việc làm


6
III – Những kỹ năng cần có của sinh viên khi đi xin việc làm.


8
IV – Định hướng làm việc của sinh viên sau khi ra trường


12
V - Những thay đổi khi bước vào môi trường mới


15
VI – Việc làm của sinh viên sau khi ra trường: vừa thừa vừa thiếu!


PHẦN 3: ĐÁNH GIÁ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 18


18
I - Những lời khuyên cho những sinh viên khi ra trường


20
II – Những lỗi thường mắc phải khi đi xin việc.


PHẦN 4: QUAN ĐIỂM CỦA CÁ NHÂN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 24




2
PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT ĐỂ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Quá trình hội nhập của Việt Nam đứng trước muôn vàn thời cơ và thách
thức, mở ra nhiều cơ hội để phát triển, phục vụ nhu cầu về việc làm cho con
người. Do đó vấn đề về việc làm được đặt vào vị trí hàng đầu trong các chính
sách phát triển kinh tế xã hội. Chính sách đó được thể hiện trong việc hoạch
định các chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước, đặt con người và việc
làm là vị trí trung tâm.
Việc làm là một trong những vấn đề xã hội có tính chất toàn cầu, là mối
quan tâm lớn của nhiều quốc gia. Hiện nay quốc gia đang cần những nhân tài
trẻ để phục vụ cho đất nước. Vậy các nhân tài đó là ai??? Đơn giản là những
thanh niên hiện nay, những sinh viên được học tập và rèn luyện tại các trường
Đại học, cao đẳng,…Đây chính là những tài năng tương lai, giúp cho đất nước
phát triển, giải quyết về nhu cầu việc làm của người lao động.
Mặc khác để tìm được một công việc phù hợp cho mỗi người không hề
dễ chút nào, và điều này là rất khó khi lại là các sinh viên vừa tốt nghiệp ra
trường. Đi xin việc ở đâu, Làm thế nào để xin được việc, công việc có phù hợp
hay không,..? đó là những câu hỏi chung mà họ sẽ cùng nghỉ tới.
Việc làm nói chung và việc làm của sinh viên sau khi ra trường nói riêng
đang là vấn đề “ nóng”, bức xúc, thu hút sự chú ý của mọi người cũng như các
cơ quan chức năng có liên quan. Vì vậy em chọn đề tài “ Việc làm, kỹ năng xin
việc của sinh viên khi mới ra trường.” Trong quá trình nghiên cứu đề tài này
không tránh khỏi những thiếu sót, em kính mong được sự góp ý của thầy để đề
tài này được hoàn thiện hơn.




3
PHẦN 2: THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
I - Khái niệm về việc làm
1. Định nghĩa việc làm
Theo bộ luật lao động_Điều 13” Mọi hoạt động tạo ra thu nhập, không bị
pháp luật cấm đều được thừa nhận là việc làm.”
Trên thực tế việc làm thể hiện dưới 3 hình thức:
- Làm công việc để nhận tiền lương, tiền công hoặc hiện vật cho công việc.
- Làm công việc để thu lợi cho bản thân mà bản thân lại có quyền sử dụng
hoặc quyền sở hữu ( một phần hay toàn bộ) tư liệu sản xuất để tiến hành
công việc đó.
- Làm các công việc cho hộ gia đình mình nhưng không được trả thù lao
dưới hình thức tiền lương, tiền công cho công việc đó. Bao gồm sản xuất
nông nghiệp, hoạt động kinh tế phi nông nghiệp do chủ hộ hoặc một
thành viên khác trong gia đình có quyền sử dụng, sở hữu hoặc quản lý.
2. Các đặc trưng của việc làm
Nghiên cứu các đặc trưng của việc làm chính là việc tìm hiểu cơ cấu hoặc
cấu trúc dân số có việc làm theo các tiêu chí khác nhau nhằm là m rõ các khía
cạnh khác nhau của vấn đề việc làm. Bao gồm:
- Cấu trúc dân số có việc làm theo giới và tuổi. Cho biết trong số những
người có việc làm thì tỉ lệ nam,nữ là bao nhiêu, độ tuổi nào là lực lượng
lao động chính ( chiếm phần đông trong lực lượng lao động).
- Sự thay đổi quy mô việc làm theo vùng ( nông thôn – thành thị). Cho biết
khả năng tạo việc làm ở 2 khu vực này cũng như tiềm năng tạo thêm việc
làm mới trong tương lai.
- Cơ cấu làm việc theo ngành kinh tế. Cho biết ngành kinh tế nào trong nền
kinh tế quốc dân có khả năng thu hút được nhiều lao động nhất ở hiện tại
và tương lai, sự dịch chuyển lao động giữa các ngành này.

4
- Cơ cấu việc làm theo nghề. Cho biết nghề nào hiện tại đang tạo ra được
nhiều việc làm nhất và xu hướng lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai
của người lao động.
- Cấu trúc việc làm theo thành phần kinh tế. Cho biết hiện tại lực lượng lao
động đang tập trung nhiều nhất trong thành phần kinh tế nào và xu hướng
dịch chuyển lao động giữa các thành phần kinh tế trong tương lai. Thành
phần kinh tế được chia dựa trên quan hệ sở hữu về tự liệu sản xuất.
- Trình độ văn hóa và đào tạo của dân số theo nhóm tuổi và giới tính, theo
vùng.
II - Các bước tìm việc làm
Bạn là sinh viên mới ra trường và thiếu kinh nghiệm tìm việc làm? Sau
đây là các bước tìm việc làm sẽ giúp bạn tự tin hơn khi tìm việc cho bản thân.
1. Hiểu rõ quá trình tìm việc
Dưới đây là một số những quan niệm về quá trình tìm việc, chúng sẽ giúp
bạn hiểu rõ hơn về quá trình tìm việc và tự tin hơn khi đi xin việc:
- Tìm việc là quá trình “tiếp thị” bản thân và tài năng của bạn.
- Biết rõ được khả năng và thế mạnh sẽ mang lại nhiều lợi ích cho nhà tuyển
dụng.
- Tìm kiếm việc làm sẽ mất nhiều thời gian của bạn.
- Theo sát một kế hoạch đã vạch rõ, nhưng phải luôn linh hoạt.
- Đừng từ bỏ công cuộc tìm việc trừ khi bạn thành công.
2. Đánh giá bản thân
Xác định và liệt kê những sở thích của bạn, kỹ năng, mong muốn và thói
quen làm việc của bạn. Khi bạn biết rõ được tính cách của bạn, bạn có thể dễ
dàng xác định công việc và công ty phù hợp với bạn.




5
3. Xác định những mục tiêu của bạn
Bạn muốn làm công việc gì? Bạn thích các hoạt động công việc nào?
Kiểu sếp nào phù hợp với bạn? Bạn muốn làm việc ở đâu? Biết rõ những điều
bạn muốn và mong chờ sẽ giúp bạn dễ dàng vạch ra những chiến thuật trong
công cuộc tìm việc hơn.
4. Tạo hồ sơ xin việc
Chuẩn bị và thu thập những tài liệu cần thiết sau:
- Thư ngỏ, thư cảm ơn, thư nhận lời hoặc từ chối công việc.
- Resume
- Thư giới thiệu
- Bản sao học bạ, bảng điểm, bằng cấp, chứng chỉ…
- Các giải thưởng và khen thưởng
- Business cards.
5. Tạo mạng lưới hỗ trợ
Hãy gọi điện cho bạn bè, người thân… để nhờ sự giúp đỡ của họ trong
quá trình tìm việc. Họ sẽ là nguồn giúp đỡ tiềm năng, có thể sẽ mang lại việc
làm tốt cho bạn.
6. Tìm kiếm nhà tuyển dụng và công ty tiềm năng có nhu cầu tuyển nhân viên
Tìm kiếm những nhà tuyển dụng và công ty tiềm năng đang có nhu cầu
tuyển nhân viên. Xác định xem công ty nào thực sự phù hợp với bạn, công ty
nào thực sự có nhiều cơ hội để bạn phát triển tài năng. Tiếp đến, tìm kiếm tên
của những người đang làm công việc mà bạn muốn ứng tuyển.
7. Nộp hồ sơ xin việc
Chuẩn bị tất cả thư ngỏ, resume và những tài liệu liên quan để nộp cho
nhà tuyển dụng. Hãy đảm bảo rằng tất cả những tài liệu bạn chuẩn bị đều trông
thật chuyên nghiệp. Tiếp đó, bạn có thể gửi hồ sơ xin việc qua đường bưu điện,
fax hoặc email tới công ty bạn muốn ứng tuyển.

6
8. Tham dự cuộc phỏng vấn
Tìm kiếm thông tin của công ty trước buổi phỏng vấn. Tìm hiểu xem
công ty hoạt động trên lĩnh vực nào và bạn có thể đóng góp gì cho sự phát triển,
mục tiêu của công ty. Ăn mặc chỉnh tề và gọn gàng. Biết rõ là bạn muốn mức
lương và thưởng là bao nhiêu, sẵn sàng thoả thuận khi có thể. Bạn nên gửi một
lá thư cảm ơn sau khi cuộc phỏng vấn kết thúc, nhấn mạnh rằng bạn có thể
mang lại những lợi ích gì cho công ty.
9. Nhận lời hoặc từ chối công việc
Gửi thư cho công ty mà bạn ứng tuyển để trả lời là bạn chấp nhận lời mời
của công ty hay không. Nếu bạn nhận lời làm việc cho công ty, hãy bày tỏ
những đánh giá của bạn, lặp lại những điều khoản trong thư mời của công ty
gửi cho bạn và hỏi xem khi nào bạn có thể bắt đầu công việc mới của mình.
Ngoài ra, nếu bạn không nhận lời làm việc cho công ty, bạn cũng nên gửi một
bức thư cho công ty giải thích lý do và thể hiện rằng bạn đánh giá rất cao về
công ty.
10. Đánh giá quá trình
Nếu bạn không xin được công việc đúng như mong muốn, hãy tự hỏi bản thân
những câu hỏi sau:
- Tôi đã hoàn thành tốt mọi điều cần thiết hay chưa?
- Mỗi bước trên, tôi đã làm tốt đến đâu?
- Tôi cần phải cải thiện những điều gì?
III – Những kĩ năng cần có của sinh viên khi đi xin việc làm
1. Kỹ năng truyền đạt thông tin:
Những nhà tuyển dụng muốn nhân viên của họ có thể viết được những
bản báo cáo với trình tự khoa học và không có bất cứ lỗi ngữ pháp hay chính tả
nào trong câu. Theo ông Ruth Prochnow, nhà tư vấn về nghề nghiệp của trường



7
đại học Denver Career Centrer nói rằng: “Tôi nghĩ kỹ năng này cũng quan trọng
như kỹ năng phát âm tốt và chuẩn vậy”.
2. Kỹ năng về máy móc công nghệ:
Có những công việc đòi hỏi khả năng cao về công nghệ thông tin như khả
năng hiểu biết về ngôn ngữ lập trình. Tuy nhiên, có những công việc bạn xin
tuyển không yêu cầu về khả năng công nghệ thông tin thì kỹ năng sử dụng
thành thạo máy vi tính cũng vẫn là yếu tố cần thiết và cơ bản. Bà Norm
Meshriy, nhà tư vấn kiêm giám đốc của công ty Career Insights nói rằng: “Tiến
bộ công nghệ được áp dụng vào công việc nhằm làm cho hiệu quả công việc
cao hơn và giảm áp lực làm việc cho con người vì vậy để tận dụng được lợi thế
đó các bạn phải biết sử dụng chúng”.
3. Khả năng lãnh đạo:
Vài năm gần đây, nhiều công ty đã cắt giảm việc thuê những nhà quản lý
ở cấp độ thấp mà họ đang tìm kiếm những người có khả năng lãnh đạo ở nhiều
cấp độ kể cả ở những cấp độ cao trong công ty.
4. Khả năng làm việc nhóm:
Những nhà tuyển dụng muốn tìm những nhân viên có khả năng làm việc
hiệu quả, năng suất khi làm theo nhóm. Điều này đòi hỏi nhân viên đó cần có
tính cách hòa đồng, tôn trọng thời hạn công việc, và sẵn sàng giúp đỡ những
thành viên còn lại trong nhóm để kịp tiến độ dự án cho dù việc đó không thuộc
nhiệm vụ của họ.
Bạn có thể tìm kiếm kinh nghiệm làm việc nhóm với những công việc
làm thêm hay hoạt động ngoại khóa. Bà Meshriy cũng cho biết: “Hãy thử làm
hầu hết mọi công việc bạn có khả năng trong cuộc sống, khi làm việc cùng
những người khác bạn sẽ học được điều bạn cần”.




8
5. Khả năng làm việc độc lập:
Tuy trái ngược với khả năng trên nhưng đây cũng được coi là yếu tố rất
quan trọng khi đi xin tuyển. Nhà tuyển dụng cũng mong chờ nhân viên của họ
có thể làm việc một cách độc lập khi cần thiết.
6. Khả năng thích nghi nhanh:
Có thể bạn biết cách để viết các biên bảo và thông báo theo đúng quy tắc
nhưng sếp lại muốn bạn có cả khả năng ghi nhớ tốt và ghi chép nhanh trong
công việc. Yêu cầu của sếp luôn đa dạng vì vậy bạn cần linh hoạt trong làm
việc. Các đồng nghiệp cũng như sếp đến rồi đi. Điều quan trọng là bạn cần có
khả năng thích nghi nhanh với những yêu cầu mới thậm chí trong cả những thời
điểm khó khăn, bất ổn.
IV – Định hướng việc làm của sinh viên sau khi ra trường.
Chọn cho mình một ngành nghề phù hợp là đã tạo nền tảng cho thành
công trong tương lai. Và trong cuộc sống có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá
trình định hướng hay chọn nghề của bất kỳ một sinh viên nào. Sau đây chúng ta
sẽ tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp:
1. Bản thân
Điều tệ nhất bạn có thể làm là chọn nghề nghiệp cho mình chỉ để làm hài
lòng ai đó. Không ai hiểu rõ bản thân bạn hơn chính bạn, trước khi quyết định
chọn một hướng đi cho riêng mình, bạn hãy dành ít phút nhìn lại bản thân xem
chúng ta có những gì, những yếu tố đó có phù hợp với nghề mình chọn hay
không.
2. Sức khỏe
Đây là yếu tố ảnh hưởng đầu tiên khi bạn muốn chọn cho mình bất kể
nghề gì. Nếu không biết tự lượng sức mình thì cho dù bạn có đi hết con đường
học sau này cũng không giúp bạn bám trụ lâu với nghề. Có những ngành nghề
đòi hỏi cao về sức khoẻ, đơn cử nếu bạn muốn làm phi công, thuyền trưởng thì

9
nhất thiết bạn không được mắc các bệnh về tim mạch… muốn đi vào nghề hội
họa, lái xe, nhuộm vải thì tối kỵ bệnh mù màu (không phân biệt được các màu
sắc).
3. Năng lực
Các chỉ số IQ, EQ… giúp các bạn xác định được năng lực và khả năng
của mình tới đâu. Nếu IQ của bạn dưới 100 thì hãy cân nhắc kỹ trước khi đăng
ký ngành công nghệ thông tin. Trường hợp bạn không có điều kiện để thực hiện
các bài test về chỉ số thông minh, cảm xúc thì hãy xem mình có thể hợp với
công việc gì, khả năng của mình được thể hiện tốt nhất khi nào.
4.Tố chất
Bạn muốn trở thành bác sĩ, điểm số trong lớp của bạn thuộc dạng "top"
nhưng khi nghe mùi thuốc kháng s inh trong bệnh viện bạn không chịu được,
hay khi nhìn thấy máu là bạn cảm thấy buồn nôn. Bạn muốn làm kiến trúc sư?
Tại sao không? Bạn học giỏi các môn tự nhiên, vẽ đẹp, có nhiều ý tưởng táo
bạo nhưng bạn không thể nào kiên nhẫn nổi với những con số chi chít trên một
bản vẽ thì bạn nên xem lại mình trước khi quyết định thực hiện mong muốn. Có
thể bạn dễ dàng vượt vũ môn nhưng không thể hóa rồng … Cá nhân phải biết
mình là người có tính cách như: kiềm chế, trung thực, bảo mật, gan dạ, dũng
cảm, cẩn thận … để hướng đến những nghề nghiệp phù hợp.
5. Thiên hướng
Lúc nhỏ bạn từng lãnh đạo, cầm "cờ lau xông pha trận mạc" thì có thể
bạn hợp với vai trò người lãnh đạo. Những nét vẽ "màu mè hoa lá hẹ” của bạn
khi chưa thể cầm viết đúng cách có thể bạn sẽ là một Picaso tương lai. Những
thiên hướng này là nền tảng cho quyết định của bạn. Đừng bỏ qua những chi
tiết nhỏ này, có thể nó là bản chất năng khiếu của bạn mà bạn chưa khám phá
hoặc bỏ quên. Nó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào lĩnh vực nào của bạn
sau này.

10
6. Ngoại hình
Không phải chúng ta coi trọng vấn đề hình thức, nhưng có một số ngành nghề
đòi hỏi ngoại hình cao như diễn viên, tiếp viên hàng không, người mẫu, MC…
Khi bạn có ngoại hình không chuẩn thì nên xem lại ước muốn ngành nghề của
mình.
7. Năng khiếu
Năng khiếu của mỗi người là khác nhau và cùng bộc lộ một cách khác
nhau. Đây có thể coi là yếu tố quan trọng ảnh hưởng rất lớn đến quá trình chọn
trường, chọn nghề của bạn. Một số ngành nghề như: kiến trúc, hội họa, sân
khấu… đòi hỏi khá cao về phần thể hiện năng khiếu của bạn ngay trong đề thi
tuyển sinh. Bạn phải xác định được năng khiếu của mình trước khi đặt bút ghi
tên vào hồ sơ.
8. Gia đình
Điều đầu tiên ảnh hưởng đến quyết định của không ít học sinh đó là điều
kiện kinh tế gia đình. Đây là vấn đề có thể nói là làm cho học sinh phân vân
nhiều nhất khi chọn nghề, nhất là các em học sinh ở tỉnh lẻ, vùng nông thôn.
Nhiều em có ước muốn thi vào ngành công nghệ thông tin nhưng nghĩ đến việc
phải trang bị máy tính ngay năm học đầu tiên thì hơi e ngại. Nhiều ngành như
du lịch, thiết kế thời trang, y… khá tốn kém cũng làm "chùn bước" không ít sĩ
tử khi đăng ký dự thi
Mặc khác, truyền thống gia đình luôn quan trọng với người dân Việt Nam nói
riêng và người phương Đông nói chung. Chúng ta luôn bị ảnh hưởng của gia
đình khi đưa ra bất kỳ một quyết định nào. Nhiều ông bố, bà mẹ ép con học
theo những ngành nghề mà cha ông mình từ trước đến giờ theo đuổi. Nếu sinh
ra trong một gia đình có bố, mẹ, anh, chị làm bác sĩ, giáo viên, công an… thì
học sinh thường bị "gò” phải thi vào cái "khuôn" ấy của gia đình.



11
9. Bạn bè
Lứa tuổi học trò là lứa tuổi thích chứng tỏ mình, khẳng định mình. Khi
thấy bạn bè đăng ký thi vào những ngành nghề thời thượng thì nhiều em học
sinh tự hỏi tại sao mình không thi vào đó trong khi khả năng của mình không
thua kém bạn bè. Đây có thể là một trong những nguyên nhân làm cho nhiều
bạn chọn sai hướng đi của mình.
Theo thống kê cho thấy, nếu trong lớp học có nhiều em chọn thi vào một
trường nào đó thì những học sinh còn phân vân lưỡng lự thường "a dua" thi
theo bạn bè. Cũng có trường hợp vì "thằng bạn nối khố” thi vào ĐH Bách khoa
nên cũng thi vô Bách khoa cho có bạn có bè, hai thằng cứ kè kè nhau quen rồi
giờ bơ vơ mỗi đứa một nơi thấy "tủi tủi". Tôi có anh bạn cũng khá thân, học khá
giỏi nhưng năm nào chàng ta cũng đăng ký thi ĐH mặc dù đang là sinh viên của
một trường không phải tồi. Hỏi ra mới biết vì người yêu của chàng thích những
anh chàng phong lưu, tài hoa theo phong cách kiến trúc, thế là anh chàng quyết
định sẽ là một trong những anh chàng "phong lưu" ấy cho cô nàng cảm phục.
Có thể nói bạn bè ảnh hưởng đến cuộc sống của ta không ít, nhưng tương lai thì
phải do chính chúng ta quyết định. Nếu c ùng sở thích, chí hướng thì khi đi cùng
con đường bạn sẽ có người chia sẻ, cùng nhau tiến bộ như thời xưa, nhưng khi
thấy không thể đi cùng đường thì bạn hãy mạnh dạn nói lên suy nghĩ của mình,
đừng gò ép theo bạn bè. Bạn cũng nên góp những ý kiến có thể quan trọng với
một người bạn khi người này còn đang phân vân hay đang chọn hướng sai. Và
nên nhớ chỉ khuyên thôi còn quyết định thì là của bạn mình.
10. Xã hội
Sau khi rời ghế nhà trường THPT, cả một chân trời tương lai đang hiện ra
trước mắt các bạn. Cơ hội để nâng cao tri thức, kỹ năng của thanh niên chúng ta
chưa bao giờ nhiều như bây giờ. Học ngành gì đây, ngành nào đang "hot",
ngành nào đang hái ra tiền và ngành nào bảo đảm ra trường không thất nghiệp.

12
Học đại học, cao đẳng hay học nghề… X ã hội đang phát triển, thay đổi từng
ngày nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến quyết định của cá nhân học sinh khi
đăng ký chọn trường.
"Nhất Y, nhì Dược, tạm được Bách Khoa…" là quan điểm chọn trường của
những sĩ tử cách đây 10 năm. Nhưng trong xu hướng hiện nay, những ngành
nghề mang tính kinh tế cao như: quản trị kinh doanh, du lịch, công nghệ thông
tin… hay những nghề mới lên như PR, Event, chuyên viên quảng cáo… đang
thu hút khá đông bạn trẻ đăng ký học. Và tương lai còn những ngành nghề nào
mới, thời thượng hơn thì chưa thể đoán trước được. Xã hội đòi hỏi chúng ta
phải phát triển cho kịp tốc độ, nếu không sẽ bị đào thải nhanh chóng và điều
này cũng đang gây cho những học sinh thời công nghệ số không ít băn khoăn.
Không ai hiểu bạn hơn chính bản thân bạn, người đã can đảm chọn đúng
mục tiêu đời mình. Bạn sẽ không bao giờ thất vọng với việc học nếu các bạn đã
xác định được mục tiêu của mình là học cái gì và học để làm gì. Trên đây là
những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình định hướng nghề nghiệp của học sinh.
Có thể có những yếu tố khách quan, chủ quan khác mang tính bất ngờ không
lường trước được, điều quan trọng là bạn phải thật bình tĩnh, luôn là chính mình
trong mọi quyết định thì chúng tôi tin bạn sẽ đi đúng hướng.
V – Những thay đổi khi bước vào môi trường mới.
Bạn vừa nhận tấm bằng đại học và đã trải qua một cuộc phỏng vấn cam
go với kết quả là một công việc phù hợp. Là một nhân viên mới, trẻ và còn
thiếu kinh nghiệm, bạn phải làm sao để “sống sót” được trong môi trường cạnh
tranh và nhiều thử thách? Bạn cần thay đổi như thế nào?
1. Thay đổi về diện mạo:
Thời trang sinh viên như quần jean, áo phông bụi bặm giờ đây không còn
phù hợp với môi trường công sở nữa. Thay vào đó là những bộ trang phục như
quần tây áo sơ mi, những thứ tạo nên hình ảnh chuyên nghiệp của người đi làm.

13
Hãy bắt đầu bằng một vài hãng thời trang chuyên về quần áo công sở và bạn có
thể "bổ sung" dần dần cho tủ quần áo của mình theo thời gian.
2. Tạo ấn tượng đáng nhớ ngay từ lần đầu:
Lần đầu tiên bước vào văn phòng, bạn sẽ bị rất nhiều người "theo dõi" và
đánh giá. Với vẻ ngoài không chỉnh chu, vẻ mặt lo sợ sẽ khiến các đồng nghiệp
mới có ấn tượng không tốt về bạn. Vì vậy, hãy ăn mặc cho phù hợp, chuẩn bị
trước tinh thần, luôn thân thiện và cởi mở với mọi người bạn gặp.
3. Từ bỏ thói quen nhai kẹo cao su:
Rất nhiều sinh viên có thói quen nhai kẹo cao su mọi lúc, mọi nơi nhưng
với môi trường công sở thì đó là hành động thiếu chuyên nghiệp và không được
hưởng ứng. Hơn nữa, khi gặp khách hàng, hành động như vậy sẽ dễ bị hiểu
nhầm là để che giấu sự lo lắng vì vậy rất dễ "mất điểm" trước họ.
4. Biết đặt câu hỏi:
Giấu dốt là hành động ngốc nghếch nhất của những sinh viên mới tốt
nghiệp. Hầu hết các nhà tuyển dụng đều nói rằng khi ứng viên không biết đặt ra
câu hỏi đó mới là ứng viên dốt. Bất cứ khi nào bạn gặp thắc mắc dù là vấn đề
nhỏ nhất nhưng bạn không thể tự tìm ra câu trả lời thì nên tìm người có thể giúp
bạn.
5. Sẵn sàng làm những việc vặt:
Tất nhiên, công việc này chắc chắn không có trong danh sách công việc
phải làm của bạn nhưng bạn cũng nên học và làm việc khi cần thiết. Ví dụ, khi
bạn là người uống cốc trà cuối cùng trong ấm, bạn nên pha bình mới hay khi
bạn in những tờ giấy cuối cùng trong máy in, bạn cũng nên để lại giấy vào.
6. Tôn trọng giờ giấc:
Luôn đúng giờ là quy tắc rất quan trọng trong công việc. Nếu cuộc họp
bắt đầu lúc 10 giờ, tốt nhất bạn nên đến trước 5 phút tối thiểu để sẵn sàng cho
cuộc họp. Những lý do như tắc đường, thời tiết xấu cũng không thể bào chữa

14
cho việc đến muộn của bạn. Bạn cần lên kế hoạch cho mọi tình huống và đảm
bảo đến sớm và về muộn hơn mọi người.
7. Không nên trì hoãn công việc:
Nhìn chung, mọi người đều có xu hướng trì hoãn khi gặp phải những
công việc khó. Nhưng nếu bạn chần chừ và trì hoãn công việc nghĩa là bạn đang
lãng phí thời gian của chính bản thân trong việc hoàn thành dự án hay công việc
đó. Khi gặp phải một dự án lớn và nằm ngoài khả năng kiến thức, hãy chia nhỏ
thành từng phần việc, hỏi những đồng nghiệp về những điều bạn chưa biết và
hoàn thành dần dần.
8. Tôn trọng thời hạn công việc được giao:
Nếu bạn nói với sếp sẽ hoàn thành dự án vào thứ sáu nhưng gần đến ngày
mà công việc cũng chưa định hình. Nếu bạn có thể làm xong đúng hẹn thì chất
lượng công việc cũng sẽ không đảm bảo. Tốt nhất bạn nên lập kế hoạch thời
gian thực hiện và đảm bảo mọi công việc được giao đều hoàn thành sớm hơn dự
kiến như vậy bạn sẽ có thời gian xem xét và sửa chữa lại.
9. Đọc chữa lỗi tất cả các tài liệu:
Đọc và sửa lỗi tất cả các email, biên bản, tài liệu và thư tay trước khi gửi
chúng đi. Kiểm tra về độ chính xác của thông tin, lỗi chính tả hay lỗi ngữ pháp
bởi vì tính bất cẩn và vội vàng sẽ khiến bạn trả giá đắt.
10. Cư xử chuyên nghiệp tại các bữa tiệc công ty:
Liên hoan trong văn phòng khác với tiệc công ty và cũng khác cả với
những bữa tiệc của bạn bè mà bạn từng tham dự. Trong các bữa tiệc công ty, từ
trang phục, cách ứng xử đều bị chú ý. Luôn luôn ăn mặc phù hợp, đến đúng giờ,
thân thiện và đặc biệt không uống quá nhiều.
11. Nhiệt tình với các đồng nghiệp:
Thể hiện sự quan tâm tới các đồng nghiệp bằng việc chúc mừng khi họ
có chuyện vui và chia buồn khi họ gặp chuyện không vui. Cố gắng dự các sự

15
kiện như tiệc cưới, đầu tháng hay tiệc sinh nhật của các đồng nghiệp trong công
ty.
12. Mỗi ngày đi làm như thể đó là ngày đầu tiên:
Ngày đầu tiên đi làm luôn tràn đầy sự nhiệt tình,háo hức với công việc
nhưng dần dần cảm giác này sẽ phai mờ, đó cũng là điều tất yếu. Tuy nhiên,
bạn đừng bao giờ quên bạn đã vất vả và khó khăn như thế nào để nhận được
công việc này. Hãy cố gắng và điều chỉnh thái độ làm việc để thời gian về sau
cũng như thời gian đầu.
13. Nói "không" khi cần thiết:
Từ chối ai đó luôn là điều khó khăn và với sếp còn khó hơn nhiều lần.
Tuy nhiên, nói không đôi khi lại là cần thiết, đặc biệt khi đã vượt qua giới hạn.
Khi phải đối mặt với những tình huống khó xử, hãy xem xét các lựa chọn, nắm
bắt thực tế, suy nghĩ để đưa ra quyết định.
14. Luôn mang theo danh thiếp:
Bạn không thể biết khi nào và ở đâu bạn có thể gặp khách hàng hay các
đối tác tiềm năng. Bởi vậy, luôn mang theo danh thiếp bên mình để khi gặp bất
cứ ai và ở bất cứ đâu cho dù trong siêu thị thì bạn đã luôn sẵn sàng.
VI – Việc làm cho sinh viên sau khi ra trường: Vừa thừa vừa thiếu!
1. Việc không thiếu, thiếu người làm được việc
Hiện nay, ngành được thị trường lao động “khát” chủ yếu là kế toán, kinh
doanh, chuyên viên công nghệ thông tin và một số nghề mới nổi như PR,
marketing…Thực tế, không riêng ngành xã hội vốn bị coi là ít cơ hội việc
làm, mà ngay cả những ngành đang cần lao động nêu trên vẫn rơi vào tình
trạng không tuyển dụng được nhân lực theo yêu cầu.
Không chỉ thiếu kinh nghiệm, nhiều sinh viên mới ra trường có tư tưởng
“ngại khó”, thiếu sự kiên trì và lòng đam mê với công việc. Nguyễn Thu M,
tốt nghiệp Học viện báo chí và tuyên truyền năm 2008. M có kinh nghiệm

16
thực tế, bởi cô từng là cộng tác viên của nhiều tờ báo từ khi còn là sinh viên.
Có chút ít kinh nghiệm và năng khiếu báo chí, nên M nhanh chóng được
nhận vào một cơ quan báo chí có tiếng. Nhưng sau hơn một tháng thử việc,
M bỏ vì lý do “cơ quan không tạo điều kiện, cơ chế “hẻo”. M đâm đơn vào
một cơ quan báo chí khác. Nhưng c ũng chỉ sau nửa năm làm việc, M lại bỏ
vì không thể kham nổi phần công việc được giao là phóng viên phụ trách
mảng nông nghiệp bởi “màu mè” ít lại hay phải đi xa…Chưa biết sẽ dừng
chân ở đâu, nhưng với tư tưởng thực dụng, “đứng núi này trông núi nọ” và
ngại khó như vậy, M khó có cơ hội việc làm theo ngành nghề được đào tạo
và phát huy được khả năng nghề nghiệp của mình.
Thực tế, không ít sinh viên tìm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp,
thậm chí khi còn học năm cuối đại học. Bởi ngoài nắm vững chuyên ngành
được đào tạo, họ chủ động trang bị cho bản thân kiến thức về tin học, ngoại
ngữ, sự tự tin thông qua các hoạt động xã hội, phong trào, đoàn thể và những
kỹ năng cần thiết trong giao tiếp, ứng xử, xử lý tình huống….
Vì vậy, trong khi chờ đợi sự thay đổi về chương trình, mục tiêu đào tạo
từ phía ngành giáo dục, bản thân mỗi sinh viên phải tự vận động trang bị
kiến thức, kỹ năng xã hội, rèn luyện bản lĩnh sẵn sàng đảm nhận “việc khó”
khi được phân công công việc, tránh tình trạng sinh viên thất nghiệp ngày
càng nhiều như hiện nay.
2. Tình trạng thất nghiệp của sinh viên ra trường.
Hiện nay hầu hết sinh viên khi ra trường, nhất là các sinh viên học tại Hà
Nội hay các thành phố lớn, đều bắt đầu đôn đáo kiếm một công việc tạm thời
nào đó để làm lấy tiền trụ lại thành phố xin việc ổn định sau, mà không phải
xin tiền bố mẹ. Các công việc mà họ làm đa phần là không cần đến bằng cấp
như: Bưng bê tại các quán café, quán ăn hay làm nhân viên trực nghe điện



17
thoại, đi gia sư…Chỉ là những công việc đơn giản như thế, lương không đ ủ
ăn nhưng để xin được một chỗ làm ổn định cũng không phải dễ dàng gì.
Rất nhiều trung tâm tuyển dụng việc làm lợi dụng các sinh viên mới ra
trường để lừa bịp bằng các chiêu nộp hồ s ơ cộng với tiền phí xin việc để rồi
công việc thì chẳng thấy đâu, nhiều sinh viên mới ra trường do thiếu hiểu
biết nên vừa bị lừa mất tiền, lại mất cả công sức lẫn thời gian làm việc
không công cho một công ty nào đó.
Tình trạng ấy không chỉ xảy ra với các sinh viên có bằng loại khá, trung
bình khá mà thậm chí cả những sinh viên ra trường với tấm bằng loại giỏi
vẫn loay hoay không biết phải đi đâu, về đâu trong tình trạng ở các công ty,
các cơ quan lúc nào cũng chồng đống những xấp hồ sơ xin việc. Nên có
không ít bạn sinh viên sau khi học xong Cao đẳng hay Đại học do không xin
được việc đã chọn giải pháp là học tiếp, học liên thông hay học văn bằng hai
để lại được bố mẹ nuôi như tâm sự của bạn Hà trường ĐH Văn Hoá Hà Nội:
“ Mình chán cảnh phải ngồi chầu chực xin việc ở các trung tâm mà cuối
cùng lại về không nên mình đã bảo bố mẹ rồi, mình sẽ học lên Cao học. Hy
vọng với tấm bằng thạc sĩ thì ra trường sẽ suôn sẻ hơn”.
Cũng có nhiều sinh viên ra trường nhưng còn dành thời gian và tiền bạc đi
học thêm các chuyên ngành khác như tiếng Anh, lập trình, nghiệp vụ thư ký,
nghiệp vụ sư phạm, nghiệp vụ báo chí… để có thể “đỡ đần” trước mắt lúc ra
trường.




18
PHẦN 3: ĐÁNH GIÁ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
I - Những lời khuyên cho những sinh viên khi ra trường
Trong thời điểm thị trường “khát” nhân lực chất lượng cao, tính cạnh
tranh của các ứng viên trí thức ngày càng khốc liệt. Lời khuyên dành cho những
sinh viên mới ra trường, chỉ có trong tay tấm bằng tốt nghiệp, là gì?
1. Chọn sự nghiệp chứ không chọn công việc
Trong quá trình “lang thang” tìm việc, bạn “túm” được một công việc có
vẻ rất hấp dẫn, thời thượng, lương bổng khá, tuy nhiên không dính líu tí nào với
chuyên môn bạn đã được đào tạo. Bạn có nên thử sức với công việc đó không?
Câu trả lời là có và không. Nếu bạn là một người ưa khám phá, năng động và
phiêu lưu, tại sao lại không thử làm công việc hấp dẫn đó một thời gian nhỉ.
Biết đâu bạn lại chẳng khám phá ra nhiều khả năng tiề m ẩn của bản thân. Nếu
bạn là một mẫu người cổ điển, thích sự ổn định, ngăn nắp và nề nếp, hãy tránh
xa công việc đó ra, và tìm cho mình một công việc đúng như những gì bạn đã
được đào tạo.
Nhưng cho dù có hay không, phần lớn bạn trẻ chưa có suy nghĩ lâu dài,
họ tưởng rằng họ đang tìm việc, nhưng thực chất, việc thì có rất nhiều, hãy chọn
cho mình một nghiệp để gắn bó lâu dài đi thôi. Tự đánh giá mục tiêu mà trước
đây có thể bạn chưa từng nghĩ đến như bạn muốn một môi trường làm việc như
thế nào, công việc có thể đem lại thành công cho bạn, bạn muốn có một công
việc hay xê dịch hay chỉ ngồi một chỗ. Xác định được điều này sẽ giúp bạn tìm
được một công việc phù hợp.
2. Đừng thiếu kiên nhẫn
Bạn là người mới ra trường, còn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng làm việc
nhưng bạn có lợi thế của tuổi trẻ, năng động, đầy nhiệt huyết, ham học hỏi,…
Đừng cuống cuồng tìm đại cho mình một công việc có thể cho thu nhập. Nhẫn
nại và liên tục cập nhật tri thức, bạn sẽ sớm thành công.

19
3. Biết tận dụng các mối quan hệ
Nhiều công việc không được thông báo rộng rãi bởi nhà tuyển dụng
muốn thông qua những người đã quen biết giới thiệu để có tìm được đúng
người đúng việc. Bạn là người mới tốt nghiệp và bạn đang cần một công việc
đúng ngành nghề, vậy thì còn chần chừ gì nữa mà không mở rộng những mối
quan hệ mới và chăm sóc những mối quan hệ đã có để họ có thể nhớ đến bạn
đầu tiên khi biết ở đâu đó đang có nhu cầu tìm người.
4. Biết nói lên quan điểm
Bạn trẻ tuổi và non tay nghề, non kinh nghiệm, nhưng đừng nghĩ rằng
mình lép vế. Bất cứ khi nào bạn có thắc mắc, băn khoăn, hãy thể hiện quan
điểm của mình với sếp, với đồng nghiệp. Để không bao giờ phải âm thầ m chịu
những bức bối. Và để người khác không bao giờ nghĩ rằng bạn không có chính
kiến.
5. Không nên nghĩ rằng công việc đầu tiên sẽ là mãi mãi
Bạn là một người trẻ tuổi, bạn năng động vậy thì hãy làm theo cách làm
của những người trẻ tuổi thời nay đang làm. Họ sẵn sàng thay đổi công ty để
đến một môi trường mới tốt hơn vậy thì công việc đầu tiên mà bạn tìm được
này chưa hẳn đã làm điểm dừng cho bạn. Hãy coi đó là nơi để bạn có thể học
hỏi và làm chủ các kỹ năng làm việc.
Với những người mới ra trường nên coi tiền lương không hẳn là một tiêu chí
đầu tiên tìm việc. Bạn có thể chấp nhận một mức lương thấp hơn so với bạn bè
nhưng đổi lại bạn được làm việc thực sự và công việc mới trong tương lai sẽ
không phải là một thách thức với vốn kinh nghiệm mà bạn đã có từ công việc
đầu tiên này




20
II – Kinh nghiệm khi đi xin việc của sinh viên
Trong quá trình phỏng vấn, bạn sẽ phải nghe và trả lời một số câu hỏi của
nhà tuyển dụng. Có những câu hỏi mà trong hoàn cảnh lúc đó bạn không thể
suy nghĩ và trả lời một cách hoàn chỉnh được. Chúng tôi sẽ giới thiệu cho bạn
15 câu hỏi mà các nhà tuyển dụng thường sử dụng để phỏng vấn ứng viên. Hãy
tham khảo và tự tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau:
1. Trong công việc của bạn cái quan trọng nhất là gì
2. Vì sao bạn lại nộp hồ sơ vào công ty chúng tôi?
3. Bạn nghĩ là vì sao công ty sẽ tuyển dụng bạn?
4. Nếu như công ty chúng tôi lựa chọn bạn thì bạn có thể làm việc ở đây bao
lâu?
5. Ưu điểm lớn nhất của bạn là gì?
6. Nhược điểm lớn nhất của bạn là gì?
7. Nếu như bạn đã từng đi làm thì bạn có nhận xét gì về người chủ trước của
mình?
8. Thời gian rỗi bạn thường làm gì?
9. Bạn thử hình dung 5 năm nữa bạn sẽ là người như thế nào?
10. Bạn hy vọng mức lương của mình là bao nhiêu?
11. Bạn hãy giới thiệu qua về bản thân mình?
12. Bạn có hứng thú với công việc gì?
13. Bạn có đưa ra điều kiện gì khi công ty quyết định tuyển dụng bạn hay
không?
14. Bạn sẽ đóng góp được những gì nếu trở thành nhân viên của công y?
15. Bạn có suy nghĩ và cách làm gì để giúp công ty ngày càng phát triển hay
không?
Đối với những câu hỏi trên bạn không được suy nghĩ quá 3 phút. Nhà
tuyển dụng sẽ luôn đánh giá cao những ứng viên có thể trả lời ngay được. Đôi

21
khi, câu trả lời có thể không hay nhưng cũng làm cho nhà tuyển dụng nhận thấy
bạn là một ngươi nhanh nhạy, họat bát, ứng phó nhanh với mọi tình huống.
Đừng kéo dài câu trả lời cũng như khoảng thời gian trống ở mỗi câu trả lời của
mình.
III - Những lỗi thường mắc phải khi đi xin việc
Nhiều người không hiểu được tại sao họ mãi gặp khó khăn khi tìm một
công việc, trong khi một số người khác lại dễ dàng được tuyển dụng. Điều này
dễ dẫn đến tâm trạng thất vọng, tức giận và tâm lý trì trệ.
Những lỗi trong quá trình tìm việc rất dễ gặp, đặc biệt nếu bạn là sinh viên mới
ra trường. Dù bạn đang tìm kiếm một công việc toàn hoặc bán thời gian, cố
gắng tránh những lỗi thông thường sau đây có thể giúp bạn đạt được công việc
mong muốn.
1. Không có kế hoạch đúng về thời gian
Đa số mọi người thường dành nhiều thời gian lên kế hoạch cho kỳ nghỉ
hơn là cho việc tìm kiếm công việc. Tìm kiếm công việc cũng giống như những
việc khác trong cuộc sống, nếu bạn không lên kế hoạch đúng, mọi cái sẽ không
mang lại kết quả như mong muốn.
2. Nghĩ rằng bạn không có kinh nghiệm làm việc phù hợp
Nếu bạn nghĩ mình không có những kỹ năng, kinh nghiệm và trình độ như
nhà tuyển dụng cần thì làm sao bạn có thể thuyết phục nhà tuyển dụng phỏng
vấn bạn, tuyển chọn bạn? Hãy tự tin bạn có thể chứng tỏ trước nhà tuyển dụng
những kinh nghiệm và kỹ năng bạn đã đạt được qua quá trình học tập, công việc
làm thêm hoặc các hoạt động trong trường học.
3. Nghĩ rằng chuyên ngành bạn chọn hạn chế việc lựa chọn công việc
Tất nhiên để làm kế toán thì bạn cần phải học chuyên ngành kế toán, hoặc
học ngành luật thì sẽ làm công việc liên quan tới luật pháp. Nhưng đại đa số



22
chuyên ngành học có nhiều cơ hội lựa chọn công việc khác nhau.
4. Nghĩ rằng cơ hội sẽ tự đến với bạn
Cơ hội tốt không tự nhiên đến. Người thành công là người biết tạo ra cơ
hội. Có rất nhiều công việc không được đăng tuyển trên các phương tiện quảng
cáo. Thành công phụ thuộc vào việc bạn tìm hiểu thông tin như thế nào. Bạn
càng đầu tư thời gian và công sức cho quá trình tìm việc thì bạn càng sớm có
kết quả.
Có thể bạn đã vô tình mắc phải suy nghĩ rằng bạn đương nhiên có quyền
được nhận một công việc, bởi bạn đã tốt nghiệp, bạn đã tích lũy những kinh
nghiệm liên quan tới công việc trong thời gian học tập trong trường… Nhưng
nhà tuyển dụng không nghĩ thế. Nhà tuyển dụng không đánh giá cao những ứng
viên có suy nghĩ thụ động. Họ muốn bạn chứng minh bạn là người phù hợp cho
vị trí tuyển dụng. Họ cần biết bạn có thể đóng góp gì cho quá trình phát triển
của công ty.
5. Đặt mục tiêu quá cao (hoặc quá thấp)
Tìm một vị trí phù hợp để ứng tuyển là rất quan trọng. Bạn có thể tìm
hiểu qua mạng lưới thông tin, hỏi ý kiến các chuyên gia, đặc biệt là những
người đang làm công việc tương tự vị trí bạn ứng tuyển.
6. Có thái độ khó chịu
Nếu bạn tham gia cuộc phỏng vấn trong tâm trạng vẫn tức giận với lãnh
đạo cũ, mọi sự thể hiện và suy nghĩ đều mang tính tiêu cực. Những người như
thế có thể có khả năng kinh doanh tốt, nhưng họ vẫn thất nghiệp dài hạn và
không thể hiểu tại sao.
7. Không nói chuyện với người làm trong ngành nghề bạn quan tâm
Đọc thông tin trong sách vở hoặc trên Internet để có thông tin về một
công việc cụ thể là rất tốt. Nhưng bạn sẽ không có những thông tin và cảm nhận



23
thực sự về công việc đó nếu bạn không trao đổi với người đang làm việc trong
cùng lĩnh vực hoặc đang làm tại công ty bạn muốn ứng tuyển.
Không chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn
Những ứng viên khác sẽ trang bị rất kỹ cho vòng phỏng vấn. Họ sẽ tập trả lời
những câu hỏi phỏng vấn khó, thậm chí đôi khi còn quay phim để xem lại và rút
kinh nghiệm. Vậy tại sao bạn không chuẩn bị?
8. Không đề nghị giúp đỡ
Mọi người muốn bạn tự tìm kiếm và đạt được công việc, nhưng không ai
chỉ cho bạn làm cách nào. Hiện nay rất nhiều công ty tư vấn có những chuyên
sự có thể giúp bạn tiến hành việc.
viên nhân quá trình tìm
9. Đánh mất niềm tin
Thật khó để đối mặt với tình trạng bị từ chối liên tục từ nhà tuyển dụng.
Tuy nhiên bạn không thể để việc đó làm bạn nản chí, nếu không bạn sẽ không
bao giờ có thể tìm được một công việc. Người thành công nhất là người có thái
độ lạc quan, dù cho cuộc sống có chuyện gì xảy ra.
Có rất nhiều lỗi dễ gặp trong quá trình tìm việc. Nhưng nếu bạn tránh được
những lỗi trên thì bạn đã có được hướng đi đúng trong quá trình tìm việc.
“ Sự nghiệp của mỗi người là một quá trình dài trong đó công việc đầu tiên chỉ
là viên gạch khởi đầu. Từng bước, từng bước bạn sẽ nhận ra con đường sự
nghiệp của mình"




24
PHẦN 4: QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN VỂ “ VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN
KHI MỚI RA TRƯỜNG”
Khi kết thúc đại học, các sinh viên phải tự quyết định con đường đi của
mình, bước tiếp theo là gì, đi như thế nào, phải làm sao?.. tất cả đều do mỗi
người tự quyết định. Sau khi tốt nghiệp, đi tìm việc làm là một vấn đề quan
trọng trước mắt của các sinh viên này, đang khiến họ rất đau đầu và lo lắng.
Bản thân em cũng vậy, bây giờ đang là sinh viên năm thứ 3, chỉ còn 1 năm nữa
thui sẽ kết thúc quãng đời sinh viên, bước vào một thời kì mới. Có những sinh
viên thành công ngay trong lần đầu tiên nhưng cũng có rất nhiều sinh viên qua
nhiều lần phỏng vấn vẫn không tìm được cho mình một chỗ làm như ý muốn.
Để tìm được một công việc ưng ý, phù hợp với kinh nghiệm của bản thân không
dễ chút nào,do đó cần phải kiên trì, nhẫn nại, không được nóng vội.
“ Làm mãi việc gì rồi cũng quen, và tìm việc cũng thế. Ban đầu bạn sẽ không
tránh được ngại ngần, bỡ ngỡ. Tuy nhiên khi giao tiếp với người này, người kia
thường xuyên, đến một ngày bạn sẽ cảm thấy tìm việc dễ hơn trước rất nhiều.
Điều cốt yếu là phải bắt đầu làm xao.”
Vì sao sinh viên (học hành đàng hoàng, tốt nghiệp từ loại TB-khá trở lên,
có sự chuẩn bị cho nghề nghiệp,…) ra trường mỗi năm đều rất khó khăn trong
vấn đề tìm việc làm. Một sinh viên nào cũng vậy, trải qua thời gian học tập trên
giảng đường và cuối cùng là tốt nghiệp và nhận bằng, nhưng đó chỉ là sự khởi
đầu cho tương lai của bạn mà thôi chứ không phải là sự hoàn thành của học
vấn.
Và rồi cũng như bao bạn sinh viên khác bạn cũng chuẩn bị đầy đủ hồ sơ
xin việc để chuẩn bị nộp hồ sơ ứng tuyển xin việc nhưng bạn sẽ thất vọng ngay
vì nhà tuyển dụng nào cũng đòi hỏi một điều – đó là kinh nghiệm làm việc từ 1
năm trở lên. Tôi xin mạn phép hỏi bạn một câu: “sinh viên mới ra trường làm
sao có kinh nghiệm làm việc, nếu có chăng thì đó là những kinh nghiệm nhỏ mà

25
bạn tích lũy được trong thời gian làm việc bán thời gian khi bạn còn đang học
trên giảng đường, tuy nhiên nếu bạn vừa dành thời gian đi làm thêm cũng là
một việc tốt nhưng mục đích của việc này là “thu nhập” chứ không phải là kinh
nghiệm đúng ngành học của bạn bởi vì đa số các công việc làm thêm là những
công việc nhỏ nhặt nhưng cần số lượng làm việc bán thời gian để hỗ trợ, ví dụ
như bán hàng, thâu ngân, nhập liệu, phát tờ rơi, phục vụ,…những kinh nghiệm
góp nhặt từ những công việc bán thời gian này sẽ tạo cho bạn một số kỹ năng
cơ bản mà thôi, nó khác với kinh nghiệm chuyên môn, nghiệp vụ mà nhà tuyển
dụng đòi hỏi.
Tuy vậy, các bạn hãy nhớ việc học ở Đại học-Cao đẳng (ĐH-CĐ) khác
với hoàn toàn học ở phổ thông trung học (PTTH). Ở giảng đường (ĐH-CĐ),
giảng viên chỉ là người giới thiệu tổng quát về chương trình học, giải quyết một
số vấn đề cơ bản, không đi sâu chi tiết các vấn đề, đưa ra các kết luận chứ
không diễn giải quy trình đưa ra kết luận,… cho nên “tự học” là một cách để
bạn hiểu bài và theo kịp chương trình, không chờ đợi đến khi thầy cô giảng bài
xong thì chúng ta c ũng không được gì nếu chúng ta không chủ động tự học, có
những vấn đề thầy cô chỉ đưa ra đáp án và bạn phải tự tìm hiểu,…
Vì lẽ đó cho thấy việc học ở (ĐH-CĐ) cần rất nhiều thời gian cho tự học,
nếu bạn vừa học vừa đi làm thêm thì bạn không thể học tốt được, có nhiều bạn
đã gãy gánh giữa đường ở giảng đường (ĐH-CĐ).
Nếu nhìn vào thực tế mà nói thì có thể hiểu về vấn đề “kinh nghiệm làm
việc” mà nhà tuyển dụng yêu cầu như sau: (1) Vì khi bạn bước vào doanh
nghiệp hay cơ quan thì bạn đã biết công việc phải làm và làm thế nào để hoàn
thành công việc nếu bạn có kinh nghiệm làm việc, bởi vì doanh nghiệp không
thể bố trí một người nào đó dạy việc cho bạn được, trong doanh nghiệp thì mỗi
người đều có việc của họ, họ không có thời gian để hướng dẫn bạn, mà dù cho
họ được doanh nghiệp bố trí chỉ dẫn công việc cho bạn thì họ cũng chỉ sơ sơ

26
cho qua việc và mọi thứ là tùy thuộc ở sự tự quan sát, học hỏi của bạn mà thôi.
(2) Đây cũng là một cách để doanh nghiệp hay cơ quan hạn chế nguồn tuyền
dụng bên ngoài, bởi nguồn tuyển dụng nội bộ luôn chiếm khoàng 70% đến
80%, có nghĩa là đối với các vị trí tuyển dụng thì trong số các ứng viên nộp hồ
sơ xin việc chỉ chọn ra 20% đến 30% trong tổng số nhân sự cần tuyển của
doanh nghiệp.
Tuyển dụng nội bộ gồm một vài đối tượng: con ông cháu cha (COCC),
mối quan hệ quen biết thân quen, dùng tiền để có việc làm… Nếu bạn thuộc
trường hợp này thì cánh cửa việc làm việc đã hé mở, vấn đề còn lại là bạn có cố
gắng hay không mà thôi. Những bạn này thì chỉ cần học Trung cấp chuyên
nghiệp, tốt nghiệp PTTH, không cần kinh nghiệm cũng có được một chỗ làm
việc, rồi họ đi học mấy bằng tại chức, liên thông,… để hợp thức hóa vị trí, chức
danh của họ. Vì vậy, bạn học giỏi đấy nhưng cơ hội cho bạn có được việc làm
đúng với ngành học, sở thích của bạn cũng hơi khó đấy, sẽ càng vất vả hơn nếu
ngành học của bạn thuộc ngành thời thượng hay thuộc ngành tốt nghiệp ra chỉ
có thể xin vào các cơ quan. Hơn nữa, trong bối cảnh kinh tế đang bắt đầu
chuyển mình theo xu thế thời đại nên còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp cũng
hình thành khá nhiều nhưng chưa đủ nên không thể đáp ứng số lượng sinh viên
ra trường mỗi năm.
Hơn nữa, những người đang làm việc ổn định thì Doanh nghiệp đâu cần
tuyển thêm người. Khi doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất-kinh doanh,
doanh nghiệp mới được thành lập gia tăng thì cơ hội việc làm mới mở ra cho
các sinh viên vừa mới ra trường hoặc ra trường được vài năm. Đa phần những
doanh nghiệp lớn hay cơ quan thì đã có chỗ sẵn nhưng bạn có thuộc đối tượng
tuyển dụng nội bộ hay không thì mới nghĩ đến.




27
Nhà trường chỉ dạy bạn kiến thức chứ không dạy bạn về chuyên môn,
nghiệp vụ làm việc nên để tìm được việc làm bạn phải trang bị cho mình nhiều
kỹ năng, nhờ vào mối quan hệ biết, COCC,…để xin việc sẽ thuận lợi hơn.
Đối với phương Tây, nhà tuyển dụng chỉ cần “tôi không cần biết anh là
ai? Tổi chỉ cần biết anh làm được gì?” qua kỳ thi kiểm tra tuyển dụng đầu vào,
kết quả sẽ được chấm một cách khách quan, rồi đến vòng phỏng vấn để xác
minh lại kiến thức, chuyên môn của ứng viên. Còn ở chúng ta, nhà tuyển dụng
cần “tôi cần biết anh là ai? Tổi chưa cần biết anh làm được gì?” bởi cái gọi là
tình nghĩa, thân quen đã thành một phong tục.
Cùng một ví trí ứng tuyển nhưng yêu cầu đối với ứng viên tuyển từ bên
ngoài lúc nào cũng cao hơn ứng viên tuyển nội bộ, ví dụ: nếu doanh nghiệp hay
cơ quan có đòi hỏi trên 3 năm kinh nghiệm làm việc, chứng chỉ C anh văn trở
lên, chứng chỉ nghiệp vụ, thành thạo các kỹ năng, thành tích đạt được,… đối
với ứng viên tuyển dụng từ bên ngoài thì đối với ứng viên tuyển nội bộ thì
chẳng có gì ngoài tấm bằng PTTH, Trung cấp chuyên nghiệp,…
Để lý giải về việc sinh viên thất nghiệp, không xin được việc làm đúng
với ngành học, với bao quyết tâm của rất nhiều bạn, với những giấc mơ màu
hồng ở giảng đường (ĐH-CĐ) để rồi giấc mơ cũng chỉ là giấc mơ khi bước ra
ngoài xã hội,..có thể còn những điều khác nữa.
Thông qua đề tài này giúp em hiểu thêm về nỗi vất vả, lo lắng của sinh
viên khi mới ra trường, bước vào môi trường mới mẽ, nhiều sự bỡ ngỡ và rất dễ
mắc phải các sai lầm khi di xin việc. Bài viết này không thể tránh khỏi những
sai sót. Mong thầy cho ý kiến đóng góp để bài được hoàn thiện hơn.




28
TÀI LIỆU THAM KHẢO


1. Bài giảng “ Tâm lý quản lý ”

2. http://duhoc.timviecnhanh.com

3. http://vietbao.vn/Viec-lam

4. http://www.ketnoisunghiep.vn/con-duong-thang-tien

5. http://www.kynang.edu.vn/

6. http://f.tin247.com/6383/kỹ-năng-làm-việc-cần-thiết-cho-sinh-viên-khi-mới-
ra-trường

7. http://tailieu.vn




29
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản